II SA/Wa 1154/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd gminnywójtodwołanierozstrzygnięcie nadzorczelegitymacja procesowasąd administracyjnykontrola administracji

WSA w Warszawie odrzucił skargę odwołanego wójta na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów, uznając brak legitymacji procesowej skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez odwołanego wójta gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów dotyczące jego odwołania. Sąd administracyjny rozpoznał kwestię legitymacji procesowej skarżącego. Analizując przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 98 ust. 3, sąd stwierdził, że wyłączną legitymację do zaskarżenia rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących gminy ma sama gmina lub związek międzygminny. W związku z tym, skarga wniesiona przez odwołanego wójta w imieniu własnym została odrzucona jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2004 r., mocą którego K.S. został odwołany z funkcji wójta Gminy B. Skarżący zarzucił naruszenie art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia. Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie skargi. Kluczową kwestią stała się legitymacja procesowa odwołanego wójta do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd, powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, podkreślił, że wyłączną legitymację do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy ma gmina lub związek międzygminny, których interes prawny został naruszony. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA i doktryny, wskazując, że przepis ten nie został uchylony przez ogólniejszą regulację art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ skarga została wniesiona przez K.S. w imieniu własnym, a nie przez gminę, sąd uznał ją za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym postanowił ją odrzucić.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołany wójt nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączną legitymację do zaskarżenia rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących gminy ma sama gmina lub związek międzygminny, których interes prawny został naruszony. Przepis ten ma pierwszeństwo przed ogólną regulacją interesu prawnego w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.s.g. art. 98 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Wyłączna legitymacja do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego przysługuje gminie lub związkowi międzygminnemu.

Pomocnicze

u.s.g. art. 96 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego o odwołaniu wójta.

u.s.g. art. 98 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa zaskarżalność rozstrzygnięć organu nadzorczego do sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 98 § ust. 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Stosowanie przepisów o zaskarżaniu decyzji administracyjnych.

u.b.w. art. 26 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta

Odwołanie wójta w trybie art. 96 ust. 2 u.s.g. powoduje wygaśnięcie mandatu.

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna zasada legitymacji procesowej opartej na interesie prawnym.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi z powodu niedopuszczalności.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazanie na konieczność stosowania przepisów merytorycznych przy odrzuceniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączna legitymacja procesowa gminy lub związku międzygminnego do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących gminy (art. 98 ust. 3 u.s.g.). Zasada lex posteriori generali non derogat legis priori speciali, zgodnie z którą przepis szczególny (art. 98 ust. 3 u.s.g.) ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (art. 50 § 1 p.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Odwołany wójt posiada legitymację do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, ponieważ narusza ono jego interes prawny. Przepis art. 98 ust. 3 u.s.g. nie wyłącza możliwości zaskarżenia przez odwołanego wójta.

Godne uwagi sformułowania

wyłączną legitymację do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy ma gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone lex posteriori generali non derogat legis priori speciali

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania wójta i zaskarżania rozstrzygnięcia nadzorczego; nie obejmuje innych form kontroli nad czynnościami organów gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w prawie samorządowym – kto może kwestionować decyzje dotyczące organów gminy. Choć nie ma tu nietypowych faktów, interpretacja przepisów jest kluczowa dla praktyków.

Kto naprawdę może skarżyć decyzje dotyczące wójta? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1154/04 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Sygn. powiązane
II OSK 281/05 - Postanowienie NSA z 2005-11-30
II OSK 281/05 - Wyrok NSA z 2005-11-30
VII SA/Wa 1154/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-02
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie odwołania z funkcji Wójta Gminy B. postanawia - odrzucić skargę -
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2004 r. Prezes Rady Ministrów wydał na podstawie art. 96
ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity
Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)- zwanej dalej ustawą samorządową-rozstrzygnięcie nadzorcze , mocą którego odwołano z dniem [...] kwietnia 2004 r. pana K.S. z funkcji wójta Gminy B. i wyznaczono pana M.J. do pełnienia funkcji wójta tej Gminy, co czasu wyboru nowego wójta. Rozstrzygnięcie to doręczono w dniu 7 kwietnia wójtowi Gminy B.- p. K.S., Radzie Gminy B. oraz p. M.J..
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł p. K.
S.. W skardze tej zarzucono, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało z naruszeniem art. 96 ust. 2 cyt. ustawy o samorządzie gminnym
i wniesiono o jego uchylenie w całości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie .
W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2004r. skarżący wskazał, iż skargę
na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł jako "odwołany wójt Gminy
B.- K.S.". Ponadto skarżący wyjaśnił, iż w chwili wniesienia skargi nie pełnił funkcji wójta Gminy B., w myśl bowiem art. 26 ust. 1 pkt 9
ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i
prezydenta miasta (Dz.U Nr 113, poz. 984 ze zm.) odwołanie wójta w trybie art. 96
ust. 2 cyt. ustawy o samorządzie gminnym powoduje wygaśnięcie jego mandatu. Skarżący podniósł także, iż jego zdaniem, odwołany wójt posiada legitymację do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego wydanego w oparciu o przywołany przepis
art. 96 ust. 2, ponieważ rozstrzygnięcie to narusza jego interes prawny.
W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2004 r. Prezes Rady Ministrów podniósł, iż skoro rozstrzygnięcie nadzorcze nie było prawomocne w dniu składania przez p. K. S. skargi, to posiadał on, zdaniem organu,
legitymację do jej złożenia tylko i wyłącznie jako wójt Gminy B.. Jednakże w dalszej części swojego pisma procesowego, Prezes Rady Ministrów przedstawia, jak
się wydaje, pogląd, iż nie można pozbawić odwołanego w trybie art. 96 ust. 2 ustawy
o samorządzie gminnym wójta gminy możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
Prezes Rady Ministrów podkreśla, iż tryb zaskarżania rozstrzygnięć
nadzorczych przewidziany w art. 98 ustawy o samorządzie gminnym odnosi się
również do rozstrzygnięć, o których mowa w art. 97 ust. 1 tej ustawy, a zatem do sytuacji, w których następuje zawieszenie organów gminy i ustanowienie zarządu komisarycznego. W tym ostatnim zaś przypadku, w ocenie Prezesa Rady Ministrów, doszłoby do sytuacji, w której nie byłoby podmiotu, który takie rozstrzygnięcie nadzorcze mógłby zaskarżyć, nie wydaje się bowiem możliwe, aby mógł to uczynić komisarz rządowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli powtarzającego
się naruszenia Konstytucji lub ustaw dopuszcza się wójt, wojewoda wzywa wójta do zaprzestania naruszeń, a jeżeli wezwanie to nie odnosi skutku- występuje z
wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie wójta. W przypadku odwołania wójta Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru wójta pełni jego funkcję.
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia,
o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie
art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Jak stanowi art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy samorządowej, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy samorządowej, stosuje się,
w oparciu o przepis art. 98 ust. 4 tej ustawy, odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
Problem, który powstaje na gruncie przywołanych przepisów, sprowadza się
do wskazania podmiotów, którym przysługuje legitymacja do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, którym mowa w art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Według art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .)- zwanej dalej p.p.s.a- uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Oparcie legitymacji do złożenia skargi na kryterium interesu prawnego oznacza, że
akt lub czynność zaskarżona przez wnoszącego skargę musi dotyczyć jego interesu
prawnego. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie chroniony interes prawny, przesądza przepis prawa.
Przepisy ustaw odrębnych mogą jednakże w sposób odmienny kształtować legitymację do złożenia skargi. Takim między innymi przepisem jest art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie którego wyłączną legitymację do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy ma gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Pogląd taki utrwalony został zarówno w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia
13 maja 1992 r. , sygn. akt SA/Wr 529/92, ONSA 1992/2/47; postanowienie NSA
z 15 stycznia 1992 r. , sygn. akt SA/Wr 22/92, ONSA 1993/1/15; wyrok NSA
z 14 czerwca 1999 r. , sygn. akt II SA 1244/98, LEX 47305), jak i w wypowiedziach doktryny (por. Wojciech Chróścielewski "Sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących samorządu terytorialnego", "Samorząd Terytorialny", 1994/10/s.52 oraz Tadeusz Woś "Skarga gminy do NSA na rozstrzygniecie organu nadzorczego-
aspekty procesowe", PiP 1993 z. 7, s. 43).
Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy- Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi nie zmienia dotychczasowego rozwiązania. Zgodnie bowiem z regułą lex posteriori generali non derogat legis priori speciali- przepis
art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy samorządowej nie został uchylony przez
bardziej ogólną regulację art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. Tak więc uregulowanie zawarte
w przepisie art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi
na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub
związkiem komunalnym nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie takie narusza interes prawny lub uprawnienie tego podmiotu.
W niniejszej sprawie, jak to wynika zarówno z określenia strony skarżącej zawartego w skardze z dnia 4 maja 2004 r., jak i z pisma procesowego skarżącego z dnia 10 sierpnia 2004 r., skarga wniesiona została przez p. K.
S. odwołanego wójta Gminy B. w imieniu własnym, a więc przez podmiot, któremu nie przysługuje legitymacja do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych, a w szczególności rozstrzygnięcia nadzorczego wydanego w trybie art.
96 ust. 2 cyt. ustawy samorządowej.
Z przytoczonych powodów skargę p. K. S. na rozstrzygniecie nadzorcze o odwołaniu go z funkcji wójta Gminy B. należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku
z art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze cyt. ustawy o samorządzie gminnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI