II SA/Wa 1071/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-03-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
zapomogaszkolnictwo wyższestudenciprocedura administracyjnakomisja stypendialnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchwałauchylenie decyzji

WSA uchylił decyzję o odmowie przyznania zapomogi studentowi, wskazując na brak protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych, co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości procedury.

Student K. S. zaskarżył decyzję o odmowie przyznania zapomogi na zakup laptopa, argumentując, że zakup był uzasadniony potrzebami naukowymi i rozwojowymi. Organy administracji odmówiły zapomogi, uznając zakup laptopa za nieuzasadniony ze względu na dostępność sprzętu na uczelni oraz wymagając zdarzenia zewnętrznego jako podstawy do przyznania zapomogi. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne, w tym brak protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości procedury podejmowania decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi studenta K. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki odmawiającą przyznania zapomogi na zakup laptopa. Student argumentował, że zakup był niezbędny do studiów i rozwoju naukowego, a trudna sytuacja życiowa uzasadniała przyznanie zapomogi. Organy uczelniane odmówiły zapomogi, uznając zakup laptopa za nieuzasadniony i wymagając, aby trudna sytuacja życiowa wynikała ze zdarzenia zewnętrznego. Skarżący podniósł również zarzut nieważności decyzji z powodu niezgodnego z regulaminem składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że kluczowe naruszenia proceduralne, takie jak brak protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych, uniemożliwiły kontrolę prawidłowości procedury podejmowania decyzji. Sąd podkreślił, że komisje są organami kolegialnymi, a ich decyzje muszą być podejmowane zgodnie z regulaminem, co powinno być udokumentowane w protokołach. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące zmiany składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej w trakcie roku akademickiego bez wyraźnej podstawy prawnej w regulaminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych stanowi istotne naruszenie proceduralne, które uniemożliwia kontrolę prawidłowości podjętych decyzji i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że komisje są organami kolegialnymi, a ich decyzje muszą być podejmowane zgodnie z regulaminem, co powinno być udokumentowane w protokołach. Brak protokołów uniemożliwia weryfikację, czy decyzje zostały podjęte przez właściwy organ i w przewidziany prawem sposób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 90

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 95 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 95 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych uniemożliwia kontrolę prawidłowości procedury. Zmiana składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej w trakcie roku akademickiego bez wyraźnej podstawy prawnej w regulaminie stanowi naruszenie trybu powoływania komisji.

Godne uwagi sformułowania

Komisje są organami kolegialnymi. Ustalenia we wskazanym wyżej zakresie, dotyczącym procedury podejmowania decyzji, nie zostały dokonane także przez organ odwoławczy w odniesieniu do decyzji organu I instancji, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Joanna Kube

przewodniczący

Waldemar Śledzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach przed komisjami stypendialnymi, znaczenie protokołów z posiedzeń, prawidłowość składu i trybu powoływania komisji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach świadczeń dla studentów na uczelniach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej, nawet w sprawach dotyczących świadczeń studenckich. Brak protokołów może prowadzić do uchylenia decyzji.

Brak protokołu z posiedzenia komisji stypendialnej doprowadził do uchylenia decyzji o odmowie zapomogi dla studenta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1071/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 120, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] na rzecz K. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] Politechniki [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 20r. nr [...], na podstawie art. 86 ust. 2 w zw. z ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s.w.n. i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. w związku z § 22 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2021/2022, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora P[...] z dnia [...] września 2021 r., zwanego dalej Regulaminem, po rozpoznaniu wniosku K. S. o przyznanie zapomogi na rok akademicki 2021/2022, odmówiła przyznania zapomogi.
W uzasadnieniu WKS wskazała, że w dniu [...].03.2022 K. S. - student Wydziału [...] złożył wniosek o przyznanie zapomogi w związku z zakupem laptopa. Podano, że na podstawie art. 90 u.p.s.w.n. w związku z § 22 Regulaminu, zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Wskazano, że w ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, że spełnia warunki uzyskania zapomogi, albowiem zakup laptopa jest nieuzasadniony ze względu na dostępność wysokowydajnych maszyn obliczeniowych na Wydziale.
K. S. w odwołaniu zarzucił naruszenie art. 90 u.p.s.w.n. w zw. z § 22 ust. 1 Regulaminu oraz art. 7, 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie wszystkich faktów znanych organowi z urzędu, co doprowadziło do uznania, że zakup laptopa nie uzasadnia przyznania zapomogi ze względu na dostępność wysokowydajnych maszyn obliczeniowych na Wydziale.
Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], na podstawie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 86 ust. 2 i art. 90 u.p.s.w.n. oraz na podstawie § 22 ust. 1 Regulaminu, po rozpatrzeniu odwołania K. S., utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej P[...] z dnia [...] kwietnia 2022 r.
W ocenie OKS odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zgodnie z § 22 ust. 1 Regulaminu zapomoga może być przyznana studentowi, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Jako zdarzenia uzasadniające wystąpienie studenta z wnioskiem o przyznanie zapomogi § 22 ust. 5 Regulaminu zalicza w szczególności:1) ciężką chorobę studenta lub członka jego rodziny; 2) śmierć najbliższego członka rodziny; 3) inne zdarzenie powodujące przejściowe spowodowanie trudnej sytuacji materialnej studenta.
W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej zdarzenia uzasadniające wystąpienie studenta z wnioskiem o przyznanie zapomogi powinno być zewnętrzne, na którego wystąpienie student nie miał wpływu i któremu nie mógł mu zapobiec. Trudno uznać aby zakup kosztownego komputera przez studenta spowodował pogorszenie się jego sytuacji materialnej, ani aby był zdarzeniem dającym prawo do zapomogi. Z powyższych względów decyzję WKS uznano za prawidłową.
Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa postępowania, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z § 7 ust. 1 i ust. 5 Regulaminu poprzez wydanie decyzji przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Politechniki [...] obsadzoną niezgodnie z trybem określonym w Regulaminie świadczeń P[...], przez co wydana decyzja obarczona jest wadą nieważności.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 90 u.p.s.w.n. w związku z § 22 ust. 1 Regulaminu polegającą na przyjęciu, iż zapomoga może być przyznana studentowi, który znalazł się w trudnej sytuacji materialnej jedynie ze względu na zdarzenie zewnętrzne, na którego wystąpienie nie miał wpływu i któremu nie mógł zapobiec, podczas gdy w rzeczywistości zapomoga może być przyznana studentowi, który znalazł się przejściowo, z jakiegokolwiek powodu, w trudnej sytuacji życiowej, negatywnie wpływającej na jego sytuację materialną. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o zarzut 1, uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w oparciu o zarzut 2 oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że w dniu [...] maja 2022 r. Rektor Politechniki [...] decyzją nr [...] zmienił decyzję nr [...] z dn. [...].10.2021 r., modyfikując skład powołanej wcześniej OKS (https://www.bip.pw.edu.pl/). Podniósł, że stosownie do § 7 ust. 1 i ust. 5 Regulaminu, OKS powoływana jest przez Rektora w terminie 2 tygodni od rozpoczęcia roku akademickiego, na rok akademicki. W oparciu o obowiązujący Regulamin nie ma możliwości zmiany, odwołania, ani powołania członków OKS w przypadku, jeśli w danym roku akademickim OKS została już powołana.
Zdaniem skarżącego, ponieważ decyzją Rektora P[...] nr [...] z dnia [...] października 2021 r. powołano OKS na rok akademicki 2021/2022, to należy uznać, że zmiany w jej składzie, które nastąpiły mocą decyzji Rektora nr [...] z dn. [...].05.2022 r. stanowią naruszenie trybu powoływania OKS określonego w Regulaminie. Z tego względu, że skład OKS, rozstrzygający w niniejszej sprawie, uwzględniał wprowadzone zmiany, należy uznać, że był ukształtowany niezgodnie z obowiązującym trybem, co prowadzi do wniosku, iż wydana decyzja obarczona jest wadą nieważności. O tym, iż zmiana składu OKS nie jest możliwa świadczy również § 5 ust. 2 Regulaminu świadczeń P[...], który daje Rektorowi prawo do dokonywania zmian w składzie Wydziałowych Komisji Stypendialnych. Brak jest jednakże tożsamej normy prawnej dla OKS, jak również podstaw do stosowania wyżej wymienionego przepisu także w zakresie OKS. Skarżący podniósł też, że zmiany w składzie komisji stypendialnych bez podstawy prawnej są także sprzeczne z ratio legis art. 86 ust. 3 zdanie pierwsze u.p.s.w.n. Celem zawartej tam normy prawnej jest bowiem to, aby świadczenia uczelniane, w przypadku jeśli samorząd studenci złoży odpowiedni wniosek, były bezwzględnie przyznawane przez niezależne od rektorów szkół wyższych komisje stypendialne. W sytuacji, jeśli do zmian w składach komisji dochodzi poza trybem przyznawania świadczeń określonym w regulaminie świadczeń dla studentów, to wydaje się, że niejako na wydawane decyzje mogą mieć w głównej mierze rektorzy szkół wyższych, kształtujący w ten sposób składy komisji. Takie sytuacje przeczą również celowi kontroli nadzorczej rektora szkoły wyższej względem komisji stypendialnych (art. 86 ust. 4 u.p.s.w.n.), która ma polegać na ocenie niezależnie wydawanych decyzji administracyjnych jedynie z przepisami prawa (a nie np. z zakresem uznaniowym). Nawet w sytuacji, która w pełni uzasadnia zmianę składu komisji stypendialnej (np. rezygnacja członka, utrata statusu studenta, rozwiązanie umowy o pracę), zmiana ta nie może odbyć się niezgodnie z przepisami prawa, W niniejszej sytuacji Rektor powinien zatem najpierw znowelizować odpowiednio Regulamin świadczeń P[...], a dopiero później zmodyfikować skład OKS. Regulamin świadczeń dla studentów nie jest aktem wydawanym samodzielnie przez rektora szkoły wyższej. Jego ustalenie odbywa się bowiem z samorządem studenckim (art. 95 ust. 2 u.p.s.w.n.). Z uwagi na treść § 7 ust. 1 i ust. 5 Regulaminu nie można w danym roku akademickim ani odwołać, ani modyfikować raz powołanego składu OKS.
Skarżący rozszerzył też argumentację skargi dotyczącą zarzutu naruszenia art. 90 u.p.s.w.n. w zw. z § 22 ust. 1 Regulaminu. Wskazał m.in., że skoro poniósł wysoki koszt związany z zakupem wydajnego komputera na cele związane ze studiowaniem i rozwijaniem zainteresowań naukowych, a jednocześnie jako osoba studiująca, nie posiadał stałych źródeł dochodu, to spełnił konieczne warunki warunkujące dostęp do zapomogi, tj. znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej.
Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zdaniem organu zarzut niewłaściwego obsadzenia OKS jest całkowicie chybiony. Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] została powołana zgodnie z § 7 Regulaminu i została obsadzona w prawidłowy sposób, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Brak jest logicznego uzasadnienia dla rozumowania skarżącego, iż zmiana osobowa składu komisji powinna zostać poprzedzona nowelizacją Regulaminu. Na mocy decyzji Rektora Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. ze składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej została odwołana [...] R. J., a na jej miejsce została powołana [...] I. B.. Zgodnie z przedmiotową decyzją wprowadzone zostały zmiany w decyzji Rektora Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] października 2021 r. W ocenie Organu zostały dopełnione wszystkie formalności i zmiany osobowe w składzie Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 p.s.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zapomoga może zostać przyznana studentowi, który znalazł się w trudnej sytuacji materialnej jedynie ze względu na zdarzenie zewnętrzne, na którego wystąpienie nie miał wpływu i któremu nie mógł zapobiec, podczas gdy zapomoga może być przyznana studentowi, który znalazł się przejściowo, z jakiegokolwiek powodu, w trudnej sytuacji życiowej, negatywnie wpływającej na jego sytuację materialną, pełnomocnik wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, jakikolwiek powód nie uzasadnia przyznania zapomogi.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2022 r. podtrzymał skargę i jej argumentację. Dodatkowo przywołał art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p.s.w.n. Wskazał raz jeszcze, że § 7 ust. 1 Regulaminu świadczeń P[...] w zw. z art. 86 ust. 3 ustawy PSWN, nie pozwala Rektorowi P[...] na zmianę osobową składu komisji. Skoro tryb powoływania wydziałowych komisji stypendialnych (§ 5 ust. 2 Regulaminu świadczeń P[...]) umożliwia dokonywanie zmian w składzie Komisji (zgodnie z § 5 ust. 1 za Komisję należy rozumieć Wydziałową Komisję Stypendialną), a tryb powoływania Odwoławczej Komisji Stypendialnej (§ 7 Regulaminu świadczeń P[...]) takiej normy nie zawiera, to należy wywieść wniosek, iż Rektor P[...] nie był uprawniony do modyfikacji składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Skarżący wskazał też m.in., że działania rektora wyższej uczelni w zakresie powoływania, odwoływania i modyfikacji składu komisji stypendialnych są ograniczone treścią ustalonego w porozumieniu z samorządem studenckim regulaminu świadczeń dla studentów. Nawet gdyby uznać, że podniesiony zarzut nie ma charakteru rażącego, prezentowane naruszenie stanowi zdaniem skarżącego istotne naruszenie przepisów prawa postępowania. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja OKS nie zawiera informacji o wynikach głosowania członków Komisji w przedmiotowej sprawie, a zatem nie możliwe jest ustalenie, czy biorąc pod uwagę głosy jedynie prawidłowo obsadzonych członków Komisji (powołanych na podstawie decyzji nr [...] Rektora P[...] z dnia [...] października 2021 r.), wydane rozstrzygniecie zostało podjęte większością głosów (§ 9 ust. 4 Regulaminu świadczeń P[...]). Zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy PSWN, świadczenia studenckie są przyznawane przez organy, którymi są komisja stypendialna i odwoławcza komisja stypendialna. Dla ważności wydawanych decyzji administracyjnych nie wystarczy zatem podpis prawidłowo powołanego przewodniczącego komisji lub upoważnionego przez niego wiceprzewodniczącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008 r., VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu z 29.11.2018 r., III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310).
Akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 i art. 54 § 2 P.p.s.a., oznaczają dokumentację, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, LEX nr 453486, wyrok WSA w Poznaniu z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 979/18, LEX nr 2656135).
W aktach administracyjnych w poddanej kontroli Sądu decyzji brak jest tymczasem: protokołu z posiedzenia Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Politechniki [...] oraz protokołu z posiedzenia Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...]. Biorąc pod uwagę zapisy Regulaminu w zakresie podejmowania decyzji przez komisje stwierdzić należy, że powyższe braki dokumentacji uniemożliwiają kontrolę prawidłowości podjętych w sprawie skarżącego decyzji.
Zgodnie bowiem z § 9 ust. 4 Regulaminu, Komisja podejmuje decyzje zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy aktualnego składu. W przypadku równej liczby głosów rozstrzygający jest głos przewodniczącego komisji, a w razie jego nieobecności – wiceprzewodniczącego.
Stosownie zaś do § 9 ust. 6 Regulaminu, posiedzenia komisji są protokołowane. Protokół jest podpisany przez wszystkich członków komisji obecnych na posiedzeniu.
W przypadku określonym w ust. 11 protokół jest podpisywany przez przewodniczącego, lub upoważniony przez przewodniczącego wiceprzewodniczący.
Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż zgodnie z art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n. decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący, nie zmienia faktu, że sprawy, w których wydawane są powyższe decyzje, rozpoznawane są przez komisje, a nie przez ich przewodniczących.
W procesie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji dotyczących odmowy przyznania zapomogi jest zatem w pierwszej kolejności istotne, czy decyzje te zostały wydane przez właściwy organ i w sposób przewidziany prawem. Dopiero po ustaleniu, że decyzja została wydana w prawidłowo przeprowadzonej procedurze, uzasadnione jest kontrolowanie zgodności decyzji z prawem materialnym.
Jak wynika z powyższego, dokumentacja przesłana do Sądu nie pozwala na dokonanie kontroli w zakresie prawidłowości procedury, w ramach której zaskarżona decyzja i decyzja WKS zostały podjęte. Brak protokołów z posiedzeń Wydziałowej Komisji Stypendialnej i Odwoławczej Komisji Stypendialnej nie pozwala dokonać oceny, czy decyzje podjęte zostały zgodnie z Regulaminem zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, aby kontroli takiej w odniesieniu do działań Wydziałowej Komisji Stypendialnej dokonał organ odwoławczy, skoro akta nie zawierają protokołu z posiedzenia WKS.
Sąd nie ma możliwości zweryfikowania m.in., czy istotnie Wydziałowa Komisja Stupendialna rozpatrywała wniosek K. S. w składzie wymienionym w decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. (6 członków), a Odwoławcza Komisja Stypendialna rozpatrywała odwołanie w składzie wymienionym w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2022 r. (w załączniku do pisma organu z dnia [...] marca 2023 r., tj. w piśmie z dnia [...] maja 2022 r. wskazano przy tym, że decyzja WKS została wygenerowana w systemie USOS a następnie podpisana przez przewodniczącego). Zauważyć należy także, iż w decyzji WKS przy nazwisku A. L. nie odnotowano, że jest ona wiceprzewodniczącą Komisji, w sytuacji, gdy na mocy znajdującej się w aktach decyzji Rektora Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. powierzono wymienionej pełnienie tej funkcji i dokonano zmiany brzmienia § 1 pkt 2 decyzji Rektora nr [...] z dnia [...] października 2021 r. w sprawie powołania WKS na rok akademicki 2021/2022.
Sąd zauważa też, że w opinii (stanowisku) z dnia [...] maja 2022 r. Wydziałowej Komisji Stypendialnej w odniesieniu do odwołania, Przewodniczący Wydziałowej Komisji Stypendialnej odnotował m.in., że podtrzymuje "swoją opinię o możliwości skorzystania z niezbędnego sprzętu na Wydziale", co dodatkowo – przy braku protokołu z posiedzenia Wydziałowej Komisji Stypendialnej – wywołuje wątpliwości, czy decyzja WKS podjęta została przez Komisję (zwykłą większością głosów), a nie wyłącznie przez jej Przewodniczącego. Komisje są organami kolegialnymi. Zauważyć należy, że także Komisja, zgodnie z Regulaminem, a nie jej Przewodniczący, jest obowiązana przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy i swoją (Komisji) pisemną opinią do dziekanatu, w celu przesłania do właściwej Odwoławczej Komisji Stypendialnej (§ 9 ust. 10 Regulaminu).
Dodatkowo, poza brakiem protokołu Odwoławczej Komisji Stypendialnej, który pozwalałby zweryfikować, czy decyzja tego organu podjęta została zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy aktualnego składu, jak stanowi § 9 ust. 4 Regulaminu, wątpliwości budzi także dokonanie w dniu [...] maja 2022 r. (decyzja Rektora P[...] nr [...]) zmiany składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej z powołaniem się wyłącznie na § 7 ust. 1 Regulaminu w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n. Przyczyny odwołania członka składu OKS powołanego decyzją z dnia [...] października 2021 r. nie zostały wskazane. Przepis § 7 ust. 1 Regulaminu stanowi: "na wniosek Samorządu Studentów P[...], Rektor, w terminie 2 tygodni od rozpoczęcia roku akademickiego, powołuje Odwoławczą Komisję Stypendialną do rozpatrywania odwołań od decyzji administracyjnych wydawanych przez Wydziałowe Komisje Stypendialne". Odwoławcza Komisja stypendialna została powołana przez Rektora na rok akademicki 2021/2022 decyzją nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna powoływana jest na rok akademicki (§ 7 ust. 5 Regulaminu).
Przepis § 7 ust. 1 Regulaminu nie stanowi zatem sam w sobie podstawy do zmiany – w trakcie roku akademickiego – składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej, powołanej na podstawie właśnie § 7 ust. 1 Regulaminu. Podstawy do zmiany składu Odwoławczej Komisji Stypendialnej nie stanowi także art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n., zgodnie z którym, na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 (a zatem i zapomoga), są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji.
Ustawa wymaga zatem jedynie, aby większość członków Komisji stanowili studenci. Z decyzji nr [...] Rektora P[...] z dnia [...] października 2021 r. wynika, że w skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej powołano 5 studentów i 4 pracowników.
Podkreślenia wymaga, że nawet jeśli zaszła faktyczna konieczność odwołania ze składu jednego z pracowników (z akt sprawy nie wynikają przesłanki (podstawy) odwołania członka OKS), to Odwoławcza Komisja Stypendialna w dalszym ciągu mogła procedować w dotychczas powołanym już składzie osobowym, bez jednego odwołanego pracownika (w składzie 5 studentów, 3 pracowników, czyli w składzie zgodnym z wymogami Regulaminu). W takiej sytuacji nadal większość członków komisji stanowili studenci, co odpowiadało art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n. Odwołanie jednego członka (pracownika) OKS nie stanowiło w takim przypadku o braku możliwości funkcjonowania OKS w prawidłowo ukształtowanym składzie. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że wobec braku protokołu odzwierciedlającego przebieg posiedzenia Odwoławczej Komisji Stypendialnej, brak było możliwości oceny, czy zaskarżona decyzja podjęta została zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu. Brak protokołu uniemożliwia zweryfikowanie, którzy członkowie Komisji byli obecni na posiedzeniu.
Biorąc pod uwagę, że ustalenia we wskazanym wyżej zakresie, dotyczącym procedury podejmowania decyzji, nie zostały dokonane także przez organ odwoławczy w odniesieniu do decyzji organu I instancji, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym zwłaszcza podjąć rozstrzygnięcie w składzie i procedurze określonej przepisami prawa z jednoczesnym wykazaniem powyższego w aktach sprawy, zgodnie z wymogami Regulaminu. Podkreślenia wymaga, że okoliczności rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej dotyczącej zapomogi przez organ kolegialny powinny wynikać z protokołu działania organu w tym zakresie, podpisanego przez wszystkich członków komisji obecnych na posiedzeniu i załączonego do akt administracyjnych sprawy.
Przedwczesne w tych okolicznościach było odnoszenie się przez Sąd do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Dopiero ustalenie, że przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia wyżej omówionych przepisów proceduralnych, czyniłoby możliwą ocenę decyzji pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI