III OSK 2775/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie odmowy udostępnienia niejawnych dokumentów dotyczących pozyskania śmigłowców, uznając, że ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić obronności państwa.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia niejawnych dokumentów dotyczących pozyskania śmigłowców, które zostały udostępnione parlamentarzystom. Minister Obrony Narodowej odmówił, powołując się na klauzulę "Zastrzeżone" i potencjalny szkodliwy wpływ ujawnienia na obronność państwa. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 7 listopada 2023 r. utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.
Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie dwóch niejawnych dokumentów (meldunków Szefa Inspektoratu Uzbrojenia) związanych z pozyskaniem śmigłowców wielozadaniowych, które zostały udostępnione posłom. Minister Obrony Narodowej odmówił ich udostępnienia, klasyfikując je jako dokumenty "Zastrzeżone" i wskazując, że ich ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na obronność państwa, politykę zagraniczną, bezpieczeństwo publiczne oraz interesy ekonomiczne RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Stowarzyszenia, również oddalił ją, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była nieprecyzyjnie sporządzona, a podniesione zarzuty, w tym dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 5 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, nie znalazły potwierdzenia. NSA wskazał, że uzasadnienie WSA było wyczerpujące, a odmowa udostępnienia informacji była uzasadniona przepisami o ochronie informacji niejawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest uzasadniona, jeśli ujawnienie tych informacji mogłoby mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie zadań państwa w zakresie obronności, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego lub interesów ekonomicznych RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty oznaczone klauzulą "Zastrzeżone" są niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić obronności państwa, co stanowi ustawowe ograniczenie prawa do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
u.o.i.n. art. 5 § 4
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Informacje niejawne oznaczone klauzulą "Zastrzeżone" mogą być odmówione w udostępnieniu, jeśli ich ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy zadań w zakresie obronności, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych RP.
Pomocnicze
u.o.i.n. art. 8
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej.
u.o.i.n. art. 2 § 2
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Definicja rękojmi zachowania tajemnicy.
u.o.i.n. art. 4 § 1
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Warunki udostępniania informacji niejawnych.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy składowe decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres właściwości sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA w przypadku bezzasadności skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ujawnienie dokumentów oznaczonych klauzulą "Zastrzeżone" mogłoby mieć szkodliwy wpływ na obronność państwa. Informacje zawarte w dokumentach stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i dane poufne. Skarga kasacyjna była nieprecyzyjna i nie spełniała wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Uzasadnienie decyzji organu i wyroku WSA było wadliwe. Niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 4 u.o.i.n.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podkreślił, że rozpoznając skargę kasacyjną, NSA jest związany granicami tego środka odwoławczego. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ujawnienie tego rodzaju dokumentów oraz informacji w nich zawartych osobom nieuprawnionym, miałoby szkodliwy wpływ na wykonywanie przez jednostki organizacyjne resortu obrony narodowej zadań w zakresie obrony narodowej...
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście informacji niejawnych i tajemnic przedsiębiorstwa; wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania dokumentów MON oznaczonych klauzulą "Zastrzeżone". Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście bezpieczeństwa państwa i tajemnic, co jest tematem zawsze budzącym zainteresowanie. Dodatkowo, analiza wymogów formalnych skargi kasacyjnej jest istotna dla praktyków.
“Czy tajemnice MON mogą być ukryte przed opinią publiczną? NSA rozstrzyga o dostępie do niejawnych dokumentów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2775/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 1111/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-27 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 2019 r., nr 1/19/CO MON w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/19, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 2019 r., nr 1/19/CO MON odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 5 maja 2017 r. posłom Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej przedstawione zostały m.in. dwa niejawne dokumenty dot. pozyskania śmigłowców wielozadaniowych, oznaczone klauzulą "Zastrzeżone" tj.: 1) meldunek Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 12 października 2016 r. oraz 2) meldunek Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 20 października 2016 r. Tego dnia, do organu wpłynął drogą elektroniczną wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie skanów wszystkich dokumentów, które zostały w dniu 5 maja 2017 r. udostępnione parlamentarzystom w siedzibie MON i o których mowa w artykule http://www.tvn24.pl/poslowie-po-w-mon-kontrolowali-dokumenty-przetargowe-na-zakup-caracali, 737220. Kopie jawnych dokumentów, z którymi zapoznali się w dniu 5 maja 2017 r. posłowie Klubu Parlamentarnego PO zostały wysłane wnioskodawcy w dniu 5 czerwca 2017 r. (zgodnie z wnioskiem na płycie CD). Natomiast dwa niejawne dokumenty dot. pozyskania śmigłowców wielozadaniowych, oznaczone klauzulą "Zastrzeżone" stały się przedmiotem decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 czerwca 2017 r., Nr 13/17/COMON, mocą której odmówiono wnioskodawcy udzielenia żądanej informacji. W decyzji tej wykazywano, że żądana informacja dotyczy dwóch dokumentów pozyskania śmigłowców wielozadaniowych, są one oznaczone klauzulą "Zastrzeżone", tj. 1) meldunek Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 12 października 2016 r.; 2) meldunek Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 20 października 2016 r. Minister Obrony Narodowej, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 18 lipca 2017 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 6 czerwca 2017 r. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/17 uchylił obie zaskarżone decyzje, gdyż wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony w dniu 5 maja 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej nie zawierał podpisu wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1574/18, oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia i potwierdził prawidłowość orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Wykonując zalecenia zawarte w powołanych wyrokach, Minister wezwał Stowarzyszenie do przesłania, w terminie 7 dni, podpisanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został podpisany podpisem elektronicznym w dniu 27 lutego 2019 r. Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia 19 marca 2019 r., działając na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej "u.d.i.p."), w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 412 ze zm., dalej "u.o.i.n."), odmówił udostępnienia niejawnych dokumentów, z którymi zapoznali się w dniu 5 maja 2017 r. parlamentarzyści Platformy Obywatelskiej. Na powyższą decyzję Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w działaniu organów rozstrzygających w sprawie nie można dopatrzyć się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W ocenie WSA w Warszawie, niewątpliwe jest, że Meldunek Nr [...] Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 12 października 2016 r. oraz Meldunek Nr [...] Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON z dnia 20 października 2016 r. są dokumentami niejawnymi w rozumieniu art. 5 u.o.i.n. i zgodnie z art. 5 ust. 4 tej ustawy zostały oznaczone klauzulą "Zastrzeżone". Wytwórca żądanej informacji, działając w oparciu o przepis z art. 5 u.o.i.n., miał bowiem prawo nadania jej klauzuli "Zastrzeżone". Informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Jak podał organ, w meldunkach tygodniowych Szefa Inspektoratu Uzbrojenia do Sekretarza Stanu w MON znajdują się informacje niejawne dotyczące spraw związanych z realizacją zadań szczególnie ważnych dla obronności państwa, wynikających bezpośrednio z innych dokumentów niejawnych, tj. "Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych" oraz "Planu Zakupu Środków Materiałowych". Dokumenty te zawierają także informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorstw oraz dane przekazywane przez przedstawicieli firm zbrojeniowych w ramach prowadzonych spotkań i dialogów technicznych wyłącznie na użytek Ministerstwa Obrony Narodowej. Ponadto, w meldunkach znajdują się wnioski i rekomendacje dotyczące prowadzonych postępowań, informacje dotyczące programów uzbrojenia oraz zagrożeń przy ich realizacji oraz sprawy, które wymagają uzyskania dodatkowej opinii i dokonania uzgodnień. W ocenie Sądu, zasadne jest twierdzenie, że ujawnienie tego rodzaju dokumentów oraz informacji w nich zawartych osobom nieuprawnionym, miałoby szkodliwy wpływ na wykonywanie przez jednostki organizacyjne resortu obrony narodowej zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego oraz interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu, objęcie informacji zawartych w Meldunkach opatrzonych klauzulą "Zastrzeżone" musiało spowodować odmowę udostępnienia żądanej informacji. Dysponując wnioskiem o udzielenie informacji, organ zwrócił się do Inspektoratu Uzbrojenia (który był twórcą tych dokumentów opatrzonych klauzulą "Zastrzeżone"), czy nastąpiła zamiana klauzuli niejawności. Szef Inspektoratu Uzbrojenia podtrzymał wcześniejsze stanowisko informując, że nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności pozwalające dokonać przeklasyfikowania klauzuli niejawności dokumentów. Udostępnienie żądanych Meldunków podlega ustawowemu ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego "prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych". Nadanie określonym informacjom klauzuli tajności uniemożliwia udostępnienie tych informacji w trybie u.d.i.p. Z kolei art. 8 u.o.i.n., zgodnie z którym "informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności, a także art. 2 pkt 2 u.o.i.n., zgodnie z którym "rękojmią zachowania tajemnicy - jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego", oraz art. 4 ust. 1, który stanowi, że: "informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych", organ podjął decyzję o odmowie udostępnienia wnioskodawcy wyszczególnionych dokumentów niejawnych. Dokumenty te mogą być bowiem udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do informacji niejawnych. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie uznał, że organ miał podstawy do wydania zaskrzonej decyzji. W dniu 11 marca 2020 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodło Stowarzyszenie [...], zaskarżając wyrok w całości i domagając się uchylenia wyroku w całości i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji w całości oraz orzeczenia o kosztach postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 8 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 141 § 4 P.p.s.a. przez błędną kontrolę uzasadnienia decyzji i przyjęcie go za prawidłowe; 2. art. 5 ust. 4 u.o.i.n. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że uznanie wnioskowanych przez skarżącego informacji za "zastrzeżone" jest prawidłowe i uzasadnione. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w uzasadnieniu decyzji faktycznie pojawiają się wyjaśnienia dotyczące treści wnioskowanych dokumentów. Brak natomiast w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek rozważań na temat tego, dlaczego ujawnienie tych informacji "może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej tub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości a/bo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej", o którym mowa w art. 5 ust. 4 u.o.i.n. Nie można za takie rozważanie uznać przytoczenia treści tego przepisu na stronie 4 uzasadnienia decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sposób sporządzenia skargi kasacyjnej w tym jej lakoniczność powoduje konieczność przytoczenia uwag związanych z wymogami dla skargi kasacyjnej przewidzianymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przypomnieć, że rozpoznając skargę kasacyjną - po myśli art. 183 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego, może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12,; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12). Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Pełnomocnik reprezentujący Stowarzyszenie nie wszystkim wskazanym wymogom sprostał. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego braki w powyższym zakresie nie uzasadniają wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 11 maja 2006 r., II FSK 684/05), nie stanowi jednak wypełnienia koniecznego wymogu profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawione uchybienia pełnomocnika Stowarzyszenia, co prawda, nie uniemożliwiają rozpoznania skargi kasacyjnej, ale znacznie ograniczają możliwość odniesienia się do tak sformułowanych zarzutów i wpływają na ich skuteczność. Odnosząc się do tak nieprecyzyjnie sporządzonej skargi kasacyjnej, stwierdzić trzeba, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 8 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Tak sformułowany zarzut nie jest w żaden sposób uzasadniony w skardze kasacyjnej. Stowarzyszenie w tym zakresie odwołuje się jedynie w bardzo krótkim uzasadnieniu do treści kontrolowanej przez WSA w Warszawie decyzji Ministra Obrony Narodowej – nie wskazując jednak na czym polegać by miało naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów poprzez ich błędną wykładnię lub zastosowanie. Podnieść w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej, nie może domniemywać woli czy też intencji składającego skargę kasacyjną i domyślać się, w czym skarżący dopatruje się naruszenia prawa. Nadto w zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego, autor skargi kasacyjnej przywołuje art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., który określa, że zakres właściwości sądów administracyjnych dotyczy również kontroli postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym postanowień, na które służy zażalenie albo kończących postępowania w sprawie albo rozstrzygających sprawę co do istoty. Takie postanowienie w ogóle nie było przedmiotem kontroli WSA w Warszawie. Sąd ten rozpoznał bowiem skargę nie na postanowienie, ale na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 2019 r., odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Tak błędnie sformowany zarzut powoduje, że nie bardzo wiadomo, co w istocie jest przedmiotem skargi kasacyjnej i z tego powodu dyskwalifikuje ten zarzut. Tym bardziej nie można uznać, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten bowiem stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku jest aktem o doniosłym znaczeniu społecznym, a przede wszystkim procesowym pełniącym dwojaką funkcję. Z jednej strony ma charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego. Strona, chcąc skutecznie zaskarżyć wyrok Sądu pierwszej instancji musi poznać przyjęty przez sąd stan faktyczny sprawy oraz argumenty przemawiające za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku pozwalające na należyte wywiedzenie zarzutów skargi kasacyjnej. Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Zatem do sytuacji kiedy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Sytuacja ta nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, wyczerpująco wyjaśniające podstawy rozstrzygnięcia. Natomiast, to, że WSA w Warszawie wydał orzeczenie, które nie jest po myśli skarżącego kasacyjnie organu – nie oznacza, że uzasadnienie orzeczenia nie odpowiada warunkom określonym w 141 § 4 P.p.s.a. Za zasady nie można również uznać zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 u.o.i.n. Sąd pierwszej instancji na s. 5-6 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wyjaśnił, dlaczego nałożenie klauzuli "zastrzeżone" na dwa żądane przez Stowarzyszenie we wniosku z dnia 5 maja 2017 r. - dokumenty nie powinny być ujawnione. WSA w Warszawie wskazał bowiem, że ujawnienie zawartej dokumentacji z postępowania o zmówienie publiczne oraz dokumenty zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa będzie miało negatywny wpływ na wykonywanie zadań powierzonych Ministerstwu Obrony Narodowej oraz na interesy ekonomiczne Państwa. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI