II SA/Wa 1163/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga funkcjonariusza P. M. na decyzję Szefa ABW odmawiającą wypłaty zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przejazd w latach 2016-2022. Funkcjonariusz został zwolniony ze służby, jednak rozkazy personalne zostały następnie uchylone przez sądy administracyjne. Mimo przywrócenia do służby, organ odmówił wypłaty ekwiwalentu, wskazując, że okres pozostawania poza służbą, nawet po uchyleniu rozkazów o zwolnieniu, nie uprawnia do świadczeń pieniężnych. Sąd administracyjny uznał, że prawo do uposażenia i innych świadczeń, w tym ekwiwalentu za przejazd, jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby i wykonywania obowiązków. Sąd podkreślił, że uchylenie rozkazu o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc), co oznacza, że okres między zwolnieniem a uprawomocnieniem się wyroku sądu należy traktować jako okres pozostawania poza służbą. Dodatkowo, sąd wskazał, że ekwiwalent za rok 2016 został już wypłacony, a za lata 2017-2022 nie przysługiwał z uwagi na brak faktycznego pełnienia służby, mimo formalnego przywrócenia do niej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych uchylenia przez sąd administracyjny rozkazów o zwolnieniu funkcjonariuszy ze służby (ex nunc vs ex tunc) oraz uzależnienie prawa do świadczeń pieniężnych od faktycznego pełnienia służby.
Dotyczy specyfiki służby w ABW, ale zasady dotyczące skutków wyroków sądowych i prawa do świadczeń mogą mieć zastosowanie w innych służbach mundurowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, którego rozkaz o zwolnieniu został następnie uchylony przez sąd administracyjny, przysługuje prawo do zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przejazd za okres pozostawania poza służbą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczeń pieniężnych, w tym ekwiwalentu za przejazd, jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby i wykonywania obowiązków, a uchylenie rozkazu o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okres między zwolnieniem ze służby a uprawomocnieniem się wyroku sądu uchylającego rozkaz o zwolnieniu należy traktować jako okres pozostawania poza służbą, który nie uprawnia do świadczeń pieniężnych. Prawo do świadczeń jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem obowiązków służbowych.
Jaki jest skutek prawny uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby – skutek wsteczny (ex tunc) czy na przyszłość (ex nunc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchylenie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc).
Uzasadnienie
Sąd powołując się na utrwalone orzecznictwo administracyjne, stwierdził, że uchylenie rozkazu o zwolnieniu ze służby powoduje reaktywowanie stosunku służbowego z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu, a nie z mocą wsteczną od dnia wydania wadliwego rozkazu. Wadliwe rozkazy pozostają w obrocie prawnym i wywołują skutki do dnia poprzedzającego uprawomocnienie się wyroku sądu.
Czy funkcjonariuszowi, który formalnie pozostawał w stosunku służbowym po uchyleniu rozkazu o zwolnieniu, ale faktycznie nie pełnił służby i nie zgłosił gotowości do jej podjęcia, przysługuje zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt formalnego pozostawania w stosunku służbowym bez faktycznego podjęcia służby i wykonywania obowiązków nie stanowi podstawy do przyznania świadczeń pieniężnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo do świadczeń pieniężnych powinno wiązać się z pozostawaniem w gotowości do podjęcia służby, rozumianej jako obiektywna możliwość wykonywania czynności służbowych, a nie tylko subiektywny zamiar. Skoro funkcjonariusz nie podjął faktycznie służby ani nie zgłosił gotowości, nie nabył prawa do świadczeń.
Przepisy (11)
Główne
ustawa o ABW oraz AW art. 90 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
ustawa o ABW oraz AW art. 114 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Pomocnicze
ustawa o ABW oraz AW art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
ustawa o ABW oraz AW art. 54 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
p.p.s.a. art. 134 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie PRM z dnia 27 lutego 2003 r. art. 5
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie przejazdu funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz członków ich rodzin na koszt Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania tego przejazdu oraz dokumentów, na podstawie których następuje realizacja tych uprawnień
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że wyrok uchylający rozkazy o zwolnieniu ze służby wywarł skutek wsteczny (ex tunc), a nie na przyszłość (ex nunc). • Argument skarżącego, że prawo do świadczeń pieniężnych nie jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem służby, a organ uniemożliwił mu wykonywanie obowiązków. • Argument skarżącego, że organ błędnie odmówił wypłaty ekwiwalentu za rok 2022, mimo formalnego przywrócenia do służby. • Argument skarżącego, że brak jest podstaw do odmowy wypłaty świadczeń, gdyż ustawa o ABW nie zawiera takich ograniczeń jak ustawa o Policji.
Godne uwagi sformułowania
Okres między zwolnieniem funkcjonariusza ze służby a reaktywowaniem stosunku służbowego na skutek wyroku sądu administracyjnego uchylającego rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia ze służby, to okres pozostawania funkcjonariusza poza służbą. • Prawo do uposażenia powinno wiązać się z pozostawaniem funkcjonariusza w gotowości do podjęcia służby, rozumianej nie tylko jako subiektywny zamiar podjęcia służby, ale też jako obiektywna możliwość wykonywania czynności funkcjonariusza. • Uchylenie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki ex nunc, czyli na przyszłość licząc od daty uchylenia, a nie wstecz (ex tunc). • Wadliwe rozkazy personalne zwalniające funkcjonariusza ze służby pozostają w obrocie prawnym i wywołują określone w nich skutki prawne aż do dnia poprzedzającego dzień, w którym dojdzie do uprawomocnienia się wyroku sądu uchylającego te rozkazy.
Skład orzekający
Danuta Kania
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Góraj
członek
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych uchylenia przez sąd administracyjny rozkazów o zwolnieniu funkcjonariuszy ze służby (ex nunc vs ex tunc) oraz uzależnienie prawa do świadczeń pieniężnych od faktycznego pełnienia służby."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w ABW, ale zasady dotyczące skutków wyroków sądowych i prawa do świadczeń mogą mieć zastosowanie w innych służbach mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego skutków wyroków sądowych przywracających funkcjonariuszy do służby oraz ich prawa do świadczeń. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i służb mundurowych.
“Czy uchylenie wyroku o zwolnieniu z pracy przywraca pensję od razu? Sąd wyjaśnia skutki wyroków sądowych dla funkcjonariuszy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.