II SA/Wa 1077/20

II SA/Wa 1077/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 4934/21 - Wyrok NSA z 2024-10-02
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 6 pkt 4, ust. 10
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: Prezes AMW lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 231 ze zm.; dalej Kpa.)
i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U.
z 2018 r. poz. 2308 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1, 2 i 4 , art. 24 ust. 1 w zw. z art. 21
ust. 6 pkt 4 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2356 ze zm.; dalej ustawa
o zakwaterowaniu), po rozpatrzeniu odwołania M. R. (dalej: zainteresowany, skarżący), reprezentowanego przez adwokata, od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej Dyrektor OR AMW) nr [...] z [...] stycznia 2020 r. o odmowie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na rzecz st. sierż. M. R. - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR AMW.
Do wydania zaskarżonej decyzji Prezesa AMW doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pan [...]. M. R. jest żołnierzem zawodowym służby kontraktowej, który na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z [...] października 2018 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe inspektora w placówce Żandarmerii Wojskowej w [...]. Dyrektor
OR AMW rozpatrując wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego
z dnia [...] grudnia 2018 r. ustalił, że zainteresowany przed rozpoczęciem służby wojskowej był funkcjonariuszem Policji.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor OR AMW ustalił, że zainteresowany na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji we [...] z [...] lutego 2018 r. otrzymał pomoc finansową
na budowę domu jednorodzinnego w kwocie 14.592,00 złotych. Na mocy decyzji
nr [...] Komendanta Powiatowego Policji we [...] z [...] października
2018 r. ww. został zobligowany do częściowego zwrotu pomocy finansowej, tj. kwoty 5.836,80 złotych (pismo Komendanta nr [...] z [...] grudnia 2019 r.). Jak wynika z poczynionych ustaleń, zainteresowany na mocy ugody spłaca zobowiązanie ratalnie.
Dyrektor OR AMW pismem z [...] stycznia 2020 r. zawiadomił zainteresowanego o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do Oddziału AMW wpłynęła informacja
od zainteresowanego o zmianie adresu zamieszkania oraz zmianie liczby norm
z powodu urodzenia się syna (4 normy).
Dyrektor OR AMW po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r. odmówił M. R. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu uznał w szczególności, że prawo do lokalu mieszkalnego zainteresowanego zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa, poprzez udzielenie mu pomocy finansowej przez Policję na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zatem ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa z racji wstąpienia do zawodowej służby wojskowej nie jest uprawnione. Podkreślił, że osoba, która skorzystała z pomocy finansowej, traci uprawnienia podstawowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy
o zakwaterowaniu.
Zainteresowany nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora
OR AMW i wywiódł od niego odwołanie.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Prezes AMW przywołał przepisy regulujące zasady zakwaterowania żołnierzy zawodowych, wskazując, że prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Podał, że w myśl art. 21
ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:
1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby,
2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej,
3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy
o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym do przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r.
o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Jak wskazał Prezes AMW, ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości,
w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień,
o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień,
o których mowa w ust. 6.
Zdaniem organu odwoławczego bezspornym jest, że zainteresowany przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Policji i otrzymał pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Istota sprawy, w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten zawiera zakaz przydziału lokalu gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą
w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Jak wskazał Prezes AMW, ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Od 1 stycznia 1996 r. obowiązuje ustawa o zakwaterowaniu,
na podstawie której zastąpiono pomoc finansową – ekwiwalentem pieniężnym
w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ustawy
o zakwaterowaniu, w 2004 r., ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wówczas została wprowadzona kolejna forma finansowa zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi, ale po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo
do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej – odprawa mieszkaniowa.
W ocenie Prezesa AMW niezależnie od obecnie użytego nazewnictwa określającego wsparcie żołnierzy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych
i odesłania w pkt. 4 ww. przepisu jedynie do pomocy finansowej określonej przepisami ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r., wszystkie ww. formy służą wsparciu w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Z tej przyczyny użyte, w tym przepisie pojęcie pomocy finansowej należy rozumieć szeroko, czyli także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym. Zatem jeżeli analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji jest to, ażeby policjant mógł zrealizować prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu,
a w razie jego braku wypłatę pomocy finansowej (art. 88 i art. 94 ustawy
z 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.), to koniecznym było uwzględnienie faktu, że prawo zainteresowanego do lokalu zostało zrealizowane. Przyznanie ww. pomocy finansowej oznacza bowiem, jak stwierdził organ odwoławczy, że na gruncie ustawy o Policji funkcjonariusz ten oraz jego małżonek traktowani są jako osoby, których potrzeby mieszkaniowe zostały definitywnie zaspokojone.
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, jak stwierdził Prezes AMW, że prawo zainteresowanego do lokalu mieszkalnego zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa i ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa z racji wstąpienia do zawodowej służby wojskowej nie jest uprawnione. Zwrócił uwagę, że ww. ustawy pragmatyczne traktują pełnienie służby przez funkcjonariuszy i żołnierzy zawodowych jako równorzędne i gwarantują osobom zmieniającym rodzaj wykonywanej służby ciągłość należnych im uprawnień i świadczeń. Fakt, że ustawa
o zakwaterowaniu była wielokrotnie nowelizowana powodował zmianę nazw instytucji prawnych, w tym w szczególności nazw finansowych form realizacji prawa
do zakwaterowania. W ustawie o Policji nazwy instytucji prawnych, w tym dotyczące pomocy finansowej pozostały, co do zasady, niezmienne. Nie rewiduje to jednak,
w opinii organu odwoławczego, istoty rzeczy, że ww. ustawy mają spójny cel,
tj. realizację obowiązku Państwa wobec osób ze służb mundurowych
w zabezpieczaniu im potrzeb mieszkaniowych oraz to, że żołnierz zawodowy
i policjant z tego wsparcia może skorzystać tylko raz.
Prezes AMW stwierdził, że uprawnienia dedykowane funkcjonariuszom
i żołnierzom zawodowym oparte są na wspólnych założeniach systemowych, gdyż charakter tych uprawnień jest zbliżony ze względu na cel jakiemu służą,
tj. umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, zapewniając tym samym należyte wykonywanie obowiązków służbowych z zakresu obrony bezpieczeństwa
i porządku publicznego kraju. Dlatego też odmienne traktowanie pomocy finansowej określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu i łączenie jej tylko
ze świadczeniem wypłacanym żołnierzowi zawodowemu doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz (dobrowolnie) zmieniając, czy kontynuując służbę
w strukturach wojskowych, dwukrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na ten sam cel, jakim jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych. Zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku nie tylko do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy co stoi w sprzeczności z zasadami równości wobec prawa
i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Odnosząc się do zarzutu zainteresowanego, zgodnie z którym zwrot otrzymanego wsparcia miałby przesądzać o zaistnieniu bądź potwierdzeniu prawa
do zakwaterowana, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma on potwierdzenia
w żadnej regulacji prawnej, czy to dotyczącej uprawnień funkcjonariuszy i ich praw do zakwaterowania, czy też żołnierzy. Podkreślił, że ww. zwrócił jedynie część otrzymanej pomocy finansowej, a kwota otrzymanego wsparcia finansowego nie przesądza o zaistnieniu bądź potwierdzeniu prawa do zakwaterowana.
Ponadto Prezes AMW wskazał, że moc wiążąca przytoczonej przez zainteresowanego wewnętrznej opinii prawnej w żaden sposób nie narzuca treści
i kierunku rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie Prezesa AMW zawiadomienie Dyrektora OR AMW
z [...] lutego 2019 r. informujące o umieszczeniu żołnierza na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego jest czynnością materialno-techniczną, zatem nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Prezesa AMW do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r., poz. 2356 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że w sytuacji, gdy literalne brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje, iż prawo do zakwaterowania nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek otrzymali pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia
1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36), organy przyjmują, iż "użyte w tym przepisie pojęcie "pomocy finansowej" należy rozumieć szeroko, czyli także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym", co doprowadziło do nieuzasadnionych i błędnych wniosków, iż skoro skarżący skorzystał już z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o Policji, to traci uprawnienia podstawowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu;
2) art. 2, art. 7 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.
z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze. zm.) w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy
o zakwaterowaniu w zw. z art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1 i 3 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r.
w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zwrot otrzymanego wsparcia przez skarżącego w oparciu o ustawę o Policji nie przesądza o zaistnieniu lub potwierdzeniu prawa do zakwaterowania na podstawie ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub odwrotnie, co powoduje niekorzystne położenie, wręcz pokrzywdzenie wszystkich funkcjonariuszy
i żołnierzy przechodzących "między służbami", którzy zobowiązani do zwrotu całości lub części udzielonego wsparcia, na skutek przejścia, zostają pozbawieni korzystania w pełnym zakresie z praw, jakie przyznają im ww. ustawy w stosunku
do uprzywilejowanej pozycji tych funkcjonariuszy i żołnierzy korzystających ze wsparcia i prawa do kwatery, którzy nie zmieniają formacji lub zmieniają formację
po upływie minimalnego okresu przewidzianego przepisami prawa od dnia rozpoczęcia służby, umożliwiającego skorzystanie z tych praw w pełnym zakresie;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a polegające na pominięciu dowodu z dokumentów w postaci:
a) pisma KWP w [...] z dnia [...].01.2019 r. oraz ugody z dnia
[...].02.2019 r., z których wynika obowiązek częściowego zwrotu przez skarżącego udzielonej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego;
b) pisma AMW/O w [...] z dnia [...].12.2018 r., zawiadomienia AMW/O
w [...] z dnia [...].02.2019 r. o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego, opinii oprawnej nr [...] z dnia [...].11.2018 r., z których wynika, iż organ uznał, że skarżący spełnia przesłanki do ustalenia i wypłaty świadczenia mieszkaniowego, co skutkowało błędnym ustaleniem, iż skoro skarżący skorzystał z pomocy finansowej udzielanej przez Policję to utracił uprawnienia podstawowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu;
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. w zw. z art. 107 § 3 Kpa. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu przez organ dowodów, które dopuszczono
i faktów, które uznano za udowodnione, co uniemożliwia skontrolowanie decyzji pod względem tego, czy organ w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy
i dokonały jego prawidłowej oceny pod kątem zaistnienia przesłanki negatywnej, określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu;
3) art. 8 Kpa. poprzez orzekanie na podstawie samodzielnie tworzonych przez organ przesłanek, niepopartych przepisami prawa oraz wydanie w toku postępowania administracyjnego odmiennego rozstrzygnięcia przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, co skutkuje naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego
z [...] marca 2020 r. (znak sprawy: [...]) - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a.;
2) uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. (znak sprawy
[...]) - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., oraz
3) zasądzenie od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację sformułowaną na rzecz postawionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Z przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania jeśli otrzymał on pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie, skoro będąc funkcjonariuszem Policji otrzymał pomoc finansową od Skarbu Państwa na budowę domu jednorodzinnego, to należało uznać, że uprawniona była dokonana przez organy obu instancji wykładnia systemowa i celowościowa przepisu art. 21 ust. 6
pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Sytuacja związana z koniecznością zwrotu części tej pomocy nie wpływa w ocenie Sądu na fakt jej otrzymania.
Trafnie Prezes AMW wyjaśnił, że pomoc finansowa przysługująca żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową, jako służbę stałą była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Analogicznie było w przypadku funkcjonariuszy Policji. Przyznanie pomocy zarówno na podstawie ustawy o zakwaterowaniu, jak również ustawy o Policji miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy i ich rodziny.
Prawidłowo też Prezes AMW podniósł, że określenie w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu cezury "do 31 grudnia 1995r." wynikało z tego, że doszło do zmiany od 1 stycznia 1996r. tej ustawy przez zastąpienie pomocy finansowej ekwiwalentem pieniężnym za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ww. ustawy - w 2004 r. zrezygnowano z wypłaty ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej, która przysługiwała żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Prawo do pomocy Państwa funkcjonariuszom Policji wynikało zaś
z przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.), w których również przewidziano ograniczenia w uzyskaniu pomocy.
Sąd zwraca również uwagę na kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu "nie przysługuje prawo do zakwaterowania", jak również na ogólne określenie przez ustawodawcę przesłanek negatywnych realizacji prawa do zakwaterowania.
Sąd, mając powyższe na względzie aprobuje wniosek organu administracyjnego – Prezesa AMW - płynący z interpretacji ww. przepisów, a także art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu w sposób systemowy i celowościowy, że w okolicznościach faktycznych sprawy skorzystanie przez funkcjonariusza Policji
z pomocy Skarbu Państwa w zakresie realizacji potrzeb mieszkaniowych, powoduje niemożliwość pozytywnego rozpatrzenia kolejnego wniosku tej osoby, która stała się żołnierzem kontraktowym, o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Ww. przepis znajdzie zastosowanie, gdy Skarb Państwa udzielił już raz pomocy finansowej, która przyczyniła się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych konkretnej osoby, bez względu na to, jaki mundur przywdziała w związku
z wykonywaniem służby na rzecz Państwa po udzieleniu ww. pomocy finansowej
na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18 stwierdził, że "nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że
z ustawy o zakwaterowaniu nie wynika zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Owszem taki zakaz nie jest wyrażony wprost, tym niemniej wynika on z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie.(...) Jak słusznie argumentuje organ, zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi
w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją jaka miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa (...)".
Z ww. orzeczenia NSA wynika, że wykładnia funkcjonalna art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu wyklucza parokrotne korzystanie z pomocy Państwa przez podmiot, który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej. Prezes AMW w uzasadnieniu zaskarżonej powołał się ponadto na wykładnie systemową i celowością ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, wyjaśniając dlaczego należało wziąć je pod rozwagę.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 690/19, wskazał, iż: "Kategoryczny jednak sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy "nie przysługuje prawo
do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów, dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że takie wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, może zostać wykorzystane tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy, wyrażonym w art. 21 ust. 6 ustawy, było bowiem wyłączenie
z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa
(ze środków publicznych) na cele mieszkalne".
Wobec powyższego jako nieuprawnione należy uznać twierdzenie, że pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych pozostaje w związku z aktualnie pełnioną służbą. Wobec tego bez znaczenia miałyby być zdarzenia, gdy wnioskodawca służył w innej formacji mundurowej - Policji. Takie założenie pomija istotną okoliczność. Otóż pomoc na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, dla osób pełniących służbę
w formacjach mundurowych, jest świadczona przez Państwo zasadniczo w dwóch formach: wsparcia przy uzyskaniu własnego lokalu albo pomocy przy korzystaniu
z lokalu cudzego (zapewnienie lokalu z zasobów służb bądź dopłata to kosztów najmu). Istnieje więc alternatywa i skorzystanie z jednej formy pomocy – np. na nabycie własnego lokalu - zamyka możliwości uzyskania innej – np. przydziału lokalu (od reguły tej istnieją tylko pewne wyjątki - np. art. 21 ust. 10 ustawy
o zakwaterowaniu). Ponieważ dane reguły są analogiczne w różnych służbach mundurowych zmiana rodzaju formacji nie może mieć wpływu na możliwość skorzystania z alternatywnych form pomocy, przewidzianej dla wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych. W tym kontekście bez znaczenia jest, że określony funkcjonariusz (jak skarżący) - po przejściu do innej służby - nie może korzystać z należnej żołnierzom pomocy mieszkaniowej w formie przydział lokalu, co służyłoby zapewnieniu jego aktualnych potrzeb. Z pomocy takiej nie mogą korzystać także inni żołnierze, o ile uzyskali już wsparcie przy nabyciu lokalu mieszkalnego
w trakcie pełnionej służby w Siłach Zbrojnych.
Dla takiej oceny nie może mieć znaczenia okoliczność, że pomoc przewidziana dla żołnierzy i np. funkcjonariuszy Policji w ramach poszczególnych form wsparcia nie jest identyczna. Musi to uwzględnić osoba decydująca się na zmianę rodzaju służby.
Zgodnie z wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu
z dnia 4 lutego 1997 r. (sygn. akt P 4/96) "(...) osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną istotną cechą, mają być traktowani równo, tj. żaden z żołnierzy i funkcjonariuszy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie. Natomiast wszelka płynność kadrowa w służbach mundurowych, która jest zjawiskiem częstym i pożądanym (stanowi element rozszerzenia bazy naboru do zawodowej służby wojskowej oraz uwzględnia dorobek służbowy funkcjonariuszy) nie jest podstawą do odstępstwa od ww. zasad, czy też uznania, jak w rozpoznanym zakresie, że taka pomoc nie została udzielona. Również w warunkach ekonomiczno - gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla dwukrotnego uprzywilejowania żołnierza, tj. raz w wyniku otrzymanej pomocy finansowej jako funkcjonariusz, i drugi raz z tytułu otrzymania lokalu mieszkalnego od organów wojskowych, gdyż naruszałoby to zasadę dbałości o majątek publiczny."
Reasumując, co do meritum sprawy - skoro organ administracji trafnie odkodował treść normatywną przepisu, zakreślającego negatywne przesłanki przydzielenia wnioskodawcy lokalu a jednocześnie istotne okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne - chybione są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wskazanych w niej naruszeń poszczególnych przepisów postępowania należy uznać, że nie są one zasadne ponieważ organ zgromadził w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy materiał dowodowy prawidłowo dokonał tez jego oceny nie naruszając przy tym ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w Kpa..
Skarżący kwestionując wydane w jego sprawie decyzje o odmowie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego powołał się na opinię prawną nr [...] z [...] listopada 2018 r. Należy mieć na uwadze, że przytoczona przez skarżącego opinia prawna w żaden sposób nie mogła narzucać treści i kierunku rozstrzygnięcia
w sprawie przedmiotowego postępowania. Natomiast zawiadomienie Dyrektora
z [...] lutego 2019 r. informujące o umieszczeniu żołnierza (skarżącego) na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego jest czynnością materialno-techniczną, zatem nie mogło mieć wpływu na treść zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania - zaskarżony akt jest zgodny
z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.
-----------------------
12