II SA/Wa 1164/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobociestatus bezrobotnegourząd pracywizytausprawiedliwieniechorobaterminkodeks postępowania administracyjnegopromocja zatrudnienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej, uznając, że niestawienie się na obowiązkową wizytę i brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie w ustawowym terminie skutkuje pozbawieniem tego statusu.

Skarżący P. R. utracił status osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się na obowiązkową wizytę w urzędzie pracy i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie w terminie 7 dni. Pomimo próby usprawiedliwienia się chorobą, zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali, że przyczyna nie była uzasadniona lub nie została skutecznie usprawiedliwiona w wymaganym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA z powodu naruszeń proceduralnych, ale po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA utrzymał w mocy decyzję o utracie statusu bezrobotnego.

Sprawa dotyczyła utraty statusu osoby bezrobotnej przez P. R. z powodu niestawienia się na obowiązkową wizytę w urzędzie pracy w dniu 30 grudnia 2019 r. Skarżący próbował usprawiedliwić swoją nieobecność atakiem choroby przewlekłej (rwa kulszowa), jednak jego usprawiedliwienie dotarło do urzędu pracy dopiero 7 stycznia 2020 r., czyli po upływie ustawowego 7-dniowego terminu. Dodatkowo, organ administracji uznał, że podana przyczyna nie była wystarczająco uzasadniona i nie została odpowiednio udokumentowana. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o utracie statusu bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak ten wyrok z powodu naruszeń proceduralnych, w tym braku właściwego zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o terminie rozprawy oraz nierozpatrzenia przez sąd I instancji wszystkich istotnych kwestii podniesionych przez skarżącego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, ponownie oddalił skargę. Sąd uznał, że nawet jeśli przyjąć, że skarżący powiadomił o przyczynie niestawiennictwa w terminie, to podana przyczyna (atak choroby przewlekłej) nie mogła być uznana za "uzasadnioną" w rozumieniu przepisów, zwłaszcza że skarżący przedstawiał różne schorzenia jako powód nieobecności i nie przedstawił odpowiednich dowodów. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia uzasadnionej przyczyny spoczywa na bezrobotnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niestawienie się na wizytę i brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie w terminie 7 dni skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 7 dni na powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa jest terminem materialnym, a nie procesowym, i musi oznaczać faktyczne dotarcie informacji do urzędu. Ponadto, podana przyczyna (choroba) musi być uzasadniona, czyli stanowić nieprzewidzianą, obiektywną przeszkodę, a nie skutek lekkomyślności czy długotrwałej choroby bez nagłego zaostrzenia. Ciężar udowodnienia uzasadnionej przyczyny spoczywa na bezrobotnym, który nie przedstawił odpowiednich dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 3 i 4

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Niestawienie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego.

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 4

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Termin 7 dni na powiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa jest terminem materialnym, a nie procesowym, i musi oznaczać faktyczne dotarcie informacji do urzędu.

Pomocnicze

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 10 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu; naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie dotyczy sytuacji braku podania przyczyny niestawiennictwa, gdyż jest to przesłanka materialna.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3

Umożliwiało przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w warunkach zagrożenia zdrowia, ale nie usprawiedliwiało wadliwego zawiadomienia strony.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niestawienie się na wizytę w urzędzie pracy i brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie w terminie 7 dni skutkuje utratą statusu bezrobotnego. Termin 7 dni na powiadomienie jest terminem materialnym. Podana przyczyna niestawiennictwa (choroba) nie była uzasadniona w rozumieniu przepisów, gdyż nie była nagła, nieprzewidywalna i nie została udokumentowana. Ciężar udowodnienia uzasadnionej przyczyny spoczywa na bezrobotnym.

Odrzucone argumenty

Usprawiedliwienie choroby przewlekłej jako przyczyny niestawiennictwa. Argumentacja o proceduralnym charakterze terminu 7 dni. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i p.p.s.a. przez organy administracji i sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

termin ten ma charakter terminu materialnego, bowiem w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia (...) ustawodawca nie przewidział możliwości przywracania tego terminu. nie każdy podany przez bezrobotnego powód może być uznany za "uzasadnioną przyczynę" niezgłoszenia się do organu zatrudnienia. za uzasadnione przyczyny mogą być uznane tylko okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec nawet przy dołożeniu należytej staranności. nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego w urzędzie świadczyło o braku jego gotowości do podjęcia zatrudnienia, co uzasadniało pozbawienie go statusu bezrobotnego na okres 120 dni. brak wykonania w niniejszym przypadku prawidłowo dokonanego zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o terminie posiedzenia Sądu I instancji uniemożliwiał stronie skorzystanie z wyżej wskazanych możliwości. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący, odnosząc się do argumentów przedstawionych w zaskarżonej decyzji, jako przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] grudnia 2019 r. wskazał: "chorobę afektywną dwubiegunową, która poza okresami stabilizacji charakteryzuje się nagłym pojawieniem się faz silnej depresji i wzmożonej manii (...)". to bowiem na skarżącym, jako osobie bezrobotnej, ciążył obowiązek powiadomienia, w okresie do 7 dni, o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

Skład orzekający

Danuta Kania

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Iwona Maciejuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się na wizytę w urzędzie pracy, charakteru terminu do usprawiedliwienia nieobecności oraz wymogów co do uzasadnionej przyczyny."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz interpretacji pojęcia "uzasadnionej przyczyny" w kontekście choroby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie terminów i wymogów formalnych w kontaktach z urzędami, nawet w sytuacjach losowych jak choroba. Pokazuje też zawiłości procedury sądowej i rolę Naczelnego Sądu Administracyjnego w korygowaniu błędów proceduralnych.

Choroba nie zawsze usprawiedliwia nieobecność w urzędzie pracy – kluczowe są terminy i dowody.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1164/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 210/23 - Wyrok NSA z 2023-07-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7 art. 15 art. 77 par. 1 art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1482
art. 33 ust. 3 art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4  art. 33 ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. R. (dalej: "skarżący") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "organ II instancji") z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] (dalej: "organ I Instancji") decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] uznał P. R. z dniem [...] października 2018 r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej.
Skarżący miał wyznaczony termin obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy na dzień [...] grudnia 2019 r., na którą nie stawił się.
W dniu [...] stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynął od skarżącego e-mail, w którym poinformował on, że w związku z niestawieniem się na wizytę wysłał listem poleconym usprawiedliwienie nieobecności. W dniu [...] stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu [...] stycznia 2020 r.) informujące, że nie stawił się na wizytę ze względu na atak choroby przewlekłej i związane z tym dolegliwości bólowe.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a i pkt 4 oraz ust. 4c i ust. 4ca oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 ze zm.), dalej: "u.p.z.i.r.p.", oraz art. 104 k.p.a., orzekł o utracie przez P. R. z dniem [...] grudnia 2018r., statusu osoby bezrobotnej a decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji P. R. wniósł odwołanie, podnosząc, iż ww. powiadomienie o nieobecności w Urzędzie Pracy wysłał do organu listem poleconym w dniu [...] stycznia 2020 r., a więc z zachowaniem terminu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] , powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p., podkreślając, iż przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Zaznaczył również, że P. R. zapoznał się z wyznaczonym na [...] grudnia 2019 r. terminem obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy [...], co potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym na dokumencie "Karta wizyt w Centrum Aktywacji Zawodowej". W tym dniu skarżący nie stawił się jednak w urzędzie pracy. Zatem, aby w zaistniałej sytuacji bezrobotny mógł zachować status osoby bezrobotnej, muszą zostać spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze, w okresie do 7 dni należy powiadomić urząd pracy o przyczynie niestawiennictwa, po drugie należy wykazać uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa.
Skarżący nie dochował ustawowego terminu na poinformowanie Urzędu Pracy [...] o przyczynie niestawiennictwa. W przesłanym w dniu [...] stycznia 2020r. e-mailu skarżący nie podał przyczyny, z powodu której nie stawił się w wyznaczonym terminie. Natomiast pismo z informacją o przyczynie niestawiennictwa, mimo że nadane w placówce operatora pocztowego w dniu [...] stycznia 2020 r., do organu zatrudnienia wpłynęło dopiero w dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem w ósmym dniu od wyznaczonego terminu wizyty.
Organ II instancji zaznaczył przy tym, że termin 7 dni na poinformowanie o przyczynie niestawiennictwa nie jest terminem procesowym, dla zachowania którego uznać można nadanie listu w placówce operatora pocztowego, ani do którego nie wlicza się dni ustawowo wolnych od pracy. Termin ten ma charakter terminu materialnego, bowiem w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia (...) ustawodawca nie przewidział możliwości przywracania tego terminu. Użyte w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. określenie "nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa" wskazuje, że chodzi o faktyczne - a zatem takie, które dotrze do organu zatrudnienia w terminie 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty - powiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, a nie jedynie podjęcie działań w celu poinformowania, do czego zalicza się nadanie listu poleconego.
Organ II instancji podniósł również, że art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. nie odwołuje się do jakichkolwiek wyjaśnień co do przyczyny absencji w urzędzie pracy, lecz do przyczyny uzasadnionej. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie każdy podany przez bezrobotnego powód może być uznany za "uzasadnioną przyczynę" niezgłoszenia się do organu zatrudnienia.
Powołując się na poglądy orzecznictwa organ II instancji wskazał, iż za uzasadnione przyczyny mogą być uznane tylko okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec nawet przy dołożeniu należytej staranności. Brak jest podstaw do takiej kwalifikacji w przypadku okoliczności powstałych na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Ponadto do stanu hipotetycznego zapisanego w przepisie art. 33 pkt 4 u.p.z.i.r.p. należy zaliczyć zdarzenia nagłe, których bezrobotny nie mógł przewidzieć. Do takich okoliczności nie można zaliczyć długotrwałej choroby, bowiem nie jest to zdarzenie nagłe. Choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona winna uprawdopodobnić, że w danym okresie stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Długotrwałe leczenie choroby samo w sobie nie przesądza o istnieniu usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, chyba że w tym czasie nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia w związku z zaostrzeniem się objawów choroby. Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego chorobę w dniu wyznaczonej wizyty lub jej nagłe nasilenie uniemożliwiające stawienie się w Urzędzie Pracy [...] , czym nie uprawdopodobnił okoliczności powodujących niestawiennictwo. Podkreślić również należy, że to do osoby posiadającej status bezrobotnego należy wykazanie/uprawdopodobnienie, że przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona, co w sprawie skarżącego nie miało miejsca. Tym samym zaszła druga przesłanka uniemożliwiająca przywrócenie statusu osoby bezrobotnej.
Organ II instancji wskazał również, że skarżący został pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach do urzędu pracy oraz o obowiązku powiadomienia urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, czego dowodem jest własnoręczny podpis skarżącego na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz "Karta wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej".
Zauważył nadto, że ze statusem bezrobotnego, poza przyznaniem szeregu uprawnień, wiążą się szczególne obowiązki, o których osoba zarejestrowana w urzędzie pracy zostaje pouczona, podpisując stosowne oświadczenie. Uznanie za osobę bezrobotną uzależnione jest od warunków pozostawania bez pracy oraz zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ostatni z ww. warunków podlega okresowej weryfikacji przez organ. Przepis art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. stanowi podstawę nałożenia na bezrobotnego obowiązku zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W niniejszej sprawie uznać należy, że argumentacja skarżącego - zawarta w odwołaniu - nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję P. R. podniósł, że specyfika powiadomienia urzędu pracy o przyczynie nieobecności "jest jakaś inna niż normalnie obowiązująca w sprawach cywilnych i administracyjnych". Zaznaczył, iż wiedział o konieczności zawiadomienia urzędu pracy w ciągu 7 dni i to właśnie uczynił. Podjął kontakt z urzędem pracy za pośrednictwem poczty elektronicznej. Po otrzymaniu wiadomości e-mail urząd powinien skontaktować się ze skarżącym i poinformować, że "coś jego zdaniem jest nie tak". Wskazał również, że wielokrotnie korzystał z pomocy lekarskiej będąc przekonany, iż jego odwołanie zostanie uwzględnione i teraz obawia się, że będzie musiał pokryć koszty usług zdrowotnych. W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący wniósł o wystąpienie do Urzędu Pracy [...] za pośrednictwem Wojewody [...] o wypożyczenie całości akt skarżącego od momentu pierwszego zarejestrowania jako osoby bezrobotnej.
W kolejnym piśmie procesowym z tej samej daty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi. Podkreślił, iż nie miał wiedzy o tym, że 7-dniowy termin na poinformowanie o przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy "jest terminem materialno-technicznym". Zaznaczył, że podczas wieloletniego korzystania ze wsparcia urzędu pracy "usprawiedliwiał nieobecności za zasadzie proceduralnej, a nie materialno-technicznej". W związku z powyższym ponownie wniósł "o pobranie z urzędu pracy całości jego akt, tj. od pierwszego zarejestrowania w urzędzie".
Skarżący wskazał również, że od kilkunastu lat zmaga się z udokumentowaną psychiatrycznie chorobą afektywną dwubiegunową, która poza okresami stabilizacji charakteryzuje się nagłym pojawianiem się faz silnej depresji i wzmożonej manii. Stwierdził, że jego niestawiennictwo w wyznaczonym dniu wiązało się właśnie z nagłym zaostrzeniem choroby, którego nie można było przewidzieć. Zaznaczył również, że w czasie nasilenia choroby nie ma zdolności poznawczych, zatem nie mógł przedstawić okoliczności uprawdopodobniających ww. fakty. Jednak gdy tylko poczuł się lepiej, przekazał usprawiedliwienie (z zachowaniem terminu). Zaznaczył, iż dokumentację potwierdzającą powyższe okoliczności można uzyskać z Poradni Zdrowia Psychicznego. Wskazał przy tym konkretne placówki oraz ich dane adresowe.
Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt 1274/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepisy art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. przewidują w stosunku do bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, sankcję pozbawienia statusu bezrobotnego w zależności od ilości niestawiennictw.
W świetle ww. regulacji - zdaniem Sądu - organy obu instancji wydały w pełni legalne decyzje. Prawidłowo bowiem ustaliły, że pomimo faktu, iż skarżący w terminie 7 dni od dnia wyznaczonej mu kolejnej obowiązkowej wizyty w urzędzie pracy, tj. w dniu [...] stycznia 2020 r. - za pośrednictwem poczty elektronicznej - poinformował organ I instancji, że w związku ze swoim niestawiennictwem wysłał listem usprawiedliwienie tej okoliczności oraz, że w dniu [...] stycznia 2020 r. - za pośrednictwem poczty - nadał do organu I instancji pismo informujące, że nie stawi się w urzędzie ze względu na atak choroby przewlekłej i dolegliwości bólowe, to jednak wskazana korespondencja wpłynęła do organu dopiero w dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem po upływie owego 7-dniowego terminu.
Ponadto - w ocenie Sądu - istotne w tym przypadku znaczenie miał fakt, że podana przez skarżącego przyczyna niestawiennictwa nie mogła być uznana za "uzasadnioną" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., gdyż skarżący, poza własnym oświadczeniem, nie przedstawił żadnego dokumentu, który potwierdzałby, że w dniu 30 grudnia 2019 r., tj. w dniu wyznaczonej wizyty w urzędzie, nagle zachorował lub też nastąpiło nagłe nasilenie choroby, na którą przewlekle choruje. Skarżący usprawiedliwiał bowiem swoją nieobecność w urzędzie w dniu [...] grudnia 2019 r. atakiem choroby przewlekłej i związanymi z tym dolegliwościami bólowymi bez podania przy tym jakichkolwiek dowodów, wskazujących, że faktycznie taki nagły, wyjątkowy atak choroby nastąpił i że rzeczywiście uniemożliwił on skarżącemu funkcjonowanie do tego stopnia, że nie mógł stawić się w urzędzie. Ponadto - jak zaakcentował Sąd - o przyczynie niestawiennictwa skarżący poinformował organ I instancji po upływie 7-dniowego terminu, co oznaczało, że w zakreślonym w ustawie terminie nie usprawiedliwił on swojej nieobecności w urzędzie.
Sąd I instancji podkreślił także, że skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach oraz obowiązkach, w tym m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd pracy terminach, o obowiązku powiadomienia urzędu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa oraz o skutkach niedopełnienia tych obowiązków. Fakt ten potwierdzał bowiem jego własnoręczny podpis złożony w dniu rejestracji na dokumentach: "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna", "Karta rejestracyjna bezrobotnego część C oświadczenie bezrobotnego", "Karta wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej".
Konkludując Sąd stwierdził, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego w urzędzie świadczyło o braku jego gotowości do podjęcia zatrudnienia, co uzasadniało pozbawienie go statusu bezrobotnego na okres 120 dni.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wywiódł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., alternatywnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym przyznanie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1210/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach istotnego naruszenia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.".
NSA wskazał, iż na postawie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020r. przewodniczący wydziału uzyskał dodatkowe uprawnienie polegające na możliwości zarządzenia przeprowadzenia posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" - w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. - a zatem dający prawną podstawę do odstąpienia od rozpoznania sprawy w sposób jawny. Prawo do publicznej rozprawy nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, a co przewiduje także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz gdy jest to konieczne ze względu na ochronę zdrowia (vide: uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19 i sygn. akt II OPS 1/20). W tych warunkach zatem - co do zasady - rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd I instancji przy zastosowaniu art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Powyższe dotyczy jednak tylko takiej sytuacji, gdy powiadomienie o terminie rozpoznania sprawy przez sąd I instancji strona postępowania (w tym przypadku pełnomocnik skarżącego) otrzymałaby w stosownym terminie a nie dopiero po dniu, na który posiedzenie to zostało wyznaczone, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
NSA podkreślił przy tym, że rozpoznanie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny (w odróżnieniu od rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który jest związany zarzutami kasacyjnymi, wniesionymi w ściśle określonym terminie), odbywa się na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie jest więc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W związku z tym strona skarżąca może aż do momentu wyrokowania przez sąd I instancji zwracać uwagę sądu na różne - według niej - istotne kwestie, czy też składać różne wnioski. Zatem brak wykonania w niniejszym przypadku prawidłowo dokonanego zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o terminie posiedzenia Sądu I instancji uniemożliwiał stronie skorzystanie z wyżej wskazanych możliwości. W realiach zaś analizowanej sprawy okoliczność ta miała istotne znaczenie, gdyż skargę do Sądu I instancji skarżący sporządził i wniósł osobiście. Dopiero w toku postępowania sądowego został dla niego ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Brak zatem właściwego zawiadomienia pełnomocnika strony o terminie wyznaczonego posiedzenia, na którym została rozpoznana skarga, praktycznie unicestwił korzyści, jakie strona uzyskała z faktu przyznania jej profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Ponadto odpowiadając wcześniej na wezwanie z Sądu, pełnomocnik skarżącego zajął stanowisko, iż nie składa wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zatem w takiej sytuacji pełnomocnik skarżącego mógł spodziewać się, iż przed wydaniem wyroku będzie miał możliwość merytorycznego zajęcia stanowiska w sprawie.
NSA wskazał nadto, iż zaskarżony wyrok został wydany także z naruszeniem art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Skarżący bowiem po otrzymaniu odpowiedzi na skargę złożył dwa kolejne (własnoręczne) pisma z dnia [...] sierpnia 2020 r. w których podkreślał, że nie wiedział, iż termin na poinformowanie o niestawiennictwie w Powiatowym Urzędzie Pracy ma charakter materialno-techniczny a nie proceduralny, gdyż przy podpisywaniu przez niego dokumentów w urzędzie nikt mu tej kwestii nie wyjaśnił. Podnosił również, iż cierpi na chorobę psychiczną przewlekłą (dwubiegunowość), która wprawdzie ma okresy stabilizacyjne, ale charakteryzuje się także nagłym pojawieniem się faz silnej depresji i (cyt.): "wzmożonej manii (stąd dawniejsza nazwa tej choroby)". Skarżący wskazywał zatem placówki zdrowia psychicznego, w których znajdują się dokumenty związane z jego chorobą oraz wnosił o dołączenie do akt sprawy sądowej pełnych akt postępowań administracyjnych "z Urzędu Pracy od momentu pierwszego zarejestrowania".
Tymczasem, jak wskazał NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się Sądu I instancji do powyższych kwestii. Jest to zaś o tyle istotne, że w sytuacji, w której Sąd, uzasadniając oddalenie skargi P. R. stwierdził, że "był on świadomy ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia", gdyż fakt ten potwierdzał jego własnoręczny podpis "złożony w dniu rejestracji na dokumencie "Karta rejestracyjna bezrobotnego część C oświadczenie bezrobotnego", "Karta wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej", to winien ustosunkować się do twierdzeń skarżącego, zawartych we wspomnianych pismach z dnia [...] sierpnia 2020 r. Brak zaś tego odniesienia się przez Sąd I instancji dowodzi, że zaskarżony wyrok nie został wydany w oparciu o całość akt sprawy, którymi dysponował Sąd (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz, że w takiej sytuacji nie można mówić o pełnym wyjaśnieniu podstawy rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Ponadto NSA wskazał, iż dokonując wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., a więc przepisu będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji odwoływał się głównie do istniejącej w tej materii judykatury, podkreślając, że "o przyczynie niestawiennictwa skarżący poinformował organ I instancji po upływie 7-dniowego terminu, co oznacza, że w zakreślonym przez ustawę terminie, nie usprawiedliwił swojej nieobecności w urzędzie". Tymczasem orzecznictwo dotyczące wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. nie jest w pełni jednolite, gdyż w części orzeczeń przyjęto, iż omawiany przepis nie nakazuje we wskazanym terminie usprawiedliwić przyczyn nieobecności w dniu wyznaczonym a jedynie strona ma podać uzasadnioną przyczynę tej nieobecności. Nie wymaga się więc usprawiedliwienia, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności (vide: wyroki NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1023/13 i z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2805/13). W związku z tym należy stwierdzić, że Sąd orzekający ma oczywiście prawo do własnego poglądu w kwestii wykładni stosowanego prawa materialnego, ale w sytuacji, w której zastosowana przez sąd orzekający wykładnia prawa nie jest jedyną, winien swoje stanowisko w tym względzie uzasadnić, zwłaszcza kiedy sprawa jest rozpoznawana w warunkach - jak wyżej wspomniano - szczególnych.
Końcowo NSA zauważył, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy co najmniej przedwczesne jest wypowiadanie się co do pozostałych zarzutów kasacyjnych, a rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji będzie zobowiązany do wszechstronnej i rzetelnej oceny zaskarżonej decyzji, mając na uwadze wyżej przedstawione oceny i wnioski.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski dowodowe zawarte w pismach skarżącego z dnia [...] sierpnia 2020 r. Nadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przez organ art. 10 oraz art. 15 k.p.a. Podniósł, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, nie zwrócił się do skarżącego o przedstawienie dowodów dotyczących stanu jego zdrowia. Zarzucił również naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. oraz akt 64 § 2 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z uwagi na to związanie Sąd I instancji jest zobowiązany do dokonania merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji mając na względzie oceny i wnioski przedstawione w wyroku NSA z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1210/21.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia nr [...] orzekającą o utracie przez P. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2019 r.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1482 ze zm.).
Zgodnie z art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni.
W myśl art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p. starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawianie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa.
Przesłankami, od których uzależnione jest wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu są zatem niestawiennictwo w wyznaczonym terminie oraz niepowiadomienie w okresie do siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Uwolnienie się od sankcji określonej w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. uzależnione jest więc od udzielenia organowi wyjaśnień w wiążącym bezrobotnego terminie. Termin ten zakreśla okres, po upływie którego jest on pozbawiany statusu bezrobotnego.
Bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie jest obowiązany, aby w terminie do siedmiu dni powiadomił organ, w każdy dostępny sposób, o przyczynie naruszenia ciążącego na nim obowiązku. Ustawa nie wskazuje określonej formy, w jakiej dojść może do wystosowania powiadomienia. Skoro ustawodawca nie wskazał sposobu, w jaki to ma nastąpić, przyjąć należy, że bezrobotny ma w tym zakresie pełną dowolność, może to zrobić osobiście, pisemnie, elektronicznie, telefonicznie, a także za pośrednictwem innych osób. Dlatego wyłącznie wyjątkowe sytuacje mogą wskazywać na zaistnienie - obiektywnej - przeszkody uniemożliwiającej dokonanie takiego powiadomienia. Ten swoisty, odformalizowany sposób zawiadomienia powoduje, iż nawet gdy przyczyną niestawiennictwa jest choroba bezrobotnego, nie jest to równoznaczne z wystąpieniem okoliczności uniemożliwiających mu kontakt z urzędem pracy, w którejkolwiek ze wskazanych wyżej form (por. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 251/18, z dnia 11 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1592/21, z dnia 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2803/20; publ. CBOSA).
W świetle powyższego uprawniony jest pogląd, że użyte w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. określenie "nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa" należy rozumieć jako faktyczne powiadomienie, tj. takie, które dotrze do urzędu pracy w ww. terminie od dnia wyznaczonej wizyty, a nie jako jedynie podjęcie czynności zmierzających do przekazania informacji o przyczynie niestawiennictwa. Istotne jest to, aby powiadomienie dotarło do urzędu pracy "w okresie do 7 dni". Za takim rozumieniem ww. określenia przemawia możliwość wystosowania powiadomienia w każdy z podanych wyżej sposobów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest również pogląd co do możliwości późniejszego powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 409/16, WSA w Gliwicach 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 1086/16, NSA z dnia 1 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 768/17; publ. j.w.). W wyrokach tych wskazuje się, że uwzględniając cele dyscyplinujące i zapobiegające nadużyciom w korzystaniu ze statusu bezrobotnego, bieg terminu siedmiodniowego, określonego w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., niekoniecznie rozpoczyna się od wyznaczonego terminu stawiennictwa w urzędzie pracy, lecz zależy to od tego, czy w tym czasie bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Jeżeli nie, to bieg terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej to powiadomienie.
Dopuszczając możliwość późniejszego powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa NSA w powołanym wyżej wyroku z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 768/17 podkreślał jednocześnie, że tylko w zupełnie wyjątkowych sytuacjach, bieg siedmiodniowego terminu można byłoby powiązać z datą ustania przeszkody uniemożliwiającej stronie dokonanie takiego powiadomienia. Musiałyby to jednak być okoliczności nadzwyczajne i na tyle wyjątkowe, aby można było uznać, że bezrobotny nie miał żadnych obiektywnych możliwości powiadomienia organu o usprawiedliwionej przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy. Analogiczne stanowisko przedstawił NSA w wyroku z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1139/20 (publ. CBOSA).
Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. zawiera przesłankę określoną za pomocą zwrotu "niedookreślonego" w postaci "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa". Tego rodzaju zwroty stanowią klauzule generalne, a posłużenie się nimi przez ustawodawcę oznacza, że na organie stosującym przepis spoczywa obowiązek dokonania oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem podanego kryterium, jakim w omawianym przypadku jest "zasadność" przyczyny niestawiennictwa (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 432/20; publ. j.w.).
Powołany wyżej przepis nie wymaga usprawiedliwienia przyczyn nieobecności bezrobotnego w dniu wyznaczonym w urzędzie pracy, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Niemniej jednak przyczyna niestawiennictwa musi być weryfikowalna dla organu dokonującego oceny okoliczności faktycznych sprawy. Na organie ciąży bowiem obowiązek zbadania, czy podane przez bezrobotnego okoliczności, które uniemożliwiły mu wykonanie nałożonego na niego obowiązku, są okolicznościami obiektywnie zasadnymi.
Za "uzasadnioną" przyczynę niestawiennictwa może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego do urzędu pracy. Nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za przyczynę uzasadnioną. W rachubę co do zasady może wchodzić jedynie zdarzenie nagłe, którego nawet przy dołożeniu należytej staranności bezrobotny nie mógł przewidzieć i zapobiec jego negatywnym następstwom. Nie są zaś uzasadnione przyczyny, które zaistniały w wyniku niestaranności w działaniu czy lekkomyślności osoby zainteresowanej.
Okoliczności uzasadniające niestawiennictwo to m.in. nagła (niespodziewana) choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Okolicznością taką nie jest natomiast długotrwała choroba, bowiem nie jest to zdarzenie nagłe. Choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona winna uprawdopodobnić, że w danym okresie stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Długotrwałe leczenie choroby samo w sobie nie przesądza o istnieniu usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, chyba że w tym czasie nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia w związku z zaostrzeniem się objawów choroby (por. wyroki NSA: z dnia 30 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2509/16, z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 251/18; publ. CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na stan faktyczny niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie obowiązkowej wizyty, tj. [...] grudnia 2019 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. zatytułowanym "Usprawiedliwienie nieobecności", nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2020 r., skarżący jako przyczynę nieobecności wskazał atak choroby przewlekłej (rwa kulszowa) i związane z tym dolegliwości bólowe. Stwierdził również, że w wyznaczonym dniu nie mógł dostać się do lekarza, ponieważ w okresie świąteczno-noworocznym przychodnia lekarska nie pracowała w pełnym zakresie. Pismo to wpłynęło do urzędu pracy w dniu 7 stycznia 2021 r. Ponadto w dniu [...] stycznia 2020 r. skarżący wysłał do urzędu pracy wiadomość e-mail, w której poinformował, że listem poleconym wysłał usprawiedliwienie nieobecności w związku z niestawieniem się na wyznaczoną wizytę.
Z powyższego wynika, że wyjaśnienia skarżącego co do przyczyny niestawiennictwa w dniu [...] grudnia 2019 r. dotarły do urzędu pracy dopiero w dniu [...] stycznia 2020 r., tj. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. Jednakże - mając na względzie przedstawione wyżej poglądy orzecznictwa co do biegu terminu powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa oraz okoliczności faktyczne sprawy, w tym fakt nadania przez skarżącego przesyłki poleconej zawierającej pismo z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz fakt wysłania ww. wiadomości e-mail z zachowaniem ustawowego terminu - nawet gdyby przyjąć, że skarżący poinformował o przyczynie niestawiennictwa w okresie do 7 dni, to i tak wskazanej przyczyny niestawiennictwa nie można było uznać za "uzasadnioną" w rozumieniu ww. przepisu. W konsekwencji, nie można było stwierdzić, że przesłanki utraty statusu bezrobotnego nie zaistniały w niniejszej sprawie.
Wskazać bowiem należy, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący wskazał jako przyczynę niestawiennictwa "atak choroby przewlekłej (rwa kulszowa) i związane z tym dolegliwości bólowe". Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających istnienie ww. schorzenia oraz jego nasilenie w dniu [...] grudnia 2019 r., wskazał jedynie, że w tym dniu nie mógł się dostać do lekarza. Dokumentów takich skarżący nie przedstawił również w toku postępowania odwoławczego. Zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze do Sądu skarżący zawarł jedynie argumentację odnośnie zachowania 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. W tym stanie rzeczy organ nie miał żadnych podstaw, aby uznać, że podana przez skarżącego przyczyna niestawiennictwa jest "uzasadniona" w rozumieniu ww. przepisu.
Co istotne, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. (k. 16 akt sądowych) skarżący, odnosząc się do argumentów przedstawionych w zaskarżonej decyzji, jako przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] grudnia 2019 r. wskazał: "chorobę afektywną dwubiegunową, która poza okresami stabilizacji charakteryzuje się nagłym pojawieniem się faz silnej depresji i wzmożonej manii (...)". Stwierdził: "Moje niestawiennictwo w wyznaczonym dniu wiązało się właśnie z zaostrzeniem nagłym choroby, z którą się zmagam od lat, zaostrzeniem nie dającym się przewidzieć". Dalej skarżący wskazał, iż przyczyną, dla której nie uprawdopodobnił tej okoliczności był brak "zdolności poznawczych". Wskazał, że gdy tylko poczuł się lepiej, przekazał "usprawiedliwienie" w przewidzianym do tego terminie.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] grudnia 2019 r. w świetle powyższych okoliczności jest prawidłowe. Skarżący nie przedstawił na etapie postępowania administracyjnego żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na weryfikację twierdzeń odnośnie dolegliwości bólowych (rwa kulszowa) wskazanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Natomiast w piśmie procesowym złożonym na etapie postępowania sądowego skarżący przedstawił argumentację, która przeczy powyższym twierdzeniom. Wskazał bowiem na zupełnie inne schorzenie jako przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy w ww. terminie. Na potwierdzenie tego schorzenia nie przedstawił zresztą żadnych dokumentów.
Powyższe rozbieżności w twierdzeniach skarżącego wskazują na brak podstaw do uwzględnienia skargi. Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. nie został naruszony, bowiem podanej przez skarżącego przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] grudnia 2019 r. nie sposób uznać za uzasadnioną.
Nie doszło również do naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. W sprawie nie został naruszony przepis art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany w stopniu adekwatnym do podjęcia rozstrzygnięcia. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały przez organ ustalone i rozpatrzone. Nie ma racji pełnomocnik skarżącego twierdząc, że organ miał obowiązek zwrócić się do skarżącego o przedstawienie dowodów dotyczących stanu jego zdrowia w związku z niestawiennictwem w urzędzie pracy. To bowiem na skarżącym, jako osobie bezrobotnej, ciążył obowiązek powiadomienia, w okresie do 7 dni, o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Obowiązek taki wynika wprost z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p.
Nie można również zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że organ, w przypadku niepodania przyczyny niestawiennictwa bezrobotnego w urzędzie pracy, czy też nieudokumentowania podanej przyczyny, winien zwrócić się do skarżącego, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., o uzupełnienie informacji w tym zakresie. Zaniechanie przekazania informacji o przyczynie niestawiennictwa nie stanowi bowiem braku formalnego podania w rozumieniu ww. przepisu. Z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. jednoznacznie wynika, że niepowiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa jest jedną z przesłanek materialnych utraty statusu osoby bezrobotnej.
Nie jest trafny podnoszony przez pełnomocnika skarżącego zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a. Istotą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Obowiązkiem organu II instancji jest więc ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie oraz ustosunkowanie się do zarzutów i wniosków odwołania. Wojewoda [...] obowiązków tych dopełnił. Ponownie rozpoznał sprawę i ustosunkował się do zarzutów odwołania, przedstawiając w tym względzie stosowną argumentację. Podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, co do zaistnienia przesłanek z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. skutkujących utratą przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2019 r.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący informowany był o uprawnieniach wynikających z wyrażonej w tym przepisie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na trafność podjętego rozstrzygnięcia. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnych czynności procesowych i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, a w konsekwencji, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05; z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1691/18; z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 842/19; publ. CBOSA). Okoliczności takie nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie.
Końcowo wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci pełnych akt postępowań administracyjnych z urzędu pracy od momentu pierwszego zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej na okoliczność, jak doprecyzował pełnomocnik skarżącego, sposobu wywiązywania się przez skarżącego ze swoich obowiązków w stosunku do urzędu pracy. Sąd zważył, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może na wniosek lub z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, żadna z przesłanek wymienionych w ww. przepisie nie wystąpiła. Okoliczności dotychczasowego wywiązywania się przez skarżącego z jego obowiązków jako osoby bezrobotnej nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie. Na marginesie jednakże Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. skierowane do urzędu pracy, zatytułowane "Usprawiedliwienie", w którym skarżący wskazał na przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] listopada 2018 r. (k. 9 i 10 akt admin.). Z powyższego można wnioskować, że skarżący miał stosowną wiedzę na temat obowiązków ciążących na osobie bezrobotnej i sposobu w jaki należy je wypełniać. Dodatkowo zaznaczyć należy, że skarżący został pouczony o konieczności zgłaszania się w wyznaczonych terminach do urzędu pracy oraz o obowiązku powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, czego dowodem jest własnoręczny podpis skarżącego na dokumentach: "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz "Karta wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej" (k. 4 i 9 akt admin.).
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski podniesione w skardze oraz w późniejszych pismach procesowych nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 190 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI