II SA/Wa 11/16

II SA/Wa 11/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1013
par. 11 ust. 1 i par. 13 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib,  zasięgu działania i właściwości.
Dz.U. 2015 poz 761
par. 7 pkt 1 i par. 22 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...] orzeczeniem z dnia
[...] października 2015 r. nr [...], na podstawie § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) oraz § 7 pkt 1 i § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] orzekającej o niezdolności P.P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria N.
W uzasadnieniu wskazała, że wobec nieprawidłowych wyników badań poziomu [...] i biochemicznych wskaźników wydolności [...] przeprowadzonych ponownie po uchyleniu orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] przez CWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz w oparciu o badanie USG jamy brzusznej i konsultację lekarską (specjalisty chorób wewnętrznych i gastrologii), a także analizie wyników badań dołączonych przez stronę do odwołania, RWKL w [...] prawidłowo rozpoznała u P.P. schorzenie ujęte w pkt 1 orzeczenia, tj. hiperbilirubinemię i zakwalifikowała do § 44 pkt 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.
Podkreśliła, że schorzenie z racji konieczności dalszej diagnostyki (nie jest znana przyczyna) wymaga dalszej obserwacji i ewentualnego leczenia co wykracza poza obowiązki służbowe wojskowych komisji lekarskich (procesy diagnostyczne
i lecznicze są procedurami kontraktowanymi z NFZ i wykonywane w ramach umów z NFZ).
Stwierdziła, że zalecenia lekarskie nakazują, aby unikać czynników mogących wywoływać wzrost poziomu [...] we krwi, co ze względu na wymogi zawodowej służby wojskowej jest niemożliwe i może znacznie pogarszać stan zdrowia orzekanego.
Zaznaczyła, że wymagania od kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej są bardzo wysokie co spowodowane jest perspektywą wieloletniej, ciężkiej służby. Do zawodowej służby wojskowej powinni być powoływani zdrowi ludzie, gdyż służba ta ze względu na swoją specyfikę charakteryzuje się wieloma czynnikami uciążliwymi dla zdrowia m.in.: urazowością, bardzo dużym stresem, nieregularnym trybem pracy oraz związanym z tym nieprawidłowym odżywianiem się (co jest niepożądane przy hiperbilirubinemii). Wskazane zatem uwarunkowania wymagają od kandydatów bardzo dobrego stanu i w tym przypadku predysponują orzekanego w znacznym stopniu do nasilenia dolegliwości i możliwości powikłań wielonarządowych wynikających z rozpoznanego schorzenia czyniąc go niezdolnym do wykonywania jakichkolwiek zadań służbowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.P. zakwestionował orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] października 2015 r., uznając je za krzywdzące. Wniósł o skierowanie go na kolejne badania [...] przez wojskową komisję lekarską w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do skargi dołączył wyniki badań laboratoryjnych z dnia [...] września 2015 r. i [...] listopada 2015 r.
Skarżący wskazał, że CWKL w [...] nie uwzględniła przedstawionych do odwołania pozytywnych wyników badań poziomu [...] wykonanych w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym im. dr [...] w [...] z dnia [...] września 2015 r., które dołączył jako kserokopie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem. Podkreślił, że prowadzi zdrowy tryb życia i uprawia sport. Oświadczył, że jako żołnierz zawodowy odnosił sukcesy w sporcie oraz otrzymywał dobre opinie służbowe, a zatem należy się mu szansa na udowodnienie, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. ustanowiony przez skarżącego adwokat podtrzymał przedmiotową skargę wnosząc o uchylenie obu rozstrzygnięć oraz przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., dowodów z załączonej dokumentacji medycznej (badań przeprowadzonych w dniach: [...] września 2015 r., [...] września 2015 r., [...] listopada 2015 r.,[...] i [...] stycznia 2016 r. oraz [...] lutego 2016 r.). Wskazał na naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak: wszechstronnego rozważenia i obiektywnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, podjęcia niezbędnych kroków do jej wyjaśnienia, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dogłębnej oceny, co doprowadziło do nieuwzględnienia przesłanek warunkujących ocenę zdolności do zawodowej służby wojskowej i przekroczenia granic uznania administracyjnego,
• art. 136 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia na żądanie skarżącego dowodu z dostarczonej dokumentacji medycznej na etapie badania odwołania, podczas gdy organ powinien z urzędu podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a nie wymagać od strony poświadczania za zgodność z oryginałem dokumentów, gdy organ mógł zażądać wglądu do oryginału dokumentu.
Podkreślił, że CWKL w [...] całkowicie pominęła sygnalizowaną przez skarżącego potrzebę przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, zwłaszcza że w odwołaniu wskazał, iż wyniki badań uległy poprawie, a stężenie [...] jest w normie. Jednocześnie zaznaczył, że wyniki badań w kolejnych miesiącach potwierdzają tendencję spadkową [...] i świadczą o poprawie jego stanu zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414) zdolność psychiczną
i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy).
Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 8 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, zaś w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie skompletowanych dokumentów, o których mowa w § 9 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 i § 18 rozporządzenia). Odwołanie od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej składa się do CWKL w [...] za pośrednictwem komisji (§ 22). CWKL w [...], rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2).
Zaznaczyć należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje: sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a także ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji RWKL w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie w myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości. Stosownie zaś do § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wszechstronnego badania skarżącego oraz konsultacji specjalistycznej wewnętrzno - gastrologicznej. Również CWKL w [...], orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 22 pkt 1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy orzeczenia komisji lekarskiej I instancji zostało należycie uzasadnione.
W § 44 pkt 10 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. (rozdział XI – Układ Trawienny) wykazana została "hiperbilirubinemia", grupa I, kat. N. Zgodnie zaś z objaśnieniami szczegółowymi do § 44 pkt 1-17 ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia lub wyników badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez wojskową komisję lekarską.
Należy zwrócić uwagę, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o ponownie przeprowadzone wyniki badań laboratoryjnych oraz konsultacje specjalistyczne w związku z orzeczeniem CWKL w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. uchylającym orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., które to badania i konsultacje jednoznacznie wskazują na zaburzenia wartości wskaźników biochemicznych krwi i utrzymujący się podwyższony poziom [...]. Na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych - lekarz gastroenterolog stwierdził u skarżącego łagodną hiperbilirubinemię. Komisja zatem miała podstawy do kwalifikacji schorzenia do § 44 pkt 10, co spowodowało zaliczenie skarżącego do kategorii N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Jednocześnie należy podnieść, że CWKL w [...] rozstrzygając w sprawie wniesionego odwołania od orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] września 2015 r. brała pod uwagę załączony przez skarżącego wynik badania [...] z dnia [...] września 2015 r., co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd zauważa, że bez znaczenia dla dokonanej przez komisję oceny stanu zdrowia skarżącego pozostają załączone do skargi wyniki badań laboratoryjnych, które zostały przeprowadzone po dacie wydania zaskarżonego orzeczenia CWKL, a ponadto zawierają dane, które nie miały zasadniczego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1921/14 (dostępnym pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl), że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia to jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, LEX nr 533874). Nie jest on również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08, LEX nr 558886).
Sąd ocenia bowiem prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organem oraz zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy (w tym wypadku wyniki badań lekarskich zgromadzonych w toku postępowania orzeczniczego). Nie może zatem oceniać prawidłowości wydanych orzeczeń w oparciu o wyniki badań, które zostały przeprowadzone po zakończeniu postępowania orzeczniczego i nie były znane komisjom wojskowym orzekającym w sprawie.
Podkreślić należy, że wobec osób zaliczonych do grupy I prawodawca w załączniku nr 1 co do zasady zastosował surowsze kryteria oceny zdolności do służby. To samo bowiem schorzenie rozpoznane u osoby z grupy I, skutkujące kategorią N, może w odniesieniu do osób z grupy II , III i IV prowadzić do orzeczenia kategorii Z. Taka też sytuacja miała miejsce w odniesieniu do skarżącego, ponieważ rozpoznane u niego schorzenie w grupie II odpowiada kategorii Z, w grupie III kategorii Z/N, a w grupie IV kategorii Z. Oczywistym jest również, że wprowadzenie surowszych kryteriów wobec kandydatów na żołnierzy zawodowych związane jest z interesem służby i koniecznością przyjmowania do służby osób całkowicie zdrowych mogących sprostać jej wymogom. Słusznie zatem organ w zaskarżonym orzeczeniu zwrócił uwagę, że kandydat do zawodowej służby wojskowej powinien być całkowicie sprawny i zdrowy w chwili orzekania z uwagi na specyfikę służby wojskowej, która jest obarczona wieloma czynnikami uciążliwymi dla zdrowia.
W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] września 2015 r., kwalifikujące P.P. jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu komisje lekarskie opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania miały wystarczające podstawy do zastosowania przepisu § 11 powołanego rozporządzenia, a w dalszej konsekwencji § 44 pkt 10 załącznika nr 1, który w odniesieniu do kandydata do służby wojskowej nakłada obowiązek orzeczenia kategorii N zdolności do służby wojskowej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.