II SA/Wa 1111/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie statutu gminy w zakresie § 32 ust. 5 i § 48 załącznika, uznając je za niezgodne z prawem.
Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w sprawie statutu, kwestionując § 32 ust. 5 (dotyczący przyjęcia protokołu bez głosowania) i § 48 załącznika (dotyczący wspólnych sesji rad gmin). Sąd uznał skargę za zasadną, podzielając argumentację organu nadzoru, że sporne przepisy naruszają prawo, wprowadzając regulacje bez podstawy prawnej i wykraczając poza kompetencje rady gminy. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonym zakresie.
Przedmiotem sprawy była skarga Wojewody na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia statutu gminy. Wojewoda domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie § 32 ust. 5 oraz § 48 załącznika do niej. W uzasadnieniu wskazano, że § 32 ust. 5, stanowiący, że w przypadku braku uwag do protokołu uważa się go za przyjęty bez głosowania, narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym, które przewidują głosowanie nad uchwałami. Ponadto, § 48 załącznika, który dopuszczał wspólne sesje rad gmin, został uznany za wprowadzający niedopuszczalną prawnie formę współdziałania, wykraczającą poza ramy delegacji ustawowej i kompetencje rady gminy. Rada Gminy wniosła o uwzględnienie skargi, przyznając zasadność argumentacji organu nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za w pełni zasadną. Sąd podzielił argumentację organu nadzoru, stwierdzając, że kwestionowane zapisy statutu naruszają ogólne reguły wynikające z ustawowych ram działania organów samorządu terytorialnego i nie powinny pozostawać w obrocie prawnym. W związku z tym, na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonym zakresie. Wniosek o zwrot kosztów postępowania nie został uwzględniony, gdyż skarga była wolna od wpisu, a organ nie wykazał poniesienia uzasadnionych kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z prawem, ponieważ ustawa o samorządzie gminnym przewiduje głosowanie nad uchwałami, a nie dopuszcza podejmowania rozstrzygnięć proceduralnych przez aklamację, nawet w przypadku jednomyślności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak podstawy prawnej dla regulacji dotyczącej przyjęcia protokołu bez głosowania stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 14
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 22
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 8 § 2a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 74
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 64
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 73a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 10
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie § 32 ust. 5 statutu, który dopuszcza przyjęcie protokołu bez głosowania. Naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie § 48 załącznika do statutu, który dopuszcza wspólne sesje rad gmin, co wykracza poza kompetencje rady gminy i delegację ustawową.
Godne uwagi sformułowania
uchwała rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym w ustawie o samorządzie gminnym nie przewidziano podejmowania rozstrzygnięć - w tym o charakterze proceduralnym - przez aklamację w przepisach delegujących do wydania statutu gminy nie mieści się uprawnienie do wprowadzania postanowień o wspólnych sesjach rad gmin brzmienie art. 22 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że zawarte w statucie gminy regulacje mają dotyczyć struktury i zagadnień wewnątrzgminnych Za istotne naruszenie prawa uznaje się bowiem uchybienie prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały.
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Maciejuk
członek
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji rad gmin w zakresie uchwalania statutów, w szczególności w kontekście regulacji proceduralnych i form współdziałania międzygminnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów statutu gminy i może wymagać analizy w kontekście konkretnych zapisów innych statutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i ustrojowych w samorządzie terytorialnym, które są istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Nieważna uchwała statutu: Sąd administracyjny wyjaśnia granice kompetencji rady gminy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1111/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-11-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Maciejuk Karolina Kisielewicz-Sierakowska Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6260 Statut 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OZ 83/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-14 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 147 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia statutu Gminy Dobre stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w sprawie uchwalenia statutu Gminy [...] w zakresie § 32 ust. 5 oraz § 48 załącznika do uchwały Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia, w związku z treścią art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), była uchwała w sprawie Statutu Gminy [...], zwana dalej "Uchwałą". Wojewoda [...], zwany dalej "organem nadzoru", wniósł o orzeczenie nieważności Uchwały w zakresie § 32 ust. 5 oraz § 48 załącznika do niej, zwanego dalej "Załącznikiem" oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania - według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono: - zgodnie z § 32 ust. 5 Załącznika "W przypadku nie zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do protokołu, protokół uważa się za przyjęty bez głosowania."; wedle art. 14 ustawy o samorządzie gminnym, uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej; głosowania jawne na sesjach rady odbywają się za pomocą urządzeń, umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań radnych; w ustawie o samorządzie gminnym nie przewidziano podejmowania rozstrzygnięć - w tym o charakterze proceduralnym - przez aklamację – także w razie jednogłośnego przyjęcia danej kwestii; skarżoną regulację przyjęto bez podstawy prawnej, - w § 48 Załącznika zawarto regulację: "Rada może odbywać wspólne sesje z innymi radami gmin, w szczególności dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia ich wspólnych spraw."; w przepisach delegujących do wydania statutu gminy nie mieści się uprawnienie do wprowadzania postanowień o wspólnych sesjach rad gmin; przepisem statutu wprowadzono niedopuszczalną prawnie - nieznaną bowiem ustawie - formę współdziałania gmin; w ustawie o samorządzie gminnym przewidziano bowiem, że współdziałanie gmin w realizacji zadań publicznych może odbywać się w ramach prawa publicznego (administracyjnego) lub prywatnego (cywilnego); współdziałanie w formach publicznoprawnych następuje na podstawie porozumień (art. 8 ust. 2a oraz art. 74 ustawy o samorządzie gminnym), w ramach stowarzyszeń (rozdział 9 wskazanej ustawy) i związków międzygminnych (art. 64 - 73a ustawy o samorządzie gminnym); rada gminy - będąc suwerennym organem, stanowiącym na swym terenie - może podejmować uchwały obowiązujące wyłącznie na obszarze własnego działania - zatem w granicach gminy - niewykraczające poza jej obszar – tak: art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.); brzmienie art. 22 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że zawarte w statucie gminy regulacje mają dotyczyć struktury i zagadnień wewnątrzgminnych; oznacza to, że nie mogą normować trybu pracy organów, niebędących organami tej gminy - w szczególności organów innych gmin; uregulowania statutu gminy, obejmujące zagadnienia związane z organizacją wspólnych sesji - przeprowadzonych z radami innych gmin - wykraczają poza ramy delegacji ustawowej, wynikającej z art. 22 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym; w ujęciu prawnym, wspólne sesje należy traktować, jako przeprowadzone w tym samym miejscu i czasie odrębne sesje poszczególnych rad - mogą one realizować własne kompetencje, podejmując w ich zakresie odrębne uchwały; wspólnie obradujące rady nie są więc jednolitym organem, który ma możliwość dokonywania jakichkolwiek czynności prawnych we własnym imieniu; co słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2001 r. (sygn. akt SA/Sz 2428/00) gminą, w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jest twór prawny złożony z dwóch elementów: wspólnoty samorządowej oraz odpowiedniego terytorium; w świetle uregulowań ustawy o samorządzie gminnym rada gminy może podejmować uchwały obowiązujące na terenie tej gminy; wykonywanie zadań publicznych, przekraczających możliwość jednej gminy, następuje wyłącznie w drodze współdziałania międzygminnego (art. 10 ustawy o samorządzie gminnym); nie sposób ustalić także, jak: - miałby odbywać się wspólne głosowania i - w związku z tym liczyć wymagane do podjęcia uchwał kworum, - wyglądałoby przyjmowanie protokołu ze wspólnych sesji, czy też kto byłby odpowiedzialny za wykonywanie uchwał i na jakim terenie miałyby one obowiązywać; jest to szczególnie istotne w kontekście aktów prawa miejscowego, - organ nadzoru podziela stanowisko judykatury - wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 października 2017 r. (sygn. akt sygn. akt IV SA/Wa 837/17, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych,) - gdzie wskazano: "Za istotne naruszenie prawa uznaje się bowiem uchybienie prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały. Do takich uchybień należą między innymi: naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło."; co wynika z powyższego, przepisy Załącznika w sposób istotny naruszają prawo; wprowadzono bowiem regulację bez podstawy prawnej; implikuje to konieczność unieważnienia Załącznika we wskazanym w skardze zakresie, - organ nadzoru poinformował jednostkę samorządu terytorialnego o dostrzeżonych w Załączniku nieprawidłowościach; wobec braku reakcji – w postaci podjęcia uchwały zmieniającej - jak również ze względu na upływ 30 - dniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, konieczne było wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...], zwana dalej "Radą", wniosła o uwzględnienie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że przedstawiona przez organ nadzoru argumentacja prawna nie budzi wątpliwości, zaś uchylenie w zasadzie martwych przepisów nie będzie mieć negatywnego wpływu na stosowanie pozostałych zapisów Statutu. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Sąd zważył, co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. Nie kwestionuje tego zresztą Rada, wnosząc o jej uwzględnienie. W takiej sytuacji ponowne przytaczanie argumentacji organu nadzoru - uprzednio zreferowanej - byłoby bezzasadne. Sąd przyjmie ją za własną. Wystarczającym jest wskazanie w uzupełnieniu, że kwestionowane przez organ nadzoru zapisy Statutu - zawarte w Załączniku - uchybiają regułom ogólnym, wynikającym z ustawowych ram działania organów samorządu terytorialnego. Postanowienia tego rodzaju, chociażby nie były w praktyce stosowane - o czym świadczy odpowiedź Rady wobec skargi - nie powinny pozostawać w obrocie prawnym. Zasadne było więc stwierdzenie - wobec wniosku organu nadzoru - nieważności Uchwały w stosownym zakresie. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku organu nadzoru o zwrot kosztów postępowania, gdyż skarga była wolna od wpisu zaś nie wykazano, aby organ poniósł w toku postępowania jakiekolwiek uzasadnione koszty.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI