II SA/Wa 1185/24

II SA/Wa 1185/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Uzasadnienie
R. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (dalej: Szef Sztabu) z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (dalej: Szef Inspektoratu) z [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wysokości wypłaconego równoważnika pieniężnego za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydawane w naturze za lata 1973-1984.
Zaskarżone postanowienie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) w następującym stanie faktycznym.
Pismem z 12 grudnia 2023 r. R. S. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o wysokości wypłaconych w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej innych należności pieniężnych, równoważnika pieniężnego za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydane w naturze oraz uposażenia miesięcznego, które przysługiwało żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Szef Inspektoratu na podstawie dokumentów z teczki akt personalnych i wyciągów z rozkazów Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] wydał [...] grudnia 2023 r. zaświadczenie Nr [...] o wysokości wypłaconych nagród pieniężnych, uposażenia miesięcznego przysługującym przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oraz poinformował skarżącego, że nie ma możliwości jednoznacznego stwierdzenia na podstawie obowiązujących przepisów wysokości faktycznie wypłacanego równoważnika, gdyż zarządzenia Ministra Obrony Narodowej (dalej: MON) w sprawie wysokości równoważnika pieniężnego za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydane w naturze w latach 1973-1984 nie były publikowane w Dziennikach Rozkazów MON, a jedynie rozsyłane do właściwych jednostek wojskowych.
Pismem skierowanym do MON z 19 stycznia 2024 r. złożonym za pośrednictwem Szefa Inspektoratu skarżący złożył odwołanie od treści wydanego przez Szefa Inspektoratu zaświadczenia.
Postanowieniem z [...] lutego 2024 r., działając na podstawie art. 123-124, art. 125 § 1, art. 218 § 1 i art. 219 k.p.a., Szef Sztabu odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez żołnierza jest niemożliwe, ponieważ listy uposażeń i inne dokumenty finansowo księgowe wytworzone do 1999 r. przechowywane były w archiwach wojskowych i podlegały zniszczeniu po 15 latach.
Następnie pismem z 2 marca 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie.
Jak podniósł Szef Sztabu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący pełnił służbę wojskową w latach 1970—1984, w tym jako kandydat na żołnierza zawodowego od [...] września 1970 r. do [...] sierpnia 1973 r., następnie od [...] sierpnia 1973 r. do [...] sierpnia 1984 r. jako żołnierz zawodowy. W okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego w latach 1973-1984 żołnierzom przysługiwał równoważnik pieniężny za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydane w naturze. Wysokość wypłaty z tytułu równoważnika za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydane w naturze określone zostały w zarządzeniach MON. Zarządzenia nie były publikowane w Dzienniku Rozkazów MON. Dodatkowo dokumentacja finansowa potwierdzająca wypłatę równoważnika na rzecz skarżącego przechowywana była w archiwach wojskowych i zniszczona została po 15 latach, a zarządzenia rozesłane zostały do właściwych jednostek i instytucji wojskowych.
W ramach postępowania odwoławczego Szef Sztabu zwrócił się z zapytaniem do Centralnej Biblioteki Wojskowej (dalej: CBW) z prośbą o weryfikację czy w jej zbiorach znajdują się Zarządzenia MON nr: [...] z [...] marca 1973 r., [...]
z [...] marca 1974 r., [...] z [...] marca 1975 r., [....] z [...] marca 1973 r., [....] z [...] marca 1974 r., [...]. [...] marca 1976 r., [...] z [...] marca 1977 r., [....] z [...] marca 1978 r., [...] z [...] marca 1979 r., [...] z [...] marca 1980 r., [...] z [...] marca 1981 r., [...] z [...] marca 1983 r., [....] z [...] marca 1984 r. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że w zasobach CBW nie znajdują się wskazane zarządzenia. Wyjaśniono, że wydane zostały zarządzenia i rozkazy Ministra Obrony Narodowej o charakterze ogólnym, oznaczone cechą "MON" - nieogłoszone w Dzienniku Rozkazów, lecz rozprowadzone do zainteresowanych instytucji i jednostek poza Dziennikiem.
W podsumowaniu uzasadnienia Szef Sztabu stwierdził, że Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych nie posiada jakichkolwiek dokumentów pozwalających na wskazanie kwot równoważnika pieniężnego za przedmioty zaopatrzenia mundurowego niewydane w naturze w latach 1973-1984.
Skarżący wniósł w skardze o:
1) ustalenie, czy był żołnierzem zawodowym LWP, czy był żołnierzem zawodowym rezerwy WP dzisiaj, będąc żołnierzem zawodowym WP w stanie spoczynku;
2) ustalenie, czy osoba młodsza stopniem wojskowym, niższa stanowiskiem wojskowym może zmieniać rozkazy, zarządzenia i decyzje wyższego stopniem i stanowiskiem w tej samej sprawie
3) ustalenie, kto jest osobą właściwą dotyczącą stosowania zasady praw nabytych, kto jest osobą odpowiedzialną za niedostarczenie lub przekwalifikowanie potwierdzeń list wypłat jako dokumentacji pracowniczej z kategorii "A" do kategorii "B", tym samym zniszczenie tych akt;
4) uznanie 3 nagród finansowych nieuznanych przez Szefa Inspektoratu, nieuznanych przez Szefa Sztabu wymienionych w Karcie Wyróżnień i Kar skarżącego, a niewątpliwie pobranych w wykonaniu tych rozkazów;
5) uznanie odprawy oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy nieuznanych przez Szefa Inspektoratu wymienionych w karcie 22 i karcie 24 Teczki Akt Personalnej skarżącego jako kwoty niewątpliwie pobrane;
6) uznania kwot równoważnika mundurowego wraz z kwotami należnymi za chemiczne czyszczenie umundurowania i oporządzenia jako kwoty pobrane;
7) uznanie kwot pobranych w ciągu jednego roku po służbie wojskowej;
8) uznanie tego roku jako okres nieskładkowy;
9) uznanie okresu pracy powstałego przed służbą wojskową, której dokumentacja oryginalna jest przechowywana w ZUS w [...], a uwierzytelnione kopie w Wojskowym Biurze Emerytalnym w [...], do stażu pracy jako okres składkowy.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1-2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się zatem do dokonania oceny, czy organ administracji publicznej nie naruszył daną czynnością norm prawa materialnego, postępowania lub ustrojowych. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. organ wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W takiej sytuacji na podstawie art. 218 k.p.a. organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ posiada również kompetencję do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie (§ 2). Na podstawie art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Postępowanie zaświadczeniowe cechuje się odrębnością od "domyślnego", jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Po pierwsze, zaświadczenie uznaje się za akt wiedzy, a nie woli organu, w związku z czym nie kreuje ono żadnych norm prawnych (por. J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, "Organizacja, Metody, Technika", nr 2/1988, s. 14, oraz komentarz do art. 217 k.p.a. w: R. Hauser [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023). Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu rzeczy na podstawie posiadanych danych, w związku z czym kluczowa dla sensu instytucji zaświadczenia jest jego zgodność z rzeczywistym stanem faktycznym oraz prawnym (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie
z 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 27/21).
Po drugie, prowadząc postępowanie zaświadczeniowe, organ powinien bazować przede wszystkim na wiadomościach wynikających z prowadzonych przezeń zbiorów danych bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, co wynika z brzmienia art. 218 § 1 k.p.a. (por. komentarz do art. 218 k.p.a. w: B. Adamiak [red.], J. Borkowski [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, oraz wyrok NSA z 21 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Łd 3105/95). Dopiero jeżeli organ uzna za konieczne uzupełnienie swojej wiedzy w zakresie stanu faktycznego oraz prawnego, może zainicjować postępowanie wyjaśniające. Ma ono charakter ograniczony względem "domyślnego" postępowania dowodowego regulowanego w rozdziale IV k.p.a., ponieważ ma na celu jedynie usunięcie wątpliwości co do znanego organowi stanu rzeczy (tak NSA w wyroku z 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09). Jak zasadnie stwierdził NSA w wyroku z 26 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 1778/11), nie jest wtedy dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających ze zbiorów danych, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się również, że jeżeli istnieje spór co do treści zaświadczenia, wydanie go zgodnie z żądaniem wnioskodawcy nie jest możliwe (por. wyrok NSA z 27 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1282/97, oraz WSA w Warszawie z 28 maja 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 743/20). W związku z powyższym organ powinien odmówić wnioskodawcy wydania zaświadczenia, jeżeli wniosek nie znajduje oparcia w danych przezeń posiadanych, tym bardziej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, zarówno Szef Sztabu, jak i Szef Inspektoratu nie naruszyli prawa przy wydawaniu kwestionowanych przez skarżącego postanowień, bowiem wyjaśnili sprawę w sposób staranny i wszechstronny, podjąwszy wszelkie kroki w celu ustalenia faktów, o których potwierdzenie w formie zaświadczenia wnosił skarżący. Organy przeprowadziły poszukiwania materiałów źródłowych zarówno w swoich zasobach, jak również w zasobach archiwalnych CBW. Powyższe czynności doprowadziły zaś do ustalenia, iż organy nie dysponują materiałami źródłowymi dotyczącymi przedmiotu wniosku. Materiały te zostały bowiem zniszczone po upływie okresu przeznaczonego na ich archiwizację. To zaś spowodowało, iż organy prawidłowo przyjęły, że nie zaistniała w sprawie przesłanka do wydania zaświadczenia żądanej treści. Brak stosownych materiałów źródłowych powoduje bowiem, iż żądanie strony jawi się jako niewykonalne - przedmiotem zaświadczenia nie mogą być dane o charakterze hipotetycznym, a jedynie potwierdzone stosownymi dokumentami.
Ponadto Sąd wyjaśnia, że nie posiada uprawnień do stwierdzania faktów, o których traktował skarżący w skardze, ponieważ dokonuje jedynie kontroli postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia i nie przejmuje sprawy od organu administracji publicznej do rozpoznania we własnym zakresie.
Wobec bezzasadności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.