II SA/Wa 1137/12

II SA/Wa 1137/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Ewa Pisula-Dąbrowska
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
art. 27 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie przetwarzania danych osobowych – oddala skargę –
Uzasadnienie
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 27 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi P. O. na przetwarzanie jego danych osobowych szczególnie chronionych przez [...] Bank [...] w osobach Prezesa Zarządu Banku – P. J. oraz jego pełnomocników - radcy prawnego J. O. i adwokata W. G. prowadzącego Kancelarię Adwokacko-Radcowską [...] oraz W. P., odmówił uwzględnienia wniosku.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga P. O. na przetwarzanie jego danych osobowych zawartych w dotyczących go opiniach biegłych, tj. opinii dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r. oraz opinii dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. sporządzonych na potrzeby postępowania karnego przeciwko P. J. - Prezesowi Zarządu Banku o ukrywanie wypadku przy pracy toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] pod sygn. [...] . W treści skargi P.O. zakwestionował legalność udostępnienia przez pełnomocników Banku jego danych osobowych zawartych w opiniach biegłych, a pozyskanych, zdaniem P.O., przez P. J. z akt postępowania karnego, w którym przysługiwał mu status oskarżonego, na potrzeby toczącego się wobec Banku przed Sądem Rejonowym [...] postępowania cywilnego o sygn. [...], wszczętego z powództwa P.O. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy. W treści skargi P.O. sformułował wobec Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji w przedmiocie zniszczenia przez P. J., J. O., W. G., W. P. oraz [...] Bank [...] znajdujących się w ich posiadaniu opinii z dnia [...] września 2007 r. oraz z dnia [...] grudnia 2008 r.
Ponadto organ wskazał, że ustalił, iż w maju 2006 r. P.O. uległ wypadkowi, który w jego ocenie był wypadkiem przy pracy. W związku z niezakwalifikowaniem przez jego pracodawcę – [...] Bank [...] powyższego zdarzenia jako wypadku przy pracy, z inicjatywy P.O. wszczęte zostały dwa postępowania sądowe: karne przed Sądem Rejonowym [...] (sygn. akt [...] ) przeciwko P. J. - prezesowi zarządu Banku o ukrywanie wypadku przy pracy oraz postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym [...] przeciwko Bankowi o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy (sygn. akt [...] ). Organ ustalił też, że w postępowaniu karnym, na etapie śledztwa (sygn. akt [...] ) Prokuratura Rejonowa [...] zleciła biegłemu sądowemu z zakresu [...] przy Sądzie Okręgowym w [...] dr n. med. J. D. przygotowanie opinii na potrzeby tego postępowania, która została sporządzona w dniu [...] września 2007 r. W treści opinii zawarte zostały dane osobowe P.O. w zakresie informacji o jego stanie zdrowia. W postępowaniu cywilnym natomiast pełnomocnik P.O. wniósł o dołączenie do akt postępowania cywilnego, akt postępowania karnego, w których znajdowała się opinia dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r. W dniu [...] grudnia 2008 r. sporządzona została kolejna opinia biegłego z zakresu [...] na potrzeby postępowania karnego przez dr hab. med. H. W. z Instytutu [...], która również zawierała dane osobowe P.O. o jego stanie zdrowia.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podał, że w treści wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego przez Prezesa Sądu Rejonowego [...] wskazano, że Sąd w ramach prowadzonego postępowania o sygn. akt [...] nie włączył dotychczas do akt postępowania cywilnego kopii opinii biegłych sądowych z dnia [...] września 2007 r. i [...] grudnia 2008 r. sporządzonych na zlecenie Prokuratury Rejonowej [...] na potrzeby postępowania karnego o sygn. [...] . Ustosunkowując się zaś do okoliczności dotyczącej udostępnienia stronom toczącego się przed nim postępowania kopii przedmiotowych opinii biegłych, sąd wskazał, iż wyraził zgodę pełnomocnikowi pozwanego na sporządzenie kserokopii opinii biegłego sądowego, z dnia [...] września 2007 r., z akt postępowania karnego, bowiem opinia biegłego dołączona do akt postępowania [...] stanowiła dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c. i została udostępniona pełnomocnikowi strony procesu na podstawie art. 9 k.p.c. Ponadto organ podał, że Sąd Rejonowy [...] wskazał, iż w dniu [...] października 2009 r. obrońca oskarżonego P. J. otrzymał zgodę na sporządzenie fotokopii całości akt postępowania przygotowawczego o sygn. [...] , w których znajdowały się zarówno opinia dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r., jak również opinia dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. W dniu [...] grudnia 2010 r. W. G. - adwokat, którego łączy z Bankiem stosunek zlecenia w zakresie zastępstwa procesowego w sprawie o sygn. [...] złożył do akt tego postępowania kopie opinii z dnia [...] września 2007 r. z dnia [...] grudnia 2008 r. wraz z wnioskiem o włączenie ich do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Ponadto organ stwierdził, że w styczniu 2011 r. J. O. - radca prawny zatrudniony w Banku na podstawie umowy o pracę, a ponadto pełnomocnik procesowy Banku w postępowaniu o sygn. [...] , udostępniła prof. dr hab. W. P. z Instytutu [...] Uniwersytetu [...] kopię opinii z dnia [...] września 2007 r. w celu wykorzystania jej do sporządzenia odrębnej opinii, która miała być przez Bank wykorzystana na potrzeby postępowania cywilnego o sygn. [...] . Opinia prof. dr hab. W. P. z dnia [...] stycznia 2011 r., zawierająca w swej treści odniesienia i cytaty z opinii z dnia [...] września 2007 r., a w związku z tym również dane P.O. o jego stanie zdrowia, została złożona do akt postępowania cywilnego o sygn. [...] w dniu 28 stycznia 2011 r.
Organ wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez prof. dr hab. W. P. wynika, że jego opinia [...] w sprawie dot. P.O. przeciwko Bankowi wykonana została na prywatne zlecenie Prezesa [...] Bank [...] . Wszelka korespondencja w tej sprawie nie przechodziła przez sekretariat Instytutu [...]. Opinia nie była też opatrzona pieczątką Uniwersytetu. W. P. podał, ze jego opinia nie miała i nie ma statusu opinii niezależnego biegłego sądowego. Jest to opinia dla prywatnego zleceniodawcy, którą Sąd może ale nie musi uznać za materiał dowodowy w sprawie.
Organ wskazał, że Bank, ustosunkowując się do zarzutów P.O., podniósł, że [...] Bank [...] przetwarza dane osobowe P.O. zawarte w opinii dr n. med. J. D. i dr hab. Med. H. W. na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 5 oraz na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych jako niezbędnych do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów w postaci obrony przed niezasadnymi roszczeniami P.O. oraz w celu dochodzenia swoich praw przed sądem. Bank podał, że dane osobowe P.O. nie są przetwarzane w zbiorze danych i podkreślił, ze dane te znajdowały się w aktach postępowania karnego przeciwko Prezesowi Zarządu [...] Bank [...] i zostały udostępnione [...] Bank [...] jako stronie postępowania, o sygnaturze [...] , toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] , kiedy akta postępowania karnego zostały przesłane do wymienionego sądu pracy. Ponadto Bank podał, że nie udostępnił danych osobowych P.O. zawartych w opinii dr n. med. J. D. i dr hab. Med. H. W. Sądowi Rejonowemu [...] . Dane te zostały udostępnione przez sąd prowadzący postępowanie karne na wniosek pełnomocnika P.O..
Po zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł, że ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych. Organ podkreślił, że przetwarzanie może być uznane za zgodne z prawem jedynie wówczas, gdy administrator danych wykaże się spełnieniem co najmniej jednej z materialnych przesłanek przetwarzania danych osobowych. Przesłanki te zostały enumeratywnie wymienione w art. 23 oraz w art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ wyjaśnił, że w sprawie P.O. zakwestionował legalność przetwarzania jego danych wrażliwych, dlatego też organ wskazał na treść art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, stosownie do którego zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że przetwarzanie danych wrażliwych jest dopuszczalne, wtedy gdy przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą, i stwarza pełne gwarancje ich ochrony lub gdy przetwarzanie dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem. W ocenie organu, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż przetwarzanie przez pełnomocników Banku danych osobowych P.O. zawartych w opiniach z dnia [...] września 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2008 r., a pozyskanych przez obrońcę P. J.- prezesa zarządu Banku oraz pełnomocnika Banku z akt postępowania karnego toczącego się przeciwko P. J. w sprawie o ukrywanie wypadku przy pracy, nastąpiło na potrzeby toczącego się wobec Banku, przed Sądem Rejonowym [...] , postępowania cywilnego z powództwa P.O. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy.
Zatem przepisami prawa, które w sprawie stanowią o legalności pozyskania danych osobowych P.O. zawartych w opiniach biegłych, a następnie ich wykorzystania w toku postępowania sądowego wszczętego z powództwa P.O. przeciwko Bankowi, są przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 z późn. zm.). organ wyjaśnił, że na mocy art. 9 § 1 K.p.c., strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Oznacza to zatem, że przepis ten uprawniał zarówno pełnomocnika Banku do pozyskania w dniu [...] czerwca 2009 r. kopii opinii z dnia [...] września 2007 r. znajdującej się w aktach postępowania karnego o sygn. [...] , a dołączonych wówczas do akt sprawy cywilnej o sygn. [...] , jak również obrońcę oskarżonego P. J. do pozyskania fotokopii całości akt postępowania, w których znajdowała się zarówno opinia dr n. med. J. D. jak i opinia dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Organ odnosząc się do oceny legalności przetwarzania danych P.O. zawartych w opiniach biegłych [...] przez pełnomocników Banku poprzez włączenie ich do akt postępowania cywilnego oraz udostępnienie ich [...] prof. dr hab. W. P. w celu uzyskania od niego dodatkowej opinii na potrzeby postępowania cywilnego, wskazał, że stosownie do treści art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych, m.in. danych o stanie zdrowia, jest dopuszczalne, jeżeli przetwarzanie dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem. Interes prawny pełnomocników pozwanego Banku w wykorzystaniu pozyskanych na podstawie art. 9 § 1 K.p.c. danych P.O. poprzez powołanie się na nie we wniosku dowodowym oraz wykorzystanie ich do sporządzenia prywatnej opinii profesora [...] wynikał zarówno z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jak również z przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
Reasumując, organ stwierdził, że pozyskanie danych osobowych P.O. przez pełnomocników Banku, a następnie wykorzystanie ich na potrzeby toczącego się przed Sądem postępowania cywilnego, znajdują podstawy w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Od decyzji tej P.O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę art. 27 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z treścią art. 9 § 1 i art. 208 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 Kodeks postępowania karnego.
W uzasadnieniu wniosku P.O. wskazał, że z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż opinie [...] zawierają dane sensytywne, żadna z opinii nie została włączona do akt postępowania cywilnego i wobec powyższego, do udostępnienia tych opinii nie mają zastosowania przepisy art. 9 K.p.c. tylko art. 156 K.p.k. Ponadto P.O. podniósł, że jedyną osobą, która uzyskała wymaganą prawem zgodę na otrzymanie kserokopii opinii od Prezesa Sądu Karnego był obrońca oskarżonego P. J. Zatem, w ocenie P.O., zgodą nie dysponowała ani [...] Bank [...] ani jej pełnomocnicy w postępowaniu cywilnym w osobach W. G. ani J. O., a zatem ani Spółka ani żaden z jej pełnomocników nie mogli legalnie sami tych dowodów pozyskać.
Konkludując P.O. wskazał, że [...] Bank [...] w sposób nielegalny zgromadziła jego dane wrażliwe znajdujące się w opinii sporządzonej dr hab. H. W. P. J. nie miał prawa bez zgody Prezesa Sądu Karnego przekazywać opinii komukolwiek, w tym Spółce, w organach której zasiada. Ponadto podniósł, że W. G. w postępowaniu cywilnym należycie zabezpieczył interes prawny spółki, co wynika wprost ze złożonych przez niego wniosków dowodowych, w szczególności z wniosku z dnia [...] lipca 2009 r., gdzie wskazał sądowi pracy obie opinie. Podkreślił, że sąd pracy zapoznał się z obiema opiniami i nie włączył ich do materiału dowodowego, co przyniosło skutek w postaci nielegalnego wykonania kopii co najmniej jednej z tych opinii i złożenia ich obu w sądzie [...] grudnia 2010 r. w postaci dokumentów prywatnych, co uznać należy za niezgodne z art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 27 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał w mocy decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał stan faktyczny i prawny sprawy i po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego podtrzymał swoje stanowisko, gdyż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiono żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do jego zmiany. Organ ponownie stwierdził, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez Generalnego Inspektora wykazała, iż pozyskanie danych osobowych P.O. przez pełnomocników Banku, a następnie wykorzystanie ich na potrzeby toczącego się postępowania cywilnego, odbyło się w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Organ podkreślił, że kwestionowane przez P.O. przetwarzanie przez pełnomocników Banku jego danych osobowych zawartych w opiniach z dnia [...] września 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2008 r., a pozyskanych przez obrońcę P. J. - prezesa zarządu Banku oraz pełnomocnika Banku z akt postępowania karnego toczącego się przeciwko P. J. w sprawie o ukrywanie wypadku przy pracy, nastąpiło na potrzeby toczącego się wobec Banku, przed Sądem Rejonowym [...] , postępowania cywilnego z powództwa P.O. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ponownie przytoczył treść art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych i wskazał, że przepisami prawa, które w sprawie stanowią o legalności pozyskania danych osobowych P.O. zawartych w opiniach biegłych, a następnie ich wykorzystania w toku postępowania cywilnego wszczętego z powództwa P.O. przeciwko Bankowi, są przepisy ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Kodeks postępowania karnego.
Organ zwrócił uwagę, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, natomiast określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego. Z takim procesem wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych. Organ przypomniał, że na mocy art. 9 § 1 K.p.c. rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Tym samym przepis ten uprawniał pełnomocnika Banku do pozyskania kopii opinii z dnia [...] września 2007 r. znajdującej się w aktach postępowania karnego, a dołączonych wówczas do akt sprawy cywilnej. Stosownie zaś do treści art. 156 K.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Przepis ten stanowił z kolei podstawę pozyskania przez obrońcę P. J. w sprawie karnej fotokopii całości akt przedmiotowego postępowania, w których znajdowała się zarówno opinia dr n. med. J. D. jak i opinia dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Ponadto organ wskazał, że do pozyskania przez pełnomocnika Banku, w dniu [...] czerwca 2009 r., kopii opinii, dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r., znajdującej się w aktach postępowania karnego doszło na etapie, gdy akta tego postępowania karnego dołączone były do akt sprawy cywilnej. Z powyższego wynika zatem, iż ich dysponentem był wówczas sąd cywilny, działający w oparciu o przepisy ustawy Kodeksu postępowania cywilnego, a nie ustawy Kodeks postępowania karnego.
Organ podniósł, że ocena działalności sądów pozostaje poza kompetencją Generalnego Inspektora, bowiem nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i prawa procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami. Wszelkie zarzuty odnoszące się do kwestii działania sądów czy poprawności stosowania przez nie przepisów proceduralnych, może być przedmiotem odrębnego postępowania cywilnego.
Organ, odnosząc się do kwestii oceny legalności przetwarzania danych P.O. zawartych w opiniach biegłych [...] przez pełnomocników Banku poprzez włączenie ich do akt postępowania cywilnego oraz udostępnienie ich [...] prof. dr hab. W. P. w celu uzyskania od niego dodatkowej opinii, wskazał, że stosownie do treści art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych, m.in. danych o stanie zdrowia jest dopuszczalne, jeżeli przetwarzanie dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem. Interes prawny pełnomocników Banku w wykorzystaniu pozyskanych danych P.O. poprzez powołanie się na nie we wniosku dowodowym oraz wykorzystanie ich do sporządzenia prywatnej opinii profesora [...] wynikał zarówno z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jak również z przepisów ustawy Kodeks cywilny.
Organ wskazał, że stosownie do brzmienia art. 217 § 1 K.p.c. strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swych wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. Ponadto zgodnie z art. 232 K.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Dowodem mogą być w szczególności zeznania świadków. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zeznania P.O. miały stanowić dowód i wejść w skład materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd na potwierdzenie okoliczności będących przedmiotem prowadzonego przez niego postępowania.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że z panującej w postępowaniu cywilnym zasady kontradyktoryjności wynika, że to strony postępowania cywilnego, a nie sąd, muszą wykazać aktywność i przedstawiać dowody zmierzające do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz że strona musi udowodnić fakty, z których wywodzi skutki prawne. Dlatego też działający w imieniu Banku radca prawny J. O. oraz adwokat W. G., składając wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych [...] oraz przekazując dane osobowe P.O. prof. dr hab. W. P., działali jako pełnomocnicy strony w sprawie wykonując swą działalność w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j.: Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 ze zm.) oraz ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 2 ustawy o radcach prawnych, radca prawny może w toku postępowania przedstawiać dowody służące do obrony praw swojego mocodawcy, gdyż świadczona przez niego pomoc prawna ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana, a sąd oceni te dowody w toku odrębnej procedury. Dlatego też pozyskanie a następnie udostępnienie/przekazanie do akt postępowania cywilnego przez pełnomocników Banku kopii opinii dotyczących P.O. stanowiło wniosek o zaliczenie ich na poczet materiału dowodowego, a takie działanie uznać należało za niezbędne dla dokonania czynności, stanowiącej przejaw dochodzenia praw. W ocenie organu, takie działanie było zgodne z art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych.
Powyższa decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych stała się przedmiotem skargi P.O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił obrazę art. 1, art. 23, art. 27, art. 51 i art. 52 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 156 K.p.k., art. 232 K.p.c. w związku z art. 208 K.p.c. i § 95 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Ponadto skarżący zarzucił organowi błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść decyzji. Zdaniem skarżącego, organ w toku postępowania błędnie ustalił meritum skargi uznając, że skarżący kwestionuje celowość przetwarzania danych, podczas gdy skarżący kwestionował adekwatność tego przetwarzania (forma i zakres danych przetwarzanych przez Spółkę i jej pełnomocników był znacznie szerszy niż niezbędny do osiągnięcia prawnie usprawiedliwionego celu, ponadto czas zgromadzenia i utrwalenia tych danych przez Spółkę przypadał już po zrealizowaniu prawnie usprawiedliwionego celu, a nadto pozyskanie tych danych przez Spółkę lub jej pełnomocników nastąpiło niezgodnie z prawem). Ponadto skarżący wskazał, że organ:
• mylnie przyjął, że akta sprawy karnej zostały dołączone do akt sprawy cywilnej, podczas gdy były one tylko na krótko wypożyczone sądowi pracy,
• nie ustalił skąd Bank pozyskała kopię pochodzącej z akt karnych opinii [...] dr hab. med. H. W. i mylnie przyjął, iż Spółka była legalnym odbiorcą kopii tej opinii, podczas gdy z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że Spółka nie dysponowała legitymacją ustawową, ani też stosownym upoważnieniem administratora danych (zgodą prezesa sądu), nie uzyskała także kopii tej opinii z sądu cywilnego jako strona postępowania, co wynika z wyjaśnień tego sądu,
• nie ustalił jakie dane były faktycznie niezbędne do skutecznego przeprowadzenia przed sądem pracy dowodu z opinii [...] znajdujących się w aktach sprawy karnej, i mylnie przyjął że wymagało to zgromadzenia i kopiowania treści tych opinii przez Bank, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi regulacjami K.p.c. danymi niezbędnymi do przeprowadzenia takiego dowodu są jedynie: oznaczenie i adres sądu, z akt którego chce się przeprowadzić dowód, sygnatura tych akt, ewentualnie wskazanie kart akt, autorów i dat sporządzenia opinii medycznych, z których chce się wywodzić skutki prawne.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, przynajmniej w zakresie w jakim dotyczą przetwarzania przez [...] Bank [...] oraz jej pełnomocników danych zawartych w opinii [...] sporządzonej na potrzeby postępowania karnego przez dr hab. med. H. W.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że opinie [...] zostały sporządzone na zlecenie prokuratora na potrzeby postępowania karnego. Żadna z tych opinii nie została włączona do akt postępowania cywilnego, wobec tego do udostępnienia tych opinii nie mają zastosowania przepisy art. 9 K.p.c. tylko art. 156 K.p.k. Jedyną osobą, która uzyskała wymaganą prawem zgodę na otrzymanie kserokopii tych opinii od Prezesa Sądu Karnego był obrońca oskarżonego P. J. w postępowaniu karnym. Tym samym zgodą taką nie dysponowała ani [...] Bank [...] , ani jej pełnomocnicy w postępowaniu cywilnym, a zatem ani Bank, ani żaden z jej pełnomocników w postępowaniu cywilnym nie mogli legalnie tych dowodów pozyskać. W szczególności odnosi się to do opinii sporządzonej przez dr hab. med. H. W., co do której Sąd Rejonowy [...] odmówił wydania kserokopii pełnomocnikowi [...] Bank [...] Ponadto skarżący wskazał, że skoro sąd cywilny zapoznał się z aktami postępowania karnego, w tym z opiniami, to interes Banku był zatem całkowicie zabezpieczony. Nie było konieczności przedstawiania przez Bank kserokopii dokumentów, których zgodnie z prawem nie mógł uzyskać. Ponadto skarżący podniósł, że sąd cywilny odmówił wydania pełnomocnikowi Banku dalszych kserokopii z akt karnych, w tym także kserokopii opinii [...] dr hab. med. H. W., co jednoznacznie dowodzi, iż Bank i jej pełnomocnicy zgromadzili i utrwalili dane sensytywne zawarte w tej opinii w sposób sprzeczny z prawem. Podkreślił, że Bank skutecznie zrealizował usprawiedliwiony prawnie cel dochodzenia swych praw przed sądem pracy, składając wnioski dowodowe zanim nielegalnie przetworzył dane sensytywne skarżącego. Skarżący wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że ani Bank ani żaden z jego pełnomocników nie uzyskali kopii opinii sporządzonej przez dr hab. med. H. W. ani od administratora tych danych, tj. z sądu karnego, ani też z sądu pracy. A zatem pozyskanie tych danych nie odbyło się w oparciu o ustawę o ochronie danych osobowych, bowiem o udostępnieniu danych decyduje bowiem ich administrator lub inna osoba upoważniona przez administratora albo ustawę. W ocenie skarżącego powyższy błąd miał wpływ na treść decyzji.
Ponadto skarżący zarzucił organowi, że nie zbadał czy przetworzone przez Bank dane były adekwatne do celu przetwarzania. W istocie więc organ nie ustalił czy zgromadzenie tych danych wrażliwych i ich utrwalanie przez Bank było faktycznie niezbędne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zadaniem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych działanie pełnomocników Banku było zgodne z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym wykazała, iż pozyskanie danych osobowych skarżącego przez pełnomocników Banku, a następnie wykorzystanie ich na potrzeby toczącego się postępowania cywilnego, odbyło się w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. uczestnik postępowania – [...] [...] działając przez pełnomocnika adwokata J. B., wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma wskazał, że w toku postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych skarżący nigdy nie podnosił kwestii adekwatności czy też celowości przetwarzania danych osobowych, kwestionując jedynie kwestię legalności przetwarzania jego danych osobowych. Pełnomocnik wskazał też, że [...] Bank [...] przetwarza dane osobowe skarżącego jedynie w związku z postępowaniem toczącym się przed sądem pracy, które nie zostało jeszcze zakończone. Podał też, że kwestia czy akta sprawy karnej zostały dołączone do akt sprawy cywilnej z punktu widzenia dostępności tych akt dla strony postępowania cywilnego nie ma znaczenia. Pełnomocnik podkreślił ponadto, że postępowanie karne, w trakcie którego ujawniono informacje pochodzące z opinii znajdujących się w aktach postępowania karnego toczy się bez wyłączenia jawności. Uczestnik postępowania zarzucił ponadto skarżącemu, że ten nie wskazał jakie konkretne przepisy postępowania organ naruszył, wydając zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem swojej skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych uczynił zarzut nielegalnego udostępnienia przez pełnomocników [...] Bank [...] ., jego danych osobowych, zawartych w opiniach biegłych, tj. dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r., sporządzonych na potrzeby postępowania karnego przeciwko P. J.– Prezesowi Zarządu [...] Bank [...] ., a pozyskanych, przez P. J., z akt postępowania karnego, w którym przysługiwał mu status oskarżonego, na potrzeby toczącego się wobec [...] Bank [...] przed Sądem Rejonowym [...] , postępowania cywilnego, o sygn. akt [...] , wszczętego z powództwa skarżącego o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy. Podkreślić należy, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych badał skargę P.O. pod kątem nielegalnego udostępnienia przez pełnomocników [...] Bank [...] ., jego danych osobowych, a nie jak wskazał w skardze pełnomocnik skarżącego, o adekwatność przetwarzania danych osobowych skarżącego, przez Spółkę i jej pełnomocników, w formie i zakresie szerszym niż niezbędny do osiągnięcia prawnie usprawiedliwionego celu. Wskazać bowiem należy, że w skardze do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2011 r. skarżący zakwestionował bezprawne przetwarzanie jego danych o jego stanie zdrowia, nie podnosząc zarzutów co do adekwatności tego przetwarzania w formie i zakresie szerszym niż niezbędny.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, nakreślonej wnioskiem skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r., działanie pełnomocników [...] Bank [...] było zgodne z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych, w tym szczególnie z art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 1071 ze zm.).
Wskazać należy, że ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1 ustawy). Przetwarzanie może być uznane za zgodne z prawem jedynie wówczas, gdy administrator danych wykaże się spełnieniem co najmniej jednej z materialnych przesłanek przetwarzania danych osobowych. Przesłanki te, co do zasady równoprawne, zostały enumeratywnie wymienione w art. 23 ustawy, w przypadku danych zwykłych oraz w art. 27 ustawy w przypadku danych wrażliwych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował legalność przetwarzania jego danych wrażliwych, tj. informacji o stanie zdrowia, których przetwarzanie jest co do zasady zabronione. Jednakże art. 27 w ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, wskazuje przesłanki uchylające przedmiotowy zakaz. I tak, przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1, jest dopuszczalne, m.in. wtedy, gdy przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą i stwarza pełne gwarancje ich ochrony (pkt 2) lub gdy przetwarzanie danych dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem (pkt 5).
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie w postępowaniu wyjaśniającym, przeprowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wykazała, iż pozyskanie danych osobowych skarżącego przez pełnomocników banku, a następnie wykorzystanie ich na potrzeby toczącego się postępowania cywilnego, odbyło się w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Podkreślić bowiem należy, że kwestionowane przez skarżącego przetwarzanie przez pełnomocników banku jego danych osobowych, zawartych w opinii dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r. oraz opinii dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r., a pozyskanych przez obrońcę P. J. – prezesa Zarządu Banku oraz pełnomocnika Banku, z akt postępowania karnego toczącego się przeciwko P. J. w sprawie o ukrywanie wypadku przy pracy, nastąpiło na potrzeby toczącego się wobec Banku przez Sądem Rejonowym [...] o sygn. akt [...] postępowania cywilnego z powództwa P.O. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy.
Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że P. J. występował w całej sprawie w podwójnej roli, z jednej strony jako Prezes Zarządu Banku, który reprezentował w sprawie cywilnej i jako oskarżony w sprawie karnej.
Ocenę legalności przetwarzania danych osobowych skarżącego, przez pełnomocników Banku, zawartych w ww. opiniach, poprzez włączenie ich do akt postępowania cywilnego o sygn. akt [...] oraz udostępnienie ich prof. dr hab. W. P. w celu uzyskania od niego dodatkowej opinii na potrzeby toczącego się postępowania, rozpatrywać należy przez pryzmat art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1 (dane m.in. o zdrowiu) jest dopuszczalne, jeżeli przetwarzanie dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem.
Przepisami prawa, które w niniejszej sprawie stanowią również o legalności pozyskania przez ww. pełnomocników kwestionowanych danych są przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 z późn. zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555). Wprawdzie przepisy K.p.c. nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, jednakże określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego, w tym w zakresie przeprowadzania dowodów. Z takim procesem wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych (por. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 326/08 z dnia 12 maja 2005 r.).
W myśl art. 1 K.p.c. działalność sądów powszechnych rozstrzygających w sprawach m.in. z zakresu prawa pracy normują przepisy ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Na mocy art. 9 § 1 K.p.c., rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt, a to oznacza, że przepis ten uprawniał zarówno pełnomocnika Banku do pozyskania w dniu [...] czerwca 2009 r. kopii opinii z dnia [...] września 2007 r. znajdującej się w aktach postępowania karnego o sygn. [...] , a dołączonych wówczas do akt sprawy cywilnej o sygn. [...] , jak również obrońcę oskarżonego P. J. do pozyskania fotokopii całości akt postępowania, w których znajdowała się zarówno opinia dr n. med. J.D. jak i opinia dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 156 K.p.k., stronom, podmiotowi określonemu w art. 416, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzania z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Niewątpliwe jest zatem, że przepis ten stanowił podstawę pozyskania przez obrońcę P. J., w sprawie karnej, fotokopii całości akt prowadzonego postępowania, w których znajdowały się zarówno opinia dr n. med. J. D. jak i opinia dr hab. med. H. W..
Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności sądów pozostaje poza kompetencją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
Zgodnie natomiast z art. 217 § 1 K.p.c. strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swych wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisu niniejszego kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. Ponadto zgodnie z art. 232 K.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Dowodem mogą być w szczególności zeznania świadków co przewiduje art. 258 i następne K.p.c. Zgodnie zaś z art. 3 K.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Powyższy przepis formułuje zasadę kontradyktoryjności, w myśl której to strony postępowania cywilnego a nie Sąd muszą wykazać aktywność dowodową. Tak więc obowiązek przedstawienia dowodu spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 K.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 K.c.).
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Generalnego Inspektora, wyrażonym w jego decyzji, że działająca w imieniu Banku - radca prawny – J. O. oraz adwokat W. G., składając wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych oraz przekazując dane osobowe skarżącego prof. dr hab. W. P., działali jako pełnomocnicy Banku, którego Prezesem Zarządu Banku był P. J., będący jednocześnie oskarżonym w sprawie karnej.
W sprawie cywilnej pełnomocnik Banku – W. G. złożył do akt postępowania cywilnego o sygnaturze akt [...] , kopie opinii dr n. med. J. D. z dnia [...] września 2007 r. oraz opinii dr hab. med. H. W. z dnia [...] grudnia 2008 r. wraz z wnioskiem o włączenie ich do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Niewątpliwie w ten sposób pełnomocnik realizował przysługujące jego mocodawcy, stronie tego postępowania, prawo zgłoszenia wniosków dowodowych na potwierdzenie bądź zaprzeczenie określonych faktów, w które to prawo strona postępowania została wyposażona w celu zapewnienia jej możliwości dochodzenia swych praw względnie zapewnienia jej możliwości swej obrony. Zawarte w tych opiniach dane osobowe skarżącego stanowią nieodłączny ich element. Dlatego też udostępnienie – przekazanie do akt postępowania cywilnego o sygn. akt [...] przez pełnomocnika Banku, poprzez wniesienie o zaliczenie ich na poczet materiału dowodowego uznać należy za niezbędne dla dokonania tej czynności, a stanowiącej przejaw dochodzenia praw przed sądem, o którym mowa w art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie nasuwa zastrzeżeń, gdyż spełnia ono wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Organ ustalił stan faktyczny sprawy, ocenił go w świetle przepisów wskazanych w decyzji, dokonując ich prawidłowej wykładni. Argumentacja organu jest poprawna i odnosi się do wszystkich aspektów sprawy, istotnych z punktu widzenia jej przedmiotu.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.