II SA/WA 1110/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającej pomocy mieszkaniowej, uznając, że organ nie przeprowadził wystarczającej analizy możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego z nieruchomości posiadanych przez jego rodziców.
Skarżący, młody mężczyzna mieszkający z rodziną w zatłoczonym mieszkaniu, ubiegał się o pomoc mieszkaniową. Organ odmówił, argumentując, że rodzice skarżącego posiadają inne nieruchomości, które mogłyby zaspokoić jego potrzeby. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nie przeprowadził wystarczająco szczegółowej analizy, czy skarżący faktycznie mógłby skorzystać z tych nieruchomości, a także nie uwzględnił w pełni jego sytuacji osobistej i rodzinnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania go do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organ odmówił, powołując się na § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały Rady m.st. Warszawy, który nakazuje analizę warunków mieszkaniowych wstępnych i zstępnych. Organ stwierdził, że rodzice skarżącego posiadają inne nieruchomości, które mogłyby zaspokoić jego potrzeby mieszkaniowe. Skarżący argumentował, że spełnia wymogi formalne, a jego obecne warunki mieszkaniowe są trudne, a także że nie ma wiedzy o posiadanych przez rodziców nieruchomościach ani możliwościach ich wykorzystania. Sąd uznał, że organ istotnie naruszył prawo, ponieważ nie przeprowadził wystarczająco szczegółowej analizy możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego z nieruchomości rodziców. Sąd podkreślił, że organ nie wskazał konkretnych nieruchomości ani nie zbadał ich stanu technicznego, możliwości zamieszkania czy relacji rodzinnych, a informacje te pojawiły się dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może uzupełniać wadliwego aktu. Sąd stwierdził nieważność uchwały, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie przeprowadził wystarczająco szczegółowej analizy, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że skarżący ma realną możliwość zamieszkania w nieruchomościach należących do jego rodziców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie zbadał realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego z nieruchomości rodziców, nie wymienił tych nieruchomości ani nie poddał analizie ich warunków mieszkaniowych. Informacje te pojawiły się dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może uzupełniać wadliwego aktu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchwała nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 32 § 1
Nakaz poddania szczegółowej analizie warunków mieszkaniowych wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwości zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
Uchwała nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 32 § 1
Nakaz poddania szczegółowej analizie rozporządzenia w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku nieruchomością lub spółdzielczym prawem, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 53 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.l. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa obowiązek określenia zasad wynajmowania lokali, w tym trybu rozpatrywania wniosków i kontroli społecznej.
k.c.
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Uchwała nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy art. 6 § 8
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie przeprowadził wystarczająco szczegółowej analizy możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego z nieruchomości posiadanych przez jego rodziców. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej. Informacje dotyczące nieruchomości rodziców pojawiły się dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może uzupełniać wadliwego aktu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. Odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonego aktu przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań. Nieruchomości te nie stanowią zatem lokali mieszkalnych. Nie można więc uznać, że skarżący ma możliwość zamieszkania w tych nieruchomościach.
Skład orzekający
Arkadiusz Koziarski
sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Iwona Maciejuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność analizy organów w sprawach o pomoc mieszkaniową, konieczność szczegółowego badania stanu faktycznego i stosowania zasad postępowania administracyjnego, nawet jeśli sprawa dotyczy uchwały wewnętrznej organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy dotyczącej zasad wynajmowania lokali.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących pomocy mieszkaniowej. Pokazuje też, że organ nie może 'ratować' wadliwej decyzji w odpowiedzi na skargę.
“Organ odmówił pomocy mieszkaniowej, bo rodzice mają inne nieruchomości. Sąd: 'Najpierw sprawdźcie, czy syn może tam zamieszkać!'”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1110/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-01-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/ Danuta Kania Iwona Maciejuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 147§1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz K. B. kwotę 300 złotych (słownie: trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Uchwałą z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 6 w związku z ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586, z 2022 r. poz. 3530 i 4666 oraz z 2023 r. poz. 6855 i poz. 12734), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...] nie zakwalifikował K. B., dalej "skarżący", do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący (ur. 2005 r., stan cywilny: kawaler) wystąpił z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. Według oświadczenia skarżący od urodzenia do chwili obecnej mieszka i jest zameldowany wraz z rodzicami, siostrą (lat 16) i 2 braćmi (14 i 12 lat) w lokalu [...] przy ul. [...]. Jest to lokal własnościowy rodziców skarżącego. Organ podał, że analiza sprawy potwierdziła zamieszkiwanie 6 osób w przedmiotowym lokalu. Lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 48,41 m2 i powierzchni mieszkalnej 33,50 m2. Organ podniósł, że na podstawie § 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali pomocy mieszkaniowej można udzielić osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (dochodowe) oraz warunki określone w § 7 uchwały (metrażowe). Według § 7 ust. 1 uchwały przez warunki zamieszkania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania w tym lokalu 1 osoby, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2 powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną zamieszkującą w lokalu osobę. Dalej organ wyjaśnił, że w badanym okresie skarżący utrzymywał się z dochodów z pracy (umowa zlecenie) i pomocy finansowej rodziny. Dochód w okresie badanych 12 miesięcy wyniósł 492,52 zł i nie przekracza kryterium kwalifikującego do najmu lokalu na czas oznaczony. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, zgodnie z którym wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostające we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania w tych lokalach. Następnie organ wskazał, że skarżący zeznał do protokołu, iż nie ma wiedzy na temat posiadanych przez rodziców nieruchomości. Natomiast analiza sprawy wykazała, że posiadane przez rodziców nieruchomości pozwalają na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy przy pomocy najbliższej rodziny. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Końcowo organ podał również, że wniosek skarżącego został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową. Na powyższą uchwałę skarżący wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wyjaśnił, że jest osiemnastoletnim kawalerem i pragnie się usamodzielnić. Podniósł, że organ po wykonaniu kontroli i analizie jego dochodów oraz warunków bytowych (czyli zamieszkiwania w 6 osób w mieszkaniu o powierzchni 48,41 m2) potwierdził, że spełnia wszelkie wymagane prawem wymogi aby móc wystąpić z wnioskiem o najem lokalu komunalnego i aby został on zatwierdzony zgodnie z obowiązującymi procedurami. Skarżący stwierdził, że z wielkim zdziwieniem i niedowierzaniem odebrał zaskarżoną uchwałę, w której organ potwierdza, że spełnia wszelkie prawem określone wymagania aby móc zawrzeć umowę najmu lokalu komunalnego, ale nie zostanie on przyznany. Skarżący zwrócił uwagę, że jedynym argumentem organu jest to, że jego rodzice posiadają nieruchomości pozwalające na zabezpieczenie jego potrzeb mieszkaniowych. Skarżący wyjaśnił, że na ten temat nie może przekazać żadnych dodatkowych informacji. W jego rodzinie nie rozmawia się na temat pieniędzy i na pewno jego rodzice nie posiadają tylu mieszkań aby dać po jednym każdemu dziecku. Jego siostra również za rok kończy 18 lat i też chce opuścić dom rodzinny. Skarżący wskazał, że przebywanie w 6 osób na tak małej powierzchni powoduje nieustanne konflikty pomiędzy rodzeństwem, nim i rodzicami. Podał, że z tego co się orientuje jego rodzice mają rozdzielność majątkową. Nawet jeśli któreś z nich posiada jakąś jeszcze nieruchomość, to jest ona wykorzystywana w celu zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny, tj. ewentualny czynsz z niej przeznaczony jest na życie rodziny czyli wydatki typu jedzenie, picie, ubrania. Ponadto skarżący podniósł, że jest dorosłym człowiekiem, ukończył szkołę średnią, napisał maturę (obecnie czeka na wyniki), podejmuję pracę zarobkową. Nie chce i nie może być dalej na utrzymanie rodziców. Jego rodzice utrzymywali go do chwili obecnej, do ukończenia szkoły i osiągnięcia pełnoletności. Skarżący wskazał, że ciężko jest utrzymać tak dużą rodzinę w dzisiejszych czasach i nie chce już dalej być dla rodziny obciążeniem. Pragnie sam odpowiadać za siebie, planuję założyć rodzinę i dlatego chce się całkowicie usamodzielnić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Dodatkowo organ podniósł, że analiza sprawy wykazała, że rodzice skarżącego, oprócz tego, że są właścicielami lokalu, z którego skarżący ubiega się o pomoc mieszkaniową, są również właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], składającego z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 37,28 m2. Ponadto, ojciec skarżącego jest także właścicielem: 1. lokalu niemieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (pomieszczenie z wc, powierzchnia 14,10 m2), 2. lokalu niemieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (warsztat, powierzchnia 16,20 m2). Ojciec skarżącego jest także współwłaścicielem w udziale 3/4 działki o powierzchni 889 m2 położonej przy ul. [...] w [...] (Dzielnica [...]) oznaczonej jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Ponadto, na podstawie dostępnych baz oraz elektronicznej księgi wieczystej ustalono, że ojciec skarżącego w kwietniu 2023 r. sprzedał lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], składający się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 44,35 m2. W ocenie organu posiadane przez rodziców skarżącego nieruchomości pozwalają mu na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych w jego własnym zakresie, przy pomocy rodziców. Organ stwierdził, że majątek rodziców w porównaniu ze średnim majątkiem innych obywateli Rzeczpospolitej Polskiej jest znaczny (kilka nieruchomości w [...]). Dodatkowo organ podniósł że zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Wobec tego, to na rodzicach w pierwszej kolejności ciąży obowiązek zapewnienia zstępnym "dachu nad głową", a dopiero w dalszej kolejności na gminie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący mógłby zamieszkać w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] stanowiącym własność jego rodziców, bądź ojciec skarżącego mógłby sprzedać jeden z dwóch lokali niemieszkalnych celem zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych syna. Niezależnie od powyższego, rodzina skarżącego winna mieć środki finansowe po sprzedaży lokalu przy ul. [...] w [...] w kwietniu ubiegłego roku. Ponadto skarżący jest zdolny do podjęcia pracy zarobkowej. Jak wynika ze skargi, ukończył szkołę średnią, napisał maturę i podejmuje pracę zarobkową. W ocenie organu praca zarobkowa skarżącego przy jednoczesnej pomocy finansowej ze strony rodziny winna pozwolić zabezpieczyć skarżącemu jego potrzeby mieszkaniowe. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. skarżący poparł skargę i dodatkowo wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący oświadczył, że nie ma wiedzy o posiadaniu przez rodziców lokalu mieszkalnego, o którym mowa w odpowiedzi na skargę, jak również nie ma wiedzy o mieszkaniu sprzedanym w kwietniu 2023 r., o którym także jest mowa w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali". Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z przepisów art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. Stanowisko to należy odnieść do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, tj. uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2). W świetle przedstawionych wyżej poglądów, wskazać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] wydającego zaskarżoną uchwałę było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu indywidualnego i społecznego. Czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie powinno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20). Choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone, jak wskazano to już wyżej, z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nakaz poddania szczegółowej analizie wymienionych w uchwale okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zdaniem Sądu organ w niniejszej sprawie nie wypełnił należycie tego obowiązku. Zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem art. 7, 77, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powodem odmowy udzielania skarżącemu pomocy mieszkaniowej było uznanie przez organ, że nieruchomości posiadane przez rodziców skarżącego pozwalają na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego. Organ w tym zakresie powoła się na § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który to przepis stanowi, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. W ocenie Sądu kwestia możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego z wykorzystaniem nieruchomości posiadanych przez jego rodziców nie została poddana przez organ szczegółowej analizie. Organ nie zbadał bowiem realnej możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez skarżącego w ten sposób. Przede wszystkim należy podnieść, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ nie wskazał, jakie nieruchomości rodziców skarżącego, w jego ocenie, umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego. Organ nie wymienił tych nieruchomości i nie poddał analizie warunków mieszkaniowych, jakie te nieruchomości stwarzają. Organ przytoczył wyłącznie szczegółowe informacje na temat lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje skarżący. Kwestię posiadanych przez rodziców skarżącego nieruchomości organ rozwinął dopiero w odpowiedzi na skargę. Podnieść jednak należy, że kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega zaskarżona uchwała, a nie stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest szczególnym rodzajem pisma procesowego organu, ma inny cel niż zaskarżony do sądu akt i inny jest jej prawny charakter. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a. Z istoty tego pisma wynika, że powinno ono wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonego aktu przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań (tak też NSA w wyroku z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 635/12, LEX nr 1356926). Podkreślić należy, że odpowiedź na skargę nie jest aktem, który stanowiłby element obrotu prawnego i w związku z tym nie podlega kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny. Wobec tego należy podnieść, że organ w sposób istotny naruszył § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, albowiem nie można uznać, że poddał szczegółowej analizie warunki mieszkaniowe rodziców skarżącego i możliwość zamieszkania skarżącego w nieruchomościach należących do skarżącego. Nawet biorąc pod uwagę informacje zawarte w odpowiedzi na skargę nie można uznać, że możliwość zamieszkania przez skarżącego w nieruchomościach należących do jego rodziców została przez organ szczegółowo przeanalizowana. Z odpowiedzi na skargę dowiadujemy się bowiem, że rodzice skarżącego są również właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], składającego z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 37,28 m2. Zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie organu, że skarżący mógłby zamieszkać w tym lokalu nie zostało jednak poprzedzone żadną analiza warunków mieszkaniowych w tym lokalu. Nie jest wiadomym w jakim stanie technicznym jest ten lokal, czy jest on zamieszkały, a jeśli tak, to przez kogo, czy są to osoby trzecie, czy też osoby, wobec których na rodzicach skarżącego również ciąży obowiązek alimentacyjny. Tak jak słusznie organ zauważa w odpowiedzi na skargę zgodnie bowiem z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Dodatkowo możliwość zamieszkania skarżącego w tym lokalu wymagałaby uwzględnienia charakteru relacji między skarżącym a jego rodzicami. Skarżący w skardze podnosił bowiem, że obecna sytuacja mieszkaniowa rodziny powoduje konflikty. m.in. między nim a jego rodzicami. Pozostałe wymienione w odpowiedzi na skargę nieruchomości, których właścicielem jest ojciec skarżącego to: 1. lokal niemieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] (pomieszczenie z wc, powierzchnia 14,10 m2), 2. lokalu niemieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (warsztat, powierzchnia 16,20 m2), 3. działka o powierzchni 889 m2 położona przy ul. [...] w [...] (Dzielnica [...])- współwłasność, wielkość udziału ojca skarżącego ¾, oznaczona jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Nieruchomości te nie stanowią zatem lokali mieszkalnych. Nie można więc uznać, że skarżący ma możliwość zamieszkania w tych nieruchomościach. Nieuprawnione przy tym jest twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że nieruchomości te mogłoby być sprzedane przez ojca skarżącego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego. Z treści § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nie wynika, aby organ był zobowiązany do poddawania szczegółowej analizie wniosków o pomoc mieszkaniową z uwzględnieniem tego rodzaju okoliczności. Organ zobowiązany jest w świetle § 32 ust. 1 pkt 4 uwzględniać posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Tak jak już podniesiono wyżej wskazane wyżej nieruchomości nie stanowią lokali mieszkalnych, a ponadto skarżący nie ma do nich żadnego tytułu prawnego. Podobnie należy ocenić stwierdzenie organu, że rodzina skarżącego winna mieć środki finansowe po sprzedaży lokalu przy ul. [...] w [...], co miało miejsce w kwietniu 2023 r. Okoliczność sprzedaży tego lokalu miałby znaczenie gdyby to skarżący, jako osoba wnioskująca o udzielenie pomocy mieszkaniowej, sprzedał ten lokal. Zachodziłaby wówczas sytuacja, o jakiej mowa w § 32 ust. 1 pkt 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Przepis ten stanowi bowiem, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku lub przed dniem podjęcia uchwały, o której mowa w § 41 ust. 1, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu. Dla zastosowania § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, jako podstawy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, konieczne jest dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, co do faktycznych możliwości zamieszkania wnioskodawcy w lokalu, o którym mowa w tym przepisie. Ustaleń takich, pozwalających na bezsporne stwierdzenie, że skarżący ma realną możliwość zamieszkania z ojcem w sprawie tej nie dokonano. Pamiętać należy, że wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów albowiem zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu. Organ nie ustalił rzeczywistych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego poprzez nieruchomości należące do jego rodziców. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, na które przecież powoływał się wnioskodawca, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń co do warunków mieszkaniowych, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, a tym samym realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego poprzez nieruchomości należące do jego rodziców. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 300 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI