II SA/Wa 1154/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-08-31
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądoweubezpieczenia społeczneZUSadwokat z urzędupostępowanie sądowoadministracyjnezwolnienie z kosztów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Skarżący B.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, dlatego wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącego i jego sytuację materialną, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd, analizując przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że w sprawach dotyczących świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych, takich jak sprawa B.K. dotycząca decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony jako bezprzedmiotowy, gdyż zwolnienie nastąpiło z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast w kwestii ustanowienia adwokata z urzędu, sąd ocenił sytuację materialną skarżącego. Biorąc pod uwagę niskie dochody gospodarstwa domowego (około 620 zł brutto na osobę) pochodzące wyłącznie z emerytury żony, uzupełnione zasiłkiem pielęgnacyjnym, oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia, sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, sąd postanowił ustanowić dla B.K. adwokata z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest ustawowo zwolniony z tych kosztów z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 239 pkt 1 lit. 'e' ppsa zwalnia strony skarżące działania organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zwolnienie to ma charakter ustawowy i następuje z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębny wniosek w tym zakresie zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

ppsa art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

ppsa art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o oddaleniu wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.

u.e.r. FUS

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie to ma charakter ustawowy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania

Skład orzekający

Wojciech Wiktorowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz kryteria przyznawania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawcy oraz przepisów ppsa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy i interpretacji przepisów o zwolnieniu z kosztów sądowych. Brak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1154/11 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-08-31
Data wpływu
2011-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wojciech Wiktorowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla B.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Uzasadnienie
B.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z podanej przez skarżącego, w rubryce 10. formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z żoną, wynosi 1239 zł brutto.
Źródłem zaś tego dochodu jest świadczenie emerytalne żony skarżącego.
Dochód ten uzupełnia przyznany skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł netto.
Nadto, skarżący wskazał, że powyższa kwota emerytury jest, z uwagi na niezbędne koszty leczenia (porady specjalistyczne poza systemem ubezpieczeń zdrowotnych) oraz wysokość stałych wydatków, niewystarczająca na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Skarżący dokonał zestawienia tych wydatków i stwierdził, że po ich odliczeniu wolna do dyspozycji kwota wynosi zaledwie 529 zł.
Z kolei, z akt administracyjnych wynika, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy (v. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2010 r., k. 26 akt administracyjnych).
Jednocześnie wnioskodawca jako wyłączny, wspólny składnik majątku wymienił lokal mieszkalny o pow. 26 m2 (v. rubryka 7. formularza wniosku).
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi B.K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W myśl zaś art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że osiągany w jego gospodarstwie domowym dochód, w rozbiciu na każdą z osób w nim pozostających, wynosi ok. 620 zł brutto i pochodzi wyłącznie z jednego źródła.
W konsekwencji oznacza to, że skarżący pozostaje na faktycznym utrzymaniu żony i nie ma środków na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI