II SA/WA 1137/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-09
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta specjalnaniepełnosprawnośćprawo proceduralnekpabrak podpisustwierdzenie nieważnościPrezes Rady Ministrówubezpieczenia społeczneświadczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa Rady Ministrów odmawiającej przyznania renty specjalnej z powodu rażącego naruszenia prawa proceduralnego.

Skarżący J. W. domagał się przyznania renty specjalnej z powodu niepełnosprawności i trudnej sytuacji bytowej, jednak Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą świadczenia. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Prezesa Rady Ministrów, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa proceduralnego, ponieważ organ nie wezwał strony do uzupełnienia braków wniosku (brak podpisu), a mimo to rozpoznał sprawę.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie przyznania renty specjalnej. Skarżący, posiadający trzecią grupę inwalidzką i cierpiący na utratę wzroku, wskazywał na swoją trudną sytuację bytową, brak zatrudnienia i niewystarczające dochody, a także na swoją działalność kulturalną. Organ administracji odmówił przyznania renty specjalnej, uznając, że przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach ma charakter uznaniowy i wymaga szczególnych okoliczności, takich jak wybitne zasługi lub szczególne zdarzenia losowe, których w ocenie organu brakowało. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa proceduralnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ponieważ organ nie zastosował art. 64 § 2 kpa, który nakazuje wezwać stronę do usunięcia braków podania (w tym przypadku brak podpisu na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że brak podpisu uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, a organ rozpoznał wniosek mimo tego braku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana z naruszeniem art. 64 § 2 kpa, który nakazuje wezwać stronę do usunięcia braków formalnych podania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak podpisu na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowił brak formalny, który organ miał obowiązek wezwać do uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 kpa. Rozpoznanie wniosku mimo tego braku stanowiło rażące naruszenie prawa proceduralnego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności wydanej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.r.f.u.s. art. 82 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.a. art. 63 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PUSA art. 1 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 119 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mimo braku podpisu strony, bez wezwania do jego uzupełnienia, stanowi rażące naruszenie prawa proceduralnego (art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące jego trudnej sytuacji bytowej i niepełnosprawności jako podstawy do przyznania renty specjalnej (nie zostały rozpatrzone przez sąd ze względu na stwierdzone naruszenie proceduralne).

Godne uwagi sformułowania

brak podpisu warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie brak podpisu [...] uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych w kontekście przestrzegania wymogów formalnych wniosków i procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie braków formalnych i obowiązku wzywania do ich uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku podpisu na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zastosowania art. 64 § 2 kpa. Nie dotyczy meritum sprawy przyznania renty specjalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Brak podpisu na wniosku zniweczył decyzję administracyjną – jak błędy proceduralne prowadzą do nieważności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1137/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...], o odmowie przyznania renty specjalnej wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.).
W dniu 8 stycznia 2006 r. J. W. skierował do Premiera Rady Ministrów RP wniosek (uzupełniony pismami z dnia 5 lutego 2006 r., 19 lutego 2006 r. i 7 marca 2006 r.) o przyznanie emerytury specjalnej.
We wniosku wskazał, że od 1972 r. posiada trzecią grupę inwalidzką na stałe. W 2001 r. rozpoznano u niego chorobę pod nazwą [...], która powoduje u niego utratę wzroku. W związku z tą nieuleczalną chorobą wielokrotnie przebywał w szpitalach na oddziałach neurologicznym i okulistycznym. Podał, że obecnie jest członkiem Polskiego Związku Niewidomych oraz uznany jest za osobę niepełnosprawną, niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Dwukrotnie wyjeżdżał do USA. W roku 1999 r. powrócił do kraju po 10 letniej nieobecności. Po powrocie nie mógł znaleźć pracy. Organy ZUS odmówiły mu przyznania renty ustawowej, a Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nie przyznał mu świadczenia w drodze wyjątku. Obecnie otrzymuje pomoc finansową z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w wysokości od 50 do 200 zł. miesięcznie. Wraz z żoną pozostaje bez pracy, prawa do zasiłku dla bezrobotnych i bez środków do życia i perspektyw na przyszłość.
[...]
Uzasadniając odmowę przyznania renty specjalnej organ zwrócił uwagę, że przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) ma charakter uznaniowy, bowiem jego treść stanowi, że Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w tej ustawie. Wskazano, że świadczenie specjalne z tego przepisu może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile wystąpią też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Przykładowo wymieniono wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie np. dla kultury lub rozwoju sportu lub szczególne zdarzenia losowe. Organ, rozpatrując złożony przez J. W. wniosek stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy renty specjalnej.
W skardze do Sądu skarżący zakwestionował decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Zwrócił uwagę że pomimo niepełnosprawności oraz ciężkich warunków socjalno-bytowych prowadzi działalność kulturalną zarówno na rzecz dzieci i młodzieży jak i osób niepełnoprawnych. W jego ocenie fakt ten powinien być zauważony, a on otoczony pomocą. Wskazał także, że obecnie nie ma żadnych dochodów. Podniósł, że jego staż ubezpieczeniowy wynosi 23 lata, a do uzyskania renty na zasadach ustawowych zabrakło mu 22 miesiące.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 63 § 3 kpa podanie, także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też odwołanie, wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 kpa stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania.
W rozpatrywanej sprawie pismo datowane 19 kwietnia 2006 r. stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera podpisu strony. Mimo to organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wezwał strony, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa), do uzupełnienia braku i wniosek powyższy rozpoznał, mimo że nie wywoływał on skutków prawnych.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.