II SA/Wa 1144/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-08-31
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweadwokat z urzędurenta specjalnaubezpieczenia społecznepostępowanie administracyjnesytuacja materialnasytuacja zdrowotna

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) osobie niepełnosprawnej, która wykazała trudną sytuację materialną i zdrowotną, mimo całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa.

Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów. Sąd uznał, że skarżący jest całkowicie zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. e PPSA), ponieważ sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie, po analizie sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, uznając, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie przyznania renty specjalnej. Sąd stwierdził, że skarżący jest całkowicie zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych było zbędne. Następnie sąd zbadał zasadność wniosku o ustanowienie adwokata. Analizując sytuację materialną i zdrowotną skarżącego, który utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 311,67 zł miesięcznie, przy jednoczesnych kosztach utrzymania wynoszących 1.695 zł, a także posiadając zadłużenie 45.000 zł, sąd uznał, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 PPSA, przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Analiza sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu adwokata z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 239 § 1 pkt 2 lit. e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Pomocnicze

PPSA art. 262

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

PPSA art. 245 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata.

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

PPSA art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 258 § § 1 i § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zwolnienie z kosztów sądowych z mocy prawa ze względu na charakter sprawy (ubezpieczenia społeczne).

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych

Skład orzekający

Iwona Malicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w szczególności zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa oraz przyznawania adwokata z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i charakteru sprawy (odmowa wznowienia postępowania w sprawie świadczenia specjalnego).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy, pokazując, jak sąd ocenia sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób potrzebujących wsparcia prawnego.

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna jako podstawa do przyznania adwokata z urzędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1144/09 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-08-31
Data wpływu
2009-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Malicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2  w zw. z art. 262
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Uzasadnienie
M. P. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu renty specjalnej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełnił go, składając wymagany urzędowy formularz wniosku wraz z kserokopiami zaświadczeń lekarskich, recept, skierowań do lekarzy specjalistów i szpitala, w celu udokumentowania trudnej sytuacji zdrowotnej.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą niepełnosprawną i samotną, a jedynym jego źródłem utrzymania jest renta inwalidzka, w wysokości 467,62 zł miesięcznie, która nie pokrywa podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności kosztów leczenia i rehabilitacji oraz kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Podał, że w związku z tym zaciągnął pożyczki od osób fizycznych na łączną kwotę 45.000 zł, których nie jest w stanie samodzielnie spłacić, tym bardziej, że od dnia 24 kwietnia 2009 r. ZUS potrąca z renty kwotę 155,95 zł, z tytułu zasiłku dla bezrobotnych.
Jednocześnie oświadczył, że posiada mieszkanie o wielkości 65 m2, a oprócz tego nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Skarżący wskazał, że na jego stałe koszty utrzymania składają się wydatki związane z leczeniem – 700 zł, czynsz za mieszkanie – 415 zł, opłaty za energię elektryczną i gaz 180 zł, oraz koszty wyżywienia 300 zł, co łącznie stanowi 1.695 zł.
Wyjaśnił, że ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną nie jest w stanie samodzielnie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na M. P. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi M. P. jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu przez Prezesa Rady Ministrów renty specjalnej.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo trudna. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która po potrąceniu kwoty 155,95 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wynosi 311,67 zł. Jednocześnie wykazane przez skarżącego podstawowe koszty jego utrzymania związane z leczeniem, mieszkaniem oraz wyżywieniem, wynoszą 1.695 zł. W tej sytuacji, a także z uwagi na konieczne leczenie (zagrożenie życia i zdrowia) oraz obowiązek spłaty zadłużenia czynszowego, zaciągnął od osób fizycznych pożyczki na łączną kwotę 45.000 zł, których nie ma z czego obecnie spłacić.
W związku z powyższym – biorąc pod uwagę aktualne koszty utrzymania -należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI