II SA/Wa 1183/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjazwolnienie ze służbynieposzlakowana opiniaważny interes służbykradzieżwykroczeniepostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki Policji na rozkaz personalny o zwolnienie ze służby, uznając, że jej zachowanie polegające na kradzieży w sklepie naruszyło ważny interes służby i spowodowało utratę nieposzlakowanej opinii.

Funkcjonariuszka Policji została zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu kradzieży perfum i innych artykułów w sklepie, co miało miejsce w 2020 roku. Mimo że postępowanie w sprawie wykroczenia uległo przedawnieniu, organy Policji uznały, że zachowanie funkcjonariuszki naruszyło ważny interes służby i spowodowało utratę nieposzlakowanej opinii, co jest podstawą do zwolnienia. Sąd administracyjny zgodził się z tą argumentacją, oddalając skargę funkcjonariuszki.

Sprawa dotyczy skargi funkcjonariuszki Policji, A. S., na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnienie ze służby. Podstawą zwolnienia było naruszenie ważnego interesu służby, wynikające z zachowania skarżącej w dniu [...] listopada 2020 r., kiedy to wraz z matką dokonała kradzieży artykułów w sklepie, nie skanując ich przy kasie samoobsługowej. Mimo że postępowanie w sprawie wykroczenia uległo przedawnieniu, organy Policji uznały, że samo zachowanie, udokumentowane nagraniem z monitoringu, wyczerpuje znamiona czynu zabronionego i prowadzi do utraty przez funkcjonariuszkę nieposzlakowanej opinii. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż ważny interes służby przemawia za zwolnieniem funkcjonariuszki. Podkreślono, że służba w Policji wymaga nieposzlakowanej opinii, a jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania tego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy Policji wykazały zasadność zwolnienia ze służby.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie funkcjonariusza, które narusza zasady etyki i prawo, nawet jeśli nie prowadzi do skazania za wykroczenie z powodu przedawnienia, może uzasadniać zwolnienie ze służby, jeśli organ wykaże, że narusza to ważny interes służby i prowadzi do utraty nieposzlakowanej opinii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza, spowodowana zachowaniem takim jak kradzież, nawet jeśli nie prowadzi do odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej z powodu przedawnienia, narusza ważny interes służby. Policja wymaga od swoich funkcjonariuszy najwyższych standardów etycznych i praworządności, a jakiekolwiek wątpliwości co do ich postawy dyskwalifikują ich z dalszej służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.o.p. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Podstawa materialnoprawna do zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu administracyjnemu.

u.o.p. art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii.

Pomocnicze

u.o.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o Policji

Definicja Policji jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

u.o.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1-4

Ustawa o Policji

Podstawowe zadania Policji, w tym ochrona życia, zdrowia i mienia, bezpieczeństwa i porządku publicznego, zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom, wykrywanie sprawców.

u.o.p. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Policji

Obowiązek policjanta do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz dbałości o dobro formacji.

u.o.p. art. 134i § ust. 4

Ustawa o Policji

Przepis dotyczący czynności wyjaśniających prowadzonych przez rzecznika dyscyplinarnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

Wstrzymanie wykonania decyzji.

k.p.a. art. 12 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Kradzież mienia o wartości nieprzekraczającej 500 zł.

k.w. art. 45 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przedawnienie karalności wykroczenia.

k.w. art. 135 § ust. 4

Kodeks wykroczeń

Przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie funkcjonariuszki polegające na kradzieży w sklepie, nawet jeśli postępowanie w sprawie wykroczenia uległo przedawnieniu, narusza ważny interes służby i prowadzi do utraty nieposzlakowanej opinii. Policja wymaga od funkcjonariuszy najwyższych standardów etycznych i praworządności, a wątpliwości co do ich postawy dyskwalifikują ich z dalszej służby. Sąd administracyjny bada legalność decyzji, a nie jej celowość.

Odrzucone argumenty

Zdarzenie z dnia [...] listopada 2020 r. miało charakter nieumyślny i nie wypełniało znamion kradzieży. Brak było podstaw do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Postępowanie wyjaśniające nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie. Nie ustalono, czy brak zeskanowania produktów nie był spowodowany wadliwością urządzenia skanującego. Nie przesłuchano skarżącej, co uniemożliwiło wyjaśnienie braku zamiaru kradzieży. Czynności dowodowe prowadzone były przez osobę nieuprawnioną. Nie wyłączono z postępowania osoby skonfliktowanej ze skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

Policjantem nie może być osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie posiada w związku z pełnioną funkcją obowiązki. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym czy karnym.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

sędzia

Mateusz Rogala

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza Policji jako podstawa zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby, nawet w przypadku przedawnienia wykroczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego obowiązku posiadania nieposzlakowanej opinii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zachowanie funkcjonariusza poza służbą, nawet jeśli nie prowadzi do formalnej odpowiedzialności karnej, może mieć poważne konsekwencje zawodowe ze względu na wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii. Jest to ciekawy przykład interpretacji 'ważnego interesu służby'.

Kradzież w sklepie kosztowała policjantkę służbę. Sąd: nieposzlakowana opinia to podstawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1183/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2002/24 - Wyrok NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. art. 1 ust. 2 pkt 1-4, 25 ust. 1, 27 ust. 1, 41 ust. 2 pkt 5, 134i ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. art. 7, 12 par. 1, 77, 80, 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ) rozkazem personalnym
z [...] marca 2023 r. nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania Pani A. S. (dalej skarżąca) od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] (dalej Komendant) z [...] grudnia 2022 r. w sprawie zwolnienia ze służby
w Policji z dniem [...] stycznia 2023 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2022 r. Komendant Miejski Policji w [...] (dalej Komendant Miejski) zwrócił się do Komendanta o zwolnienie skarżącej - wówczas policjanta Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Powyższy wniosek został uzasadniony faktem wszczęcia w dniu [...] listopada 2022 r. postępowanie wyjaśniające w sprawie możliwości dokonania przez skarżącą kradzieży perfum i innych artykułów w sklepie [...] znajdującym się
w [...], przy ul. [...].
Komendant Miejski po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, stwierdził, że ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie, sposób działania sprawców, okoliczności naprawienia szkody, a w szczególności nagrania
z monitoringu, doprowadziły do wniosku, że skarżąca współdziałając z Panią I. S. (matką) dopuściły się czynu z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń (K.w.), tj. tego, że w dniu [...] listopada 2020 r. wspólnie i w porozumieniu dokonały kradzieży dwóch opakowań papieru toaletowego Europrofit, perfum marki Guess Women 30 ml, balsamu do ciała marki Mixa, patyczków higienicznych, szamponu Batista oraz kostek do WC marki Bref, w wyniku czego powstały straty w łącznej wysokości 182,25 zł na szkodę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Komendant Miejski wskazał, że z uwagi na przepis art. 45 § 1 K.w., karalność tego wykroczenia ustała z dniem [...] listopada 2021 r. Podobnie, pomimo zgromadzenia materiału dowodowego wskazującego na sprawstwo skarżącej, zgodnie z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, z dniem [...] listopada 2022 r. ustała również karalność przewinienia dyscyplinarnego. Niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy Komendant Miejski uznał za zasadnym wystąpienie z wnioskiem do Komendanta
o zwolnienie skarżącej ze służby w Policji.
Pismem z 14 grudnia 2022 r. Komendant poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczył o uprawnieniach strony związanych z przedmiotowym postępowaniem. Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwał stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej,
o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania.
W dniu 20 grudnia 2022 r. skarżąca zapoznała się z aktami przedmiotowej sprawy i złożyła na piśmie wyjaśnienia, dotyczące pisma "J. K." i samego zdarzenia. Wskazała, że w 2020 r. (dokładnej daty nie pamięta) udała się z mamą na zakupy do sklepu [...], gdzie dokonywała zakupów drogeryjnych. Płatności dokonywały kartą płatniczą w kasie samoobsługowej. Jak wyjaśniła, nie ma pojęcia
w jaki sposób, czy to w wyniku swojego roztargnienia (odbywała adaptację zawodową w [...]), nieporozumienia z mamą, czy też nieprawidłowo działającego czytnika kart, okazało się, że płatność nie przeszła. Była jednak przekonana, że zapłaciła.
W tej sytuacji poprosiła mamę, żeby ta udała się natychmiast do sklepu [...] celem "rzetelnego wyjaśnienia nieścisłości". Stwierdziła, że jej mama wraz
z pracownikiem sklepu udała się na zaplecze, wyjaśniła nieporozumienie i dokonała brakującej opłaty. Jednocześnie dopytywała się pracownika, czy sytuacja jest wyjaśniona, zaś pracownik zapewnił, że nieporozumienie zostało wyjaśnione. Nic przy tym nie wspomniał, żeby zdarzenie kwalifikowane było jako kradzież, a jedynie jako pomyłka, których sporo było na stanowiskach samoobsługowych.
W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że znalazła się
w nieszczęśliwych okolicznościach, które mogą odmienić niekorzystnie jej życie
"w wyniku lakonicznego podejścia do ww. sytuacji przez pracownika sklepu [...] , którego przedstawiciel jak się okazało, złożył bezpodstawne zawiadomienie
o wykroczeniu pomimo, iż zaistniały przesłanki świadczące, iż do takowego nie doszło". Przez około dwa lata była nieświadoma, że takie postępowanie zostało przeprowadzone przez Komendę Miejską i przez ten czas wykonywała obowiązki najlepiej jak potrafiła, dbała o społeczny wizerunek Policji i poświęciła się pracy
w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], która jest jej pasją.
Jednocześnie stwierdziła, że w związku ze zdarzeniem ze sklepu [...] można jej zarzucić roztargnienie, ale nie celowość, działanie w złej wierze lub nieetyczne zachowanie. Wskazała, że jest osobą dobrze sytuowaną, nie ma trudności finansowych i fakt, iż mogłaby być postrzegana w świetle, w jakim przedstawia ją "J. K." godzi w jej dobra osobiste.
W dniu 21 grudnia 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło natomiast pismo adwokata K. K. z 21 grudnia 2022 r.,
w którym wniósł on o przesłuchanie świadków A. S., skarżącej i jej matki.
W dniu 28 grudnia 2022 r. Komendant, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, wydał rozkaz personalny nr [...]
o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2023 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa., nadał rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 2 stycznia 2023 r.
W dniu 29 grudnia 2022 r. do Komendanta wpłynęło oświadczenie skarżącej
z 23 grudnia 2022 r., w którym ponownie wskazała, że w wyniku niedopatrzenia, zbiegu okoliczności, niefrasobliwości innych osób (pracownika sieci [...], osoby przedstawiającej się jako "J. K.") postawiona została w bardzo złym świetle nie tylko jako funkcjonariusz Policji, ale również jako osoba prywatna. Następnie przedstawiła przebieg zdarzenia z dnia [...] listopada 2020 r. oraz ciąg zdarzeń jakie nastąpiły w dniach kolejnych. Wskazała, że po kilku dniach od wizyty w sklepie [...], opłacając rachunki, zorientowała się, że płatność nie była adekwatna do zakupionych produktów. Uznała zatem, że najlepszym rozwiązaniem jest udanie się do sklepu przez jej mamę (policjantka była w [...]) i wyjaśnienie sytuacji. Następnie opisała problemy, jakie jej mama miała z pójściem do sklepu stwierdzając, że ostatecznie sprawa została w sklepie wyjaśniona. Stwierdziła też, że została wmanewrowana w rzekomą kradzież, która nigdy nie miała miejsca.
Ponadto w oświadczeniu z 22 grudnia 2022 r. matka skarżącej potwierdziła przebieg poszczególnych zdarzeń wskazanych w oświadczeniu z 23 grudnia 2022 r.
W dniu 3 stycznia 2023 r. do Komendanta wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym wniósł o przesłanie na adres kancelarii pełnomocnika płyt
z nagraniami z drogerii [...], znajdujących się w aktach sprawy oraz przesłuchanie w charakterze świadka Pana K. S., na okoliczność ustalenia, że zdarzenie z [...] z listopada 2020 r. miało charakter przypadkowy i niezamierzony, a tym samym niepodobna przypisać stronie znamion kradzieży sklepowej.
W odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta nr [...] z [...] grudnia 2022 r., wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości
i umorzenie postępowania, ewentualnie, z daleko posuniętej ostrożności, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego KGP wskazał między innymi, że podstawę materialno-prawną zwolnienia skarżącej ze służby w Policji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest to jedyne i wyłączne kryterium, do wykazania którego zobowiązany jest organ administracyjny prowadzący postępowanie na tej podstawie zwolnieniowej.
Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r, sygn. akt II SA 2972/02).
Następnie organ wyjaśnił pojęcie ważnego interesu służby, wskazując, że nie zostało w ustawie sprecyzowane ani też bliżej określone. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (zob. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej. Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić
o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących
o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji
(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt
I OSK 1853/13). Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r, sygn. akt II SA 426/99).
W sytuacji zastosowania podstawy wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji niezbędne jest dowiedzenie, że dalsze pełnienie służby przez policjanta, wobec zaistnienia różnych okoliczności, koliduje z jej ważnym interesem. Nadrzędnym celem jest zatem zbadanie aspektu przedmiotowego, odnoszącego się do organizacji, w której służy dany policjant, a także ustalenie, czy nie nastąpiła kolizja pomiędzy dobrem tego policjanta (które zorientowane jest na dalsze kontynuowanie stosunku służbowego) a interesem służby (który determinuje organ do jego zwolnienia,
w przypadku wystąpienia okoliczności godzących w to dobro).
Dodać przy tym należy, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta
w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Ustawodawca wyposażył zatem organ w tzw. luz decyzyjny, który umożliwia mu konkretyzację norm zwartych
w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną. Jednakże, jak wskazano wyżej, subsumcja norm zawierających pojęcia niedookreślone musi być dokonana
w oparciu o studium konkretnego przypadku.
Rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.
W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem
do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie skarżącej
w służbie narusza ważny interes służby.
KGP stanął na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia
i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego,
a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby
o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby
w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę.
Podkreślono, iż w wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego - a do takich należy zaliczyć zawód policjanta - pewne zachowania, nawet niezwiązane ze służbą, powodują, że policjant traci przymiot nieposzlakowanej opinii i nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Okolicznością bowiem powodującą niemożność pełnienia przez skarżącą służby, a tym samym uzasadniającą rozwiązanie
z nią stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest przede wszystkim utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii. Wymieniona nie posiada zatem przymiotu koniecznego do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może ona pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Organ nakreślił przebieg służby skarżącej i wskazał, że z dniem [...] listopada 2022 r. została mianowana funkcjonariuszem Policji w służbie stałej. Wyjaśnił, że
w dniu 25 października 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło zawiadomienie podpisane przez osobę o danych: "J. K.,
ul. [...]" (w toku czynności wyjaśniających nie zidentyfikowano takiej osoby). W zawiadomieniu osoba ta wskazała, m.in., że zawiadamia
o popełnieniu przestępstwa przez "policjantkę z [...] drogówki - panią A. S.", która "w listopadzie 2020 roku w [...] na ul. [...] ukradła z premedytacją perfumy. Była ze swoją koleżanką (...). Te kobiety wielokrotnie pojawiały się w drogerii i pojawiają się nadal. Kradzież była zgłoszona w KMP Policji w [...] ale nie uzyskaliśmy żadnej odpowiedzi na ten temat". Autor pisma stwierdził, że potrafił rozpoznać "policjantkę złodziejkę po tym, jak zobaczyłem jej zdjęcia z jakiejś policyjnej akcji na [...] (..Ponadto jego przyjaciel miał ją rozpoznać, kiedy otrzymał od niej mandat. Autor pisma zasugerował, że sprawa mogła być "celowo zamieciona pod dywan", bowiem policjantka nie została rozpoznana przez swoich kolegów, a nadto "czepia się uczciwych ludzi i wlepia wysokie mandaty". Ponadto autor pisma poinformował, że sprawa została zgłoszona do mediów i liczy na sprawiedliwość.
W związku z powyższym, w toku wszczętych, w trybie art. 134i ust. 4 ustawy
o Policji, czynności wyjaśniających uzyskano akta główne postępowania o sygn. akt[...] , l.dz. [...], prowadzonego w Komisariacie Policji [...]
w [...] w sprawie o wykroczenie (polegające na tym, że w dniu [...] listopada
2020 r., około godz. 15:50, w [...] przy ul. [...], w sklepie [...] nieustalony sprawca dokonał kradzieży perfum oraz artykułów chemicznych na łączną wartość 182,25 zł, tj. o czyn z art. 119 K.w.). Ustalono, że referent tej sprawy,
po dokonaniu czynności wyjaśniających, w dniu [...] grudnia 2020 r. sporządził wniosek o odstąpienie od kierowania wniosku do Sądu Rejonowego w [...], wobec niewykrycia sprawcy wykroczenia.
Jednocześnie w toku dokonywanych, w trybie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, czynności wyjaśniających, rzecznik dyscyplinarny, na podstawie zabezpieczonego materiału wizyjnego, dokonał analizy zdarzeń zaistniałych przy kasie samoobsługowej i stwierdził, że nie wszystkie produkty zostały przez kupujące zeskanowane. Uzyskano również dokumentację w postaci wewnętrznego zgłoszenia z drogerii [...] o nr [...], z którego wynika, że w dniu [...] listopada 2020 r. klientka, kasując się na kasie samoobsługowej, umyślnie nie zeskanowała produktów o łącznej wartości 200,84 zł w postaci: 2 opakowań papieru toaletowego z napisem Europrofit, perfum marki Guess Women 30 ml, balsamu do ciała marki Mixa oraz kostek do WC marki Bref.
Jak podał KGP, w dniu [...] listopada 2022 r. Naczelnikowi Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] okazano nagranie z wizerunkiem sprawców oraz wydruk wizerunku znajdujący się w aktach sprawy, który rozpoznał
na nich policjantkę tego Wydziału - skarżącą.
W dniu [...] listopada 2022 r. rozpytano skarżącą na powyższą okoliczność, zaś policjantka wskazała, że na zdjęciach rozpoznaje siebie i swoją mamę. Wyjaśniła, że w dniu zdarzenia, tj. [...] listopada 2020 r. robiła zakupy w sklepie [...] i przez nieuwagę nie zapłaciła za zakupy. Wyjaśniła, że nie wie, jak do tego doszło, "przez nieuwagę, zakręciłam się i nie zapłaciłam". Następnie chcąc zapłacić rachunki, zalogowała się na swój rachunek bankowy i zobaczyła, że "w ogóle nie zeszła" jej kwota za płatność w [...]. Zobaczyła w historii na rachunku, że "nie ma tam
w ogóle tej płatności za zakupy do [...]". Poprosiła wówczas mamę, aby poszła do [...] i zapłaciła za zakupy, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2020 r.
Jednocześnie ustalono, że w dniu [...] grudnia 2020 r. w sklepie [...] faktycznie pojawiła się matka skarżącej, która została rozpoznana przez personel tego sklepu, jako jedna ze sprawczyń kradzieży mienia z dnia [...] listopada 2020 r. Kobietę poinformowano, że sprawa została zgłoszona na Policję, jednak ta oświadczyła, że nie ma nic wspólnego ze zdarzeniem. Personel poinformował więc, że na miejsce wezwany zostanie patrol Policji. Wówczas matka skarżącej oświadczyła, że zapłaci
za skradziony w dniu [...] listopada 2020 r. towar, bo jak stwierdziła, nie chce mieć kłopotów.
Organ zauważył, że ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie kwestionują faktu, że w dniu [...] listopada 2020 r. w sklepie [...] przy ul [...], dokonując zakupów przy kasie samoobsługowej, skarżąca (oraz przebywająca z nią osoba) nie zeskanowały wszystkich przyniesionych do kasy produktów, a tym samym nie zapłaciły za nie. Część produktów została przyniesiona, w koszyku, przez skarżącą,
a część przez jej matkę. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ilość produktów niezeskanowanych (a tym samym niezapłaconych) była kilkukrotnie większa niż produktów, za które skarżąca uiściła opłatę (wartość zapłaconych produktów to 33,73 zł, zaś niezapłaconych 197,74 zł). Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2020 r. matka skarżącej, udała się do sklepu, gdzie zapłaciła za część niezeskanowanych wcześniej produktów. Fakty powyższe, jak wskazano, są niezaprzeczalne.
Pełnomocnik stwierdzi jednak, że niezeskanowanie przez skarżącą danych produktów w dniu [...] listopada 2020 r. było przypadkowe, niezamierzone, a tym samym nie sposób jej przypisać zamiaru przywłaszczenia rzeczy. Wskazał również na szereg okoliczności, niezwiązanych z samym zdarzeniem z dnia [...] listopada 2020 r., które jego zdaniem, miały wpływ na ocenę organu I instancji co do kwalifikacji danych zdarzeń, jako takie, które uzasadniają zwolnienie skarżącej ze służby w Policji.
Ustalając przedstawiony stan faktyczny organ powołała się na płytę DVD-R,
z zapisem z monitoringu sklepu [...] z dnia [...] listopada 2020 r., uznając wyjaśnienia skarżącej i jej pełnomocnika za przyjętą w sprawie linię obrony.
Organ wskazał, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r, sygn. akt I OSK 1056/11), i to niezależnie od miejsca czy okoliczności w jakich się w danym czasie znajdzie. Policjantem nie może być zatem osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie posiada w związku z pełnioną funkcją obowiązki. Funkcjonariusz musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Każdy policjant zobowiązany jest do podjęcia działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji.
Zdaniem KGP w kontekście dokonanej oceny postępowania skarżącej stwierdzić należy, że wobec jej osoby, jako policjantki, powstały tego rodzaju wątpliwości, które nie pozwalają jej na dalsze pełnienie służby w formacji stojącej na straży porządku i bezpieczeństwa, w której tak istotnym jest posiadanie przez wszystkich funkcjonariuszy nieskazitelnego charakteru i nienagannej postawy moralnej. Ocena ukazanego na nagraniu zachowania skarżącej w dniu [...] listopada 2020 r. jest zatem jednoznaczna i prowadzi do wniosku, że utraciła ona przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla ważnego interesu tej służby.
Odnosząc się do, że niezeskanowanie określonych produktów (m.in. perfum
i szamponu) było niezamierzoną i niefortunną pomyłką, miało charakter nieumyślny,
a tym samym nie sposób w zachowaniu skarżącej dopatrzyć się intencjonalnego zachowania obliczonego na dokonanie kradzieży sklepowej, KGP wskazał, że
w omawianej sprawie organy nie badały, czy w istocie dane wykroczenie zostało popełnione ani nie przypisują skarżącej winy za wykroczenie z art. 119 § 1 K.w. Byłoby to działaniem nieuprawnionym, bowiem karalność ewentualnego wykroczenia stypizowanego w tym przepisie prawa ustała z upływem określonego czasu (art. 45
§ 1 K.w.). Wystąpienie przedawnienia stanowi natomiast okoliczność uchylającą karalność wykroczenia. Należy jednak zauważyć, że nie odbiera ono czynowi charakteru wykroczenia, nie pozwala jedynie na wymierzenie kary lub środka karnego (zob. P. Daniluk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2019 Legalis/el.). Zachowanie skarżącej, zarejestrowane na monitoringu sklepu [...], wyczerpuje natomiast znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 K.w., choć do odpowiedzialności za ten czyn skarżącej, w świetle przepisów prawa pociągnąć nie można.
Organ podkreślił, że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie osoby
o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Poszlaka w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast nieposzlakowany - to osoba nieskazitelna, której nie można nic zarzucić, przypisać. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2017 r., I OSK 977/16, z dnia 26 stycznia
2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r, II SA/Wa 422/13).
Zdaniem organu przewidziana w treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji klauzula generalna "ważnego interesu służby" nie determinuje do przyjęcia określonego katalogu zdarzeń, które mogą spełniać to kryterium. Nie jest nim wyłącznie popełnione wykroczenie lub przestępstwo, albo podejrzenie ich popełnienia. Jest to okoliczność lub szereg okoliczności, które są oceniane jako całość. W żadnym też razie wynik danego postępowania (w tym przypadku postępowania w sprawie
o wykroczenie) nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia.
Nie przesądzając zatem jednoznacznie o tym, czy w istocie skarżąca w dniu [...] listopada 2020 r. dopuściła się czynu o charakterze wykroczenia, nie może budzić wątpliwości, że podjętym przez siebie działaniem spowodowała, że znalazła się
w kręgu podejrzeń o takie zachowanie, które w ocenie przełożonych świadczy o utracie przez nią nieposzlakowanej opinii.
W realiach niniejszej sprawy wzięto zatem pod uwagę całokształt okoliczności stanowiących pewien ciąg zdarzeń, zaistniałych z udziałem skarżącej. Ocena tego zachowania uzasadnia twierdzenie, że wymieniona utraciła przymiot "nieskazitelności charakteru". Utraciła ona również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze swoich przełożonych, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach władzy publicznej. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r, sygn. akt II SA/Wa 314/13). Opisane wyżej zachowanie skarżącej świadczy nie tylko o lekkomyślności, ale również o lekceważącym podejściu zarówno do norm prawnych, jak i zasad współżycia społecznego, a także naruszeniu norm odnoszących się do zasad etyki zawodowej, których po wstąpieniu w szeregi Policji uroczyście ślubowała przestrzegać.
Brak stosownych działań wobec policjanta, którego zachowanie oceniono
w sposób bezsporny jako niewłaściwe i naganne, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji zwłaszcza w oczach samych funkcjonariuszy. Policjanci sami muszą mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa
i przestrzegające zasad etyki zawodowej, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 810/15).
W ocenie KGP przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, ża skarżąca niewątpliwie utraciła przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odniósł się do poszczególnych zarzutów odwołania, uznając je za niezasadne.
Na zakończenie podkreślono, że skarżąca, jako funkcjonariusz publiczny winna wykazywać się przymiotami, które kwalifikują ją jako osobę o nieposzlakowanej opinii, czyli osobę, której nie można nic zarzucić. Takie natomiast zachowanie, które zostało utrwalone na materiale wizyjnym w żadnej mierze nie usuwa wątpliwości co do charakteru podjętego działania, a tym samym nie usuwa wymienionej z kręgu osób podejrzanych o działania niezgodne z prawem, w tym w szczególności nielicujące
z godnością wykonywanej funkcji. Daje zatem podstawę do stwierdzenia, że istnieją rzeczywiste i uzasadnione wątpliwości co do posiadania przez skarżącą przymiot
z art. 25 ustawy o Policji, a to już jest wystarczające do zakwestionowania faktu legitymowania się przez nią tym przymiotem. Jednocześnie, w ocenie organu,
na korzyść skarżącej, w kontekście możliwości pełnienia przez nią dalszej służby, nie świadczą jej twierdzenia o tym, że jest ona "zakręcona", o czym ma świadczyć wcześniejsze pozostawienie urządzenia służbowego na dachu samochodu.
W kontekście powyższego KGP zaznaczył, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Podkreślił przy tym, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów.
Jednocześnie brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności tej decyzji, bowiem w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 Kpa. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Podkreślenia przy tym wymaga, że skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu jej wadliwości. Powyższe wynika z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji.
W konkluzji KGP stwierdził, że biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności oraz stan faktyczny i prawny sprawy, w pełni zasadnym było zwolnienie skarżącej ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Skargę na powyższe rozkazy personalne do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżącą. Zaskarżonym rozkazom personalnym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:
1. art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 Kpa. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego - co wyrażało się w nieprzeprowadzeniu przez organ dowodu
z przesłuchania świadków:
a) I. S. - adres w aktach sprawy
b) A. S. - adres w aktach sprawy
c) K. S., zam. [...], ul. [...]
d) P. C. - adres w aktach sprawy
e) A. D. - adres w aktach sprawy,
celem wykazania faktu, że zaistniałe z udziałem skarżącej i jej matki w drogerii [...] zdarzenie z dnia [...] listopada 2020 r. miało charakter nieumyślny i nie wypełniało znamion kradzieży, wobec czego brak podstaw do wydania decyzji
o zwolnieniu ze służby skarżącej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji,
2. art. 8 Kpa., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie kwestionowanego rozkazu personalnego na materiałach zebranych w toku postępowania wyjaśniającego [...], które z kolei nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie uczestników tegoż postępowania do władzy publicznej, albowiem nie przestrzegano w nim zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
3. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 86 Kpa., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
- brak ustalenia, czy brak skutecznego zeskanowania wszystkich przedmiotów przyniesionych w pobliże kasy przez skarżącą nie był przyczyną wadliwości działania urządzenia skanującego (a zatem był całkowicie niezależny od zachowania skarżącej),
- brak przesłuchania w charakterze strony skarżącej, przez co nie zostały wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w tym w szczególności brak zamiaru dokonania przez nią kradzieży w trakcie zdarzenia z dnia [...] listopada
2020 r.,
4. art. 135a ust. 1 i 3 ustawy o Policji, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wykonywanie czynności dowodowych w toku postępowania wyjaśniającego [...] przez policjantkę K. S. - osobę nieuprawnioną, nie będącą rzecznikiem dyscyplinarnym,
5. art. 135c ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyłączenia z postępowania wyjaśniającego [...] "nieformalnego rzecznika dyscyplinarnego" - policjantki K. S., osoby głęboko skonfliktowanej ze skarżącą, która w ramach rzeczonego postępowania podejmowała liczne działania, aby zaszkodzić skarżącej.
Zarzuciła ponadto:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść - polegający na błędnym i całkowicie dowolnym ustaleniu, jakoby skarżąca dokonała w dnu [...] listopada 2020 r. kradzieży sklepowej,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść - polegający na błędnym nieustaleniu przez organ, że skarżąca podjęła próbę zeskanowania wszystkich produktów, które osobiście przyniosła do kasy samoobsługowej - wszystkie te rzeczy wkładała (niekiedy kilkukrotnie) w zasięg skanera kasy tak, że czerwony laser skanujący kasy oświetlał ich powierzchnię,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść - polegający na błędnym nieustaleniu, że skarżąca po tym jak
na podstawie analizy rachunku bankowego zorientowała się, że w dniu [...] listopada 2020 r. nie dokonała płatności za wszystkie produkty dobrowolnie - za pośrednictwem matki - podjęła próbę uregulowania wszystkich brakujących należności,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść - polegający na błędnym i całkowicie dowolnym ustaleniu, jakoby już sama analiza nagrań z kamery niepołączona z pisemną listą nieopłaconych przez skarżącą produktów otrzymanych z drogerii [...] była wystarczająca by precyzyjnie ustalić:
- dokładne nazwy wszystkich produktów przyniesionych do kasy samoobsługowej,
- dokładne nazwy wszystkich produktów, które zostały skutecznie lub nieskutecznie zeskanowane przez skarżącą,
- momenty, w których dochodzi do skutecznego skanowania poszczególnych produktów oraz momenty, w których skanowanie poszczególnych produktów jest nieskuteczne,
- komunikaty wyświetlane na ekranie kasy samoobsługowej, w sytuacji gdy analiza ww. nagrań z uwagi na niską jakość tych nagrań nie pozwala na poczynienie powyższych ustaleń.
Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez KGP.
Wnosiła również o przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony https://www.posnet.com.pl/skanery-naiczestsze-problemy na okoliczność ustalenia, że brak skutecznego zeskanowania wszystkich przedmiotów przyniesionych w pobliże kasy, mógł być przyczyną wadliwości działania urządzenia skanującego, a zatem mógł być całkowicie niezależny od zachowania skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie.
Na rozprawie wniesiono o dopuszczenie dowodu zawartego w skardze, przy czym Sąd postanowił oddalić zgłoszony wniosek dowodowy.
Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie,
z procesem pozyskiwania dowodów powiązana była osoba skonfliktowana
ze skarżącą, o czym skarżąca dowiedziała się po wydaniu rozkazu przez Komendanta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, ca następuje.
Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.)
i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwana dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji, postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga rozpatrywana w powyższy sposób nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy
w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zaistniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie z niej skarżącej. Na tę okoliczność powołały się organy Policji obu instancji, wskazując na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozkazów personalnych.
W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia interesu społecznego
i słusznego interesu strony. Ponadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny sposobu wypełniania przez organy administracji treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, czyli realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej CBOSA).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego"
(S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego.
Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną
do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną
i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi
do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej
w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy
o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby
o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (vide wyrok z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13; dostępne w CBOSA).
Sądy administracyjne podkreślają też, że utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Z kolei fakt podejrzenia o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (vide wyroki NSA:
z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13 z 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; dostępne w CBOSA).
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się również, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta
w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się przy tym do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (vide wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1994 r., sygn. akt II SA 426/99, publ. LEX nr 47389).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania społeczeństwa do organów Państwa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącej ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach wydanych rozkazów personalnych wyjaśniły w sposób pełny i przekonujący powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego.
Trafnie przy tym organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby
w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym.
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżąca w dniu
[...] listopada 2020 r. dokonując zakupów w sklepie sieci [...], wraz ze swoją matką, przy kasie samoobsługowej nie zeskanowała wszystkich przyniesionych
ze sklepu produktów, a tym samym nie zapłaciła za nie. Jak potwierdził zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wewnętrzne zgłoszenie z drogerii [...]
o nr [...] oraz zapis monitoringu z tego dnia, ilość produktów niezeskanowanych – niezapłaconych – była kilkukrotnie większa niż produktów, za które skarżąca uiściła opłatę. Faktem jest też, że matka skarżącej, w trakcie w wizyty w sklepie w dniu
[...] grudnia 2020 r., została rozpoznana przez personel i poinformowana, że sprawa kradzieży z [...] listopada 2020 r. została zgłoszona na Policję. W reakcji na powyższe matka skarżącej oświadczyła, że zapłaci za skradziony tego dnia towar. Jednocześnie ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie kwestionują faktu braku opłacenia wszystkich produktów przyniesionych do kasy sklepu. Wprawdzie w sprawie o wykroczenie (sygn. akt [...]) polegające na dokonaniu przez nieustalonego sprawcę kradzieży perfum oraz artykułów chemicznych na łączną wartość 182,25 złotych, tj. o czyn z art. 119 K.w., sporządzono wniosek o odstąpienie od kierowania wniosku do sądu, wobec niewykrycia sprawcy tego wykroczenia, to jednak dalsze postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego dowiodło, że klientką, która w dniu [...] listopada 2020 r. umyślnie nie zeskanowała wszystkich produktów, była skarżąca. Skarżąca udzielając wyjaśnień wskazała w szczególności, że robiła tego dnia zakupy i przez nieuwagę nie zapłaciła za nie.
Przyznać należy rację organowi, który stwierdził, że w niniejszej sprawie nie badano, czy w istocie dane wykroczenie zostało popełnione, czy można przypisać skarżącej winę w działaniu, które stanowiło podstawę sformułowanego wobec niej zarzutu kradzieży mienia.
Opisane wyżej postępowanie skarżącej, co podkreślały organy, niewątpliwie mogło mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz z pewnością nie sprzyjało budowaniu autorytetu przedmiotowej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się bowiem na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń
o łamanie obowiązującego prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać
i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest konieczna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny
i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego funkcjonariuszy Policji. Każdy funkcjonariusz tej formacji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe musi zatem pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem.
Postępowanie skarżącej mogło natomiast nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do zachowania przez nią przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii. "Poszlaka"
w języku polskim oznacza bowiem podejrzenie, okoliczność przemawiającą na niekorzyść, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić ani przypisać. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego,
jak i zawodowego. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Nawet podejrzenie o popełnienie przez funkcjonariusza Policji przestępstwa czy wykroczenia, świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej.
W ocenie Sądu wszystkie okoliczności przytoczone przez organy Policji pozwalały na ocenę, że skarżąca utraciła przymioty konieczne do pozostania
w szeregach Policji oraz, że rozwiązanie z nią stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione.
Warto przy tym zaznaczyć, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom,
a skoro skarżąca przestała spełniać te wymogi – tracąc nieposzlakowaną opinię –
to organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawia za podjęciem decyzji o zwolnieniu jej ze służby w Policji. Skarżąca swoim zachowaniem – dopuszczając się kradzież produktów w trakcie zakupów w dniu [...] listopada 2020 r. – dała wyraz ignorancji prawa, przez co utraciła zaufanie społeczne, a tym samym, jak stwierdziły organy Policji, nie może nadal być funkcjonariuszem tej formacji, egzekwującym przestrzeganie prawa przez obywateli, skoro sama prawo naruszyła.
Wyjaśnienia wymaga, że zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym czy karnym. Celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie czy okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim związane, zagrażają dobru jakim jest ważny interes służby. Dobro służby stanowi bowiem granicę, w rozumieniu art. 7 Kpa., decyzji uznaniowych. Podjęte działania mające na celu ochronę tego dobra muszą mieć prymat przed partykularnym interesem policjanta. Okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych
w wyżej wskazanych postępowaniach, bo nie powodują ukarania sprawcy, tj. nie skutkują wymierzeniem mu kary. Ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zmierza
do potwierdzenia istnienia przesłanki wymienionej w tym przepisie, czego skutkiem jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji. Przewidziana w przywołanym przepisie klauzula generalna nie determinuje bowiem określonego katalogu zdarzeń, które mogą spełniać to kryterium. Nie jest nim wyłącznie popełnione przestępstwo, nie jest nim również wyłącznie popełnione przewinienie dyscyplinarne, czy też wykroczenie. Jest to okoliczność lub szereg okoliczności, które są oceniane jako całość. Stąd też wynik danego postępowania (czy to w sprawach o przestępstwo lub w postępowaniu
o wykroczenie) nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Ponadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, Sąd ten stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".
Podkreślenia wymaga, że fakt prowadzonego wobec skarżącej postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie, nie mógł pozostać obojętny w aspekcie przyjętej przez organy Policji podstawy rozstrzygnięcia.
Stosownie do § 2 Zasad Etyki w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej, policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania
do Policji. Zgodnie zaś z § 7 Zasad policjant powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania, kultury osobistej i dbać o schludny wygląd. Z kolegi w myśl § 23 policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Normy wyrażone w § 2, 7 i 23 Zasad Etyki mają charakter zasad generalnych, których należy przestrzegać, a których naruszenie, może skutkować oceną zachowania policjanta na płaszczyźnie dyscyplinarnej. W tym miejscu należy podkreślić, że szczególny charakter służby publicznej funkcjonariuszy Policji umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż
w wypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym także odpowiedzialności dyscyplinarnej. Dotyczy to także naruszenia zasad etyki zawodowej, które – jak należy także zauważyć – w stosunku do tej grupy zawodowej są sformułowane na wyższym poziomie oczekiwań tak w zakresie zasad współżycia społecznego, jak i zachowań, co winno zmierzać do realizacji zasady pogłębienia społecznego zaufania do Policji.
Tymczasem skarżąca swoim postępowaniem zaprzeczyła zasadom wynikającym z powyższej regulacji, stworzyła bowiem podejrzenie kradzieży produktów chemicznych, potwierdzonej w toku prowadzonych czynności wyjaśniających na podstawie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, czym naraziła na szwank dobre imię formacji, do której przynależy. Należy mieć na uwadze, że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Trudno w tych warunkach uznać, że skarżąca może nadal posiadać ten atrybut. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez skarżącą, przy ocenie jej zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jej dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.
Wobec zarzutów sformułowanych w skardze, koncentrujących się na naruszeniu przez organy Policji przepisów postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że organ administracji publicznej jest obowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wyznaczonym granicami podmiotowo-przedmiotowymi sprawy. I tylko w takim zakresie wiążą go zasady określone w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa. Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy ważny interes służby wymaga zwolnienia z niej skarżącej. Nie jest nim natomiast jedna konkretna okoliczność, lecz zbiór zdarzeń, które
w badanej sprawie, dały podstawę do zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Innymi słowy, ich zaistnienie składa się na całokształt okoliczności podlegających ocenie poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o powyższy przepis. Zatem organy Policji były obowiązane do ustalenia, czy zachowanie skarżącej było tego typu, że godziło w dobro służby, co w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu zostało wykazane.
Zebrano w niniejszej sprawie cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonano jego kompleksowej oceny. Sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi
do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa.). Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta,
a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji albo wykonanie innych czynności, w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania.
Sąd wskazuje, że zbieranie przez organ materiału dowodowego
w postępowaniu administracyjnym nie może mieć charakteru dowolnego. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne dla tego konkretnego postępowania. Brak koncentracji materiału dowodowego skutkowałby tym, iż kolejny materiał albo nie byłby przydatny dla przedmiotu tego postępowania, albo potwierdzałby okoliczności już znane organowi. To z kolei stałoby w sprzeczności z zasadą szybkości i prostoty wyrażonej w art. 12 § 1 Kpa..
Wymaga podkreślenia, że podstawą do zwolnienia skarżącej ze służby
w Policji były okoliczności towarzyszące zdarzeniu z jej udziałem, potwierdzone
w zabranym materiale dowodowym, skutkujące utratą przez nią przymiotu nieposzlakowanej opinii, a co za tym idzie koniecznością zwolnienia ze służby z uwagi na jej dobro. Odnotowane zdarzenie z [...] listopada 2020 r. znalazło swoje odbicie
w prowadzonym przez Komisariat Policji [...] w [...] postępowaniu
w sprawie o wykroczenie, jak i w postępowaniu dyscyplinarnym, które jednoznacznie dowiodło, że sprawcą kradzieży okazała się być skarżąca. W tym kontekście należało rozważyć zasadność podjętej przez organ decyzji merytorycznej. Nie była natomiast przedmiotem badania postawa skarżącej, jaką przejawiała w przeszłości w służbie, jej przebieg, osiągnięcia zawodowe, zaangażowanie. Weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania.
Skoro wszystkie okoliczności pozwalające na ustalenie, czy zostało naruszone tzw. dobro służby, zostały wyjaśnione, nie zachodziła konieczność podejmowania innych czynności dowodowych. Podnoszone przez skarżącą uchybienia proceduralne nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku i jako takie były irrelewantne z punktu widzenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy ważny interes służby wymaga zwolnienia z niej skarżącej. Nie jest nim natomiast sam czyn, którego dopuściła się skarżąca. Przy czym jego zaistnienie składa się
na całokształt okoliczności podlegających ocenie poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zatem organy Policji były obowiązane do ustalenia czy zachowanie skarżącej było tego typu, że godziło w dobro służby, co w uzasadnieniu zaskarżonego aktu zostało wykazane. Podkreślenia wymaga ponadto fakt, że ani organy Policji ani tym bardziej Sąd nie są uprawnione do oceny, czy skarżąca rzeczywiście dopuściła się wykroczenia.
Uwzględniając powyższe, przedmiotową sprawę rozstrzygnięto mając
na względzie zarówno interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, jak też słuszny interes policjanta. Okoliczności przedstawione w toku postępowania administracyjnego, dały podstawę do przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, stwierdzając, że pozostaje on nieistotny z punktu widzenia przedmiotu sprawy zakończonej zaskarżonym rozkazem personalnym. Okoliczności towarzyszące zdarzeniu
z udziałem skarżącej, udział określonych osób w prowadzonym w danej jednostce Policji postępowaniu wyjaśniającym, czy też ewentualna wadliwość urządzenia skanującego, nie były przedmiotem analizy organów Policji w postępowaniu, w którym badaniu podlegały przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI