II SA/Wa 1188/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej, uznając, że organ pierwszej instancji przedwcześnie umorzył postępowanie dotyczące zdolności do służby w Straży Granicznej.
Skarżący wniósł sprzeciw od decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej, która uchyliła decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej o umorzeniu postępowania. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, ponieważ skarżący nie stawił się na badanie, mimo dwukrotnych wezwań i zastosowania fikcji doręczenia. Organ drugiej instancji uznał jednak, że umorzenie było przedwczesne, gdyż termin badania wyznaczono po dacie wydania decyzji o umorzeniu. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, umarzając sprawę przed faktycznym niestawieniem się skarżącego na badanie.
Skarżący S. T. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej, która uchyliła decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia zdolności do służby w Straży Granicznej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, ponieważ skarżący dwukrotnie nie stawił się na wyznaczone badania, a pisma wzywające nie zostały przez niego odebrane, co skutkowało zastosowaniem fikcji doręczenia. Organ drugiej instancji uznał jednak, że decyzja o umorzeniu była przedwczesna, ponieważ termin badania wyznaczono na datę po wydaniu decyzji umarzającej. Skarżący domagał się uchylenia decyzji organu drugiej instancji i umorzenia postępowania. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw. Sąd podkreślił, że decyzja kasatoryjna jest wyjątkiem i nie można jej interpretować rozszerzająco. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek naruszenia przepisów postępowania oraz istotnego wpływu niewyjaśnionego zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy, umarzając postępowanie przed faktycznym niestawieniem się skarżącego na badanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Fikcja doręczenia nie oznacza, że adresat nie zastosuje się do polecenia zawartego w piśmie. Dopiero niestawienie się na badanie mogłoby uzasadniać umorzenie. Wobec tego, decyzja organu drugiej instancji była prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji przedwcześnie umorzył postępowanie, ponieważ fikcja doręczenia nie oznacza automatycznego niestawienia się adresata na badanie, a dopiero faktyczne niestawienie się mogłoby stanowić podstawę do umorzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, umarzając sprawę przed terminem badania wyznaczonym po dacie wydania decyzji umarzającej. Fikcja doręczenia nie wyklucza możliwości stawienia się przez stronę na badanie. Dopiero faktyczne niestawienie się mogłoby uzasadniać umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jako niekompletność elementów materialnego stosunku prawnego uniemożliwiająca załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji. Ocena pojęcia bezprzedmiotowości powinna uwzględniać przedmiot i cel danego rodzaju postępowania.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie wolno interpretować rozszerzająco.
p.p.s.a. art. 64b § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
u.k.l. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Orzekanie w sprawach ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Straży Granicznej stanowi przedmiot postępowania przed właściwymi komisjami lekarskimi. Podstawą rozstrzygnięcia są wyniki badań lekarskich.
k.p.a. art. 44 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Instytucja fikcji doręczenia nie implikuje domniemania tego, że adresat nie zastosuje się do polecenia zawartego w niepodjętym przez niego piśmie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji przedwcześnie umorzył postępowanie, stosując fikcję doręczenia bez uwzględnienia możliwości stawienia się skarżącego na badanie. Naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, w której zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: po pierwsze - decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie - konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Należy podkreślić, że wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem treści normatywnej art. 138 § 2 k.p.a. nie wolno interpretować rozszerzająco. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części. Bezprzedmiotowość rozumie się jako niekompletność elementów materialnego stosunku prawnego uniemożliwiającą załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji. Na gruncie przepisów ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 310; dalej: u.k.l.) orzekanie w sprawach ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Straży Granicznej (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.k.l.) stanowi przedmiot postępowania przed właściwymi komisjami lekarskimi. Z wykładni systemowej przepisów u.k.l. wynika, że podstawą rozstrzygnięcia w tego typu postępowaniu są wyniki badań lekarskich. Niemożność przebadania skierowanego powoduje niemożność ustalenia jego zdolności do służby, a co za tym idzie - bezprzedmiotowość postępowania. Jak zasadnie wskazał Skarżący w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, zawarta w art. 44 § 4 k.p.a. instytucja fikcji doręczenia nie implikuje domniemania tego, że adresat nie zastosuje się do polecenia zawartego w niepodjętym przez niego piśmie.
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku niestawienia się na badanie lekarskie oraz stosowania fikcji doręczenia, a także przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z komisjami lekarskimi dla kandydatów do służb mundurowych, ale zasady proceduralne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności stosowania fikcji doręczenia i zasad umarzania postępowań, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Fikcja doręczenia nie usprawiedliwia przedwczesnego umorzenia postępowania – lekcja z praktyki administracyjnej.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1188/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-09-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej Hasła tematyczne Straż graniczna Skarżony organ Komisja Lekarska Treść wyniku Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151a § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 105 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja 24 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 września 2024 r. sprawy ze sprzeciwu S. T. od decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala sprzeciw. Uzasadnienie Pan S. T. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw z 30 czerwca 2024 r. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: Organ II instancji) z [...] maja 2024 r. nr [...] uchylającą decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych (dalej: Organ I instancji) z [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji wskazał, że Organ I instancji wzywał Skarżącego dwukrotnie do stawienia się przed komisją, natomiast Skarżący nie stawił się na wskazany w wezwaniu termin badania i nie podjął kontaktu z Organem I instancji, co stanowiło przesłankę umorzenia przez niego postępowania w całości. Organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie Organu I instancji było przedwczesne, ponieważ termin badania ustalono na [...] stycznia 2024 r., tzn. po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania. W swoim sprzeciwie oraz jego uzupełnieniu Skarżący stwierdził, że Organ II instancji powinien uchylić decyzję Organu I instancji i umorzyć postępowanie w całości. W odpowiedzi na sprzeciw Organ II instancji wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres spawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na podstawie art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem treści normatywnej art. 138 § 2 k.p.a. nie wolno interpretować rozszerzająco. Organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, w której zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: po pierwsze - decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie - konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie tego przepisu może zatem nastąpić jedynie, gdy organ odwoławczy uzna, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2846/12). Zdaniem Sądu Organ II instancji prawidłowo stwierdził, że decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części. Bezprzedmiotowość rozumie się jako niekompletność elementów materialnego stosunku prawnego uniemożliwiającą załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, str. 415). Ocena pojęcia bezprzedmiotowości powinna odbywać się zawsze z uwzględnieniem przedmiotu oraz celu danego rodzaju postępowania administracyjnego. Na gruncie przepisów ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 310; dalej: u.k.l.) orzekanie w sprawach ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Straży Granicznej (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.k.l.) stanowi przedmiot postępowania przed właściwymi komisjami lekarskimi. Z wykładni systemowej przepisów u.k.l. wynika, że podstawą rozstrzygnięcia w tego typu postępowaniu są wyniki badań lekarskich. Niemożność przebadania skierowanego powoduje niemożność ustalenia jego zdolności do służby, a co za tym idzie - bezprzedmiotowość postępowania. Sąd podziela w pełni wykładnię prawa przyjętą przez Organ II instancji wskazującą, że Organ I instancji umorzył postępowanie przedwcześnie. Umarzając postępowanie, w/w Organ zaniechał podjęcia próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego poprzez zbadanie Skarżącego, co kluczowe, w wyznaczonym sua sponte terminie. Z akt administracyjnych wynika, że Organ I instancji zawiadomieniami z [...] sierpnia oraz z [...] listopada 2023 r. wyznaczył Skarżącemu terminy badania - odpowiednio na [...] października 2023 r. oraz [...] stycznia 2024 r. Przesyłki zawierające ww. zawiadomienia nie zostały podjęte przez Skarżącego i po dwukrotnej awizacji zwrócone Organowi I instancji, który uznał je za doręczone. Jak zasadnie wskazał Skarżący w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, zawarta w art. 44 § 4 k.p.a. instytucja fikcji doręczenia nie implikuje domniemania tego, że adresat nie zastosuje się do polecenia zawartego w niepodjętym przez niego piśmie. W związku z tym Organ I instancji nie miał podstaw do "prewencyjnego" umorzenia postępowania, przed [...] stycznia 2024 r. Dopiero niestawienie się Skarżącego tego dnia na badanie mogłoby stanowić okoliczność uzasadniającą umorzenie postępowania. Wobec powyższego należy uznać, że powyższe uchybienie Organu I instancji kwalifikuje się w zakresie normy wynikającej z art. 105 § 1 k.p.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja Organu II instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI