II SA/Wa 1112/24

II SA/Wa 1112/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Izabela Głowacka-Klimas
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 125
art. art. 2 ust. 2 lit. d, 13
Ustawa z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją – przywołując art. 104 § 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 12 oraz 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1206), zwanej dalej "ustawą o danych", po przeprowadzeniu postępowania w sprawie skargi p. M. G., zwanego dalej "Wnioskodawcą", na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji, zwanego dalej "Komendantem", w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, zwanym dalej "Systemem" - odmówiono uwzględnienia wniosku.
Uzasadniając decyzję przywołano następujące okoliczności faktyczne oraz prawne uwarunkowania sprawy:
- w skardze żądano nakazania Komendantowi zaprzestania przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy - określonych jego wnioskiem z [...] listopada 2022 r. - oraz usunięcia tych danych z Systemu,
- w toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny:
- wobec Wnioskodawcy przeprowadzono w 2010 roku postępowanie karne – w sprawie o czyny z art. 279 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.), zwanej dalej "K.k."; na zasadach określonych w ówcześnie obowiązującym art. 20 ust. 2a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie publ. w Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) – wobec przedstawienia Wnioskodawcy zarzutów - właściwe organy Policji dokonały tzw. rejestracji procesowej - wprowadziły jego dane osobowe do zbioru danych Systemu, jako o osobie podejrzanej o popełnienie ściganego z oskarżenia publicznego przestępstwa (tak: wyjaśnienia Komendanta z 2 czerwca 2023 r.);
- Wnioskodawca wskazał, że uznano go winnym popełnienia zarzucanych czynów i - wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z [...] października 2011 r. (sygn. akt [...]) - skazano na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę; wykonanie kary warunkowo zawieszono na 3 lata (tak: pismo Wnioskodawcy z 9 marca 2023 r., kopia wyroku o sygn. akt [...]),
- Wnioskodawca - pismem z 29 listopada 2022 r. - zwrócił się do Komendanta o zaprzestanie przetwarzania oraz usunięcie z Systemu danych osobowych, dotyczących czynu zabronionego z art. 279 § 1 K.k.; podnosił, że są one przetwarzane w Systemie ponad 10 lat; z uwagi na upływ czasu dalsze przetwarzanie nie jest zatem niezbędne do wykonywania ustawowych zadań Policji, zaś skazanie uległo zatarciu z mocy prawa (tak: wyjaśnienia Komendanta z 2 czerwca 2023 r.);
- odpowiadając na wniosek Komendant - pismem z 9 grudnia 2022 r. - poinformował Wnioskodawcę o podstawach prawnych przetwarzania danych w Systemie oraz wskazał zakres i cel tego działania, a także zasady weryfikacji przydatności danych osobowych; poinformował ponadto, że - zgodnie z obowiązującymi przepisami - nie ma podstaw do usunięcia danych osobowych z Systemu (tak: wyjaśnienia Komendanta z 2 czerwca 2023 r.);
- Komendant zweryfikował przetwarzane w Systemie dane po otrzymaniu informacji o zakończeniu postępowania w sprawie przeciwko Wnioskodawcy; dodatkowych weryfikacji tych danych Komendant dokonał w związku z otrzymanym wnioskiem o usunięcie danych osobowych z Systemu, a także wobec skargi Wnioskodawcy do organu; weryfikacji dokonano w szczególności pod kątem przesłanek z art. 51 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) oraz legalności i celowości przetwarzania danych osobowych; w wyniku przedmiotowych weryfikacji stwierdzono dalszą zasadność przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy (tak: wyjaśnienia Komendanta z 2 czerwca 2023 r.);
- Komendant wskazał, że - w związku z naruszeniem przez Wnioskodawcę norm prawnokarnych oraz rodzajem norm naruszonych - nie można stwierdzić, aby jego dane osobowe stały się zbędne dla realizacji zadań Policji - zwłaszcza wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji; m.in.: ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, naruszającymi te dobra, a także wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców; podkreślono, że nie bez znaczenia dla odmowy usunięcia danych osobowych z Systemu pozostaje również rodzaj dóbr chronionych prawem, naruszonych popełnionym przez Wnioskodawcę przestępstwem oraz forma sprawstwa i umyślności popełnionego czynu (tak: wyjaśnienia Komendanta z 2 czerwca 2023 r.),
- zasady i warunki ochrony danych osobowych - przetwarzanych przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, w tym porządkowych, i środków przymusu, skutkujących pozbawieniem wolności - określono w ustawie o danych,
- w myśl dyspozycji art. 13 ustawy o danych, właściwe organy przetwarzają dane osobowe wyłącznie w zakresie niezbędnym dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia wynikającego z przepisu prawa obowiązku; stosownie do art. 14 danego aktu - za wyjątkiem określonych tam przypadków - uznano za niedopuszczalne przetwarzanie tzw. danych wrażliwych - ujawniających pochodzenie rasowe, etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne, światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, a także danych genetycznych, danych biometrycznych - przetwarzanych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej – danych, dotyczących zdrowia, seksualności i orientacji seksualnej osoby fizycznej; dopuszczono przetwarzanie danych wrażliwych, jeżeli:
1) przepisy prawa zezwalają na ich przetwarzanie lub
2) jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia lub interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby lub
3) dane takie zostały upublicznione przez osobę, której dotyczą.
- w myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o danych osoba, której dane dotyczą, może wystąpić z wnioskiem do administratora o niezwłoczne ich usunięcie – gdy zebrano je lub przetwarzano z naruszeniem przepisów ustawy,
- organ ochrony danych osobowych - w celu realizacji ochrony państwowej obywateli w sytuacjach niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych - wyposażono w kompetencje władcze; umożliwiają one sankcjonowanie stwierdzanych nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych; wydanie nakazu usunięcia uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych następuje w razie stwierdzenia naruszenie prawa w zakresie przetwarzania danych osobowych; uznanie kwestionowanych czynności przetwarzania za zgodne z prawem jest uwarunkowane wystąpieniem legalizujących przetwarzanie przesłanek,
- w przedmiotowej sprawie należało więc ustalić, czy organy Policji dysponują podstawę prawną, legalizującą przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawcy - wedle dyspozycji art. 13 lub 14 ustawy o danych,
- zakres uprawnień oraz ustawowych zadań Policji określono w ustawie o Policji; zgodnie z art. 21nb ust. 1 tego aktu Komendant prowadzi System - będący zestawem zbiorów danych, w którym przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, w związku z realizacją zadań Policji, wskazanych przede wszystkim w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji,
- zgodnie z tym przepisem do podstawowych zadań Policji należą m.in.:
1) ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra;
2) ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania;
3) inicjowanie i organizowanie działań, w celu zapobiegania popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym – także współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi;
4) wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców.
- w tym świetle, prowadzenie przez Komendanta Systemu jest obowiązkiem, wykonywanym w ramach realizacji zadań ustawowych Policji; mieści się on w zakresie przedmiotowym stosowania ustawy o danych; sprawę należało więc rozpatrzyć w świetle przepisów tego aktu,
- Policję uprawniono - zgodnie z art. 20 ust. 1, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19 ustawy o Policji - do przetwarzania informacji, w tym danych osobowych; przetwarzanie oraz wymiana informacji, w tym danych osobowych, może dotyczyć także danych osobowych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o danych - tzw. danych wrażliwych - przy czym te, dotyczące wyników analizy kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA), obejmują informacje wyłącznie o części niekodującej – tak art. 20 ust. 1a ustawy o Policji; stosownie do art. 20 ust. 2b tej ustawy, przetwarzane przez Policję informacje mogą obejmować: dane wrażliwe: odciski linii papilarnych, zdjęcia, szkice i opisy wizerunku, cechy i znaki szczególne, pseudonimy, a także informacje o: miejscu zamieszkania lub pobytu, wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku, dokumentach i przedmiotach, którymi sprawca się posługuje, sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach, sposobie jego zachowania wobec osób pokrzywdzonych; przy tym - zgodnie z art. 20 ust. 2c ustawy o Policji - danych osobowych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o danych, nie pobiera się, gdy nie mają one przydatności - wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej,
- zgodnie z art. 16 ustawy o danych, administrator weryfikuje dane osobowe w określonych w przepisach szczególnych terminach, regulujących działania właściwego organu; jeżeli ich tam nie określono - nie rzadziej niż co 10 lat – od dnia zebrania, uzyskania, pobrania lub aktualizacji danych (ust. 1); weryfikację realizuje się dla ustalenia, czy istnieją dane, których dalsze przechowywanie jest zbędne; zbędne dane - z zastrzeżeniem art. 17 ust. 2 - usuwa się; za zbędne należy uznać takie, które nie są już przydatne w świetle celów, wyrażonych w art. 1 pkt 1 ustawy o danych; ograniczenie przechowywania danych uniemożliwia czynienie tego bezterminowo - pomimo osiągnięcia celu ich zebrania; mogłoby to bowiem powodować naruszenie zasad przetwarzania - adekwatności, minimalizacji, związania celem, rzetelności przetwarzania, a także prawidłowości danych,
- w zakresie nieuregulowanym w art. 16 ustawy o danych, weryfikacji informacji - w tym przetwarzanych w Systemie danych osobowych, pod kątem przydatności - dokonuje się w sposób określony w § 104 i 105 zarządzenia nr 70 Komendanta Głównego Policji z dnia 2 grudnia 2019 r. w sprawie Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (Dz.Urz.KGP.2019.114 ze zm.), zwanego dalej "zarządzeniem o Systemie",
- dokonując weryfikacji przetwarzanych danych osobowych, administrator musi uprzednio przeprowadzić dokładną analizę stanu faktycznego - pod kątem zapewnienia przetwarzania danych osobowych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o danych; dane osobowe, które - w świetle celów ich przetwarzania – nie są prawidłowe, należy niezwłocznie usunąć (art. 31 ust. 2 ustawy o danych),
- w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w 2010 roku przeprowadzono wobec Wnioskodawcy postępowanie karne - w sprawie o czyny z art. 279 § 1 K.k.; organy Policji dokonały tzw. rejestracji procesowej, na zasadach określonych w ówcześnie obowiązującym art. 20 ust. 2a ustawy o Policji - w związku z przedstawieniem Wnioskodawcy zarzutów - wprowadziły jego dane do zbioru danych Systemu, jako o osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego; Wnioskodawcę uznano winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i - wyrokiem o sygn. akt [...] - skazano na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę; wykonanie kary zawieszono warunkowo na 3 lata,
- z materiału dowodowego wynika, że organy Policji dokonały - zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o danych - stosownej weryfikacji gromadzonych w Systemie danych Wnioskodawcy; Komendant dokonał weryfikacji tych danych po otrzymaniu informacji o zakończeniu postępowania w sprawie przeciwko Wnioskodawcy; dodatkowych weryfikacji dokonano w związku z otrzymanym wnioskiem o usunięcie danych osobowych, a także wobec skargi Wnioskodawcy do organu; weryfikacji dokonano w szczególności pod kątem przesłanek z art. 51 ust. 4 Konstytucji RP oraz legalności i celowości przetwarzania danych osobowych; organy Policji - dokonując powyższych weryfikacji, zgodnie z przepisami rozdziału 15 zarządzenia o Systemie - uwzględniły m.in. czas, który upłynął od momentu wprowadzenia informacji – w tym danych osobowych - do zbiorów danych Systemu do momentu oceny, oraz aktualność przesłanek legalności i niezbędności dalszego przetwarzania informacji - w tym danych osobowych - do wykonania zadań ustawowych Policji; ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Komendant stwierdził dalszą zasadność przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy,
- Komendant wskazał w wyjaśnieniach, że celem przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy jest zapobieżenie popełnieniu przez niego w przyszłości przestępstwa, jak również - w przypadku niemożności zapobieżenia - wykrycie go; w związku z naruszeniem przez Wnioskodawcę norm prawnokarnych oraz ich rodzajem Komendant uznał, że nie można stwierdzić, aby dane osobowe Wnioskodawcy stały się zbędne dla realizacji zadań Policji - zwłaszcza wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji (m.in. ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców); Komendant podkreślił, że nie bez znaczenia - dla odmowy usunięcia danych osobowych Wnioskodawcy z Systemu - był rodzaj dóbr chronionych prawem, naruszonych popełnionym przez Wnioskodawcę przestępstwem, oraz forma sprawstwa i umyślności popełnionego czynu; w ocenie Komendanta cechy przestępstw, których dotyczyło postępowanie prowadzone wobec Wnioskodawcy, stanowią kolejny element, uzasadniający dalsze przetwarzanie jego danych osobowych przez Policję w Systemie; podkreślił, że przetwarzanie ma na celu:
- po pierwsze uniemożliwienie ponownego popełnienia takiego czynu,
- po drugie zaś właściwe dokonywanie dalszych prognoz kryminologicznych oraz czynności analitycznych,
a także pełną realizację ustawowych zadań Policji,
- dokonywana przez organ ocena służy zbadaniu zasadności skierowania pod adresem określonego podmiotu nakazu, odpowiadającego dyspozycji art. 8 ust. 2 ustawy o danych - służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych; jest to uzasadnione i potrzebne, jeżeli istnieją nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych,
- w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że Komendant przetwarza obecnie dane osobowe Wnioskodawcy niezgodnie z ustawą o danych; przetwarzanie ich - w zakresie objętym skargą - znajduje oparcie w przesłance, określonej w art. 13 ustawy o danych; przepisem tym ustanowiono legalne podstawy przetwarzania danych osobowych; przy powiązaniu treści tego przepisu z kompetencjami organów Policji – w zakresie zapewniania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także z prawem tych organów do przetwarzania danych osobowych osób, podejrzanych o popełnienie przestępstwa, skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, jak również tych, wobec których skazanie uległo zatarciu - przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawcy w Systemie znajduje obecnie oparcie w obowiązujących przepisach,
- dane te – jak wskazano – poddano zgodnie z przepisami stosownej weryfikacji i ocenie przydatności; implikuje to dalsze pozostawienie ich w Systemie; organ podziela dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych, gdzie podkreślano, że to organy Policji oceniają przydatność zebranych informacji - zawierających dane osobowe - przetwarzanych w związku z realizacją zadań ustawowych Policji; organ nie jest natomiast władny oceniać postępowanie, prowadzone przez organy Policji; nie może tym samym kwestionować przydatności zebranych danych w tych postępowaniach (tak: wyroki WSA o sygn. akt II SA/Wa 314/17 oraz 700/18, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- odnosząc się do wspomnianej przez Wnioskodawcę instytucji zatarcia skazania, organ podziela ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym jej celem jest umożliwienie pełnej społecznej rehabilitacji skazanego; wiąże się to: "z uznaniem skazania za niebyłe i usunięciem wpisu o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego. Osoba skazana od momentu zatarcia skazania ma prawo twierdzić, że nie była karana, a żadna instytucja nie może ograniczyć jej praw z powołaniem się na karalność. Natomiast informacje, jakimi dysponuje Krajowy System Informacyjny Policji, nie stanowią źródła wiedzy powszechnie dostępnej, bowiem służą wyłącznie do realizacji zadań Policji, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji" (tak: wyrok WSA o sygn. akt: II SA/Wa 750/18, podobnie NSA w wyroku o sygn. akt: I OSK 2426/15 – dostępne w CBOSA).
W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem przepisów:
- art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 26 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.), zwanego dalej "RODO" - w szczególności jego ust. 1 lit. e,
- art. 7 w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, których prawidłowo nie wyjaśniono; z zebranego materiału dowodowego wynika tymczasem, że - gdyby prawidłowo wyjaśniono okoliczności sprawy - nie doszłoby do wydania decyzji w takim kształcie,
- art. 6 w zw. z art. 7 K.p.a., przez naruszenie zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, wobec nadużycie przez organ kompetencji ustawowych oraz władczych uprawnień do podejmowania decyzji w zakresie określenia prawa Wnioskodawcy do ochrony jego danych osobowych; uprawnienie to naruszył organ Policji - wobec nieuzasadnionego, nieograniczonego czasowo przetwarzania danych strony w Systemie; tym samym postępowanie prowadzono nieobiektywnie; ukierunkowano je z góry na akceptację bezterminowego przetwarzania danych; bezspornie zaś winno nastąpić usunięcie i zaprzestanie ich przetwarzania w Systemie,
- art. 7, 11, 76 § 1, art. 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.; polegało ono na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego - przede wszystkim jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:
- zaniechaniu przeprowadzenia wyczerpującego i logicznego postępowania dowodowego oraz ocenie zebranego materiału dowodowego nielogicznie i sprzecznie z doświadczeniem życiowym - mimo ustawowego zobowiązania do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych; błędnie wyłożono zatem i zastosowano przepisy ustawy o Policji oraz ustawy o danych; prowadziło to do nieakceptowalnego wniosku, że organy Policji mogą swobodnie - z naruszeniem tychże przepisów, bez wyraźnego wskazania realnych, mających umocowanie dowodowe, podstaw - przetwarzać i przechowywać - w sposób nieograniczony jakimkolwiek terminem - dane osobowe, które stały się zbędne przy wykonywaniu zadań ustawowych Policji;
- nieuwzględnieniu przedstawionych przez Wnioskodawcę wyjaśnień, argumentacji oraz dowodów - w szczególności we wniosku do Komendanta o zaprzestanie przetwarzania i usunięcie danych osobowych z Systemu, ale i także w treści skargi - błędnie rozpoznanej przez organ;
- niepoczynieniu jakichkolwiek działań, zmierzających do ustalenia zasadności dalszego przetwarzania danych osobowych w Systemie;
- niepoczynieniu wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy;
- braku wnikliwego rozpoznania sprawy; decyzję wydano w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe; organy Policji błędnie uznały Wnioskodawcę za osobę, która może rzekomo zagrażać hipotetycznie bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu - może popełnić niezdefiniowane przestępstwo lub wykroczenie; ustalenia Komendanta wynikają wyłącznie na niczym nie popartych dywagacji i hipotetycznych założeń; nie poparto ich jakąkolwiek argumentacją, dającą podstawy do choćby minimalnego uprawdopodobnienia, że do takiej sytuacji może w ogóle kiedykolwiek dojść; argumenty takie rzekomo istnieją i miały lec u podstaw wydanych rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy usunięcia danych z Systemu,
- art. 7a § 1 K.p.a., poprzez nierozstrzyganie pozostających w sprawie wątpliwości na korzyść strony mimo, że - z uwagi na charakter sprawy - wydanie decyzji o określonej treści nie było właściwym rozwiązaniem,
- art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej i sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego - w szczególności poprzez akceptację wadliwego, bezterminowego przetwarzania danych Wnioskodawcy w Systemie; nie ziściły się tymczasem ku temu jakiekolwiek przesłanki,
- art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji; błędne przy tym uznano, że - wydając zaskarżoną decyzję – organ nie miał prawa weryfikować podnoszonych przez Komendanta argumentów - mających stanowić podstawę odmowy usunięcia danych z Systemu; zaprezentowano je ogólnikowo i szablonowo; prowadzi to do wniosku, że w każdym przypadku - wedle w pełni dowolnego uznania Komendanta - może on przechowywać i przetwarzać dane w Systemie wobec każdej osoby, której dane tamże się znalazły - w sposób nieograniczony czasowo; czynność weryfikacji oraz usuwania zbędnych danych staje się wówczas iluzoryczną,
- art. 8 i 107 § 3 K.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń; uniemożliwia to realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
- art. 107 § 1 K.p.a., przez wadliwe rozstrzygnięcie; decyzja ma schematyczny - wręcz szablonowym – kształt; może przystawać do każdej sprawy.
W szerszym uzasadnieniu rozwiniętą powyższy zarzuty. Przywołano wyroki sądów administracyjnych, gdzie nie kwestionowano kompetencji wyspecjalizowanego w zakresie ochrony danych osobowych organu do oceny zasadności przetrzymywania danych w Systemie (wyroki WSA o sygn. akt II SA/Wa 3288/21 oraz 400/23 - dostępnej w CBOSA), a także wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako "ETPCz") z 4 grudnia 2008 r. (skarga nr 30562/04, S.I Marper v. Wielka Brytania – opubl. w LEX nr 468452).
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
W trakcie rozprawy Wnioskodawcy złożył do akt pismo, treść wystąpienia - jako załącznik do protokołu (k. 59-61). Poparto w nim argumentację skargi. Podkreślono, że od zdarzenia, gdy Wnioskodawca naruszył prawo, jak i dnia skazania upłynął znaczny czas (15 lat). W okresie tym Wnioskodawca nie naruszał prawa. Dalsze więc przetwarzanie jego danych osobowych w Systemie nie ma racjonalnego uzasadnienia - z perspektywy zadań Policji (zwalczania przestępczości). Gdyby właściwy w zakresie ochrony danych osobowych organ odniósł się do tych kwestii merytorycznie rozstrzygnięcie byłoby odmienne.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzją
prawa nie naruszono.
Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją
za własną. Organ właściwie skonstatował, że – wobec żądania Wnioskodawcy – nie wystąpiły przesłanki nakazania Komendantowi zaprzestania przetwarzanie danych w Systemie (ich usunięcia).
W uzasadnieniu skarżonego aktu opisano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy, stanowiące o zasadności powyższego poglądu.
Główne zarzuty skargi skoncentrowano natomiast wokół twierdzenia, że wyspecjalizowany w zakresie ochrony danych osobowych organ nie dokonał w istocie we własnym zakresie oceny, czy zachowywanie w Systemie danych osobowych Wnioskodawcy - wobec popełnienia przezeń określonego przestępstwa, za co skazano go prawomocnym wyrokiem - jest w istocie niezbędne - z perspektywy wykonywania zadań Policji (wedle art. 2 ust. 1 ustawy o Policji) - w szczególności wykrywania sprawców przestępstw oraz im zapobiegania. Organ przywołał tu stanowisko Komendanta. Wskazał że - w świetle jego wyjaśnień - nie ma przesłanek dla kwestionowania legalności dalszego przetwarzania danych.
Stanowisko takie jest trafne. Dany wyspecjalizowany organ nie dysponuje bowiem wiedzą specjalistyczną (kryminalistyczną) pozwalającą ocenić, czy dalsze przetwarzanie danych jest w istocie bezzasadne - z perspektywy sygnalizowanych potrzeb np. tzw. "przydatności wykrywczej". Z kolei zasady logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego, potwierdzają konstatację, że generalnie wiedza o sprawcach wcześniej popełnionych przestępstw, może być pomocna przy wykrywaniu kolejnych. Nie oznacza to automatycznie akceptacji ewentualnej praktyki, nieskończenie długiego przechowywania wszelkich danych, co - jak trafnie odnotowano w skardze - nie jest akceptowane w judykaturze - z perspektywy ochrony praw podstawowych człowieka (tak np. wyrok ETPCz – ze skargi nr 30562/04). Jednocześnie – co wskazał organ - przypadek taki nie dotyczy rozpoznawanego, gdyż - jak wskazuje organ - weryfikowano przydatność utrzymywania danych określonego Wnioskodawcy – zwłaszcza na etapie wniosku do Komendanta oraz skargi do organu. Reguła realizacji takich działań wynika także z treści aktu normatywnego, gdzie określono zasady prowadzenia Systemu - tak rozdział 15 zarządzenia o Systemie. Jednocześnie przypadku, gdzie Wnioskodawcę skazano za popełnienie w bardzo młodym wieku przestępstwa o określonej wadze (kradzież z włamaniem – art. 279 § 1 K.k.), nie możne uznać za oczywiście nieprzydatnego - z perspektywy utrzymywania informacji o zdarzeniu w bazie, która ma być pomocna w wykonywaniu zadań Policji. Sąd – w kwestii kompetencji organu właściwego do spraw ochrony danych, co do oceny przydatności danych, utrzymywanych w Systemie - podziela stanowisko, prezentowane w dotychczasowej judykaturze (tak: orzeczenia powołane w uzasadnieniu skarżonego aktu).
Rozpoznając niniejszą sprawę - wobec zarzutów skargi - uwzględniono także, że - wydając nieprawomocne wyroki (sygn. akt II SA/Wa 3288/21 oraz 400/23), gdzie oddano skargi na decyzje, którymi zobowiązano Komendanta do usunięcia danych z Systemu - tutejszy Sąd zaaprobował stanowisko organu, co do możliwości dokonywania przezeń - w pewnych granicach - oceny, czy przetwarzane w Systemie dane osobowe są w istocie nadal niezbędne. Trzeba jednak odnotować, że dotyczyło to wyłącznie innych przypadków - gdzie zdaniem Sądu stanowisko Komendanta przekonywujące nie uzasadniono - np. gdy postępowanie karne umorzono – wobec niepoczytalności sprawcy bądź warunkowo. Sytuacje takie nie są jednak analogiczne do przypadku, gdzie Wnioskodawca był niewątpliwe sprawcą umyślnym, ściganego z oskarżenia publicznego, przestępstwa.
Reasumując, orzekając w sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania, zakreślających podstawę dopuszczalności przetwarzania danych osobowych w Systemie, w zakresie niezbędnym dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku w rozumieniu art. 13 ustawy o danych - wobec potrzeb, wynikających z realizacji zadań Policji oraz uprawnienia do przetwarzania danych w myśl art. 21nb ustawy o Policji. W sprawie nie znajdą natomiast zastosowania, przywołane w skardze przepisy RODO, wobec art. 2 ust. 2 lit. d danego aktu.
Skoro wykazano istnienie nadal legalnej podstawy przetwarzania danych, nie naruszono też przepisów ustawy o danych:
- gdzie zobligowano administratora do weryfikacji danych osobowych (art. 16),
- zakreślono przypadki, gdy
można żądać od administratora usunięcia danych (art. 24 ust. 1 pkt 2) bądź
wyspecjalizowany organ może nałożyć w danym zakresie stosowne obowiązki (art. 8 ust. 2).
Nie uchybiono też przepisom postępowania, co do powinności właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach oraz uzasadnienia orzeczenia. Organ właściwy w kwestii ochrony danych osobowych - stosownie do swoich zadań i kompetencji - wnikliwie rozpoznał sprawę. Swoje stanowisko sformułował w uzasadnieniu na podstawie wyjaśnień Komendanta - jego wyspecjalizowanego w kwestii, oceny przydatności utrzymywania danych o sprawcach przestępstw, wobec praktycznej realizacji zadań zakreślonych ustawą o Policji - dla danej umundurowanej formacji. Czyni to także bezzasadnym zarzut naruszenia reguły, wyrażonej w art. 8 § 1 K.p.a. (budowanie zaufania do organów władzy publicznej) oraz art. 11 tego aktu (zasada przekonywania).
Wbrew wywodom Wnioskodawcy sama okoliczność, że przez tak znaczny czas od popełnił czynu zabronionego - nie wszedł w kolizję z prawem - czy też jego młody wiek jako sprawcy, nie może być kluczowa dla oceny, że dalsze przetwarzanie stosownych danych nie jest zasadne (np. w kontekście ustawowego pojęcia "przydatność wykrywcza").
Nie uchybiono też przywołanej w skardze regule art. 7a § 1 K.p.a. Sporu w kwestii zasadności dalszego przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy w Systemie nie można bowiem kwalifikować, jako wątpliwości, co do treści normy prawnej.
Wypada też odnotować - w kontekście powinności ważenia także słusznego interesu osoby, której informacje dotyczą - że przetwarzane w Systemie dane osobowe Wnioskodawcy nie są publicznie dostępne. Generalnie więc – w realiach życia codziennego - nie powinien on doświadczać żadnych negatywnych konsekwencji zamieszczenia o nim w Systemie informacji. Może mieć to znaczenie jedynie w szczególnych okolicznościach. Zadaniem Komendanta jest zaś zapewnienie takiego funkcjonowania procesu obiegu danych w Systemie - w tym ich przetwarzania, np. w trakcie przypadkowych kontroli - aby postronne osoby nie mogły - wprost bądź pośrednio - powziąć wiadomości, że Wnioskodawca figuruje w danej bazie. Gdyby takie przypadki ujawnienia miały miejsce, zdarzenia takie mogą być przesłanką odnośnych, skierowanych do organum skarg – wobec przetwarzania w Systemie danych osobowych Wnioskodawcy w zakresie wykraczającym poza potrzeby jego funkcjonowania - dla celów realizacji konkretnych zadań Policji (np. przydatności wykrywczej). Z brzmienia skierowanej do organu skargi wynikało jednoznacznie, że Wnioskodawca kwestionował jakiekolwiek formy przetwarzanie jego danych osobowych w Systemie i żądał ich usunięcia, nie zaś zarzucał przetwarzanie ich w formach i zakresach, wykraczających poza potrzeby ich zgromadzenia.
W tej sytuacji Sąd - wobec zarzutów skargi ani też z urzędu - nie dopatrzył się wadliwości skarżonej decyzji, która uzasadniałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji wyroku.