II SA/Wa 1134/15

II SA/Wa 1134/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung /sprawozdawca/
Ewa Pisula-Dąbrowska
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1498/16 - Wyrok NSA z 2018-06-29
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7 art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), dalej: "u.k.s.s.p", w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. C. ukończył aplikację ogólną i w dniu [...] lutego 2015 r. wystąpił kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej, a w braku takiej możliwości na aplikacji prokuratorskiej.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia M. C. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską wskazując, że nie pozwala na to zajęta przez niego pozycja na liście klasyfikacyjnej wobec wyczerpania limitu miejsc na tych aplikacjach po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na tej liście.
Od powyższej decyzji M. C. złożył odwołanie kwestionując merytoryczną poprawność ocen wystawionych przez członków komisji sprawdzianowych ze sprawdzianów wiedzy, które odbyły się po zjazdach: II, IV, VI, VII oraz VIII. Oceny te, zdaniem skarżącego, zostały w niektórych przypadkach zaniżone, co spowodowało, że zaniżona została również całkowita liczba punktów uzyskanych przez niego w trakcie aplikacji ogólnej.
W konkluzji skarżący wniósł o uwzględnienie odwołania i przyjęcie go na aplikację sędziowską. Równocześnie wystąpił - na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. - o rozważenie przez Dyrektora Krajowej Szkoły reasumpcji decyzji przez merytoryczną ocenę prawidłowości wystawienia ocen ze sprawdzianów wiedzy; o uznanie sprawdzianu, który odbył się po IV zjeździe z dnia [...] czerwca 2014 r. za niezaliczony a na podstawie art. 136 k.p.a. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, przez dopuszczenie skarżącego do przystąpienia do ponownego sprawdzianu, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły - zgodnie z treścią § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz.U. Nr 217, poz. 1292).
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.k.s.s.p. warunkiem ukończenia przez skarżącego aplikacji ogólnej było uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Program ten obejmował 9 sprawdzianów oraz 17 praktyk (16 praktyk podlegających ocenie oraz jedną praktykę takiej ocenie nie podlegającą). M. C. zaliczył wszystkie sprawdziany otrzymując z nich [...] punktów oraz wszystkie praktyki uzyskując z nich ocenę łączną [...] punktów. Oceny ze sprawdzianów zostały wystawione w oparciu o wcześniej przedstawione aplikantom założenia do poszczególnych sprawdzianów, zgodnie ze szczegółowymi kryteriami oceny. Ustalenie to - w zakresie sprawdzianów kwestionowanych przez skarżącego we wniesionym odwołaniu - wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: [...] (sprawdzian nr II z dnia [...] kwietnia 2014 r.), tom [...] (sprawdzian nr IV z dnia [...] czerwca 2014 r.), tom [...] (sprawdzian nr VI z dnia [...]września 2014 r.), tom [...] (sprawdzian nr VII z dnia [...] października 2014 r.), tom [...] (sprawdzian nr VIII z dnia [...] listopada 2014 r.). Odnosząc się do merytorycznej poprawności ocen wystawionych przez komisje sprawdzianowe organ wyjaśnił, iż zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jak i Minister Sprawiedliwości, nie są uprawnieni do dokonywania samodzielnej merytorycznej oceny prac sprawdzianowych skarżącego. Uprawnienie to zostało zastrzeżone do wyłącznej kompetencji członków komisji sprawdzianowych, którymi są wykładowcy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury będący specjalistami z określonych dziedzin prawa. Do dokonania oceny pracy sprawdzianowej skarżącego wymagane są bowiem nie tylko wiadomości specjalne z dziedziny objętej sprawdzianem, ale również szczegółowa wiedza o problematyce, jaka była przedmiotem konkretnych zajęć i możliwość dokonania oceny pracy aplikanta w porównaniu z pracami innych aplikantów.
Do kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury należy ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk oraz ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Organ administracyjny pierwszej instancji ma zatem obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów i praktyk, a organ odwoławczy powinien te ustalenia zweryfikować, poprawiając ewentualne błędy rachunkowe oraz badając zgodność formalną ocen wystawionych przez komisje sprawdzianowe oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jak i Minister Sprawiedliwości, nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac pisemnych, nie mogą, zatem kontrolować sposobu oceny tych prac przez komisję. Upoważnienie takie nie wynika również z art. 16 ust. 1 u.k.s.s.p., zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską. Przepis ten tylko w sposób ogólny deklaruje zasadę nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad aplikacjami prowadzonymi przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury. Aby organ nadzorujący mógł władczo oddziaływać na jednostę nadzorowaną obowiązujące unormowania prawne muszą wprost przyznawać mu konkretne uprawnienie do wkraczania w sferę podmiotu nadzorowanego (środki oddziaływania merytorycznego lub personalnego). Innymi słowy organ nadzorujący może stosować wyłącznie takie środki oddziaływania, jakie przyznaje mu ustawa.
Organ podniósł, że badając sprawę skarżącego nie stwierdzono aby przy obliczaniu punktów popełniono błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w powołanym powyżej rozporządzeniu.
Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ogłosił listę klasyfikacyjną aplikantów V rocznika aplikacji ogólnej, na której M. C. z wynikiem [...] punktów został umieszczony na [...] pozycji.
Pozycja, jaką wymieniony zajął na liście klasyfikacyjnej została ustalona zgodnie z regulacją zawartą w art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p. stanowiącą, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W wypadku równiej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Minister Sprawiedliwości zarządzeniami z dnia 5 grudnia 2014 r. i z dnia 12 marca 2015 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2014 r. poz. 174 oraz z 2015 r. poz. 92) wyznaczył limit 80 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz limit 80 miejsc na aplikacji prokuratorskiej (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2014 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 93). Ostatnie osoby przyjęte na aplikację sędziowską znajdowały się na 136- 145. pozycji (zarządzenie Nr 62/2015 Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia listy kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską), zaś ostatnie osoby przyjęte na aplikację prokuratorską znajdowały się na 164- 169. pozycji (zarządzenie Nr 61/2015 Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia listy kandydatów przyjętych na aplikację prokuratorską).
Pozycja M. C. na liście klasyfikacyjnej wynikała z liczby punktów uzyskanych przez niego ze sprawdzianów [...] oraz łącznej oceny z wszystkich praktyk [...], co dało łącznie [...] punktów. Ostatnie osoby przyjęte na apikację sędziowską uzyskały 43,5 punktu, zaś ostatnie osoby przyjęte na aplikację prokuratorską uzyskały 42,9687 punktu.
W tej sytuacji zdaniem organu decyzja o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską była zasadna.
Odnosząc się do wniosków skarżącego, złożonych w odwołaniu na podstawie art. 132 § 1 i art. 136 k.p.a., organ uznał je za bezprzedmiotowe.
Dyrektor Krajowej Szkoły nie skorzystał z dyspozycji pierwszego ze wskazanych przepisów, tj. nie wydał nowej decyzji, w której uchyliłby lub zmienił zaskarżoną decyzję (uznając, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie), lecz przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy Ministrowi Sprawiedliwości. Odnosząc się do drugiego wniosku skarżącego organ wyjaśnił, że zaliczył on sprawdzian po IV zjeździe z dnia [...] czerwca 2014 r., uzyskując [...] punkty, zgodnie z założeniami do tego sprawdzianu [...]. Zarówno w czasie obywania aplikacji ogólnej, jak również w dacie podejmowania decyzji przez Dyrektora Krajowej Szkoły, fakt zaliczenia sprawdzianu przez w.w. nie budził wątpliwości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. C. w której zarzucił:
I. Naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez oparcie się przy wydaniu decygi na błędnym elemencie stanu faktycznego sprawy, to jest na nieprawidłowo ukształtowanej liście klasyfikacyjnej, w momencie którym pozycja zajęta przez skarżącego na liście klasyfikacyjnej była wynikiem wystawienia ocen ze sprawdzianów niezgodnie z obowiązującymi przepisami, to jest: z naczelną zasadą Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, która wskazuje, iż prowadzenie aplikacji ogólnej polega na uzyskaniu niezbędnej wiedzy i praktycznego przygotowania do zajmowania stanowiska sędziego, w dalszej kolejności naruszeniem art. 52 pkt 2) ustawy, który zakłada wydanie przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków ustalania systemu punktowego sprawdzianów mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska sędziego oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów, nadto § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1498), który wskazuje, że przy ocenie sprawdzianu należy uwzględniać w szczególności: prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i wykładni, prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych, prawidłowość konstrukcji projektu pisma procesowego lub decyzji i jej uzasadnienia oraz poprawność argumentacji i zachowanie reguł językowych i §6 ust 3 pkt 2 rozporządzenia, który wskazuje, że nie później niż na 14 dni przed terminem sprawdzianu komisja sprawdzianowa przedstawia Dyrektorowi Krajowej Szkoły szczegółowe kryteria oceny sprawdzianu, będące następnie uregulowane w pkt 10 poszczególnych założeń do sprawdzianu (załączniki do odwołania nr 6, 8, 15, 19, 25, 27), które łącznie stanowią wyraźnie zakreślony kierunek i kryteria oceny, w ten sposób, że komisja, w sposób nieprawidłowy, rozszerzyła kryteria oceny, poza zakres kryteriów merytorycznych, formalnych i językowych, w szczególności przyjmując w sposób dowolny, za właściwy tylko jeden sposób oceniania dowodów, podczas gdy na podstawie zawartego w aktach sprawdzianowych materiału dowodowego można byłó wyciągnąć wnioski odmienne, które były zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności, w ten sposób, że:
1) w sprawdzianie po IV zjeździe z dnia [...] czerwca 2014 r., Komisja Sprawdzianowa, w uzasadnieniu oceny wskazała w uwagach merytorycznych:
a) na brak wskazania w sentencji skazanego, mimo że skazany, w pracy pisemnej skarżącego, został wskazany w komparycji orzeczenia, ża równo co do imienia, jak i nazwiska, jak również ze wskazaniem na imiona rodziców, nazwisko panieńskie matki, datę i miejsce urodzenia oraz podstawę prawną skazania, zaś część dyspozytywna jest odczytywana łącznie z komparycją i żaden przepis prawa nie nakazuje niniejszego powtórzenia w części dyspozytywnej,
b) nieprawidłową podstawę zarządzenia wykonania kary, mimo że na gruncie przedmiotowej sprawy, zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny, pozwalały na ustalenie, iż zachowanie skazanego wypełniało znamiona art. 75 § 2 k.k., poprzez naruszenie porządku prawnego, polegające na uchylaniu się od nałożonych obowiązków, albowiem w aktach sprawy sprawdzianowej, nałożony był w wyroku obowiązek powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i zobowiązania się do poprawnego zachowania wobec najbliższych, a nadto niewywiązanie się z zawartej ugody, które to były przesłankami orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, które nie zostały dotrzymane. Co w konsekwencji prowadziło do uznania, że prognoza kryminologiczna okazała się błędna i konieczne było zarządzenie wykonania kary na wskazanej podstawie. Po drugie, Sąd nie jest związany kwalifikacją prawną uprawnionego wnioskodawcy, zaś w ocenie skarżącego, kwalifikacja z art. 75 § 2 k.k. jako jedyna oddawała negatywne zachowanie skazanego, przede wszystkim ze względu na niepewne wypełnienie znamienia z art. 75 § 1a k.k. w postaci rażącego naruszenia porządku prawnego w postaci ponownego użycia przemocy lub groźby bezprawnej, wobec braku jakiegokolwiek sprawiedliwego postepowania sądowego w tym zakresie;
2) po sprawdzianie po VI zjeździe z dnia [...] września 2014 r., Komisja Sprawdzianowa, w uzasadnieniu oceny wskazała w uwagach merytorycznych:
a) na możliwość uznania czynszu za czerwiec 2010 r. jedynie w połowie, mimo że żaden przepis prawa nie zakazywał zasądzenia za pierwszy okres czerwca, zaś dowody; które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w uzasadnieniu wprost to umożliwiały (strona 4 uzasadnienia skarżącego wskazująca, iż Sąd uznając roszczenie za zasadne w całości kierował się zeznaniami świadków, nie zaś sporządzoną umową), a nadto wskazanie, na stronie 8 uzasadnienia, iż Sąd miał na uwadze zgodny zamiar stron, aniżeli dosłowną treść podczas badania ustaleń umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c.,
b) na fakt, iż ocena dowodów była rzekomo: "pobieżna i nie wykazano /nieczytelne/ przez pozwanego związku z matką powoda i wpływu tej znajomości na wytoczenie sprawy", mimo tego, że w ocenie skarżącego jest to de facto ukryta i dyskryminacyjna polemika z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym sprawy, albowiem skarżący w swoim uzasadnieniu podkreślił, że pozwany przyznał, iż zamieszkiwał w lokalu, lecz jedynie zarzucał brak podstawy prawnej roszczenia oraz pozorność umowy. Wobec powyższego Sąd (skarżący) wykazał w sposób wyczerpujący związek pozwanego z powodem, określając go jako obcy, mimo pozostawania pozwanego w stosunku pożycia z matką powoda, a nadto na sprzeczną linię obrony pozwanego (strona 5 uzasadnienia skarżącego w którym szczegółowo zostały przedstawione sprzeczności). Odnosząc się do braku podstawy prawnej skarżący wykazał wyczerpujący wywód prawny odnoszący się do istnienia uprawnienia po stronie powoda do dochodzenia przedmiotowego roszczenia (strona 6 uzasadnienia skarżącego, w którym wykazano użyczenie powodowi części pomieszczeń przez matkę powoda);
3) po sprawdzianie po VII zjeździe z dnia [...] października 2014 r., Komisja Sprawdzianowa, w uzasadnieniu oceny wskazała w uwagach merytorycznych:
a) na możliwość uwzględnienia żądania w oparciu o stan faktyczny w niniejszej sprawie, w zakresie kwoty 3119 zł lub w całości, zależnie od przyjętej interpretacji zawartej ugody i wydruku z kont pozwanych, a stanowisko skarżącego, że nastąpiło odnowienie jest nieuzasadnione, mimo tego że w ocenie skarżącego stan faktyczny sprawy nie pozwalał na uznanie w zgodzie z art. 917 k.c., aby pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy ugody, albowiem pismo pozwanej stanowiło jednostronne oświadczenie i nie mogło być w ocenie skarżącego uznane za skuteczną dwustronną umowę (koniec strony 4 uzasadnienia skarżącego), natomiast ustalenie, iż pomiędzy stronami doszło do odnowienia miało swoją podstawę w przepisach prawa i w prawidłowo ustalonym przez skarżącego stanie faktycznym, albowiem zgodnie z art. 506 k.c. wystarczająca jest tylko zgoda wierzyciela,
b) co do warstwy formalnej, w uzasadnieniu oceny wskazano, iż brak orzeczenia o całości apelacji, albowiem należało przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu lub wskazać przyczyny odmowy , mimo że przyczyny odmowy zostały wskazane wyraźnie na stronie 10 ostatniego akapitu uzasadnienia, zgodnie z którym pełnomocnik z urzędu uchybił obowiązkowi wskazania, iż koszty zastępstwa nie zostały zapłacone, ani w całości, ani w części, tym samym uwagi komisji nie miały odzwierciedlenia w pracach skarżącego oraz komisja sprawdzianowa ograniczyła prawo do swobodnej oceny dowodów mieszącej się w ramach niezawisłości sędziowskiej i w konsekwencji oceniała wskazane sprawdziany w sposób rażąco błędny.
Równocześnie skarżący wskazał, że ze względu na brak prac sprawdzianowych nie miał faktycznej możliwości wykazania wszystkich szczegółowych wywodów i poparcie ich stosownym materiałem dowodowym w sprawach, jednak w jego ocenie niniejsze błędy skutkowały zaniżonymi ocenami z jego sprawdzianów, przez co wskazywane okoliczności wywarły istotny wpływ na miejsce zajęte przez niego na liście klasyfikacyjnej stanowiącej kluczowy element stanu faktycznego sprawy, a co z a tym idzie, miały decydujący wpływ na wydanie skarżonej decyzji.
II. Naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez gołosłowne ustalenie organu II instancji, jakoby "oceny ze sprawdzianów zostały wystawione w oparciu o wcześniej przedstawione aplikantom założenia do poszczególnych sprawdzianów, zgodnie ze szczegółowymi kryteriami oceny" (strona 2 pierwszy akapit uzasadnienia) oraz twierdzenia, iż " oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję" (strona 3, ostatni akapit), podczas gdy organ II instancji nie miał ku temu choćby teoretycznej możliwości, albowiem brak było w aktach toczącego się postępowania treści zadań sprawdzianowych, które umożliwiłyby skonfrontowanie poszczególnego arkusza oceny pracy pisemnej ze stawianymi przed skarżącym stanami faktycznymi spraw, co istotne, nie zostały podjęte również czynności wynikające z wyroku NSA I OSK. 1846/14 stanowiącego, iż dopuszczalny zakres oceny stanu faktycznego sprowadza się do prawidłowości wyliczenia należnych punktów, albowiem organ nie wskazuje w jaki sposób spełnił ten wymóg stawiany w cytowanym orzeczeniu. Skarżący podniósł nadto, że organ nie podjął niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy i tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji oceny komisji sprawdzianowych, składające się na kluczowy element stanu faktycznego toczącego się postępowania administracyjnego, znajdowały się poza jakąkolwiek kontrolą z punktu widzenia ich prawidłowości wymaganej ustalonymi kryteriami prawnymi.
III. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedającą się usunąć sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu, który z jednej strony wskazuje na prawidłowość w wystawieniu ocen, by za chwilę stwierdzić, iż nie ma kompetencji do badania ich prawidłowości, co więcej powołuje się na art. 7 Konstytucji R.P. jako wskazanie braku swojej kompetencji do badania prawidłowości kluczowych elementów stanu faktycznego z przepisami prawa, podczas gdy taki obowiązek wynika wprost z unormowania art. 78 Konstytucji R.P. i szczególnych przepisów postępowania art. 15 k.p.a. i art. 127 § 1 k.p.a. wiążących go jako organu II instancji, rezultacie czego, w ocenie skarżącego, nie można ustalić czym kierował się organ utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy i jakie rzeczywiście podjął czynności, ani nawet, czy organ wydając decyzję miał świadomość obligatoryjnych przepisów prawa, które wiążą go jako organ II instancji i obligują go do kontroli decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącego powyższe błędy miały istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania administracyjnego.
W konkluzji skargi M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji, zaś Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście (ust. 2), a według ust. 3 tegoż przepisu, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Jednakże przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292 ze zm.), wprowadził odmienną regulację co do oceny ze sprawdzianu w stosunku do treści cytowanego już wyżej przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, a mianowicie wyeliminował niejako sformułowanie "z zaliczonych sprawdzianów" stanowiąc, że aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 8 ust. 4, wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach. A zatem zamiast oceny ze sprawdzianów, która według ustawy, tj. aktu wyższego rzędu, polega na sumowaniu punktów stanowiących sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z "zaliczonych sprawdzianów", zaaplikowano zdecydowanie odmienne rozwiązanie polegające na tym, że zamiast oceny z zaliczonych sprawdzianów wprowadzono ocenę stanowiącą "średnia arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach".
Następnie prawodawca konwalidując tę sprzeczność, w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1498) i ogłoszonym w dniu 20 listopada 2013 r., wprowadził nowe brzmienie § 7 ust. 2, a mianowicie aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, wlicza się liczbę punktów uzyskanych przez aplikanta z zaliczonego sprawdzianu. Z kolei według § 2, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, a zatem nastąpiło to w dniu 21 listopada 2013 r.
W rozpoznawanej sprawie, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury mając za podstawę powyższe przepisy i zasady wystawiania ocen, zarządzeniami z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie naboru na aplikację sędziowską w 2015 r. (Dz.Urz. Min. Sprawiedliwości z 2014 r. poz. 174 oraz z 2015 r. poz. 92) oraz w sprawie naboru na aplikację prokuratorską w 2015 r. (Dz.Urz. Min. Sprawiedliwości z 2014 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 93) wyznaczył limity po 80 miejsc na każdej aplikacji. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ogłosił listę kwalifikacyjną aplikantów z rocznika aplikacji ogólnej, na której M. C. z wynikiem [...] punktów został umieszczony na [...] pozycji. Natomiast ogólny limit miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej wyznaczony został cytowanymi już wyżej zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości i wynosił łącznie 160 miejsc. Wskazać należy jednak że skarżący kwestionuje merytoryczną zasadność ocen wystawionych z konkretnych sprawdzianów w toku aplikacji ogólnej.
Istota sprawy zatem w niniejszym postepowaniu sprowadza się do oceny tego, jaki jest zakres badania sprawy przez organ który orzeka w trybie art. 29 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.). Przepis ten określa zakres w jakim, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury powinien badać stan faktyczny, na tle którego wydawana jest decyzja w przedmiocie przyjęcia na aplikację specjalistyczną. Przesłanka przyjęcia na wspomnianą aplikację jest w zasadzie jedna, a jest nią odpowiednio wysoka pozycja na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Art. 29 ust. 2 u.k.s.s.p. stanowi, że "decyzją o przyjęciu na aplikacją sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjąć na te aplikacje". Przy badaniu tej przesłanki uwzględnia się limit przyjęć na daną aplikację specjalistyczną ustalony przez Ministra Sprawiedliwości, liczbę aplikantów ubiegających się o przyjęcie na daną aplikację oraz liczbę uzyskanych przez tych aplikantów punktów w trakcie aplikacji ogólnej.
Zgodzić się należy z organem, w toku postępowania odwoławczego zakres rozstrzygnięcia organu drugiej instancji ogranicza się do badania, czy decyzja administracyjna wydana przez organ pierwszej instancji została wydana w oparciu o prawidłowo ukształtowaną listę klasyfikacyjną aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 i 3 u.k.s.s.p. W przepisach tych ustawodawca użył sformułowań takich jak: "liczba punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólne (art. 26 ust. 2 u.k.s.s.p.), "suma punktów stanowiąca sumą ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk" (art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p.). Użycie określeń takich jak "liczba", "suma ocen" jednoznacznie wskazuje, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację ogólną badaniu podlega poprawność listy klasyfikacyjnej. Weryfikacji podlega zatem to, czy Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalając miejsce aplikanta na liście klasyfikacyjnej przyjął za podstawę właściwą liczbę punktów uzyskanych przez aplikanta, czy lista klasyfikacyjna została sporządzona w oparciu o prawidłową metodologię obliczania punków stanowiących ocenę końcową a także czy Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uwzględnił limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne oraz wnioski o przyjęcie na aplikacje specjalistyczne złożone przez absolwentów aplikacji ogólnej.
Wskazać jednak należy, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 u.k.s.s.p. Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami ogólną, sędziowską i prokuratorską.
Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadząca do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej.
Ponieważ wszystkie podniesione przez M. C. zarzuty dotyczyły merytorycznej zasadności wystawionych ocen z konkretnych sprawdzianów jedyną dopuszczalną prawnie możliwością działania organów administracyjnych było zwrócenie się do członków Komisji prowadzących te sprawdziany o zweryfikowanie poprawności wystawionych ocen. Tego jednak ani Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury działający jako organ I instancji ani Minister Sprawiedliwości nie uczynili.
W świetle powyższego, uznać należało, że organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Nie zbadały bowiem poprawności merytorycznej wystawienia aplikantowi ocen ze sprawdzianów.
Nadto Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył odwołania skarżącego w pełnym zakresie zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia. Tym samym, nie tylko naruszył powyżej wskazane przepisy prawa materialnego, ale również nie zrealizował dyspozycji art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
Z tego powodu zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy będą więc zobligowane do usunięcia ww. uchybień.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.