II SA/Wa 1104/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjasłużbaprzeniesieniezwolnieniedyspozycyjnośćprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawa funkcjonariuszaochrona rodziny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkazy personalne dotyczące zwolnienia i przeniesienia funkcjonariusza Policji, uznając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy obu instancji.

Skarżący, funkcjonariusz Policji, zaskarżył rozkazy personalne o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do innej jednostki, argumentując mobbing i dyskryminację. Organy Policji uznały przeniesienie za uzasadnione potrzebami służby i uznaniowe. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone rozkazy, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy obu instancji, które nie rozważyły należycie potrzeb organizacyjnych, interesu społecznego i słusznego interesu funkcjonariusza, w tym aspektów ochrony rodziny i praw dziecka.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, M.M., na rozkazy personalne Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji, dotyczące jego zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do innej jednostki. Skarżący zarzucał mobbing i dyskryminację, wskazując na problemy z dostosowaniem godzin służby do opieki nad dziećmi oraz na przeniesienie na niższe stanowisko bez postępowania dyscyplinarnego. Organy Policji argumentowały, że przeniesienie było uzasadnione potrzebami organizacyjnymi, dyspozycyjnością funkcjonariusza i jego prawem do uznaniowego kształtowania polityki kadrowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozkazy, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa procesowego. Sąd podkreślił, że organy nie rozważyły należycie potrzeb organizacyjnych, interesu społecznego (w tym ochrony rodziny i praw dziecka) oraz słusznego interesu funkcjonariusza, a także nie wykazały, że przeniesienie na nowe stanowisko było równorzędne i uzasadnione rzeczywistymi potrzebami jednostki przyjmującej. Sąd wskazał na konieczność wyważenia interesu służby i indywidualnego interesu funkcjonariusza, a także na potrzebę uwzględnienia konstytucyjnych zasad ochrony rodziny i rodzicielstwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przeniesienie funkcjonariusza Policji z urzędu wymaga wykazania potrzeb organizacyjnych w nowej jednostce oraz zapewnienia równorzędnego stanowiska, chyba że zachodzą przesłanki z art. 38 u.P. Organy Policji nie wykazały tych okoliczności w sposób należyty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy Policji nie wykazały w sposób należyty potrzeb organizacyjnych w nowej jednostce ani równorzędności stanowiska, naruszając tym samym przepisy prawa procesowego i materialnego, w tym zasady ochrony rodziny i praw dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.P. art. 32 § 1 i 2

Ustawa o Policji

Przepis stanowi samodzielną podstawę do podjęcia decyzji o mianowaniu, przeniesieniu lub zwolnieniu policjanta, ma charakter uznaniowy, ale wymaga wykazania potrzeb organizacyjnych i równorzędności stanowiska.

u.P. art. 36 § 1 i 2

Ustawa o Policji

Umożliwia przeniesienie policjanta do innej jednostki lub miejscowości z urzędu lub na prośbę, właściwi przełożeni mają uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej.

u.P. art. 38 § 1 i 2 pkt 4

Ustawa o Policji

Reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, wskazując na kary dyscyplinarne lub inne przyczyny uzasadnione potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania na stanowisko równorzędne.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji stania na straży praworządności i podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez sąd.

u.P. art. 27 § 1

Ustawa o Policji

Treść ślubowania policjanta, w tym obowiązek przestrzegania prawa i dyscypliny służbowej.

u.z.z. art. 32 § 1 pkt 2

Ustawa o związkach zawodowych

Dotyczy jednostronnej zmiany warunków pracy na niekorzyść pracownika, stosowany odpowiednio do funkcjonariuszy Policji.

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa przez Rzeczpospolitą Polską.

Konstytucja RP art. 71 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Państwo uwzględnia w polityce społecznej i gospodarczej dobro rodziny.

Konstytucja RP art. 72 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy Policji nie wykazały należycie potrzeb organizacyjnych w nowej jednostce. Stanowisko służbowe, na które przeniesiono funkcjonariusza, nie zostało udowodnione jako równorzędne. Organy nie rozważyły należycie słusznego interesu funkcjonariusza oraz konstytucyjnych zasad ochrony rodziny i praw dziecka. Przeniesienie na niższe stanowisko bez postępowania dyscyplinarnego jest niedopuszczalne, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 38 u.P.

Odrzucone argumenty

Przeniesienie funkcjonariusza jest uznaniową decyzją przełożonego, uzasadnioną potrzebami służby. Policja ma prawo do elastycznego kształtowania stanów kadrowych. Służba w Policji wymaga dyspozycyjności i podporządkowania poleceniom przełożonych.

Godne uwagi sformułowania

organy administracyjne obu instancji w sposób należyty nie rozważyły potrzeb organizacyjnych, które wynikają z przyjętego modelu funkcjonowania Policji organy te nie mogą pomijać aspektu konstytucyjnej ochrony rodziny i rodzicielstwa (...) oraz praw dziecka (...) w kontekście interesu społecznego przeniesienie na inne niż równorzędne stanowisko, gdy nie zaszła jedna z przesłanek wskazanych w art. 38 ust. 2 lub 3 u.P. jest niedopuszczalne brak rozważenia rzeczywistych potrzeb organizacyjnych jednostki Policji, do której Skarzącego przeniesiono

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia funkcjonariuszy Policji, równorzędności stanowisk, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, w tym ochrony rodziny i praw dziecka."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w Policji i jej regulacji prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praw funkcjonariuszy służb mundurowych, konfliktu między potrzebami służby a życiem prywatnym oraz interpretacji przepisów dotyczących przeniesień służbowych, z uwzględnieniem ochrony rodziny.

Czy służba w Policji może kolidować z prawami rodzicielskimi? Sąd administracyjny rozstrzyga.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1104/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 491/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-04
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145§ 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do pełnienia służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant Główny Policji (zwany dalej "KGP"), po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2024r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej "KWP") z [...] lutego 2024r. nr [...] o zwolnieniu M. M. (zwany dalej "Skarżącym") z dniem [...] lutego 2024r. z zajmowanego stanowiska [...] Zespołu do spraw [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (zwany dalej "Zespołem") i z dniem [...] lutego 2024r. przeniósł Skarżącego z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] (zwana dalej "Komendą Miejską").
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r., poz. 572), art. 32 ust. 1 i 2 i art. 36 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2024r., poz. 145, zwana dalej "u.P.").
KGP w uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego wskazał, że Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia (zwany dalej "Naczelnikiem Kadr") Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (zwana dalej "Komendą Wojewódzką") wnioskiem personalnym z [...] lutego 2024r. wystąpił do KWP o przeniesienie z urzędu Skarżącego (wówczas asystenta ww. Zespołu) do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej. Wniosek uzasadniono niespełnianiem przez Skarżącego oczekiwań, m.in. w zakresie: dyspozycyjności (na co wpłynęła sytuacja rodzinna Skarżącego i odległość od miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby); zdyscyplinowania (ignorowania poleceń i podważania autorytetu przełożonego) i niedostatecznego zaangażowania w wykonywanie zadań służbowych (niedostosowania munduru wyjściowego do jednolitego wzoru, wymaganego przez kierownictwo Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej – zwany dalej "Wydziałem"). Naczelnik Kadr wskazał też na brak zgody KWP na zmianę godzin pełnienia przez Skarżącego służby i umożliwienie kierownictwu doboru osób wchodzących w skład trzyosobowego Zespołu, posiadających cechy pożądane przy realizacji zadań ww. komórki.
KGP wskazał, że z dokumentacji załączonej do akt wynika, że Skarżący [...] grudnia 2023r. zwrócił się do KWP o wyrażenie zgody na zmianę czasu pełnienia służby z 7:30-15:30 na 8:00-16:00 od [...] stycznia 2024r. (k. 153 III części akt osobowych). KWP, po negatywnym stanowisku Naczelnika Wydziału, odmówił Skarżącemu udzielenia zgody informując o tym Skarżącego ustnie [...] stycznia 2024r. i pismem z [...] stycznia 2024r. Z notatki Naczelnika Wydziału z [...] stycznia 2024r. (k. 6 akt sprawy) i notatki zastępcy Naczelnika Wydziału z [...] stycznia 2024r. (k. 20 akt sprawy) wynika, że [...] stycznia 2024r. Skarżący w obecności policjantów i pracownika sekretariatu, poinformował przełożonego, że nie stawi się następnego dnia do służby na godz. 7:30 i skomentował tę sytuację, jako "śmieszną". Skarżący [...] stycznia 2024r. ponownie zwrócił się raportem do KWP o wyrażenie zgody na zmianę godzin pełnienia służby (z 7:30-15:30 na 8:00-16:00) od [...] stycznia 2024r. (k. 160 III części akt osobowych). KWP, po ponownym negatywny zaopiniowaniu przez Naczelnika Wydziału, odmówił udzielenia zgody na zmianę czasu pełnienia służby, informując o tym Skarżącego pismem z [...] stycznia 2024r.
Skarżący od [...] stycznia do [...] lutego 2024r., mimo braku zgody na zmianę czasu pełnienia służby i wydanego ustnego polecenia Naczelnika Wydziału w przypadku kilkunastu dni nie stawił się na godz. 7:30, uzasadniając to koniecznością opieki nad dziećmi. Podjęto czynności wyjaśniające w trybie art. 134i ust. 4 u.P., zakończone przeprowadzeniem ze Skarżącym rozmowy dyscyplinującej (art. 132 ust. 4b u.P.), w związku ze stwierdzeniem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 132c u.P. Naczelnik Kadr we wniosku z [...] lutego 2024r. podniósł, że ze stanowiska Skarżącego wynika, że jego obowiązki jako rodzica dominują nad obowiązkami służbowymi (k. 18 akt sprawy). Naczelnik Kadr [...] lutego 2024r. przeprowadził ze Skarżącym rozmowę, podczas której omówiono zagadnienie zgody na zmianę czasu pełnienia służby i podważanie autorytetu przełożonego. Z wniosku Naczelnik Kadr wynika, że w związku z brakiem możliwości dalszej kontynuacji pełnienia przez Skarżącego służby w ww. Wydziale (niepodporządkowanie poleceniom przełożonych, zakres zadań Wydziału i brak możliwości zmiany czasu pełnienia służby Skarżącego), zaproponowano nawiązanie kontaktu z Naczelnikiem Kadr, w celu ustalenia miejsca pełnienia służby w jednostce Policji bliższej miejsca zamieszkania Skarżącego.
KWP [...] lutego 2024r. wydał wskazany na wstępie rozkaz personalny o zwolnieniu Skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniósł Skarżącego z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej.
Skarżący w odwołaniu z [...] lutego 2024r. (data prezentaty Komendy Wojewódzkiej) wniósł o uchylenie ww. rozkazu personalnego KWP, wskazując, że rozkaz personalny KWP nie ma od podstaw, lecz wynika z mobbingu kierownictwa Wydziału i dyskryminowania Skarżącego jako ojca. Skarżący przedstawił przebieg służby i sytuację rodzinną. Opisał okoliczności dwukrotnie udzielonej przez KWP zgody, obowiązującej do [...] stycznia 2024r., na zmianę godzin pełnienia służby w związku z opieką nad dziećmi w wieku 2 i 4 lat i konsekwencje nieudzielenia zgody na dalszy czas (osobiste i związane z pełnieniem służby). Zrelacjonował spotkanie z Naczelnikiem Kadr w sprawie przeniesienia na jeden z komisariatów podlegający KMP i przedstawił stanowisko w zakresie zmiany godzin pełnienia służby, przyczyn spóźnień i konsekwencji dyscyplinarnych, zakres obowiązków z odniesieniem do wykształcenia, oczekiwanego przez przełożonych dostosowania umundurowania wyjściowego i czasu na stawienie się w jednostce w związku z alarmem ćwiczebnym. Podniósł, że "przeniesienie" na mocy art. 38 ust. 2 pkt 4 u.P. na stanowisko [...] Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stanowi rażące nadużycie przepisów i granic uznania administracyjnego. Skarżącego przeniesiono na niższe stanowisko służbowe z innych przyczyn niż uzasadnione potrzebami organizacyjnymi, co nie było dopuszczalne, chyba, że potrzebą było "całkowite pognębienie wykwalifikowanego funkcjonariusza z pobudek pozamerytorycznych". Skarżący negatywnie ocenił wpływ pełnienia służby na nowym stanowisku, ze względu na sytuację rodzinną (opieka nad dziećmi i rodzicami) i przedstawił pogląd co do przebiegu służby i swoje zamiary i oczekiwania.
Do Komendy Wojewódzkiej wpłynął [...] lutego 2024r. wniosek Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] (zwana dalej "Organizacją związkową") o dopuszczenie do udziału w sprawie (art. 4, art. 26 ustawy z 23 maja 1991r. o związkach zawodowych - Dz.U. z 2022r., poz. 854 ze zm., zwana dalej "u.z.z.") i § 9 pkt 2 Statutu NSZZ Policjantów). KWP postanowieniem z [...] lutego 2024r. nr [...] dopuścił ww. Organizację do udziału w sprawie, doręczając to postanowienie ww. Organizacji [...] lutego 2024r., a Skarżącemu [...] marca 2024r.
Do KGP [...] marca 2024r. wpłynęło pismo Organizacji związkowej z [...] lutego 2024r. zawierające opinię, że przeniesienie Skarżącego "na stanowisko [...]" jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a przesłanki, którymi kierowali się przełożeni policjanta nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym. KWP nie wskazał zmian organizacyjnych, które uniemożliwiałyby pełnienie służby przez Skarżącego i zastosował niepełną podstawę prawną, wskazując jedynie w uzasadnieniu rozkazu personalnego, że Skarżącego przeniesiono na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 u.P. KWP nie dokonał też rzetelnej analizy kadrowej w kierunku możliwości przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko, a znalezienie stanowiska [...] w Komendzie Wojewódzkiej "nie powinno nastręczać żadnych problemów". Odniesiono się też do zmiany godzin pełnienia służby, czasu stawienia się w Komisariacie Policji w [...] w związku z alarmem ćwiczebnym i dostosowania umundurowania. Wskazano też na ponadprzeciętne wykształcenie policjanta, którego skierowano do służby, "gdzie jego wiedza i umiejętności nigdy nie zostaną wykorzystane". Poinformowano też o zamiarze zakończenia służby przez Skarżącego i zadano pytanie, czy Policję stać na pozbywanie się funkcjonariuszy z niemałym doświadczeniem, przeszkolonych i wdrożonych w służbę. Zdaniem Organizacji związkowej działania kierownictwa Wydziału noszą znamiona celowego działania, zmierzającego do pozbycia się Skarżącego z Wydziału w sposób, który jest "nie do zaakceptowania".
KGP, rozpatrując odwołanie, powołał się na zasadę legalizmu (m.in. z art. 7 Konstytucji RP) i wskazał, że był w szczególności zobligowany, tak jak KWP, dążyć do wykrycia prawdy obiektywnej - do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. KGP powinien też skontrolować postępowania i decyzję KWP, z punktu widzenia legalności i celowości, oraz do merytorycznie rozpatrzyć sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny aktualny na dzień wydawania decyzji. Winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego o nowe okoliczności faktyczne, które mogą mieć znaczenie prawne dla prawidłowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.P. Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z podstawowych warunków wykonania tych zadań jest niewątpliwie dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy. Granice tej dyspozycyjności określa u.P. i wydane na jej podstawie akty wykonawcze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 1993r., sygn. akt III AZP 38/92). Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P. stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Nie jest to stosunek pracy, w którym strony mogą kształtować i modyfikować jego określone elementy (np. stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania i dyspozycyjności) na zasadzie ich woli, a więc równości podmiotów (pracownika i pracodawcy). Służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza oraz przewiduje prawo właściwego przełożonego do dobierania sobie personelu (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 czerwca 2015r. sygn. akt II SA/Wa 1788/14). Konsensusu wymaga zatem jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. Dyspozycyjność policjanta nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć, czy potrzeb policjanta (por. wyrok WSA w Olsztynie z 6 października 2011r. sygn. akt II SA/Ol 605/11).
W myśl art. 32 ust. 1 u.P. do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: KGP, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant Stołeczny Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w Szczytnie i komendanci szkół policyjnych. Przepis ten ma charakter kompetencyjny, ale w praktyce działania organów Policji, zaakceptowanej w orzecznictwie Sądów administracyjnych, przyjęto, że stanowi on samodzielną podstawę do podjęcia decyzji o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przeniesieniu oraz zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska służbowego. Stosownie do art. 36 ust. 1 i 2 u.P. policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwe są podmioty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Przełożonym tym (odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie, bądź w ramach jednostki organizacyjnej) przyznano uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Z kolei uregulowanie prawne zawarte w ww. przepisie nie wskazuje kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji, jest to bowiem przepis o charakterze kompetencyjnym. Daje to właściwemu przełożonemu możliwość rozstrzygnięcia sprawy w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 15 maja 2015r. sygn. akt I OSK 2630/13 i wyrok WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2015r. sygn. akt II SA/Wa 2305/14).
Zdaniem KGP prowadzi to do wniosku, że przełożony właściwy w sprawach osobowych uprawniony jest do jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym przeniesienia funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej Policji lub innej miejscowości bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza art. 7 k.p.a. (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2010r. sygn. akt I OSK 919/90). Policja jest też organizacją posiadającą strukturę zhierarchizowaną, zdefiniowaną w § 1 pkt 6 zarządzenia KGP z 16 grudnia 2013r. nr 30 w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz.KGP z 2018r., poz. 89, ze zm.), zgodnie z którym jest to stan wewnętrznego zorganizowania Policji w systemie podporządkowania, a także wzajemnych uprawnień i obowiązków organów Policji oraz policjantów i pracowników Policji. Organizacja hierarchiczna ma na celu zapewnienie jednolitości, sprawności, szybkości, ekonomiczności i efektywności czynności służbowych, zdolności struktur organizacyjnych Policji do działań uporządkowanych, ustalenia odpowiedzialności indywidualnej w przypadku naruszenia prawa, bezczynności pomimo obowiązku działania albo wykonania zadań służbowych w sposób wadliwy (§ 3 ww. zarządzenia). Wskazane cele, realizacji których służyć ma przyjęty kształt struktury tej formacji, wyraźnie eksponują konieczność właściwego i prawidłowego wykonywania zadań nałożonych na tę organizację przez ustawodawcę, o jakich mowa w art. 1 u.P.
Zdaniem KGP przyjęty model organizacyjny Policji wymusza ustanowienie odpowiednich mechanizmów umożliwiających elastyczne kształtowanie stanów kadrowych w poszczególnych jednostkach i komórkach organizacyjnych tych jednostek. Instrumentem służącym sprawnej realizacji tego zadania jest możliwość przenoszenia funkcjonariuszy pomiędzy jednostkami Policji przez przełożonych, o których mowa w art. 36 ust. 2 u.P. Skarżący dobrowolnie zgłosił się do służby w Policji i zgodził się podporządkować szczególnej dyscyplinie służbowej, wynikającej z art. 25 ust. 1 u.P. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.P. przed przyjęciem do służby policjant składa ślubowanie m.in. pilnego przestrzegania prawa i dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych. Osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby w Policji wyraża zatem gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może na swobodnym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza. Osoba decydująca się na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich (por. postanowienie NSA z 17 marca 1999r. sygn. akt I SAB 8/99). Przejawem podległości służbowej są uprawnienia właściwego przełożonego, wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 u.P., do zwolnienia podległego mu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, a także do przeniesienia go z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce Policji lub miejscowości. Organem właściwym do podjęcia decyzji w zakresie zwolnienia Skarżącego ze stanowiska służbowego i przeniesienia Go do dalszego pełnienia służby w innej jednostce Policji, był [...] lutego 2024r. KWP - zgodnie z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 u.P., więc ww. rozkaz personalny nr [...] został wydany przez właściwy organ i uwzględnia obowiązujące w tym zakresie przepisy.
Specyfiką służb mundurowych jest podległość służbowa i prawo przełożonego do kształtowania zasobów kadrowych podległych mu jednostek Policji, w celu zapewnienia właściwego i efektywnego wykonywania przez nie przydzielonych zadań. Instytucja z art. 36 ust. 1 u.P., ma stanowić skuteczny instrument, za pomocą którego przełożony, o którym mowa w art. 36 ust. 2 u.P., może swobodnie dysponować zasobem kadrowym, zgodnie z aktualnymi potrzebami służby. Z akt wynika, że pomiędzy Skarżącym a kierownictwem Wydziału wystąpił brak porozumienia w kwestiach m.in. czasu pełnienia przez Skarżącego służby, zakresu jego obowiązków, dostosowania umundurowania. O poziomie konfliktu świadczyła odmowa podpisania przez Skarżącego notatki z rozmowy dyscyplinującej (art. 132 ust. 4b u.P.) przeprowadzonej przez Naczelnika Wydziału (upoważnionego przez przełożonego dyscyplinarnego) [...] lutego 2024r., w związku z popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego (k. 47 akt sprawy). Sytuacja ta nie sprzyjała prawidłowej realizacji zadań i utrzymaniu dyscypliny służbowej w Wydziale. KWP w ww. okolicznościach był nie tylko uprawniony, ale też zobowiązany do podjęcia działań zaradczych. W związku z tym i brakiem zgody na dostosowanie czasu pełnienia służby przez Skarżącego do jego obowiązków rodzicielskich, zwolnienie z zajmowanego stanowiska leżało w interesie społecznym, gdyż odpowiedni dla ww. Zespołu dobór kadr, ma na celu właściwe wykonywanie zadań.
KGP, ustosunkowując się do sytuacji życiowej Skarżącego (będącej przyczyną wielokrotnych spóźnień do służby), za zasadne uznał przeniesienie z urzędu do jednostki bliższej miejscu zamieszkania Skarżącego. Uwzględniono bowiem przede wszystkim kwestię skrócenia odległości od miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby – KWP wyszedł więc naprzeciw trudnościom z jakimi w życiu prywatnym musiał mierzyć się Skarżący. Mimo to Skarżący w odwołaniu przedstawia dezaprobatę dla decyzji KWP, z uwagi na nowe stanowisko i warunki pełnienia służby w Komendzie Miejskiej. Skarżący wymaga od przełożonych indywidualnego dostosowania stanowiska do zakresu obowiązków służbowych i warunków pełnienia służby do Jego oczekiwań. Ustawodawca nie uzależnił jednak możliwości przeniesienia policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji od przebiegu służby, kwalifikacji zawodowych, czy wykształcenia ogólnego, ani od subiektywnego przekonania funkcjonariusza co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Powyższe umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować ustawowe zadania nałożone na tę formację. Każdy policjant winien pamiętać, że służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania poleceniom przełożonego, a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, w których przyjdzie policjantowi realizować ustawowe zadania Policji. Dlatego też służba w Policji może dawać poczucie stabilizacji, rozumianej jako większa niż przeciętna gwarancja zatrudnienia, ale z całą pewnością stabilizacja ta nie może być kojarzona z pełnieniem służby w jednej, określonej jednostce lub komórce organizacyjnej, czy na danym stanowisku.
KGP, oceniając czy KWP zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, stwierdził, że argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca ww. rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Osobiste oczekiwania policjanta wobec organu nie mogą doprowadzić do uchylenia ww. rozkazu. Skoro przełożony uznaje, że w danych okolicznościach jest potrzeba innego "zagospodarowania" funkcjonariusza i odbywa się to zgodnie z prawem, to nie budzi wątpliwości, że zarzuty Skarżącego zmierzają w istocie do kwestionowania polityki kadrowej KWP i nie mogą stanowić uzasadnienia do uchylenia ww. decyzji. KWP, jako przełożony policjantów tej jednostki i jednostek jej podległych (zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do zapewnienia właściwej realizacji zadań i czynności służbowych w jednostce organizacyjnej Policji, która mu podlega) ma prawo do kształtowania polityki kadrowej i w jej ramach, kierując się wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych zadań Policji i uwzględniać specjalizację zadań i ciągłość ich wykonywania, decydować o zasilaniu stanu osobowego tych jednostek Policji. Gdyby możliwość kreowania polityki kadrowej byłaby ograniczona, zachwiana zostałaby struktura tych jednostek, a także podległość służbowa, tak ważna w Policji.
KGP zauważył, że policjant uprzednio zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesiony do dalszego pełnienia służby w innej jednostce Policji, nie jest automatycznie ani mianowany na stanowisko służbowe ani przenoszony do dyspozycji nowego przełożonego właściwego w sprawach osobowych wyłącznie wskutek przeniesienia, określonego w art. 36 ust. 1 u.P. Ww. rozkaz personalny KWP z [...] lutego 2024r., skutkujący przeniesieniem policjanta do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji powoduje zmianę przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przeniesienie z art. 36 ust. 1 u.P. ogranicza się do "umiejscowienia" funkcjonariusza "na stanie" nowej jednostki Policji. Policjant pozostaje bez przydziału służbowego, o ile po przeniesieniu do nowej jednostki, nie zostanie podjęta decyzja przez nowego przełożonego. Z chwilą przeniesienia Skarżącego do Komendy Miejskiej jego przełożonym właściwym w sprawach osobowych stał się Komendant Miejski Policji w [...] (zwany dalej "KMP").
KGP nie jest więc uprawniony do oceny, w jaki sposób KMP zagospodaruje policjanta przeniesionego do podległej mu jednostki Policji. Zagadnienie to nie jest objęte sprawą. Z tych względów brak było podstaw do uwzględnienia kwestii podniesionych przez stronę w odwołaniu. Niemniej jednak nie budzi wątpliwości, że Skarżący posiada kwalifikacje i doświadczenie zawodowe, a także odpowiednie wykształcenie i umiejętności do pełnienia służby w KMP, wobec czego przeniesienie do tej jednostki Policji spowoduje jej wzmocnienie. Z kolei służba ze swej istoty wymaga od policjanta szybkiego wdrożenia się w nowy zakres obowiązków, który zostanie mu określony w nowej jednostce Policji. KWP nie jest uprawniony do wskazywania nowemu przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych policjanta (KMP) konkretnego stanowiska, na jakie ma być mianowany funkcjonariusz przeniesiony. KWP nie jest uprawniony do wskazywania, jakie inne decyzje kadrowe winny być podjęte wobec przeniesionego funkcjonariusza przez KMP, w tym czy ma on zostać przeniesiony do dyspozycji tego przełożonego, mianowany na dane stanowisko służbowe w Komendzie Miejskiej albo w innej jednostce Policji podległej KMP.
KGP uznał ponadto, że zwolnienie Skarżącego z zajmowanego stanowiska i Jego przeniesienie do pełnienia służby w innej jednostce Policji było prawnie dopuszczalne, podjęta decyzja mieściła się w granicach kompetencji przyznanych KWP. Z uzasadnienia decyzji KWP wynika, że przyczyną zwolnienia Skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego było właściwe realizowanie zadań przez trzyosobowy Zespół, a przeniesienie Go do innej jednostki Policji umotywowane było uwzględnieniem sytuacji osobistej policjanta, przy jednoczesnym wzmocnieniu stanu osobowego KMP. Pełną wiedzę w zakresie potrzeb kadrowych w KMP i jednostkach jej podległych posiada KMP. KWP zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do ustalenia okoliczności istotnych w postępowaniu i pozwala na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o konieczności zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia jej z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce Policji. Dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności (w tym na wniosek strony), powodowałoby przedłużenie postępowania. Zbieranie materiału dowodowego nie może mieć charakteru dowolnego. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne dla tego konkretnego postępowania. Brak koncentracji materiału dowodowego skutkowałby tym, że kolejny materiał albo nie byłby przydatny dla przedmiotu tego postępowania, albo potwierdzałby okoliczności już znane organowi. To z kolei stałoby w opozycji do zasady szybkości i prostoty wyrażonej w art. 12 § 1 k.p.a.
Zdaniem KGP, KWP słusznie nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. rozkazowi personalnemu. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do ww. pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. KWP, nadając rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest bowiem jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Zaskarżona decyzja spełniała więc wymagania z art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki przemawiające za przedłożeniem interesu społecznego nad indywidualny interes strony. W praktyce orzeczniczej Sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów. Jednocześnie brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.
2. KMP rozkazem personalnym z [...] lutego 2024r. nr [...] mianował Skarżącego na stanowisko [...] Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] Komendy Miejskiej.
3. Adwokat Skarżącego wniósł [...] czerwca 2024r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozkaz personalny KGP, uznając, że narusza on:
- art. 36 ust. 1 u.P. w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 u.P. w zw. z art. 103 ust. 1 u.P. - przez ich niewłaściwe zastosowanie i przywołanie zaskarżonych przepisów jako podstawy prawnej przeniesienia Skarżącego na niższe stanowisko służbowe, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika istnienie przesłanek uprawniających organ do wydania takiej decyzji, a przeniesienie jest jedynie przejawem sankcyjnego przeniesienia Skarżącego do służby na niższym stanowisku służbowym, mimo nieprzeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego, skutkującego wymierzeniem kary w postaci obniżenia stanowiska służbowego,
- art. 38 ust. 1 i 2 u.P. - przez jego błędne zastosowanie i przeniesienie Skarżącego na niższe stanowisko służbowe bez istnienia przesłanek obligatoryjnych, czy nawet fakultatywnych przeniesienia,
- art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. przez jednostronną - dokonaną bez zgody, a nawet wiedzy zarządu zakładowego organizacji związkowej zmianę warunków na niekorzyść Skarżącego;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy ww. rozkazu personalnego KWP, mimo braku podstaw merytorycznych do podjęcia takiej decyzji oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak skorygowania wadliwości orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie przyjęcia "równorzędności stanowisk" służbowych i zmiany warunków pracy na niekorzyść Skarżącego i brak odniesienia się w zaskarżonym rozkazie do wszystkich zarzutów odwołania,
- art. 135 k.p.a. - przez jego niezastosowanie i niewstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji, mimo złożonego przez Skarżącego w sposób dorozumiany żądania w tym zakresie i zaistnienia istotnych przesłanek warunkujących konieczność zastosowania ww. przepisu z urzędu,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - przez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji, stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także które obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, bowiem Organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wystarczający całego materiału dowodowego w zakresie uznania, że Skarżący został przeniesiony na równorzędne stanowisko służbowe oraz brak analizy sytuacji kadrowej obu jednostek Policji, która miałaby uzasadniać takie przesunięcia osobowe, jakie w niniejszej sprawie zostały dokonane,
- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - przez brak odniesienia się przez KGP do stanowiska i twierdzeń Skarżącego, lakoniczne i wybiórcze uzasadnienie decyzji KGP, naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy, nienależyte sporządzenie uzasadnienia,
- art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. - przez arbitralne działanie Organu I instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania Organu II instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzje Organu pierwszoinstancyjnego nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił jedynie argumentację Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...],
- przepisu art. 80 k.p.a. - przez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym uznanie wszystkich wskazanych okoliczności za udowodnione.
Skarżący, z uwagi na powyższe, wniósł o: uchylenie ww. decyzji KGP oraz poprzedzającej ją decyzji KWP z [...] lutego 2024r. i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w sprawie nie ziściły się przesłanki z art. 38 ust. 1 u.P. - przeniesienia Skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Ponadto nie przeprowadzono względem Skarżącego postępowania dyscyplinarnego, skutkującego wymierzeniem kary dyscyplinarnej - obniżenia stanowiska służbowego, a mimo to przeniesiono Skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Skoro nie zaszła przesłanka obligatoryjnego ani fakultatywnego przeniesienia, to decyzja z tego zakresu jest wadliwa, gdyż możliwe było wyłącznie przeniesienie na stanowisko równorzędne. Przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym dodatku służbowym i stopniu etatowym nie czyni zadość założeniem z ww. przepisu. WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 28 kwietnia 2021r. sygn. akt II SA/Go 822/20 wskazał, że przeniesiony na stanowisko [...], które nie tylko jest całkowicie niezgodne z zajmowanym przez niego dotychczas stanowiskiem, ale również jest przejawem istotnej degradacji. Skarżącego przeniesiono do jednostki niżej zhierarchizowanej, bez możliwości dalszego awansu w stopniu służbowym, bo posiadany przez Skarżącego stopień służbowy [...] Policji jest wyższy niż docelowo najwyższy na stanowisku [...] komisariatu. Z art. 38 ust. 1 i 2 i art. 36 ust. 1 u.P. wynika, a contrario, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym, któremu to wymaganiu KWP nie sprostał. KGP nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wystarczający całego materiału dowodowego w zakresie uznania, że Skarżący został przeniesiony na równorzędne stanowisko służbowe oraz nie analizował sytuacji kadrowej obu jednostek Policji, która miałaby uzasadniać dokonane przesunięcia osobowe. KGP nie odniósł się do stanowiska i twierdzeń Skarżącego zawartych w odwołaniu, w tym w szczególności nie wskazał podstaw faktycznych jak i prawnych w tym przedmiocie, bowiem ograniczył się wyłącznie do powielenia stanowiska KWP. KGP przez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego sprawy i uznaniem wskazanych okoliczności za udowodnione, gdy w rzeczywistości w aktach brak pełnowartościowego dowodu, który przesądzałby o uchybieniu, brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, niewskazanie rzeczywistych podstaw ani uzasadnienia rzekomej równorzędności stanowisk.
Zdaniem Skarżącego, KGP naruszył też art. 32 ust. 1 pkt i 2 u.z.z. przez jednostronną dokonaną bez zgody, a nawet wiedzy zarządu zakładowej organizacji związkowej, zmianę warunków pracy na niekorzyść Skarżącego, którą było przeniesienie wyrażone w zaskarżonym rozkazie. Stosownie do art. 2 ust. 6 u.z.z. do spraw związkowych funkcjonariuszy Policji stosuje się odpowiednio przepisy u.z.z. z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 67 ust. 2 u.P. przepisy u.z.z. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w Policji może działać tylko jednej związek zawodowy i związek ten nie ma prawa do strajku. Nakaz odpowiedniego stosowania przepisów u.z.z. oznacza, że art. art. 32 ust. 1 do ust. 4 ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których organ Policji może, ale nie musi, zwolnić Policjanta ze służby (zob. wyrok NSA z 9 października 2012r., IOSK 497/12, CBOSA; Ł. Czebotar i in., Ustawa o Policji. Komentarz, Lex, tezy do art. 32). Dokonując oceny, czy jednostronna zmiana warunków pracy lub płacy pracownika nastąpiła na jego niekorzyść w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. należy mieć na względzie warunki pracy na dotychczasowym i nowym stanowisku oraz wysokość uposażenia, ale także możliwości awansu hierarchicznego i płacowego oraz prestiż stanowiska. Ochrona, jaką przewiduje art. 32 u.z.z. musi być rozumiana także jako ochrona interesów związku zawodowego, realizacji celów statutowych związków zawodowych przez jego działaczy. Wszystkie te okoliczności, nie tylko formalne porównanie zakresu obowiązków na danych stanowiskach wynikających z kart pracy, uposażeń oraz zwrotu, kosztów dojazdu, powinny podlegać rozważeniu i uzasadnieniu w uzasadnieniu rozkazu personalnego. Przeniesienie na podstawie art. 32 ust. 1 u.P. wymaga apriorycznego i ex ante stwierdzenia, że potrzeby jednostki, do której przenoszony jest policjant, są ważniejsze niż potrzeby dotychczasowej jednostki, a właściwości kompetencyjno-osobowościowe policjanta ze względu na potrzeby służby w nowej jednostce uzasadniają przeniesienie skonkretyzowanego funkcjonariusza. Tylko takie działanie może być ocenione jako działanie zgodne z interesem służby oraz z poszanowaniem interesu przenoszonego funkcjonariusza. Taka wykładnia przepisów prawa materialnego wymaga, aby tego rodzaju okoliczności faktyczne Znalazły się w treści uzasadnienia rozkazu personalnego wydanego na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 u.P. (wyrok NSA z 10 października 2023r. sygn. akt III OSK 5116/21).
Zdaniem Skarżącego KGP naruszył zasadę dwuinstancyjności, gdyż nie skorygował wadliwości rozkazu KWP w zakresie przyjęcia "równorzędności stanowisk" służbowych i zmiany warunków pracy na niekorzyść Skarżącego oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. KGP niesłusznie nie zastosował art. 135 k.p.a i nie wstrzymał natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, choć Skarżący w sposób dorozumiany wyraził w tym zakresie żądania Argumentacja przyjęta przez KGP powiela argumentację KWP oraz wskazuje, że przeniesienie służbowe Skarżącego nie wynika w istocie z pobudek innych, niż "ukaranie go" za rzekomą niesubordynację. W żadnej mierze nie sposób bowiem zgodzić się z Organem, że "niezakłócone sprawowanie opieki nad dwójką małoletnich dzieci" stanowiło w istocie ważny interes społeczny lub interes strony.
4. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga jest zasadna.
2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle ww. przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, np. decyzję, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że w akcie tym doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. W ocenie Sądu zaskarżony rozkaz personalny KGP, jak również utrzymany nim w mocy rozkaz personalny KWP z [...] lutego 2024r. nr [...] naruszały przepisy prawa procesowego w stopniu istotnym i mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy administracyjne obu instancji w sposób należyty nie rozważyły potrzeb organizacyjnych, które wynikają z przyjętego modelu funkcjonowania Policji. Sąd nie kwestionuje eksponowanego w zaskarżonej decyzji przyjęty w Policji modelu organizacyjnego, który wymusza ustanowienie odpowiednich mechanizmów umożliwiających elastyczne kształtowanie stanów kadrowych w poszczególnych jednostkach i komórkach organizacyjnych tych jednostek. Sąd zgadza się również z KGP, że instrumentem służącym sprawnej realizacji tego zadania jest możliwość przenoszenia funkcjonariuszy pomiędzy jednostkami Policji przez przełożonych, o których mowa w art. 36 ust. 2 u.P. Sąd zwraca jednak uwagę, że działania organów administracyjnych Policji powinny być legalne (art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a.), a więc mieć prawidłowo określone podstawy prawne, które są adekwatne oraz możliwe są do zastosowania w obiektywnie ustalonych okolicznościach faktycznych (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), przy zachowaniu zasad ogólnych, z których wynika swobodna, a nie dowolna ocena znajdujących się w sprawie dowodów (art. 80 k.p.a.).
Sąd wskazuje na wstępie, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia KGP stanowił m.in. art. 32 ust. 1 i 2 u.P.
Przepis art. 32 ust. 1 u.P. stanowi, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant Stołeczny Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w Szczytnie i komendanci szkół policyjnych.
Z art. 32 ust. 2 u.P. wynika, że od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego.
W judykaturze w związku z tym wskazano, że art. 32 ust. 1 i 2 u.P. nie zawiera typowych norm materialnoprawnych, natomiast można stwierdzić, że zawiera normę o charakterze ustrojowym i normę o charakterze procesowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono stanowisko, że zgodnie z art. 32 ust. 1 u.P. przepis ten stanowi samodzielną podstawę do podjęcia decyzji o mianowaniu funkcjonariusza Policji na inne równorzędne stanowisko służbowe. Żaden inny bowiem przepis u.P. nie normuje przesłanek "mianowania na stanowisko" i "zwalniania ze stanowiska". Rozstrzygnięcia w tym zakresie mają charakter decyzji uznaniowych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 9 marca 2006r. sygn. akt IV SA/Po 581/04, LEX nr 549651). Dokonywana przez Sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju aktów – uznaniowych - jest wąska i zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wydanie decyzji było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic swojej dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 707/16, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.P. policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę.
Stosownie do art. 36 ust. 2 u.P. do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwi są: Komendant Główny Policji na obszarze całego państwa, Komendant CBŚP w odniesieniu do policjanta CBŚP w ramach tej jednostki organizacyjnej, Komendant BSWP w odniesieniu do policjanta BSWP w ramach tej jednostki organizacyjnej, Komendant CBZC w odniesieniu do policjanta CBZC w ramach tej jednostki organizacyjnej, Dyrektor CLKP w odniesieniu do policjanta CLKP w ramach tej jednostki organizacyjnej, komendant wojewódzki Policji na obszarze właściwego województwa, komendant powiatowy (miejski) Policji na obszarze właściwego powiatu (miasta). Jeżeli przeniesienie między województwami, a także między CBŚP a innymi jednostkami organizacyjnymi Policji, BSWP a innymi jednostkami organizacyjnymi Policji w przypadku przeniesienia do CBZC - Komendant CBZC, a w przypadku przeniesienia do CLKP - Dyrektor CLKP następuje w związku z porozumieniem zainteresowanych przełożonych i policjanta, przeniesienia dokonuje komendant wojewódzki Policji właściwy dla województwa, w którym policjant ma pełnić służbę, w przypadku przeniesienia do CBŚP - Komendant CBŚP, w przypadku przeniesienia do BSWP - Komendant BSWP, a w przypadku przeniesienia do CBZC - Komendant CBZC.
Sąd zauważa, że u.P. nie określa żadnych warunków przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości. U.P. nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi powinien się kierować organ dokonujący przeniesienia policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji lub do innej miejscowości. Tak sformułowany przepis pozwala uznać, że przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawiono uznaniu właściwego organu Policji, który powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji.
Warto jednak odwołać się do art. 38 u.P., do którego odwołał się KWP w ww. rozkazie personalnym z [...] lutego 2024r., który utrzymał w mocy KGP w zaskarżonym rozkazie personalnym. W przepisie tym bowiem unormowano instytucję przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe. Z art. 38 ust. 1 u.P.p. wynika, że konieczne jest przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Ustawodawca w tym przepisie posłużył się terminem "przenosi się". Natomiast w art. 38 ust. 2 u.P. wskazano, kiedy możliwe jest przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Chodzi zatem o przypadki:
1) orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne;
2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko;
5) niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.
Do możliwości przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe również odwołuje się art. 38 ust. 3 u.P., wskazując na prośbę policjanta.
Tym samym należy uznać, że Sąd przy wykładni art. 32 u.P. i art. 36 ust. 1 u.P. nie może pominąć powołanego przez KWP www. rozkazie personalnym z [...] lutego 2024r. art. 38 ust. 2 pkt 4 u.P. Wykładnia logiczna, systemowa i celowościowa art. 32 u.P. w związku z art. 36 ust. 1 i art. 38 ust. 1 i 2 u.P. prowadzi bowiem do wniosku, że właściwy komendant jest uprawniony do przeniesienia policjanta bez jego zgody (z urzędu) w trybie art. 36 ust. 1 u.P. jedynie na równorzędne stanowisko w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości. Tym samym niedopuszczalne jest przenoszenie policjanta na inne niż równorzędne stanowisko, gdy nie zaszła jedna z przesłanek wskazanych w art. 38 ust. 2 lub 3 u.P.
Sąd wskazuje ponadto, że choć KGP wyjaśnił w zaskarżonym rozkazie personalnym, że KGP nie jest uprawniony do oceny, w jaki sposób KMP zagospodaruje policjanta przeniesionego do podległej mu jednostki Policji, gdyż zagadnienie to nie jest objęte sprawą i z tego względu brak było podstaw do uwzględnienia kwestii podniesionych przez stronę w odwołaniu, to KGP pomija okoliczność, że KWP w ww. rozkazie personalnym z [...] lutego 2024r. wyraźnie powołał się na art. 38 ust. 2 pkt 4 u.P., który wskazuje, że policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Zajęcie zatem stanowiska przez KGP w kwestii równorzędności stanowiska powinno mieć miejsce, także w kontekście powyższych rozważań Sądu co do interpretacji art. art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 u.P. w związku z art. 38 ust. 1 i 2 u.P. W judykaturze podkreśla się bowiem, że równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Podkreślić jednak wypada, że dokonując analizy równorzędności stanowisk, uwzględnić należy, jak najwięcej elementów pozwalających na ocenę równoważności, w tym warunki służby, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego określonego stanowiska służbowego (por.m.in. wyrok NSA z 1 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 3069/14). Skupienie się jedynie na wybranych kryteriach przy ustalaniu równorzędności stanowisk, jakimi były stopień etatowy oraz wysokość uposażenia, przy braku wzięcia pod uwagę warunków pełnienia służby przez Skarżącego, Sąd ocenił jako dowolne i arbitralne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest ponadto pogląd, że uposażenie jest tylko jednym z elementów pozwalających na ocenę równorzędności stanowiska (por. wyroki NSA z: 30 maja 2000r. sygn. akt II SA 220/00; 22 stycznia 2010r. sygn. akt I OSK 891/09). Brane muszą być zatem pod uwagę i inne czynniki, takie jak chociażby jego nazwa i zaszeregowanie oraz związany z nim stopień etatowy (por. wyroki WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1727/08 i z 4 marca 2010r. sygn. akt II SA/Wa 1643/09).
Sąd wskazuje ponadto, że decyzja o przeniesieniu policjanta w trybie art. 36 ust. 1 u.P. do pełnienia służby w innej miejscowości albo w innej jednostce organizacyjnej Policji jest podobnie, jak decyzja wydana w trybie art. 32 u.P., decyzją uznaniową. Ramy tego uznania wyznacza art. 7 k.p.a., a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służbowy Policji) oraz słuszny interes policjanta (zob. wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1298/06, LEX nr 328627). Rozważenie obu tych aspektów wynikających z art. 7 k.p.a. jest niezwykle istotne w sprawie. Warto też wskazać, że zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Przyznanie organowi uprawnienia do wydania decyzji uznaniowej o przeniesieniu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji nie oznacza zatem, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Właściwy przełożony, wydając stosowny rozkaz personalny, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i rozstrzygania. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji (rozkazu personalnego) właściwy organ Policji musi więc kierować się, określonymi w k.p.a., ogólnymi zasadami postępowania oraz przepisami określającymi jego obowiązki w postępowaniu dowodowym. Stosownie do powoływanego już art. 7 k.p.a., w toku postępowania powinnością organu jest zatem stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Właściwy organ zobowiązany jest też uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Rolą uzasadnienia wynikającą z art. 107 § 3 k.p.a. jest objaśnienie toku myślenia, który doprowadził organ administracji do zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa w konkretnej sprawie (zob. J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008 r., str. 530). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym. W orzecznictwie przyjmuje się (zob. np. wyroki NSA z: 6 października 2020r. sygn. akt I OSK 3235/18, 24 kwietnia 2018r. sygn. akt I OSK 1351/16 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, albo gdy pomimo formalnej poprawności jego treść nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się ponadto, że w przypadku przeniesienia, o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.P. niezbędne jest wykazanie przez organy, że wynika to z potrzeb organizacyjnych, które wynikają z przyjętego modelu funkcjonowania Policji oraz, że nowe stanowisko jest istotnie równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, o przeniesieniu policjanta oraz o zwolnieniu policjanta mają charakter decyzji uznaniowych. Przyznanie zatem w u.P. uprawnienia organom Policji do swobodnego kształtowania struktury organizacyjnej oraz doboru funkcjonariuszy nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1160/06; LEX nr 328545). Ramy uznania administracyjnego, o czym mowa wyżej, wyznacza art. 7 k.p.a., w którym odwołano się zarówno do interesu społecznego (w tym wypadku interesu służbowego Policji) oraz do interesu indywidualnego (konkretnego policjanta – Skarżącego).
Organy administracyjne obu instancji, rozpatrując sprawę i wydając rozkazy personalne dotyczące przeniesienia policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji lub do innej miejscowości, powinny zatem kierować się nie tylko kryteriami potrzeb służby, jej interesu, koniecznością zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji, ale też powinny mieć na uwadze słuszny interes policjanta. Oba te interesy organy administracyjne są więc zobligowane wyważyć. W judykaturze nie jest bowiem aprobowany w pogląd o bezwzględnej dyspozycyjności i zdyscyplinowaniu funkcjonariuszy (tak m.in. NSA w wyroku z 5 października 2017r. sygn. akt I OSK 760/17, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warto ponadto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2024r. sygn. akt III OSK 4903/21, który wyjaśnił w uzasadnieniu, że przeniesienie, na podstawie art. 32 ust. 1 u.P. wskazuje na uprzednie stwierdzenie istotniejszej potrzeby w nowej jednostce niż w dotychczasowej jednostce Policji, a zatem ważniejszego interesu w zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska w dotychczasowej jednostce i przeniesieniu go do służby w nowej jednostce. Mówiąc to jeszcze inaczej, przeniesienie na podstawie art. 32 ust. 1 u.P. wymaga apriorycznego i ex ante stwierdzenia, że potrzeby jednostki, do której przenoszony jest policjant, są ważniejsze niż potrzeby dotychczasowej jednostki, a właściwości kompetencyjno-osobowościowe policjanta ze względu na potrzeby służby w nowej jednostce uzasadniają przeniesienie skonkretyzowanego funkcjonariusza.
Tym samym w nowej jednostce Policji muszą istnieć nie tylko możliwości mianowania przenoszonego policjanta na podobne stanowisko, ale i taka potrzeba służby. Tylko takie działanie może być ocenione, jako działanie zgodne z interesem służby oraz z poszanowaniem interesu przenoszonego funkcjonariusza. Taka wykładnia przepisów prawa materialnego wymaga, aby tego rodzaju okoliczności faktyczne znalazły się w treści uzasadnienia rozkazu personalnego wydanego na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 u.P.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie zawarły w wydanych w sprawie rozkazach personalnych rozważań w zakresie wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu. W uzasadnieniach wydanych w sprawie rozkazów personalnych próżno szukać rozważań dotyczących potrzeb jednostki, do której przeniesiono Skarżącego policjanta oraz czy rzeczywiście były to ważniejsze potrzeby niż potrzeby dotychczasowej jednostki. W tym kontekście nie rozważono też właściwości kompetencyjno-osobowościowych Skarżącego policjanta ze względu na potrzeby służby w nowej jednostce, choć zakładowa Organizacja związkowa (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów) w piśmie z [...] lutego 2024r. w sposób wyraźny wskazała, że Skarżący jest osobą ponadprzeciętnie wykształconą (doktor nauk prawnych), znającą kilka języków, a został skierowany do służby, gdzie jego wiedza i umiejętności nigdy nie zostaną wykorzystane. Z akt sprawy wynika co należało do zadań Skarżącego w Komendzie Wojewódzkiej (k. 36 akt administracyjnych). Warto w tym miejscu wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 marca 2024r. sygn. akt III OSK 4903/21 wyraźnie wskazał, że w nowej jednostce Policji muszą istnieć nie tylko możliwości mianowania przenoszonego policjanta na podobne stanowisko, ale i taka potrzeba służby. Tylko takie działanie może być ocenione, jako działanie zgodne z interesem służby oraz z poszanowaniem interesu przenoszonego funkcjonariusza.
Taka wykładnia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 u.P. - które przecież wskazano w podstawie prawnej wydanych w sprawie ww. rozkazów personalnych KWP i KGP, wymaga, aby tego rodzaju okoliczności faktyczne znalazły się w treści uzasadnień rozkazów personalnych. Brak zatem rozważenia ww. okoliczności wskazuje na wadliwość wydanych w sprawie rozkazów personalnych, zarówno KGP, jak również utrzymanego nim w mocy ww. rozkazu personalnego z [...] lutego 2024r. Organy obu instancji naruszyły więc zarówno art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a to powoduje, że zarówno KGP, jak i KWP przekroczyli granice pozostawionej im dyskrecjonalności oraz nie uzasadnili wydanych przez siebie rozkazów personalnych dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, wykazującymi w przekonywujący sposób, że kolizję interesu służby z indywidualnym interesem Skarżącego należy rozwiązać, dając z takich, a nie innych względów, prymat temu pierwszemu.
Tym samym organy obu instancji nie spełniły ustawowych przesłanek warunkujących wydanie ww. rozkazów personalnych. Organy obu instancji w ogóle nie wykazały w wydanych w sprawie rozkazach personalnych, że w Komendzie Wojewódzkiej Policji czy Komendzie Miejskiej Policji istnieją stanowiska podobne do stanowiska, z którego Skarżący został zwolniony i przeniesiony do nowej jednostki Policji, oraz że potrzeby służby w zakresie obsadzenia takich podobnych stanowisk w Komendzie Miejskiej Policji przeważają nad potrzebami dotychczasowej jednostki Policji, w której pełnił służbę Skarżący, posiadający wysokie kwalifikacje zawodowe. Na takie potrzeby organizacyjne Komendy Miejskiej nie wskazał też KWP, sporządzający wniosek personalny o zwolnienie Skarżącego z dotychczasowego stanowiska służbowego i przeniesienie go do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej. Nie można zatem znaleźć uzasadnienia dla tak podjętych decyzji, w wyniku których wyspecjalizowany funkcjonariusz zostaje przeniesiony na niższe stanowisko służbowe, tylko z tego względu, że nie zdołano w macierzystej jednostce uwzględnić przesłanki wiążącej się z wykonywaniem obowiązków ojcowskich wobec dzieci w wieku 2 i 4 lat i przesunięciem czasu pracy o 30 minut, tj. zamiast godzin 7:30-15:30 na 8:00-16:00, a funkcjonariusz mieszkając 34 km od miejsca pełnienia służby przez wiele lat służby nie naruszał w żaden sposób dyscypliny służbowej.
Sąd wskazuje, że niekwestionowanym prawem organu Policji jest kształtowanie struktury poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji, określenie w ramach art. 1 ust. 2 u.P., konkretnych zadań Policji oraz ich realizacja przy pomocy odpowiednio wykwalifikowanych funkcjonariuszy. Jeżeli z tego względu, konieczne jest przeniesienie policjanta na inne równorzędne stanowisko służbowe, to ustawa stwarza taką możliwość. Niezbędne jednak jest wykazanie, że zaszły takie okoliczności. Przyznanie uprawnienia do swobodnego kształtowania struktury jednostek Policji oraz doboru odpowiednich funkcjonariuszy nie oznacza prawa do całkowitej dowolności i arbitralności przy podejmowanych rozstrzygnięciach (por. m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 1 marca 2011r. sygn. akt II SA/Wa 1796/10). Inna wykładnia prowadziłaby do przyjęcia całkowicie iluzorycznej kontroli Sądu administracyjnego w tym zakresie.
Sąd - uznając i akceptując szeroki zakres uprawnień organów Policji w odniesieniu do funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji, wynikający zarówno z art. 32 ust. 1 i 2 u.P., jak i z art. 36 ust. 1 u.P. - podkreśla, że organy te nie mogą pomijać aspektu konstytucyjnej ochrony rodziny i rodzicielstwa (art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. - Dz.U. z 2009r. Nr 114, poz. 946, zwana dalej "Konstytucją RP") oraz praw dziecka (art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji), w kontekście interesu społecznego, o którym mowa w art. 7 k.p.a., gdy rozpatrują kwestię zwolnienia Skarżącego ze służby z zajmowanego stanowiska i przenoszą Go z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości.
Z art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. z 2009r. Nr 114, poz. 946) wynika bowiem, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Warto też zauważyć, że przepis art. 71 Konstytucji RP statuuje prawo rodziny do pomocy ze strony państwa, wskazując w ust. 1 zdaniu 1, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. W art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji wskazano, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka.
Zdaniem Sądu, jakkolwiek w zaskarżonej decyzji KGP podniósł, że zasadne było przeniesienie Skarżącego z urzędu do jednostki bliższej miejscu zamieszkania Skarżącego w związku z jego sytuacją życiową (będącej przyczyną wielokrotnych spóźnień do służby), jak również, że KWP wziął pod rozwagę kwestię skrócenia odległości od miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, wychodząc naprzeciw trudnościom z jakimi w życiu prywatnym musiał mierzyć się Skarżący - to jednak należy wskazać, że w zaskarżonej decyzji nie uzasadniono dlaczego Skarżącemu, który pełnił nienagannie służbę w ww. Wydziale, gdzie służba jest pełniona praktycznie na jedną zmianę, nie umożliwiono przystosowania się do nowej sytuacji, w związku z tym, że nie uwzględniono prośby Skarżącego o zmianę godzin pełnienia służby. Było to tym bardziej istotne, że organom Policji obu instancji znana była okoliczność wynikająca m.in. z oświadczeń samego Skarżącego składanych w toku postępowania, jak i z ustaleń rzecznika dyscyplinarnego (k. 43-44 akt administracyjnych), że:
- żłobek na ul. [...] w [...] otwierany jest o godz. 6:30, a zamykany o 17:00;
- przedszkole w [...] na ul. [...] jest otwierane o 6:30 i zamykane o 17:00;
- żona Skarżącego jest funkcjonariuszką Policji i pełni służbę od [...] stycznia 2024r. od 6:30 do 14:30;
- pociąg relacji [...] odjeżdża w dni robocze m.in. o godz. 6:41; 7:02. Pociąg z Dworca Głównego w [...] do [...] odjeżdża o 16:15;
- autobus PKS z przystanku [...] ul. [...] odjeżdża do [...] o 15:49.
W związku z tym – w ocenie Sądu - uwzględnienie okresu przejściowego na umożliwienie korekty godzin służby któregokolwiek z małżonków (oboje byli funkcjonariuszami Policji, a żona Skarżącego zaczynała służbę równo w godzinie otwarcia ww. żłobka i przedszkola – 6:30) mieściło się w nierozważonym przy wydawaniu decyzji interesie społecznym i słusznym interesie obywatela, o których mowa w art. 7 k.p.a. - niezwykle istotnych w okolicznościach faktycznych sprawy w przedmiocie zwolnienia Skarżącego z zajmowanego stanowiska i Jego przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej. Przed wydaniem ww. rozkazów doszło też do skrupulatnego odnotowywania spóźnień Skarżącego, bez rozważenia obiektywnych trudności, na które powoływał się Skarżący w poszczególnych raportach (z [...] grudnia 2023r., [...] i [...], [...], [...] stycznia, [...] lutego 2024r. wskazał, że spóźnienia wynikały z konieczności umieszczenia dwójki dzieci w żłobku i przedszkolu oraz godzin funkcjonowania tych placówek; z [...], [...] lutego 2024r. wskazał ponadto, że sytuacja dojazdowa nie zmieniła się, a rozkład jazdy pociągów zostanie zmieniony po [...] marca, dodatkowo wyjaśnił, że placówki opiekuńcze, w których umieszcza dzieci są oddalone od siebie 7km, przedszkole w lipcu pozytywnie rozpatrzy wniosek Skarżącego o przyjęcie córki w wieku żłobkowym do grupy młodszych przedszkolaków).
Sąd nie kwestionuje stanowiska KGP, że każdy policjant winien pamiętać, że służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania poleceniom przełożonego, a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, w których przyjdzie policjantowi realizować ustawowe zadania Policji. W ocenie Sądu szybka adaptacja do nowych warunków nie oznacza adaptacji natychmiastowej w kontekście zarówno interesu służby, jak i interesu funkcjonariusza, które należy rozważać przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym.
Zdaniem Sądu organy Policji obu instancji przy wydawaniu uznaniowych rozkazów personalnych w trybie art. 32 i art. 36 ust 1 i 2 u.P. nie mogły więc pomijać aspektu konstytucyjnej ochrony rodziny, rodzicielstwa i praw dziecka, w kontekście interesu społecznego, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Skarżący bowiem, w związku z brakiem wyznaczenia okresu przejściowego przez właściwy organ Policji, nie sprawując opieki nad małoletnimi dziećmi, ale podporządkowując się dyscyplinie służbowej, naruszałby inne normy obowiązującego prawa, czego, co przyznaje KGP, czynić nie powinien, w związku ze składanym ślubowaniem. Z art. 27 ust. 1 u.P. wynika, że przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie według następującej roty: "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej".
W tym kontekście zaskarżony rozkaz personalny KGP, jak i utrzymany nim w mocy ww. rozkaz personalny KWP również z tych powodów należało uznać za nieprawidłowe proceduralnie - naruszające w szczególności art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. Nieprawidłowość ta miała istotne znaczenie w sprawie, gdyż w żadnym z ww. rozkazów personalnych, ani KWP, ani KGP, nie odwołano się do rzeczywistych potrzeb organizacyjnych jednostki Policji, do której Skarżącego przeniesiono, co było niezbędne w kontekście art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 u.P. i wyżej przedstawionej wykładni tych przepisów.
Sąd, reasumując stwierdza, że choć organy obu instancji, powołały się na przesłanki, które ich zdaniem przemawiały za celowością wydania w sprawie ww. rozkazów personalnych, to nie wykazały w sposób należyty ani zasadności ani celowości ich wydania w kontekście wypełnienia przesłanek z art. 7 k.p.a: interesu służby rozumianego także w aspekcie konstytucyjnej ochrony rodziny i rodzicielstwa (art. 18 Konstytucji RP) oraz praw dziecka (art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji) i słusznego interesu Skarżącego, który przedstawiając obiektywne i racjonalne przesłanki, wskazywał na czas potrzebny do przeorganizowanie życia rodzinnego. Ponadto, w żadnym rozkazie personalnym nie odwołano się, o czym mowa wyżej, do rzeczywistych potrzeb organizacyjnych jednostki Policji, do której Skarżącego przeniesiono. Skoro zatem organy obu instancji naruszył przepisy postępowania przez brak wyjaśnienia w sposób należyty ww., istotnych dla treści rozkazów personalnych o zwolnieniu Skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia Go z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej, to należało przyjąć, że doszło do przekroczenia ram uznania administracyjnego - naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym KGP nie mógł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymać w mocy ww. pierwszoinstancyjnego rozkazu personalnego KWP. Rozkaz ten jest z tych samych względów, co decyzja organu odwoławczego nieprawidłowy. W kontekście naruszenia art. 7 k.p.a. nieprawidłowe było też, w okolicznościach faktycznych sprawy nadanie ww. rozkazowi personalnemu KWP rygor natychmiastowej wykonalności.
Sąd, kierując się zatem nadrzędnym obowiązkiem, jakim jest wydanie orzeczenia, które stworzy taki stan, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem, zastosował art. 135 P.p.s.a., uchylając również rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
4. Organy administracyjne, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zobowiązane będą zatem uwzględnić powyższe wskazania Sądu, zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. W ocenie Sądu niedopuszczalne było przede wszystkim przyjęcie, że przed rozważaniem ww. kwestii wskazanych przez Sąd, możliwe było zastosowanie w sprawie art. 36 ust. 1 i 2 u.P.
5. Sąd w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964 ze zm.), strona skarżąca była reprezentowana przez adwokata.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI