II SA/Wa 1129/16

II SA/Wa 1129/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący/
Janusz Walawski
Maria Werpachowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 151 poz 1595
par.17 ust. 1 pkt 1, par. 23 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Maria Werpachowska (sprawozdawca), , Protokolant referent-stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi I.K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rzecz skarżącej I.K. kwoty 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...], dalej jako CWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 3 ust. 1p 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. K., od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu wskazała, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], dalej jako RWKL w [...], działając na podstawie skierowania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] lutego 2016 r. wydala orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej I. K.. RWKL w [...] orzekła kategorię D - niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju rozpoznając w pkt 9 orzeczenia:
1. Niedoczynność tarczycy- § 53 pkt 4,
2. Zmiany trądzikowe na skórze twarzy nieupośledzające sprawności ustroju -
§ 2 pkt 1.
Schorzenia ujęte w pkt 1 i 2 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Postawione rozpoznanie w punkcie 1 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach uznano jako powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej.
Od orzeczenia tego I. K. złożyła odwołanie do CWKL w [...]. Wskazała, że nie zgadza się z postawionym rozpoznaniem i złożyła wykonanie badania we własnym zakresie, które umożliwiłyby przyznanie innej kategorii zdrowia.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ wydał powołane na wstępie orzeczenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż analiza dokumentacji orzeczniczej przedmiotowej sprawy wykazała, że RWKL w [...] przeprowadziła stosowne konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne, na podstawie których ustalono rozpoznanie wskazane wyżej. Zlecono konsultację endokrynologiczną, która wykazała zażywanie przewlekle leku Euthyrox N25 (1xdz) i rozpoznano niedoczynność tarczycy w wywiadzie. Rozpoznanemu schorzeniu przypisano kwalifikację § 53 pkt 4, który w tej grupie orzekanych kwalifikuje bezwzględnie jako kategoria D - niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Sprawę tą reguluje przepis szczegółowy do § 53 pkt 4, który brzmi: obejmuje wszystkie postacie nadczynności tarczycy w okresie remisji (poza chorobą Giavesa - Basedowa) oraz niedoczynność tarczycy wyrównana leczeniem substytucyjnym. Stwierdzenie to spełnia kryteria określenia zdolności do czynnej służby wojskowej, a wykonane badania TSH, FT3, FT4 oraz USG tarczycy we własnym zakresie wskazują że niedoczynność tarczycy znajduje się w okresie prawidłowej kontroli farmakologicznej.
Zatem, komisja miała pełne podstawy do rozpoznania i kwalifikacji schorzenia wymienionego w orzeczeniu. RWKL w [...] prawidłowo zastosowała przywołane przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. I. K. zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U.2016.23 ze zm.), dalej k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, a w konsekwencji przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,
2. § 14, § 16 i § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych badań lekarskich oraz nieskompletowanie wymaganej dokumentacji medycznej.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie na rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i innych wymienionych w tym przepisie dokumentów. Z kolei § 16 powołanego rozporządzenia wskazuje, iż Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji.
Skarżąca zwróciła uwagę, że konsultacje specjalistyczne w niniejszej sprawie polegały tylko i wyłącznie na wywiadzie lekarskim, w którym wskazała, iż na podstawie wyników badań z dnia 28 lutego 2014 r. czasowo zażywała Euthyrox N25. Później sytuacja ta uległa stabilizacji na co wykazuje USG tarczycy wykonane dnia 15 marca 2014 r.
W opinii endokrynologa wykonanej na zlecenie RWKL w [...] podkreślono, iż nie dołączono dokumentacji medycznej. W tym stanie sprawy, w ocenie skarżącej wymóg przeprowadzenia niezbędnych badań lekarskich i skompletowania wymaganej dokumentacji nie został spełniony.
Dalej skarżąca wskazała, że z uwagi na tak pobieżne badania, na etapie postępowania odwoławczego wykonała na swój koszt badania, których wyniki dołączyła do odwołania tj. badanie krwi i USG tarczycy z dnia 11 marca 2016 r. Wynika z nich jednoznacznie, iż tarczyca jest prawidłowa. Powyższa ocena stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu CWKL w [...] w myśl którego "niedoczynność tarczycy znajduje się w fazie prawidłowej kontroli farmakologicznej".
Wobec wydania orzeczenia przez CWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. podtrzymującego wcześniejsze rozstrzygnięcie RWKL w [...] skarżąca przeprowadziła kolejne badania i konsultacje lekarskie (konsultacja endokrynologiczna, wyniki badań z poradni Szpitala Uniwersyteckiego w [...]), z których także wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania niedoczynności tarczycy.
W końcowej części uzasadnienia skarżąca wskazała, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, iż ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. W niniejszym postępowaniu uchybienia te miały, zdaniem I. K., niewątpliwie wpływ na wydane orzeczenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że przeprowadzona przez skarżącą konsultacja endokrynologiczna w [...] Sp. z o. o. w [...] odbyła się w dniu 10 maja 2016 r., zaś wizyta w poradni endokrynologicznej szpitala uniwersyteckiego w [...] odbyła się w dniu 23 maja 2016 r. - natomiast proces orzeczniczy przed RWKL w [...] zakończył się [...] lutego 2016 r. zaś w trybie odwoławczym przez CWKL w [...]zakończył się w dniu [...] kwietnia 2016 r., zatem przeprowadzone wyniki badań nie mogą podlegać ocenie orzeczniczej, bo w dacie orzekania nie były znane organowi orzekającemu. Podniósł też, że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącej stwierdzają ewidentne występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia to jest ona niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Istotą bowiem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby wojskowej, określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i schorzeń.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W ramach tak podjętej kontroli sądowej, m.in. aktów organów administracji wojskowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.
O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było orzeczenie CWKL w [...]z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzające u skarżącej I. K. niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – Kategoria D.
Należy w tym miejscu wskazać, iż szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej określa rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w przepisach art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r., poz. 144).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu za niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jej stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.
W ocenie Sądu orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej podjęte w przedmiotowej sprawie nie spełnia tych kryteriów, a tym samym orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: rozpoznanie. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. RWKL w [...] u skarżącej rozpoznano:
1) niedoczynność tarczycy § 53 pkt 4
2) zmiany trądzikowe na skórze twarzy nieupośledzające sprawność ustroju § 2 pkt 2.
W ocenie Komisji rozpoznanie określone w punkcie 1 powoduje niezdolność skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach wskazanego rozporządzenia ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane.
Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia.
Zgodnie z § 23 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej (...) wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, pominął fakty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu, a mianowicie, iż w trakcie wykonywania badań na zlecenie RWKL w [...] nie została skierowana na badania, które dałyby podstawę do przyznania orzeczonej kategorii D - tj. USG tarczycy, badania krwi TSH, FT3, FT4, dlatego dołączyła wymienione badania jako dowód na niesłuszność decyzji. Skarżąca podkreśliła we wniesionym odwołaniu, że jest osobą zdrową, w pełni sprawną fizycznie i psychicznie.
Sąd nie posiada instrumentów prawnych zezwalających na nakazanie organowi przeprowadzenia dowodów, w tym przypadku dodatkowych badań lekarskich skarżącej. Jednakże z akt orzeczniczych wynika, że bezsprzecznie nie przeprowadzono w postępowaniu przed RWKL w [...] badań w kierunku postawionego rozpoznania - hormonów tarczycy i USG tego organu, a ustalono je jedynie na podstawie wywiadu, przy czym orzecznik endokrynolog zaznaczył, że bark jest dokumentacji medycznej. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że wykonane badania we własnym zakresie wskazują, że niedoczynność tarczycy znajduje się w okresie prawidłowej kontroli farmakologicznej, to zdaniem Sądu brak jest odniesienia do wcześniejszej dokumentacji medycznej w tym wyników badań. Takie postępowanie organu naruszało dyspozycję art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd przedwczesne było orzeczenie o niezdolności skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej w czasie pokoju tym bardziej, że na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca ponownie zakwestionowała ustalenia Komisji przedstawiając kolejne wyniki badań.
W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawione wyżej rozważania. Dokonując oceny zdolności orzekanej do czynnej służby wojskowej, komisja przeprowadzi wszelkie niezbędne w tym celu badania, pozwalające bez żadnej wątpliwości na stwierdzenie, czy wykryta choroba stanowi – według wykazu zamieszczonego w załączniku nr 2 rozporządzenia – podstawę zakwalifikowania do danej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 P.p.s.a. W skład kosztów wchodzi kwota 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, łącznie 497 zł.