II SA/Wa 1187/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, uznając, że sprawy dotyczące świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne, a nie przez Ministra w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący R.N. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury. Minister Obrony Narodowej dwukrotnie przekazywał sprawę lub utrzymywał w mocy postanowienie o przekazaniu wniosku do Sądu Okręgowego, wskazując na właściwość sądów powszechnych w sprawach emerytalnych. Skarga do WSA została oddalona, ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji organów emerytalnych, a sprawy te podlegają kognicji sądów powszechnych zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Sprawa dotyczyła skargi R.N. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, które utrzymywało w mocy wcześniejsze postanowienie o przekazaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury. Skarżący argumentował, że decyzja o zawieszeniu wypłaty emerytury została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Minister Obrony Narodowej uznał jednak, że decyzja organu emerytalnego nie podlega badaniu przez organ administracyjny w trybie stwierdzenia nieważności, a sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, który przewiduje odwołanie do sądu według zasad Kodeksu postępowania cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko Ministra. Sąd podkreślił, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola legalności decyzji administracyjnych, a sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym emerytur żołnierzy zawodowych, są regulowane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd wskazał, że przepisy te nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego przez organ administracyjny. W związku z tym, Minister Obrony Narodowej postąpił prawidłowo, przekazując wniosek do Sądu Okręgowego jako organu właściwego. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Minister Obrony Narodowej nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wojskowych organów emerytalnych w sprawach świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych.
Uzasadnienie
Sprawy z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a nie przez organ administracyjny w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.z.e.ż.z.i.r. art. 31 § ust. 4
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
k.p.c. art. 4778 § do 47714
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.e.ż.z.i.r. art. 41 § ust. 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
u.p.m.t.f.SZ. art. 14 § ust. 6
Ustawa o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych w latach 2001 - 2006
u.z.e.ż.z.i.r. art. 11
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
k.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
zarz. MON art. 3 § pkt 4 lit. l
Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 2/MON
p.p.s.a. art. 13 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 180 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 181
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.e.ż.z.i.r. art. 31 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
k.p.c. art. 476 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 476 § § 4 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 4778 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 4779
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 47710 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 47714 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy z zakresu świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych podlegają kognicji sądów powszechnych, a nie organów administracyjnych w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulują postępowanie odwoławcze od decyzji organów rentowych.
Odrzucone argumenty
Minister Obrony Narodowej jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wojskowego organu emerytalnego w sprawach świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje te podlegają kontroli sądowej, a nie administracyjnej. brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej nieważności decyzji wojskowych organów emerytalnych w sprawach świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych. przepisy te nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego (por. postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1999 r. II UKN 161/99 OSNP2000/14/562).
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
członek
Janusz Walawski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego i sądu powszechnego w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych oraz odmowy stwierdzenia nieważności decyzji przez organ administracyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych i właściwości organów w sprawach emerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i organu administracyjnego w sprawach emerytalnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1187/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska Janusz Walawski /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi R.N. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia - oddala skargę - Uzasadnienie R.N. w dniu 18 marca 2004 r. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury na okres 15 miesięcy, tj. od dnia [...] maja 2002 r. do [...] lipca 2003 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 108 z późn. zm.) i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych w latach 2001 - 2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 z późn. zm.). Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], przekazał wniosek do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 65 § 1 kpa w zw. z § 3 pkt 4 lit. l zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 2/MON z dnia 23 stycznia 2004 r. w sprawie rozszerzenia zakresu czynności osób zajmujących kierownicze stanowiska Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 1, poz. 2). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. nie podlega badaniu przez organ administracyjny, gdyż została wydana przez organ emerytalny i dotyczy świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez wnioskodawcę. Organ stwierdził również, że powoływany przez wnioskodawcę art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin istotnie stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kpa, ale mają one jednak zastosowanie tylko w trakcie prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, w formie decyzji, świadczenia emerytalno-rentowego byłemu żołnierzowi zawodowemu. Decyzje te podlegają kontroli sądowej, a nie administracyjnej. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, wnioskodawcy przysługuje odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego do właściwego Sądu, według zasad określonych w kpc. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie obu postanowień Ministra Obrony Narodowej, gdyż zostały wydane z naruszeniem art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. w przedmiocie zawieszenia R. N. wypłaty emerytury dotyczy świadczenia emerytalnego, a więc reguluje sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu tylko w takim zakresie, w jakim przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych nie zawierają uregulowań odmiennych. Przepis art. 180 § 2 kpa zawiera definicję spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, przez które rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenie społeczne. Przepis art. 181 kpa stanowi, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio art. 180 § 1 kpa. Zauważyć należy, iż ustalenie okoliczności mających wpływ na prawo i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej wydawanej przez wojskowy organ emerytalny (art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2002r. Nr 11, poz. 108 z późn. zm.). Stosownie do art. 31 ust. 4 tej ustawy od decyzji, o której mowa w ust. 1 przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W Kodeksie postępowania cywilnego postępowanie z zakresu ubezpieczeń społecznych zostało uregulowane w art. 4778 do 47714 kpc i w art. 476 § 2 kpc. W myśl art. 476 § 2 pkt 2 kpc, przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczące emerytur i rent, zaś art. 476 § 4 pkt 3 stanowi, iż przez organy rentowe rozumie się wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości właściwe do wydania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2. Zgodnie z art. 4778 § 1 do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego normują także inne kwestie związane z zaskarżeniem decyzji organu rentowego, takie jak: termin i sposób wniesienia odwołania (art. 4779), treść odwołania i jego warunki formalne (art. 47710 § 1), sposoby rozstrzygania (art. 47714 § 1 i 2). Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie odwoławcze toczy się według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego i przepisy te tworzą system rozpoznawania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przez właściwe sądy powszechne, aczkolwiek przepisy te nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego (por. postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1999 r. II UKN 161/99 OSNP2000/14/562). W świetle powyższych rozważań, brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej nieważności decyzji wojskowych organów emerytalnych w sprawach świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych. Podsumowując należy stwierdzić, że skoro niniejsza sprawa nie należała do kompetencji Ministra Obrony Narodowej, to organ w takiej sytuacji postąpił zgodnie z treścią art. 65 § 1 kpa przekazując wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zawieszającej wypłatę emerytury organowi właściwemu (Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.), wydając stosowne postanowienie o przekazaniu, na które służy stronie zażalenie a nie, jak przyjęto, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniosek ten został złożony z zachowaniem terminu do wniesienia zażalenia, dlatego też należało uznać, że został rozpoznany przez organ w trybie przewidzianym dla tego środka zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI