II SA/Wa 1523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-03-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjawysługa latuposażenierozkaź personalnygospodarstwo rolnedomownikpostępowanie administracyjnenieważność decyzjiprawo pracysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego dotyczącego zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat policjanta, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła rozkazu personalnego z 2007 r., który zaliczył Z.K. okres pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, wpływając na jego uposażenie. Po latach, organy Policji stwierdziły nieważność tego rozkazu, zarzucając rażące naruszenie prawa przy jego wydaniu, w tym nieprawidłowe ustalenie statusu domownika i brak wystarczającego materiału dowodowego. WSA uchylił decyzje organów Policji, uznając, że nie wykazano rażącego naruszenia prawa, a ewentualne wady dowodowe powinny być rozpatrywane w zwykłym trybie postępowania, a nie nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. z 2007 r. Rozkaz ten dotyczył zaliczenia Z.K. okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat, co wpływało na jego uposażenie w Policji. Organy Policji uznały, że pierwotny rozkaz został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie wyjaśniono wystarczająco okoliczności faktycznych, takich jak status domownika, praca w gospodarstwie podczas nauki czy pobieranie renty. Skarżący zarzucił organom obu instancji błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., twierdząc, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. WSA przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzorczy i ogranicza się do weryfikacji wadliwości samej decyzji, a nie ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy. Sąd uznał, że organy Policji nie wykazały rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że ewentualne uchybienia w postępowaniu dowodowym lub odmienna ocena dowodów przez organ wyższego stopnia nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzorczym, a jedynie mogą być przedmiotem kontroli w zwykłym trybie postępowania. Sąd stwierdził, że przepisy dotyczące definicji 'domownika' oraz ustalania terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia nie są jednoznaczne i były różnie interpretowane w orzecznictwie, co wyklucza uznanie ich naruszenia za 'rażące'. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa, a jedynie potencjalne uchybienia dowodowe lub odmienną interpretację przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy Policji nie wykazały rażącego naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnego rozkazu personalnego. Wady dowodowe lub niejednoznaczność przepisów nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzorczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie § 1 pkt 2 wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi zaś w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.

u.w.o.p.w.g.r. art. 1 § 1

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika podlegają wliczeniu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

u.u.s.r.i.c.r. art. 2 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin

Definicja 'domownika' w kontekście ubezpieczenia społecznego rolników.

u.u.s.r. art. 6 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja 'domownika' w kontekście ubezpieczenia społecznego rolników.

Pomocnicze

u.o.p. art. 106 § 1

Ustawa o Policji

Zmiana uposażenia policjanta następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

u.o.p. art. 107 § 1

Ustawa o Policji

Nienależne wydatki z budżetu państwa wynikające z błędnego ustalenia uposażenia.

rozp. MSWiA z 6.12.2001 art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat

Wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

rozp. MSWiA z 6.12.2001 art. 5 § 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów.

rozp. MSWiA z 6.12.2001 art. 5 § 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat

Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy Policji nie wykazały rażącego naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnego rozkazu personalnego. Ewentualne uchybienia dowodowe lub odmienna interpretacja przepisów nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzorczym. Przepisy dotyczące definicji 'domownika' i ustalania wysługi lat są niejednoznaczne i były różnie interpretowane.

Odrzucone argumenty

Pierwotny rozkaz personalny został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie wyjaśniono wystarczająco okoliczności faktycznych. Zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat było nieprawidłowe z uwagi na status skarżącego (nauka, renta, współwłasność).

Godne uwagi sformułowania

nie można zasadnie stwierdzić, iż materiału dowodowego w ogóle nie było, albo iż brak było jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku policjanta Wady natury dowodowej, mniej czy bardziej przekonywujące danie wiary danym dowodom przez organ, wymykają się generalnie z oceny dokonywanej w ramach nadzwyczajnego trybu kontrolnego przewidzianego w art. 156 K.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

sprawozdawca

Ewa Grochowska-Jung

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących zaliczania okresów pracy do stażu lub wysługi lat."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nadzorczych i różnicy między wadami proceduralnymi a merytorycznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii 'rażącego naruszenia prawa', co jest kluczowe dla prawników procesowych.

Kiedy błąd w ocenie dowodów nie jest 'rażącym naruszeniem prawa'? Wyrok WSA w Warszawie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1523/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 1925/15 - Postanowienie NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z.K., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komendant Powiatowy Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. ustalił Z.K. na dzień przyjęcia do służby w Policji – [...] lutego 1998 roku - łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu uposażenia zasadniczego w wymiarze 5 (pięć) lat, 8 (osiem) miesięcy i 5 (pięć) dni i jednocześnie określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 9 stycznia 2004 r. w wysokości 11% (jedenaście procent).
Podczas przeglądu akt osobowych funkcjonariusza, dokonanego w Wydziale Kadr, Szkolenia i Nadzoru [...] KGP, do której to jednostki ww. został przeniesiony z dniem [...] lipca 2009 r., stwierdzono, że wysługa lat policjanta, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, ustalona jest nieprawidłowo.
W związku z powyższym, obecny przełożony policjanta - Dyrektor [...], a także przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych - Komendant Główny Policji - wystąpili do S. Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskami o stwierdzenie nieważności ww. rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2007 r.
W uzasadnieniu wniosków zakwestionowano zasadność zaliczenia Z.K. przedmiotową decyzją do wysługi lat, od której zależy prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, wskazując m.in. na fakt wydania decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
Wobec powyższego S. Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., o czym Z.K. został poinformowany pismem z dnia 31 marca 2014 r. wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a. S. Komendant Wojewódzki Policji w K. stwierdził nieważność rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Komendanta Powiatowego Policji w Z. w przedmiocie ustalenia na dzień przyjęcia do służby w Policji wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. decyzji tej nadano się rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wątpliwości w sprawie budzi prawidłowość zaliczenia decyzją Komendanta Powiatowego Policji w Z. do wysługi lat policjanta okresu jego pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. W ocenie organu w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zaznaczył, że w aktach osobowych znajdują się dokumenty dotyczące okresu pracy Z.K. w gospodarstwie rolnym, na podstawie których Komendant Powiatowy Policji w Z. uznał, że praca ta była wykonywana w charakterze domownika. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału pozwala jednak na stwierdzenie, że Komendant Powiatowy Policji w Z. nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, skutkiem czego nie ustalił w sprawie istotnych okoliczności faktycznych umożliwiających wydanie prawidłowej decyzji administracyjnej. W szczególności nie wyjaśniono, czy uprawa obszaru o powierzchni 2,1347 ha wraz z zabudowaniami wymagała zaangażowania dodatkowych osób, w tym i Z.K., nie wyjaśniono, jaka liczba osób była zaangażowana w wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym oraz czy we wnioskowanym okresie przedmiotowa nieruchomość była wydzierżawiana innym osobom lub podmiotom, nie wezwano świadków oraz strony do złożenia oświadczeń dotyczących pracy strony w gospodarstwie rolnym, pomimo iż policjant oświadczył, że od 1987 r. uczył się w Technikum [...] w Z., a od roku 1986 r. pobierał rentę rodzinną po zmarłym ojcu. Ponadto nie wezwano strony do przedłożenia poświadczenia zameldowania świadków na terenie miejscowości, w której policjant świadczył pracę we wnioskowanym okresie oraz dokumentów dotyczących ewentualnego zamieszkiwania w internacie albo bursie szkolnej. Powyższe nastąpiło zatem z rażącym naruszeniem art. 8, art. 9 art. 11 i art. 77 K.p.a.
Komendant Powiatowy Policji w Z. przyjął także dowolnie, że zeznania świadków z dnia [...] czerwca 2005 r. są wiarygodne, mimo że zostały sporządzone według jednego wzorca i różnią się jedynie rękopiśmiennie naniesionymi danymi każdego ze świadków w nagłówku i podpisem, nie zawierają więc koniecznych cech indywidualizujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto nie wyjaśniono kwestii, czy przypadająca Z.K. część renty rodzinnej po zmarłym ojcu stanowiła jego główne źródło utrzymania, co wykluczałoby możliwość uznania za takie źródło pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 7 kwietnia 1988 r. do 31 grudnia 1990 r. Powyższe z kolei nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a.
W sprawie doszło również do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego - przepisu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a to poprzez uznanie policjanta za domownika w okresie od dnia 7 kwietnia 1988 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. w sytuacji, gdy Z.K. pobierał w ww. okresie rentę rodzinną po zmarłym ojcu, był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego oraz uczył się w Technikum [...] w Z. oddalonym o ok. 19 km od miejsca zamieszkania (gospodarstwa rolnego) oraz tego samego przepisu w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a to poprzez uznanie policjanta za domownika w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 30 września 1992 r. w sytuacji, gdy również w tym okresie policjant pobierał rentę po zmarłym ojcu, był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego oraz uczęszczał do Technikum [...] w Z. a ponadto przygotowywał się do egzaminu dojrzałości, który zdał z wyróżnieniem.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji z uwagi na interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez Z.K. kwoty uposażenia zasadniczego, ustalanej z uwzględnieniem wysługi lat, do wymogów określonych przepisami prawa.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z.K. zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. wydany został z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy stwierdzone w toku postępowania uchybienia nie miały takiego charakteru, jak również nie miały istotnego wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Ponadto naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin poprzez błędne przyjęcie, że z uwagi na fakt kształcenia się w szkole ponadpodstawowej praca w gospodarstwie rolnym nie stanowiła dla niego głównego źródła utrzymania, a przez to niemożliwe jest uznanie go za domownika w rozumieniu przepisów ww. ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a tym samym odmowę zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 7 kwietnia 1988 r. do 30 września 1992 r.. Zarzucił też naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zbadania wszelkich jej okoliczności oraz poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2014 r.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 2 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego wynika, że określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości przy ustaleniu lub zmianie wysługi lat, następuje na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Nie budzi więc wątpliwości, że w przypadku osoby przyjmowanej do służby, która przed datą przyjęcia do służby przedstawiła dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości następuje na dzień przyjęcia do służby. Natomiast w sytuacji, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby, zastosowanie znajduje przepis art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.
W niniejszej sprawie data złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów, potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat (tj. 9 stycznia 2007 r.) winna być zatem terminem uzasadniającym nabycie prawa do zwiększonego uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a nie dzień przyjęcia do służby, czy też data przypadająca na trzy lata wstecz przed fatycznym złożeniem przez funkcjonariusza wniosku w tym zakresie.
Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w kwestionowanej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. wbrew wskazanym normom prawnym został Z.K. wadliwie ustalony termin procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, co spowodowało zawyżenie wysokości uposażenia policjanta z tytułu tejże wysługi i generowanie nienależnych wydatków z budżetu państwa, co stanowi także rażące naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
W odniesieniu do przepisów proceduralnych organ odwoławczy wskazał natomiast, że można mówić o rażącym ich naruszeniu, gdy w sposób niebudzący wątpliwości nie zastosowano ich w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego albo zastosowano je nieprawidłowo. W odniesieniu więc do tych przepisów za rażące naruszenie uznaje się oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania określonych w art. 6-11 K.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu (z wyjątkiem takiego naruszenia, które stanowi podstawę wznowieniową), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego, a także przepisów regulujących postępowanie dowodowe, skutkujących wydaniem decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Taka sytuacja właśnie miała miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy, co zostało wykazane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.
Powyższe twierdzenia wynikają zaś z faktu, iż w przedmiotowej sprawie Komendant Powiatowy Policji w Z. bez uprzedniego przeprowadzenia dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.
Komendant Powiatowy Policji w Z. nie wyjaśnił, czy matka [...] Z.K. posiadała lub prowadziła gospodarstwo rolne oraz czy w ogóle była rolnikiem. Z ankiety osobowej z dnia [...] sierpnia 1996 r. wynika, iż matka funkcjonariusza była rencistką, a ojciec zmarł w 1986 r. Skoro natomiast nie wiadomo, czy przedmiotowe gospodarstwo rolne stanowiło dla matki skarżącego główne źródło utrzymania, to nie można stwierdzić czy mogło ono mieć taki charakter dla wnioskodawcy pozostającego na jej utrzymaniu . Ponadto Komendant Powiatowy Policji w Z. nie wyjaśnił, czy uprawa obszaru o powierzchni 2,1347 ha wraz z zabudowaniami wymagała zaangażowania dodatkowych osób, w tym i strony, co niewątpliwie ma kluczowe znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, a także jaka ilość osób zaangażowana była w wykonywanie w danym gospodarstwie rolnym pracy oraz, czy we wnioskowanym okresie przedmiotowa nieruchomość była wydzierżawiana innym osobom lub podmiotom.
Nie wezwał również świadków do złożenia oświadczeń dotyczących pracy strony w gospodarstwie rolnym, mimo iż świadkowie w zeznaniach z dnia [...] czerwca 2005 r. jedynie wskazali, iż "Pan K.Z. wówczas zamieszkały w K. był(a) zatrudniony(a) (wykonywał pracę) w gospodarstwie rolnym rodziców J. i Z.M. położonym w K. o powierzchni około 3 ha", a także [...] Z.K., mimo iż w życiorysie z dnia 1 sierpnia 1996 r. oraz w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby policjant oświadczył, iż od 1987 r. uczył się w Technikum [...] w Z., a następnie od 1992 r. studiował na [...] w K., a więc w odległości około 208 km (w obie strony) od miejsca położenia gospodarstwa rolnego i od 1986 r. pobierał rentę rodzinną po zmarłym ojcu.
Organ nie wezwał również strony do przedłożenia poświadczenia zameldowania świadków na terenie miejscowości, w której świadczyła ona pracę we wnioskowanym okresie oraz dokumentów, iż nie zamieszkiwała w internacie lub bursie szkolnej, a także strony oraz świadków do złożenia wyjaśnień/zeznań w zakresie możliwości wykonywania przez nią czynności w gospodarstwie rolnym w okresie kiedy zamieszkiwała ona w K. (od dnia 25 lipca 1992 r. do dnia 30 czerwca 1996 r., co wynika z oświadczenia strony znajdującego się w ankiecie osobowej oraz od dnia 17 listopada 1993 r. do dnia 30 czerwca 1995 r., co wynika z informacji zawartej w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2007 r.), czyli w miejscowości oddalonej o 208 km (w obie strony) od położenia gospodarstwa rolnego.
Ponadto w postępowaniu nie ustalono także profilu danego gospodarstwa.
Z dokumentów przedłożonych przez [...]. Z.K. w dniu 9 stycznia 2007 r. wynika ponadto jednoznacznie, iż był on współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, które po śmierci ojca – J.K. - w dniu [...] października 1986 r. w K. nabyli na mocy ustawy żona Z.K. oraz dzieci Z.K. i A.K. po 1/3 części z dobrodziejstwem inwentarza (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 1997 r. sygn. akr [...]).
Powyższe natomiast prowadzi do stwierdzenia, iż wymieniony nie mógł być we wnioskowanym okresie domownikiem.
W przedmiotowej sprawie Komendant Powiatowy Policji w Z. nie wyjaśnił także rozbieżności wynikających z oświadczenia [...] Z.K. z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz informacji podanych przez policjanta w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby, w którym to wymieniony wskazał, iż jego źródłem utrzymania była renta rodzinna po zmarłym ojcu.
Wydanie zatem przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w zaistniałym stanie faktycznym w oparciu jedynie o pisemne oświadczenia strony oraz świadków bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa.
Ponadto organ zauważył, że "zeznania świadków" z dnia [...] czerwca 2005 r. sporządzone są według jednego wzorca, nie zawierają więc koniecznych cech indywidualizujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zeznania te wydają się być także uzgodnione, o czym świadczy m.in. ich treść. Z powyższych oświadczeń świadków nie wynika także, czy w okresie od dnia 7 kwietnia 1988 r. do dnia 30 września 1992 r. mieli oni rzeczywistą możliwość obserwowania wykonywania jakichkolwiek czynności przez [...] Z.K. w gospodarstwie rolnym. Ponadto w zeznaniach tych świadkowie wskazali, iż zainteresowany w okresie od dnia 6 kwietnia 1988 r. do dnia 30 września 1996 r. oraz od dnia 1 lipca 1997 r. do dnia 31 sierpnia 1997 r. stale wykonywał czynności w gospodarstwie, wymieniony natomiast m.in. w okresie od dnia 25 lipca 1992 r. do dnia 30 czerwca 1996 r. mieszkał w miejscowości oddalonej o 208 km w obie strony od położenia gospodarstwa rolnego, co jednoznacznie przesądza o braku możliwości w podanym czasie stałej pracy w gospodarstwie rolnym.
W ocenie Komendanta Głównego Policji w zaistniałej sytuacji Komendant Powiatowy Policji w Z. zbyt pochopnie i bez należytego krytycyzmu przyznał zeznaniom tym walor wiarygodności.
W wyniku rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, polegającego na nieustaleniu, czy przesłanki określone w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników zaistniały, Komendant Powiatowy Policji w Z. przyznał [...] Z.K. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wnioskowany okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika.
Ponadto wbrew treści § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, a także art. 106 ust. 1 oraz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi błędne określono termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości na dzień przypadający na trzy lata wstecz przed dniem złożenia przez niego stosownych dokumentów oraz wniosku w tym zakresie w komórce organizacyjnej właściwej do spraw kadr.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż naruszenie polegające na wydaniu przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego miało charakter rażący, bowiem mimo nieustalenia przez organ, czy [...] Z.K. spełnia zawarte w ustawie przesłanki pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika okres od dnia 7 kwietnia 1988 r. do dnia 30 września 1992 r. wliczono wymienionemu do określonej wyżej wysługi lat, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat oraz zawyżenie wysokości uposażenia policjanta z tytułu tejże wysługi i generowanie
Za zasadne organ odwoławczy uznał również nadanie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez [...] Z.K. kwoty uposażenia zasadniczego, ustalanej z uwzględnieniem wysługi lat, do wymogów obligowanych przepisami prawa.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.K. zarzucił organom Policji obu instancji:
- naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2007 r. wydany został z rażącym naruszeniem prawa, gdy tymczasem tak nie jest, a nawet gdyby uznać, że rozkaz ten narusza prawo, to naruszenie prawa nie ma postaci rażącej;
- naruszenia przepisów art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, poprzez błędne przyjęcie, że z uwagi na fakt kształcenia się w szkole ponadpodstawowej praca w gospodarstwie rolnym na stanowiła głównego źródła jego utrzymania, a przez to niemożliwe jest uznanie go za "domownika" w rozumieniu przepisów ww. ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a tym samym odmowę zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 7 kwietnia 1988 r. do 30 września 1992 r.;
- naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zbadania wszelkich jej okoliczności oraz poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy, tak jakby celem organu nie było wyczerpujące zbadanie sprawy, ale jedynie dopasowanie wybranych dowodów do z góry założonej tezy, przy czym pojawiające się wątpliwości wyjaśniono za pomocą hipotez, zamiast środków dowodowych.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji S. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K..
W uzasadnieniu skargi przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie skarżący zarzucił, że organ dokonał błędnej wykładni pojęcia "domownik" i nieprawidłowo uznał, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. zaliczający okres jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego rażąco narusza prawo. Podkreślił przy tym, że rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest bowiem to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego Państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2014 r. w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Działanie w trybie nadzoru wymaga innego podejścia do sprawy i zbadania innych okoliczności niż przy rozpoznawaniu sprawy w pierwszej instancji lub w postępowaniu odwoławczym. Organ winien oceniać kwestie czysto prawne, które należy rozstrzygać według zasad stosowanych przy postępowaniu kasacyjnym. Stąd więc organ nie może podejmować kroków zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak to czyni w postępowaniu zwykłym. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, tj. czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad oznaczonych w art.156 K.p.a. Postępowanie nadzorcze jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a więc organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważenie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ zasadniczo dokonuje więc oceny sprawy przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie to, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, muszą tkwić w samej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi zaś w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.
Podkreślenia wymaga, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można zatem uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Nie budzi natomiast wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W wyroku z 4 lipca 2014 r., II GSK 798/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można rozważać w sytuacji, gdy organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oceniać należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym.
W przedmiotowej sprawie decyzja o zaliczeniu skarżącemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym do "wysługi lat" opierała się na określonej ocenie przedłożonych przez niego dowodów. Jeśli zatem nawet kontrola prowadzona przez właściwe organy w trybie postępowania nieważnościowego pozwala na stwierdzenie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozkazem personalnym, miało usterki co do swej rzetelności i wszechstronności, to uchybienia takie w żadnej mierze nie mogły być uznane za rażące naruszenie prawa. Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być bowiem usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym, odwoławczym, a nie w trybie nadzorczym.
W ocenie Sądu, rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., w przedmiocie zaliczenia Z.K. wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia, wbrew twierdzeniom Komendanta Głównego Policji, nie jest obarczony wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a zatem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia 6 maja 2014 r., naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby.
Do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, stosownie do § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, zalicza się:
1) okresy służby w Policji,
2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,
3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),
4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,
5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Za inne okresy, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie i na podstawie których podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby uważa się art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy z dnia 20 lipca 1990 r., w myśl którego ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy tej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, a jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2), zaś w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).
W niniejszej sprawie skarżący, ubiegając się o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, przedłożył Komendantowi Powiatowemu Policji w Z. pismo z Urzędu Gminy w K. z dnia 21 czerwca 2005 r. informujące o braku możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym, zeznania dwóch świadków na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, zaświadczenie z Urzędu Gminy w K. potwierdzające zameldowanie Z.K. w latach 1972-1998 pod adresem K., postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 1997 r. stwierdzające nabycie przez Z.K. 1/3 spadku po ojcu J.K. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2006 r. dotyczące działu spadku po J.K..
Powyższy materiał dowodowy na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, na podstawie którego orzekał Komendant Powiatowy Policji w Z. może być obecnie oceniany jako mniej lub bardziej przekonywujący. Jednakże nie można zasadnie stwierdzić, iż materiału tego w ogóle nie było, albo iż brak było jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku policjanta o zaliczenie danych okresów do stażu służby.
To, iż materiał dowodowy na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców, może budzić wątpliwości i potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń bądź wyjaśnień (w uzasadnieniu swojej decyzji wątpliwości te organy obu instancji dokładnie omawiają) i że w przypadkach postępowań zwykłych wątpliwości takie skutkują zazwyczaj uchyleniem podjętych z takimi wadami dowodowymi decyzji, nie znaczy, iż uchybienia takie mogą mieć jakiekolwiek znaczenie w szczególnym postępowaniu nadzorczym, jakim jest przedmiotowe postępowanie.
Wady natury dowodowej, mniej czy bardziej przekonywujące danie wiary danym dowodom przez organ, wymykają się generalnie z oceny dokonywanej w ramach nadzwyczajnego trybu kontrolnego przewidzianego w art. 156 K.p.a.
Dlatego w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuty formułowane obecnie zarówno przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., jak i przez Komendanta Głównego Policji na poparcie tezy o nieważności weryfikowanego w trybie nadzorczym rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. nie są zasadne i uchybienia te (w takiej formie jak przedstawione w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji) nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu.
Twierdzenie przeciwne prowadziłoby do rażącego naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wskazanej w art. 16 K.p.a. (tu rzeczonego rozkazu personalnego) i w konsekwencji prowadziłoby do przekształcenia trybu nadzwyczajnego w kolejny zwykły tryb kontrolny rozstrzygnięć administracyjnych.
Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. zgromadzono dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rodziców skarżącego oraz dokumenty w postaci zeznań świadków na okoliczność pracy skarżącego w tym gospodarstwie i zamieszkiwania przez niego na terenie tego gospodarstwa.
Zatem nie można zasadnie przyjąć, iż Komendant Powiatowy Policji w Z. rozstrzygnął sprawę bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego.
Odnosząc się natomiast do postawionych przez Komendanta Głównego Policji w zaskarżonej decyzji zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, w sposób rażący może być naruszony wyłącznie taki przepis, który podlega stosowaniu w swym bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga dokonywania wykładni prawa (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1043/07). Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 1998 r. (sygn. akt I SA 409/98) wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stan prawny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie samej treści przepisów prawnych, bez możliwości rozbieżnej wykładni. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodziła. Zarówno bowiem przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), jak i przepisy art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznych rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), regulujące pojęcie "domownika", nie są w pełni jednoznaczne i niewątpliwe. Orzecznictwo sądów administracyjnych niejednokrotnie wskazywało natomiast na to, że samo pobieranie nauki w szkole średniej nie wyklucza możliwości uznania członka rodziny rolnika za "domownika" w rozumieniu przepisów regulujących wliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy.
Organ nadzoru zinterpretował natomiast powyższe przepisy w ten sposób, iż fakt kształcenia się osoby pozostającej z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej poza miejscem zamieszkania, nie może świadczyć o stałym wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym, lecz o doraźnej pomocy rodzicom, co pozostaje w sprzeczności z bogatym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wydanym na tle interpretacji tych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r. o sygn. akt I OSK 321/11 publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Również podnoszone przez Komendanta Głównego Policji okoliczności, iż skarżący w wyniku dziedziczenia był współwłaścicielem w części ułamkowej nieruchomości, na której prowadzone było gospodarstwo rolne oraz, że otrzymywał rentę rodzinną po zmarłym ojcu, w świetle definicji zawartej zarówno w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznych rolników indywidualnych i członków ich rodzin, jak i w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie wykluczały co do zasady możliwości uznania go za "domownika".
Także, jeśli chodzi o postawiony przez Komendanta Głównego Policji zarzut rażącego naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez błędne ustalenie daty przyznania skarżącemu prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, należy zwrócić uwagę, iż przepisy te nie są jednoznacznie interpretowane w orzecznictwie.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., które wydane zostało m. in. w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 102 ustawy o Policji, w § 5 ust. 2 wyraźnie stanowi, że wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba, że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ust. 3 tego paragrafu stanowi zaś, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat określa się natomiast w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3 , z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. (ust. 4 § 5).
To jak należy odczytywać zapis zawarty w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu wywołuje w orzecznictwie rozbieżności, czego przykładem są np. wyroki - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 875/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 823/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Zastosowanie zatem przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. przy wydaniu rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2007 r. jednej z możliwych interpretacji powyższego przepisu o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności tego rozkazu personalnego z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. to bowiem oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zastosowanie natomiast przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w ujęciu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013r. II GSK 1975/11 LEX nr 1270121 ).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest ponadto pogląd, że poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych sprawy. Ustalenia faktyczne sprawy nie mogą być zwalczane zarzutem naruszenia prawa materialnego i dotyczy to zarówno błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania przepisów materialnoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11 LEX nr 1340137 ).
Reasumując, w ocenie Sądu, w analizowanej sprawie organy obu instancji nie wykazały rażącego naruszenia prawa, lecz odmiennie niż to uczynił to Komendant Powiatowy Policji w Z., oceniły stan faktyczny sprawy oraz zebrany materiał dowodowy w odniesieniu do przepisów, które w orzecznictwie były różnie interpretowane. Tym samym decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. z [...] stycznia 2007 r. zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI