II SA/Wa 1155/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejtajemnica bankowaBank Gospodarstwa KrajowegoProgram Operacyjny Inteligentny Rozwójumowy o dofinansowanieczynności bankowewykładnia prawapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że umowy o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój nie podlegają tajemnicy bankowej.

Skarżąca P. C. wniosła o udostępnienie umów o dofinansowanie z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Bank Gospodarstwa Krajowego odmówił, powołując się na tajemnicę bankową. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że umowy te nie są czynnościami bankowymi w rozumieniu Prawa bankowego i nie są objęte tajemnicą. Podkreślono również wadliwość uzasadnienia decyzji organu.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci umów o dofinansowanie zawartych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. BGK odmówił udostępnienia dokumentów, argumentując, że umowy te stanowią czynności bankowe i podlegają tajemnicy bankowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że umowy o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, zawierane przez BGK jako instytucję pośredniczącą, nie są czynnościami bankowymi w rozumieniu Prawa bankowego i nie podlegają tajemnicy bankowej. Sąd podkreślił, że BGK działa w tym zakresie jako instytucja pośrednicząca, a nie jako bank wykonujący typowe czynności bankowe. Dodatkowo, sąd wskazał na istotne naruszenia proceduralne, w tym wadliwe uzasadnienie decyzji organu, które nie odniosło się do argumentacji strony skarżącej i nie przedstawiło wyczerpującego toku rozumowania. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowy te nie stanowią czynności bankowych w rozumieniu Prawa bankowego i nie podlegają tajemnicy bankowej, a zatem powinny być udostępnione jako informacja publiczna, chyba że zawierają informacje objęte tajemnicą bankową, które mogą zostać zanonimizowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że BGK w tym przypadku działa jako instytucja pośrednicząca, a nie wykonuje typowych czynności bankowych. Kluczowa jest wykładnia przepisów ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, które nie kwalifikują tych umów jako czynności bankowych objętych tajemnicą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

Ustawa o BGK art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego

Ustawa o BGK art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego

Prawo bankowe art. 104 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Prawo bankowe art. 104 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Prawo bankowe art. 105

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Prawo bankowe art. 5 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

UNF

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

UNF art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

UNF art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

UNF art. 8 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

UNF art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

UNF art. 12 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

u.z.r.p. art. 2 § pkt 26 lit. a

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

u.z.r.p. art. 37 § ust. 6 i 7

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy o dofinansowanie w ramach POIR nie są czynnościami bankowymi w rozumieniu Prawa bankowego. BGK w tym zakresie działa jako instytucja pośrednicząca, a nie bank wykonujący czynności bankowe. Przepisy ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności nie kwalifikują tych umów jako czynności bankowych. Uzasadnienie decyzji organu było wadliwe, nie odnosiło się do argumentacji strony i nie spełniało wymogów prawa procesowego. Organ nie przedstawił przekonującego uzasadnienia swojej odmowy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja BGK, że umowy o dofinansowanie podlegają tajemnicy bankowej.

Godne uwagi sformułowania

Bank Gospodarstwa Krajowego w W. (dalej: "BGK", "Bank", "Organ") umowy o dofinansowanie objęte wnioskiem o udostępnienie będące jednocześnie umowami o wypłatę premii technologicznej w rozumieniu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, stanowią czynności bankowe w sensie art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego, podlegają więc tajemnicy bankowej W ocenie Skarżącej nietrafne jest stanowisko BGK o tym, iż umowa o wypłatę premii technologicznej nie stanowi czynności bankowej świadczy dobitnie treść art. 13 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej BGK działa w ramach wykonywania zadań instytucji pośredniczącej, a nie w zakresie wykonywania czynności bankowych Nie może umknąć uwadze Sądu, iż Bank w decyzji z dnia [...] maja 2023r. nie odniósł się do bogatej i przekonującej argumentacji strony skarżącej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone przez organ z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Organ uniemożliwił zatem Sądowi rozstrzygnięcie oparte na tym, co dokumenty zawierają.

Skład orzekający

Tomasz Szmydt

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Maciejuk

członek

Andrzej Góraj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tajemnicy bankowej w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w odniesieniu do umów o dofinansowanie z funduszy unijnych realizowanych przez banki państwowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku BGK jako instytucji pośredniczącej w ramach konkretnych programów operacyjnych. Może wymagać analizy analogii do innych instytucji i programów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście tajemnicy bankowej i działalności banków państwowych. Pokazuje, jak sądy interpretują granice tajemnicy bankowej w odniesieniu do środków publicznych i programów wsparcia.

Czy umowy o unijne dofinansowanie są objęte tajemnicą bankową? WSA odpowiada!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1155/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Iwona Maciejuk
Tomasz Szmydt /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Banku Gospodarstwa Krajowego na rzecz skarżącej P. C. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. C. wniosła skargę na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] maja 2023r., w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wnioskiem z dnia 24 lutego 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Banku Gospodarstwa Krajowego w W. (dalej: "BGK", "Bank", "Organ") na podstawie art 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.d.i.p. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przedłożenie w dokumentów wszystkich umów o dofinansowanie wraz ze wszystkimi aneksami do tych umów, zawartych z beneficjentami w wyniku przeprowadzenia przez BGK konkursu z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Oś Priorytetowa III: Wsparcie Innowacji w Przedsiębiorstwach Działanie 3.2: Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.2: Kredyt na innowacje technologiczne. Konkurs nr 3, rok 2017 oraz Konkurs nr 4, rok 2018, a także Konkurs nr 5, rok 2018.
Wyrokiem wydanym z dnia 19 stycznia 2023 roku (sygn. akt: II SA/Wa 880/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2022 r., a także decyzję ją poprzedzającą. Sąd, na wstępie wskazuje, że uznał, że w sprawie doszło do wydania przez Bank decyzji administracyjnych. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno to, że oba skierowane przez Bank do Skarżącej pisma z [...] marca 2022r. i [...] kwietnia 2022r. zawierały wszystkie niezbędne składniki, które powinna zawierać decyzja administracyjna, w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a.: oznaczenie organu, który był władny orzekać w kwestii odmowy udzielenia informacji publicznej (pkt 1), datę wydania (pkt 2), oznaczenie strony – Skarżącej (pkt 3), powołanie podstawy prawnej (pkt 4), rozstrzygnięcie (pkt 5), uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6); pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej środek zaskarżenia (pkt 7) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji (pkt 8), pouczenia o dopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (decyzja pierwszej instancji) lub o skardze do sądu administracyjnego (decyzja drugiej instancji). Sąd stwierdza ponadto, że oceniając zaskarżoną decyzję w świetle ww. kryteriów, wynikających z powołanych na wstępie przepisów p.u.s.a. i p.p.s.a., a w szczególności uwzględniając treść art. 134 § 1 p.p.s.a. uznał, że decyzja ta naruszała prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa bowiem, że zaskarżoną decyzję Prezesa Banku z [...] kwietnia 2022r., którą wydano po ponownym rozpoznaniu sprawy, podpisała A. C., działającą z upoważnienia Banku (pełnomocnictwo nr 82/2011, przedstawione na wezwanie Sądu, załączone do akt administracyjnych). Ta sama osoba podpisała również decyzję z [...] marca 2022r., którą wydał Prezes Banku w pierwszej instancji, w odpowiedzi na wniosek Skarżącej z 24 lutego 2022r. o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że Prezes Banku, wydając decyzję z [...] kwietnia 2022r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego: art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. Naruszenie to polegało na tym, że zaskarżona decyzja została wydana przez tą samą osobę, która brała udział w wydaniu postanowienia w pierwszej instancji, a wiec przez pracownika, który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007r. sygn. akt II GPS 2/06, wyroki NSA z: 25 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 213/06; 18 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1507/08). To uchybienie stanowi dostateczną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Po uprawomocnieniu ww. wyroku, akta sprawy zostały zwrócone BGK.
W dniu [...] maja 2023 roku Bank wydał decyzję, którą to ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie powołując się na to, że umowy o dofinansowanie objęte wnioskiem o udostępnienie będące jednocześnie umowami o wypłatę premii technologicznej w rozumieniu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, stanowią czynności bankowe w sensie art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego, podlegają więc tajemnicy bankowej i z tego względu nie mogą być udostępnione wnioskodawcy stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.) prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2153; dalej: Ustawa o BGK), BGK jest bankiem państwowym w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324 z późn. zm.; dalej: Ustawa, Prawo bankowe) i do działalności BGK stosuje się przepisy ustawy Prawo bankowe, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 3 ust. 1 ustawy o BGK).
Zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe ( art. 104 ust. 1), bank jest zobowiązany do zachowania tajemnicy bankowej w odniesieniu do wszelkich informacji, jakie powziął w związku z dokonywaniem czynności bankowych. Czynnością bankową jest między innymi wykonywanie czynności powierzonych bankowi do realizacji w drodze przepisu ustawy.
Dostęp do informacji stanowiących tajemnicę bankową jest możliwy wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w ustawie (art. 104 ust. 2 oraz art. 105 Prawa bankowego). Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 5 ust. 1 pkt 7) Prawa bankowego - czynnością bankową jest wykonywanie czynności przewidzianych dla banku w odrębnych ustawach, w tym niewątpliwie m.in. ustawy z dnia ustawy z 30 maja 2008r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (dalej: UNF). Ustawa ta określa zasady wspierania działalności innowacyjnej poprzez udzielanie premii technologicznej przez BGK. Zgodnie z przepisami UNF Bank przyznaje promesy premii technologicznej, zawiera z przedsiębiorcą umowę o jej wypłatę, przekazuje premię technologiczną na spłatę części kapitału kredytu technologicznego.
W ocenie Organu implikuje to wniosek, że umowy o dofinansowanie zawarte w ramach w oparciu o UNF są umowami dotyczącymi wykonywania czynności bankowych i podlegają ochronie w oparciu o przepisy dotyczące tajemnicy bankowej.
W ocenie Skarżącej nietrafne jest stanowisko BGK, zgodnie z którym umowa o wypłatę premii technologicznej uregulowanej w ustawie o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, stanowi czynności bankową w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego i z tego względu dokument takiej umowy jako taki objęty jest tajemnicą bankową, a w konsekwencji możliwa jest odmowa jego udostępnienia jako informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie Skarżącej o tym, iż umowa o wypłatę premii technologicznej nie stanowi czynności bankowej świadczy dobitnie treść art. 13 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Zgodnie z tym przepisem, "w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do udzielania kredytu technologicznego oraz czynności związanych z wykonaniem umowy kredytu technologicznego, w tym do ustanawiania ustanowienia zabezpieczeń stosuje się przepisy ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe". W unormowaniu tym odesłano do stosowania Prawa bankowego jedynie w zakresie udzielania kredytu technologicznego przez banki kredytujące, nie wymieniono w nim natomiast przyznawania premii technologicznej przez BGK i zawierania umów o wypłatę tej premii. Przyjąć należy zatem, zgodnie z założeniem o racjonalności prawodawcy oraz zgodnie z rozumowaniem a contrario, że skoro ustawodawca dla objęcia regulacjami Prawa bankowego kwestii związanych z kredytem technologicznym uznał za konieczne zastosowanie wyraźnego odesłania do stosowania przepisów tej ustawy, to pominięcie w przepisie odsyłającym kwestii związanych z zawarciem umowy o wypłatę premii technologicznej oznacza, że do umowy tej nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo bankowe, w tym także przepisy o czynnościach bankowych i tajemnicy bankowej.
Skarżąca wskazuje, że powyższe zapatrywanie potwierdzają również rezultaty wykładni historycznej. W treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 listopada 2017r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2201) (druk sejmowy nr 1934 z dnia 12 października 2017 r., s. 23 i 24), którym dodany został ust. 2 art. 13 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (na mocy art. 9 pkt 7 w/w ustawy zmieniającej), wskazano, iż "wprowadzenie zmian zawartych w pkt 7 ma na celu rozgraniczanie procesów wymagających stosowania i przestrzegania przepisów ustawy y dnia 29 sierpnia 1997 r, — Prawo bankowe, co odnosić się powinno wyłącznie do kwestii związanych z przyznawaniem kredytów technologicznych (rola banków kredytujących), od zadań Banku Gospodarstwa Krajowego jako Instytucji Pośredniczącej, działającej w szczególności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020". W tym kontekście zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej umowa o wypłatę premii technologicznej jest równocześnie umową o dofinansowanie projektu w rozumieniu art. 2 pkt 26 lit. a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Stąd zawierając taką umowę BGK działa w ramach wykonywania zadań instytucji pośredniczącej, a nie w zakresie wykonywania czynności bankowych.
W ocenie Skarżącej dodatkowo, powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie także w wynikach wykładni systemowej. Przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego wyraźnie odróżniają działalność Banku w zakresie wykonywania czynności określonych ustawą Prawo bankowe (art. 5 ust. 1) od działalności Banku w ramach innych czynności, realizowanych z wykorzystaniem środków publicznych, określonych umowami zawartymi z organami administracji rządowej (art. 6 ust. 1 pkt 5). W świetle powyższego, na gruncie przepisów ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego, czynności wykonywane przez BGK jako instytucja pośrednicząca w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, nie mogą być kwalifikowane jako czynności bankowe w sensie art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego, a w konsekwencji nie są objęte tajemnicą bankową, o której mowa w art. 104 tej ustawy.
Skarżąca podnosi, że skoro do umów o wypłatę premii technologicznej nie stosuje się przepisów Prawa bankowego, to umowy te nie stanowią czynności bankowych określonych w tej ustawie i stąd nie ma do tych umów jako takich zastosowania tajemnica bankowa. Po drugie, już językowy sposób sformułowania cytowanego przepisu wskazuje na to, że nie kreuje on objęcia tajemnicą bankową umów o wypłatę premii technologicznej zawieranych przez BGK, a jedynie wskazuje, że przekazanie przez BGK informacji związanych z udzielaniem tej premii już uprzednio objętych tajemnica bankowa instytucjom kontrolnym lub organom ochrony prawnej, nie stanowi naruszenia tej tajemnicy.
Powyższe jest związane z faktem, że niewątpliwie tajemnicą bankową objęte są informacje związane z udzielaniem i zawieraniem umów kredytu technologicznego, które zgodnie z przepisami ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej przekazywane są do BGK w związku z zawarciem umowy o wypłatę premii technologicznej i wypłatą tej premii beneficjentom. Zgodnie bowiem z art. 5 ust.3 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej przedsiębiorca składa do BGK wniosek o przyznanie premii technologicznej, do którego dołącza warunkową umowę kredytu technologicznego albo promesę kredytu technologicznego. Stosownie natomiast do treści art. 12 ust. 1 i 2 ostatnio wymienionej ustawy BGK zawiera umowę z bankiem kredytującym, określającą zasady współpracy, zgodną z wzorem zatwierdzonym przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, która przewiduje w szczególności obowiązek przekazywania przez bank kredytujący informacji i dokumentów niezbędnych do wypełnienia przez BGK obowiązków sprawozdawczych i kontrolnych wynikających z przepisów dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz przepisów dotyczących wydatkowania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Z powyższych uregulowań wynika, że proces przyznawania przez BGK i zawierania umów o wypłatę premii technologicznej, a także realizacja przez BGK obowiązków sprawozdawczych i kontrolnych względem instytucji Unii Europejskiej, związane są z pozyskiwaniem przez BGK od banków kredytujących (przyznających kredyt technologiczny) informacji objętych tajemnicą bankową. Z art. 13 ust. 2 wskazanej ustawy wynika więc tylko tyle, że przekazanie przez BGK tego rodzaju informacji otrzymanych od banków kredytujących i objętych tajemnicą bankową odpowiednim instytucjom kontrolnym lub organom ochrony prawnej nie może być uznane za naruszenie tajemnicy bankowej. Taki był zresztą cel wprowadzenia tego przepisu, możliwy do zrekonstruowania z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej (druk sejmowy nr 1934 z dnia 12 października 2017 r., s. 24).
W związku z powyższym, z treści art. 13 ust. 2 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku, że umowy o wypłatę premii technologicznej jako takie są objęte tajemnicą bankową i że w związku z tym możliwa jest odmowa ich udostępnienia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tajemnicą bankową mogłyby być ewentualnie objęte niektóre informacje zawarte w umowie o wypłatę premii technologicznej, a dotyczące zawarcia bądź realizacji umowy kredytu technologicznego. Analiza przepisów ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej pokazuje, że jedyną taką informacją mogłaby być informacja o rachunku bankowym w banku kredytującym służącym do spłaty kredytu technologicznego udzielonego przedsiębiorcy. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy rachunek ten wskazany jest również w umowie o wypłatę premii technologicznej. Jednakże powyższa okoliczność nie uprawnia BGK do odmowy udostępnienia umów o wypłatę premii technologicznej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ umowy te mogą zostać udostępnione w formie odpowiednio zanonimizowanej.
Bank Gospodarstwa Krajowego wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W sprawie sygn. akt II SA/Wa 880/22 Sąd, na wstępie uznał, że w sprawie doszło do wydania przez Bank decyzji administracyjnych. Wskazując, iż za takim stanowiskiem przemawia zarówno to, że oba skierowane przez Bank do Skarżącej pisma z [...] marca 2022r. i [...] kwietnia 2022r. zawierały wszystkie niezbędne składniki, które powinna zawierać decyzja administracyjna, w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a.: oznaczenie organu, który był władny orzekać w kwestii odmowy udzielenia informacji publicznej (pkt 1), datę wydania (pkt 2), oznaczenie strony – Skarżącej (pkt 3), powołanie podstawy prawnej (pkt 4), rozstrzygnięcie (pkt 5), uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6); pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej środek zaskarżenia (pkt 7) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji (pkt 8), pouczenia o dopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (decyzja pierwszej instancji) lub o skardze do sądu administracyjnego (decyzja drugiej instancji).
W przedmiotowej sprawie występuje identyczna sytuacja prawna na tle wydania przez Bank decyzji z dnia [...] maja 2023r.
Bank Gospodarstwa Krajowego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2023r. wskazuje jedynie, iż: " (...) Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: UDIP) prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2153; dalej: Ustawa o BGK), BGK jest bankiem państwowym w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324 z późn. zm.; dalej: Ustawa, Prawo bankowe) i do działalności BGK stosuje się przepisy ustawy Prawo bankowe, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 3 ust. 1 ustawy o BGK). Zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe ( art. 104 ust. 1), bank jest zobowiązany do zachowania tajemnicy bankowej w odniesieniu do wszelkich informacji, jakie powziął w związku z dokonywaniem czynności bankowych. Czynnością bankową jest między innymi wykonywanie czynności powierzonych bankowi do realizacji w drodze przepisu ustawy. Dostęp do informacji stanowiących tajemnicę bankową jest możliwy wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w ustawie (art. 104 ust. 2 oraz art. 105 Prawa bankowego). Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 5 ust. 1 pkt 7) Prawa bankowego - czynnością bankową jest wykonywanie czynności przewidzianych dla banku w odrębnych ustawach, w tym niewątpliwie m.in. ustawy z dnia ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (dalej: UNF). Ustawa ta określa zasady wspierania działalności innowacyjnej poprzez udzielanie premii technologicznej przez BGK. Zgodnie z przepisami UNF Bank przyznaje promesy premii technologicznej, zawiera z przedsiębiorcą umowę o jej wypłatę, przekazuje premię technologiczną na spłatę części kapitału kredytu technologicznego. Implikuje to wniosek, że umowy o dofinansowanie zawarte w ramach w oparciu o UNF są umowami dotyczącymi wykonywania czynności bankowych i podlegają ochronie w oparciu o przepisy dotyczące tajemnicy bankowej. Z tego względu odmawiamy udostępnienia informacji objętych Pani wnioskiem."
Skarżąca już wtoku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2022r. podnosiła, iż czynności wykonywane przez Bank jako instytucję pośredniczącą w rozumieniu przepisów ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020r. poz. 818, zwana dalej "u.z.r.p.") nie mogą być kwalifikowane jako czynności bankowe z art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego. Skarżąca uznała też, umowa o dofinasowanie podlega udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej, bo wynika to z art. 37 ust. 6 i 7 u.z.r.p. (por. wyrok WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2019r. sygn. akt II SAB/Lu 8/19). Dodatkowo przyjęcie stanowiska Banku za prawidłowe doprowadziłoby do zróżnicowania publicznego dostępu do umów o dofinasowanie, w ramach których dysponuje się środkami publicznymi pochodzącymi z Unii Europejskiej, w zależności od tego, czy rolę instytucji pośredniczącej pełni bank czy podmiot inny niż bank, co nie ma racjonalnego uzasadnienia ani usprawiedliwienia w przepisach prawa. W ocenie Skarżącej umowy o dofinasowanie zawarte wskutek przyznania premii technologicznej nie stanowią czynności bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, a w konsekwencji nie są objęte tajemnicą bankową, o której mowa w art. 104 Prawa bankowego. Czynnością bankową jest wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach. Z uregulowania tego wynika, że aby daną czynność wskazaną w innej niż Prawo bankowe ustawie można było uznać za czynność bankową konieczne jest: a) uregulowanie niezdefiniowanych na gruncie Prawa bankowego uprawnień w innej ustawie (lex specialis) wraz z b) wyraźnym wskazaniem, że czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla banków. Tymczasem w art. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 11 u.n.f.w.d.i. stanowi jedynie o tym, że Bank udziela/przyznaje premię technologiczną. Ustawa ta nie stanowi, że ww. czynność jest zastrzeżona wyłącznie dla banków lub wyłącznie dla Banku. Skarżąca odwołała się do doktryny, w której wskazywane są czynności banków objęte zakresem art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawo bankowe: wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego, prowadzenie kasy mieszkaniowej, emitowanie listów zastawnych, przyjmowanie, przechowywanie i wypłacanie kwot przypadających posiadaczom dowodów składowych, reprezentowanie interesów obligatariuszy. W katalogu czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego mieszczą się więc czynności ustawowo zastrzeżone wyłącznie dla banków jako takich, a nie szczególne czynności przypisane Bankowi - specyficznemu podmiotowi, będącemu bankiem państwowym. Z tych względów przyznanie premii technologicznej i związane z tym zawarcie umowy o dofinasowanie nie stanowi czynności bankowej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa bankowego i umowa taka powinna być udostępniona, bo nie jest objęta tajemnicą bankową z art. 104 tej ustawy.
Argumentacja ta była podtrzymywana i rozbudowywana o kolejne elementy wykładni prawa w toku postępowania sądowoadministarcyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023r. (sygn.. akt II SA/Wa 880/22) oraz w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministarcyjnego w niniejszej sprawie.
Nie może umknąć uwadze Sądu, iż Bank w decyzji z dnia [...] maja 2023r. nie odniósł się do bogatej i przekonującej argumentacji strony skarżącej. Organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska ograniczając się do przytoczenia dyspozycji wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone przez organ z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Sąd podziela pogląd, że zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r., II GSK 431/21). Jak słusznie wskazał w jednym z orzeczeń NSA (por. wyrok z 13 stycznia 2021 r. III OSK 2858/20, CBOSA), treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno stanowić "uzewnętrznienie motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. Uzasadnienie ma stanowić właśnie odpowiedź na pytanie: «dlaczego?», a nie tylko stwierdzenie «że». Ono ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale właśnie umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania" (wyrok NSA z 25 października 2016 r., II OSK 110/15, CBOSA). Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ponadto, zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2023r. Sąd wezwał pełnomocnika Organu, do złożenia w terminie 7 dni, oryginałów albo poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów, będących przedmiotem wniosku Skarżącej z dnia 22 lutego 2022r. Poinformowano, że ww. dokumenty zostaną umieszczone w sejfie, bez ich udostępniania stronie skarżącej (k24).
Pismem z dnia 7 września 2023r. Organ odpowiedział, iż dyspozycje zawarte w art. 104 i 105 ustawy Prawo bankowe nie pozwalają na przekazanie WSA w Warszawie dokumentów wymienionych w wezwaniu (k28).
Organ uniemożliwił zatem Sądowi rozstrzygnięcie oparte na tym, co dokumenty zawierają. Opierając się natomiast na wykładni przepisów zawartych w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu sprawa nie kwalifikowała się do merytorycznego oceny z uwagi na braki formalne uzasadnienia decyzji.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.., tym samym stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej Organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wynikająca z uzasadnienia orzeczenia, którym jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w sprawie kosztów oparte jest na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI