II SA/Wa 1075/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-12-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stypendium ministraosiągnięcia naukowestudentocena wnioskukryteria punktoweprawo o szkolnictwie wyższympostępowanie administracyjneWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę studenta na decyzję Ministra Edukacji i Nauki odmawiającą przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia, uznając, że uzyskana punktacja była niewystarczająca.

Student M. J. zaskarżył decyzję Ministra Edukacji i Nauki odmawiającą przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe. Skarżący zarzucał organowi naruszenie przepisów poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustalone wytyczne oceny wniosków. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sposób oceny wniosków, w tym zastosowane wytyczne, był zgodny z prawem, a uzyskana przez studenta punktacja była niewystarczająca do otrzymania stypendium.

Przedmiotem sprawy była skarga studenta M. J. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki odmawiającą przyznania stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022. Student zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wydanie decyzji w oparciu o wytyczne, które miały być nieprawidłowo ustalone i zmienione w trakcie postępowania. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego określiły kryteria i tryb przyznawania stypendiów, a szczegółowe zasady oceny punktowej, zawarte w wytycznych Zespołu doradczego, były racjonalne i miały na celu ujednolicenie oceny. Sąd podkreślił, że każdy konkurs jest odrębny i oceniany według wytycznych ustalanych każdorazowo dla danego konkursu. Wskazał również, że ocena wniosku odbywała się w sposób kolegialny na etapie Prezydium Zespołu, a nie tylko przez jednego eksperta. Sąd stwierdził, że uzyskana przez skarżącego punktacja (1,75 pkt) była niewystarczająca do otrzymania stypendium, które wymagało minimum 15,75 punktów w jego dyscyplinie. Nawet przy uwzględnieniu wszystkich nagród i procentowego udziału studenta, suma punktów nie przekroczyłaby wymaganego progu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, wytyczne Zespołu doradczego, które ujednolicają sposób oceny wniosków i przypisują wagi poszczególnym osiągnięciom, są dopuszczalne i nie wprowadzają zmian w przesłankach warunkujących przyznanie stypendium określonych w rozporządzeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia nie określały zasad oceny punktowej, dlatego racjonalne jest stosowanie wytycznych ujednolicających ten proces. Wytyczne te nie wprowadzają nowych przesłanek, a jedynie sposób ich oceny, co jest niezbędne do ustalenia rankingu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.s.w.n. art. 359 § ust. 1-3

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 363 § ust. 1

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

rozporządzenie w sprawie stypendiów art. 2 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

Określa, że udział w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową, musi być znaczący.

rozporządzenie w sprawie stypendiów art. 10 § ust. 2 pkt 1 lit. d

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

rozporządzenie w sprawie stypendiów art. 14 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

rozporządzenie w sprawie stypendiów art. 15 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.w.n. art. 341

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wydanie decyzji w oparciu o wytyczne Zespołu doradczego, które miały być ustalone bez podstawy prawnej. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wydanie decyzji w oparciu o zmienione w toku postępowania wytyczne. Naruszenie § 6 ust. 1 zarządzenia Ministra poprzez ocenę wniosku przez jednego eksperta z pominięciem kolegialnego trybu. Naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o zmienione w toku postępowania wytyczne, które nie były znane skarżącemu.

Godne uwagi sformułowania

każdy konkurs jest odrębny od poprzednich i oceniany według Wytycznych ustalanych każdorazowo indywidualnie dla danego konkursu Uchwała Zespołu eksperckiego (Wytyczne) nie wprowadza żadnych zmian w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, a jedynie przypisuje im jednakowe wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

członek

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendiów Ministra dla studentów, w szczególności kwestii oceny osiągnięć, stosowania wytycznych oraz procedury konkursowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu przyznawania stypendiów Ministra za znaczące osiągnięcia naukowe, który może ulegać zmianom w zależności od roku akademickiego i przyjętych wytycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów Ministra, a jej analiza wyjaśnia procedury oceny osiągnięć i potencjalne pułapki prawne.

Czy Twoje osiągnięcia naukowe wystarczą na stypendium Ministra? Sąd wyjaśnia, jak ocenia się wnioski.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1075/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant specjalista, Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Ministra Edukacji i Nauki w roku akademickim 2021/2022 oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. J. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki znak [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. w odmowy przyznania stypendium Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] października 2021 r. (data wpływu do organu) - Rektor Politechniki [...] złożył do Ministra Edukacji i Nauki (zwany dalej: Minister, organ) wniosek o przyznanie studentowi M. J. (zwany dalej: skarżący, student), stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022. Wniosek zawierał osiągnięcia naukowe studenta.
Zarządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 28 października 2021 r. (Dz. Urz. MEiN poz. 125, 128 i 139) powołany został Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (zwany dalej: Zespołem), liczący 47 członków, reprezentujących wszystkie dyscypliny naukowe i artystyczne, określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1818).
W dniu [...] listopada 2021 r. Prezydium Zespołu uchwaliło Wytyczne dla Zespołu doradczego w sprawie oceny wniosków o przyznanie stypendiów Ministra dla studentów i wybitnych młodych naukowców złożonych w roku akademickim 2021/2022 (zwane dalej: Wytyczne). W ww. Wytycznych Zespół zastosował nowe podejście do wyłaniania kandydatów do stypendium, wynikające z równości dyscyplin naukowych i artystycznych, polegające na przyznawaniu stypendiów w równej liczbie, w ramach poszczególnych dyscyplin. Zespół ustalił, że w danej dyscyplinie naukowej przyznaje się nie więcej niż 18 stypendiów, co oznacza, że studenci konkurowali ze sobą w ramach danej dyscypliny (jednej z 47), a nie w ramach całej dziedziny (jednej z 8). Wnioski z danej dyscypliny oceniane były w Zintegrowanym Systemie Usług dla Nauki/Obsługi Strumieni Finansowania (zwany dalej: ZSUN/OSF) przez jednego eksperta.
Informacja w sprawie wytycznych stosowanych przez Zespół przy ocenie wniosków została opublikowana na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Co robimy/Szkolnictwo wyższe i nauka/Szkolnictwo wyższe/Studenci/Stypendia Ministra dla studentów za znaczące osiągnięcia" w dniu [...] kwietnia 2022 r.
Wniosek dotyczący skarżącego - na podstawie dziedziny i dyscypliny wiodącej lub dodatkowej określonych we wniosku - został umieszczony na liście rankingowej w dyscyplinie [...], należącej do dziedziny nauk [...]. Z protokołu oceny wniosku wynika, że ww. uzyskał 1,75 punktu (ocena Zespołu w kategorii dotyczącej uzyskania nagrody indywidualnej lub znaczącego udziału w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, uwzględniono jedno z jedenastu zgłoszonych w tej kategorii osiągnięć, tj. zdobycie złotego medalu w klasyfikacji generalnej klasy [...] podczas zawodów [...]).
W dniu [...] marca 2022 r. Prezydium Zespołu uchwaliło listy rankingowe wniosków studentów, a następnie przekazało tę uchwałę Ministrowi. W dyscyplinie [...], należącej do dziedziny nauk [...], złożono 48 wniosków. Pozytywne rekomendacje Prezydium Zespołu uzyskało 12 wniosków. Minimalny próg punktowy dla ww. dyscypliny uprawniający do otrzymania stypendium wynosił 15,75 punktów. Wniosek dotyczący skarżącego nie uzyskał pozytywnej rekomendacji Prezydium Zespołu z uwagi na osiągnięcie 1,75 punktu.
Minister zaakceptował przedstawioną przez Prezydium Zespołu listę rankingową wniosków oraz zgodził się z punktacją wniosku studenta i przedstawioną rekomendacją. Na podstawie listy rankingowej wniosków, w ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za znaczące osiągnięcia dla studentów oraz limitu liczby i kwoty stypendiów określonych w § 14 pkt 1 i w § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. - w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 428, zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie stypendiów), Minister przyznał stypendia 432 studentom.
Decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Minister, działając na podstawie art. 359 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie Wyższym i Nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574 ze zm., zwana dalej: u.p.s.w.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o odmowie przyznania skarżącemu stypendium Ministra w roku akademickim 2019/2020 za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022.
Podstawę negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie organu, że uzyskana przez ww. liczba punktów wyniosła 1,75 i nie przekroczyła wymaganego minimalnego progu 15,75 punktów. Za uzyskane osiągnięcia skarżący uzyskał: 0 pkt - w kategorii dotyczącej autorstwa lub współautorstwa monografii naukowej lub rozdziału w monografii naukowej; 0 pkt - w kategorii dotyczącej autorstwa lub współautorstwa artykułu naukowego opublikowanego w czasopiśmie naukowym lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej; 0 pkt - w kategorii dotyczącej znaczącego udziału w projekcie badawczym o wysokim poziomie innowacyjności, realizowanym przez uczelnię, w której student odbywa lub odbywał kształcenie; 0 pkt - w kategorii dotyczącej wygłoszenia referatu naukowego dotyczącego badań naukowych o wysokim poziomie innowacyjności na ogólnopolskiej lub międzynarodowej konferencji naukowej o wysokim prestiżu; 1,75 pkt - w kategorii dotyczącej uzyskania nagrody indywidualnej lub znaczącego udziału w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw.
Tym samym przedstawione przez skarżącego osiągnięcia naukowe i uzyskana liczba punktów, na tle innych studentów ubiegających się w danej dyscyplinie o stypendium Ministra w roku akademickim 2021/2022, były niewystarczające do otrzymania stypendium.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w całości.
Wniósł nadto o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: 1) wydruku zrzutu ekranu ze strony internetowej Serwisu Rzeczypospolitej Polskiej pt. "Informacja na temat stypendiów Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2021/2022" z dnia 3 września 2021 r., według stanu na dzień 20 maja 2022 r.; 2) wydruku zrzutu ekranu ze strony internetowej Serwisu Rzeczypospolitej Polskiej pt. "Ogłoszenia wyników postępowania w sprawie przyznania stypendiów Ministra Edukacji i Nauki dla studentów na rok akademicki 2021/2022" z dnia 1 kwietnia 2022 r., według stanu na dzień 20 maja 2022 r.; 3) informacji w sprawie wytycznych stosowanych przez Zespół przy ocenie wniosków studentów o stypendia ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2021/2022 (konkurs SST02] - zaimplementowanych do ZSUN/OSF;
4) wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendiów Ministra dla studentów na rok akademicki 2020/2021 celem wykazania faktów: •publikacji informacji nt. stypendiów Ministra na rok akademicki 2021/2022 r. w dniu 3 września 2021 r., •wskazania kryteriów oceny wniosków o stypendium w na stronie internetowej Serwisu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 3 września 2021 r., •sposobu określania i przyznawania punktacji w oparciu o wytyczne obowiązujące w dacie ogłoszenia Informacji na stronie internetowej Serwisu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wytyczne obowiązujące od 15 listopada 2021 r. w oparciu o uchwałę Prezydium Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców - rażąco niekorzystną zmianę sposobu przyznawania punktacji, polegającą na przyjęciu możliwości przyznania punktów tylko za jedną nagrodę zespołową.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 359 ust. 1 w zw. z art. 363 u.p.s.w.n. w zw. z § 2 ust. 5 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie stypendiów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ decyzji w oparciu o protokół oceny wniosku o przyznanie stypendium ministra, listę rankingową i rekomendacje Prezydium Zespołu doradczego, sporządzone na podstawie Wytycznych, w których określono bez podstawy prawnej szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendiów studentom i młodym naukowcom, którą to kompetencję posiada wyłącznie Minister i powinien ją zrealizować w drodze rozporządzenia, tj. wydanie decyzji w oparciu o Wytyczne wydane bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do jej uchylenia w całości;
2. art. 359 ust. 1 w zw. z art. 363 u.s.w.n. w zw. z § 2 ust. 5 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie stypendiów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ decyzji w oparciu o treść Wytycznych, które to wytyczne zmieniały treść wytycznych poprzednio obowiązujących w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia tej sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji w całości;
3. § 6 ust. 1 zarządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 28 października 2021 r. w sprawie powołania Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (publ. jw.) poprzez dokonanie oceny wniosku dotyczącego skarżącego o przyznanie stypendium przez jednego eksperta, tj. z pominięciem kolegialnego trybu oceny wniosku wynikającego z ww. zarządzenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 7 i art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o zmienione w toku postępowania weryfikującego wniosek o stypendium Wytyczne w przedmiocie ocen wniosków studentów o stypendium Ministra, które nie były znane skarżącemu w momencie składania oraz rozpatrywania wniosku o przyznanie stypendium, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając skargę skarżący szczegółowo omówił ww. zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd, rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 359 ust. 1-3 u.p.s.w.n. stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. Stypendium przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora. Stypendium jest przyznawane na rok akademicki.
Przepis art. 363 ust. 1 u.p.s.w.n. przyznał Ministrowi kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz sposobu wypłacania tych świadczeń (stypendiów). W wykonaniu tego ustawowego upoważnienia Minister wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców stanowiąc, że rozporządzenie określa m. in: szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, studentom wykazującym się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów, stypendium dla studenta uczelni, nadzorowanej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, na dany rok akademicki, może zostać przyznane studentowi, który: 1) w poprzednim roku akademickim zaliczył rok studiów oraz 2) uzyskał wpis na kolejny rok studiów w danym roku akademickim. Procedura oceny wniosków składa się z oceny formalnej i oceny merytorycznej. Ocenie merytorycznej, za pomocą metody punktowej, podlegają wyłącznie wnioski spełniające wymagania formalne (§ 13 ust. 1). Kryteria uwzględniane przy ocenie merytorycznej wniosków o przyznanie stypendiów dla studentów określa § 10 rozporządzenia. Na podstawie oceny merytorycznej sporządza się listy rankingowe wniosków o przyznanie stypendiów według liczby przyznanych punktów (§ 13 ust. 2). Minister przyznaje nie więcej niż 840 stypendiów dla studentów (§ 14). Maksymalna wysokość stypendiów nie może przekroczyć 17 000 zł w przypadku stypendium dla studenta (§ 15). Stypendium wypłaca podmiot, którego wnioskodawca jest kierownikiem, ze środków finansowych przekazanych na ten cel przez ministra. Stypendium wypłaca się studentowi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia zaksięgowania środków na rachunku bankowym podmiotu, o którym mowa w ust. 1 (§ 16).
Zdaniem Sądu, bezzasadny jest zatem argument skargi, iż wyłączną kompetencję do określenia kryteriów i trybu przyznawania stypendiów posiada Minister i powinien ją zrealizować w formie rozporządzenia, bowiem właśnie w takiej formie określone zostały kryteria i tryb przyznawania stypendiów.
Przepisy rozporządzenia w sprawie stypendiów nie określają natomiast zasad oceny punktowej wniosków o stypendium Ministra. W konsekwencji prawidłowym, racjonalnym i mającym oparcie w dotychczasowej praktyce organu jest, że ocena taka realizowana jest w oparciu o kryteria, określone w rozporządzeniu Ministra, ale według zasad wynikających właśnie z Wytycznych, ujednolicających sposób oceny wniosków o przyznanie stypendium, ustalanych każdorazowo dla danego konkursu (na dany rok akademicki). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż uchwała Zespołu eksperckiego (Wytyczne) nie wprowadza żadnych zmian w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, a jedynie przypisuje im jednakowe wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu w celu zapewnienia możliwości ustalenia rankingu wniosków, uszeregowanego według największej liczby punktów, który będzie oparty na jednolitej punktacji poszczególnych rodzajów osiągnięć naukowych, a zatem będzie porównywalny. Nie można zatem uznać przepisów tej uchwały jako współtworzących podstawę prawną decyzji administracyjnych w sprawach przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2014 r. sygn. I OSK 565/14).
Z zarzutów skargi wynika, że skarżący z jednej strony neguje możliwość oparcia oceny wniosku (dotyczącej skarżącego) o zasady określone w Wytycznych uchwalonych przez Prezydium Zespołu w dniu 15 listopada 2021 r. (m.in. w związku z przyjętym w pkt 5 Wytycznych katalogiem wyłączeń osiągnięć), a z drugiej strony podkreśla jednak, że takie działanie było właściwe, tylko że zastosowano rozwiązania odmienne od zasad uprzednio określonych, tzn. dla oceny wniosków składanych w konkursach za poprzednie lata. Wytyczne uchwalone w dniu 15 listopada 2021 r. były bowiem odmienne od uprzednio obowiązujących zasad oceny wniosków.
Sąd, orzekający w składzie niniejszym stwierdza, że konkurs o przyznanie stypendiów dla studentów za znaczące osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe na dany rok akademicki, Minister ogłasza co roku. Wynikający w rozporządzenia w sprawie stypendium termin składania wniosków to okres od 1 do 25 października. Każdy konkurs jest odrębny od poprzednich i oceniany według Wytycznych ustalanych każdorazowo indywidualnie dla danego konkursu. Zespół ekspertów ma więc – w zależności od liczby wniosków, w tym rodzaju dziedzin naukowych, w których zostały złożone - prawo ustalenia sposobu oceny wniosków stypendialnych na dany rok. Ważne jest, aby kryteria oceny wniosków były jednakowe dla wszystkich ubiegających się o stypendium w danym postępowaniu konkursowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie odmawia się Ministrowi możliwości uszczegółowiania kryteriów oceny dokonań studentów i promowania określonej formy i doniosłości dokonań naukowych. Nie wszystkie też osiągnięcia naukowe, a jedynie znaczące, podlegają uwzględnieniu w procesie przyznawana stypendium. Ważne jest natomiast, aby przyjęte kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich weryfikowanych wniosków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2008/20). W niniejszej sprawie zaimplementowane do systemu ZSUN/OSF Wytyczne gwarantowały, aby oceny przygotowane przez poszczególnych ekspertów Zespołu były dokonane według jednolitych zasad.
Według Wytycznych, obowiązujących w konkursie na rok 2021/2022 w kategorii dotyczącej uzyskania nagrody indywidualnej lub znaczącego udziału w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach międzynarodowych konferencji naukowych, można było łącznie uzyskać 15 punktów. Przy ocenie uwzględniane były maksymalnie 3 nagrody indywidualne, za które można było przyznać łącznie nie więcej niż 10 punktów oraz jedna nagroda zespołowa, za którą można było przyznać 10 punktów podzielonych przez liczbę członków zespołu.
Sąd nie podważa prawidłowości przyjętych przez Prezydium w Wytycznych zasad oceny wniosków, gdyż biorą one pod uwagę oczywisty fakt, że dużo większy wysiłek należy włożyć w uzyskanie indywidualnego osiągnięcia, w szczególności publikacji lub wystąpienia na międzynarodowej konferencji naukowej, niż w uzyskanie nagrody zespołowej. Sąd jednakże nie umniejsza w żaden sposób rangi i wagi osiągnięć skarżącego, doceniając fakt, że zostały one uzyskane w międzynarodowym konkursie.
W odniesieniu do zarzutu skargi, dotyczącego oceny wniosku przez jednego eksperta Zespołu z pominięciem kolegialnego trybu oceny wskazać należy, że nie jest tak jak sugeruje skarżący, że pojedynczy ekspert decyduje o przyznaniu stypendium. Po wpływie wniosku był on przekazywany do oceny ekspertowi Zespołu reprezentującemu tę dyscyplinę naukową, do której został przyporządkowany wniosek studenta. Ekspert oceniał wniosek według przyjętych przez Zespół Wytycznych, dotyczących oceny wniosków. Następnie przygotowywano listę rankingową dyscypliny dla wniosków studentów, ułożonych według wyników punktów od największej liczby punktów do najmniejszej, i przedkładano ją do zatwierdzenia przez komitet dziedzinowy. Komitet dziedzinowy układał i przyjmował listy rankingowe dyscyplinowe i dziedzinowe dla wniosków studentów i przedstawiał je Prezydium Zespołu, który listy rankingowe dyscyplinowe i dziedzinowe wraz z jednoznacznymi rekomendacjami przedstawił
Ministrowi. Kolegialna ocena wniosku odbyła się więc na posiedzeniu Prezydium Zespołu.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi, dotyczącego nieprawidłowej oceny wniosku i wydanie decyzji w oparciu o zmienione w toku postępowania konkursowego Wytyczne, które nie były znane skarżącemu w czasie składania wniosku stwierdzić trzeba, że także ten zarzut nie jest zasadny. Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko skarżącego, że szczegółowe zasady przyznawania punktacji za poszczególne osiągnięcia naukowe, zawarte w Wytycznych, powinny być znane jeszcze przed terminem składnia wniosków o przyznanie stypendium. Rodzaje osiągnięć i sposób ich dokumentowania został określony w rozdziale 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów, a zatem były powszechnie znane w dacie sporządzania wniosków o przyznanie stypendiów. Ponadto, wniosek jest dokumentem sformalizowanym i zawiera szczegółowe objaśnienia, jakie osiągnięcia i dokonania naukowe podlegają ocenie przez Ministra. Z doświadczenia zawodowego Sądu wynika, że zawsze w tego typu konkursach najwyższe znaczenie przypisuje się osiągnięciom indywidualnym, których skarżący- jak przyznał podczas rozprawy- nie miał. Podczas wypełniania wniosku wskazuje się wszystkie możliwe osiągnięcia, gdyż dopiero ostatecznie podczas prac nad wnioskami może dojść do ostatecznej ich punktacji.
Wobec tego późniejsze dookreślenie zasad punktacji poszczególnych osiągnięć naukowych, nie mogło mieć wpływu na zgłoszenie we wniosku, bądź nie, określonych dokonań studenta. Skarżący bowiem nie miał żadnych innych oprócz wymienionych we wniosku. Następcze określenie zasad oceny dorobku studenta, punktujących wagę i doniosłość tych dokonań, musiało nastąpić dopiero po ustaleniu ilości złożonych wniosków w zestawieniu z przeznaczonymi środkami finansowymi na stypendia. Mnogość wniosków znacznie przekraczająca liczbę przyznawanych stypendiów, corocznie wymusza konieczność porównywania dorobku naukowego poszczególnych kandydatów. Nie stanowi to jednak o nierównym traktowaniu stron postępowania, skoro wytyczne zawierały szczegółowe, jednakowe dla wszystkich uczestników zasady przyznawania punktacji. Przedmiotowe wytyczne zostały stronom udostępnione poprzez publikację na stronie internetowej Ministerstwa w dniu 1 kwietnia 2022 r.
Organ wypełnił zatem obowiązek dokonania oceny wniosków według jednakowych, maksymalnie zobiektywizowanych i wiadomych dla stron postępowania kryteriów, bowiem do ich oceny powołał zespół ekspercki, zarządzeniem z dnia 28 października 2021 r. w sprawie powołania Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. Urz. MNiSW z 2021 r. poz. 125). Podstawę ku temu stanowił art. 341 u.p.s.w.n.
W dniu 15 listopada 2021 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium Ministra. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad i wytyczne te ukazały się na stronie internetowej organu.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy został szczegółowo przeanalizowany przez Ministra, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7 i art. 8 k.p.a. Osiągnięcia skarżącego, przedstawione we wniosku o przyznanie stypendium, zostały ocenione zgodnie z jednolitymi zasadami oceny wniosków zawartymi w Wytycznych, które zostały opublikowane na stronie internetowej urzędu Ministra wraz z ogłoszeniem wyników postępowania, a ocena każdego z osiągnięć została uzasadniona przez eksperta. Dodatkowo należy zaznaczyć, że wspomniane w uzasadnieniu skargi naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. dotyczy praktyk rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ale nie może oznaczać konieczności stosowania przez kolejne lata tych samych zasad oceny wniosku. Zespół ma prawo zmiany sposobu oceny wniosków stypendialnych. Istotne jest, co wywiedziono wyżej, by kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich ubiegających się o stypendium w danym postępowaniu konkursowym.
Wyjaśnić trzeba, że wniosku dotyczącym studenta wykazano jedynie aktywność ww. w konkursach - brak było innych rodzajów osiągnięć, które stanowiłyby wkład w rozwój nauki polskiej (np. udział w projektach badawczych, wygłoszone referaty, publikacja monografii czy artykułów naukowych). W skardze zostało wskazanych 11 nagród, jednakże 3 nagrody skarżący uzyskał w roku 2019 (a więc w roku, który nie obejmował roku akademickiego 2020/2021, tj. branego pod uwagę w konkursie o stypendium), 3 nagrody uzyskał w roku 2020, oraz 5 nagród uzyskał w roku 2021.
Ze wskazanych nagród 6 było nagrodami stricte w klasyfikacji generalnej, a pozostałe 5 nagród było uzyskanych w klasyfikacji cząstkowej - za dokumentację techniczną. Udział skarżącego w uzyskaniu nagród wynosił - w zależności od zawodów - od 6 do 16%. Z regulacji § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie stypendiów wynika natomiast, że udział w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie, musi być znaczący. Gdyby nawet dokonać symulacji, jak to uczynił pełnomocnik organu na użytek rozprawy, i uwzględnić wszystkie nagrody i wykazany wkład procentowy skarżącego w ich uzyskanie - za 11 nagród ww. uzyskałby 10,75 pkt, zaś próg punktowy uprawiający do otrzymania stypendium w jego dyscyplinie, wynosił 15,75 punktów.
W kontekście powyższego za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty zarówno co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Ponadto zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ szczegółowo omówił przepisy prawna i ustalenia faktyczne, który stanowiły podstawę jej wydania.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI