II SA/Wa 106/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję Ministra odmowną w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne za służbę w SB.
Skarżący, były funkcjonariusz Policji, domagał się wyłączenia przepisów obniżających świadczenia emerytalne za służbę w Służbie Bezpieczeństwa w latach 1988-1990, argumentując krótkotrwałość tej służby i rzetelność późniejszej służby. Minister odmówił, uznając niespełna dwuletni okres służby w SB za niewystarczająco krótki. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że obie przesłanki – krótkotrwałość służby w państwie totalitarnym i rzetelność służby po 1989 r. – muszą być spełnione łącznie, a okres niespełna dwóch lat nie jest krótkotrwały.
Skarżący J. R., były funkcjonariusz Policji, zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmówiła wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a), obniżających świadczenia emerytalne i rentowe za służbę na rzecz państwa totalitarnego. Skarżący pełnił służbę w Służbie Bezpieczeństwa od lutego 1988 r. do stycznia 1990 r. (niespełna dwa lata), a następnie w Policji do 1998 r. Wniosek o wyłączenie przepisów opierał na przesłankach określonych w art. 8a ustawy: krótkotrwałej służbie przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnym wykonywaniu zadań po 12 września 1989 r., w tym z narażeniem zdrowia i życia. Minister odmówił, uznając, że niespełna dwuletni okres służby w SB nie jest „krótkotrwały” w rozumieniu ustawy, a choć służba po 1989 r. była rzetelna, to nie wykazał on jej pełnienia z narażeniem zdrowia i życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że interpretacja organu dotycząca „krótkotrwałości” służby jest prawidłowa, a okres niespełna dwóch lat nie spełnia tej przesłanki. Podkreślono, że obie przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a sąd nie podzielił argumentacji skarżącego co do oceny długości służby w państwie totalitarnym, niezależnie od jej daty (1988-1990). Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, niespełna dwuletni okres służby w Służbie Bezpieczeństwa nie może być uznany za krótkotrwały, zarówno według kryterium obiektywnego, jak i w kontekście typowego przebiegu służby.
Uzasadnienie
Sąd podzielił wykładnię językową pojęcia „krótkotrwałość” zastosowaną przez organ administracji, uznając, że okres niespełna dwóch lat nie jest przejściowy, chwilowy ani epizodyczny. Podkreślono, że ustawa nie definiuje precyzyjnie tego pojęcia, pozostawiając ocenę organowi, ale niespełna dwa lata nie spełniają kryterium krótkotrwałości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 8a § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania emerytury dla funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 22a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania renty inwalidzkiej dla funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 24a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania renty rodzinnej dla funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Definicja służby na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 15
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania emerytury.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 22
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania renty inwalidzkiej.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 24
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ustalania renty rodzinnej.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 13c § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Wyłączenie służby rozpoczętej po 12 września 1989 r. z definicji służby na rzecz państwa totalitarnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
Przewlekłość postępowania.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Współdziałanie organów i informowanie stron.
k.p.a. art. 66
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia metryki sprawy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niespełnienie przesłanki krótkotrwałości służby w państwie totalitarnym. Niespełnienie przesłanki łącznego spełnienia obu wymogów z art. 8a ust. 1 ustawy. Brak naruszenia przepisów k.p.a. przez organ w zakresie postępowania dowodowego i informowania stron.
Godne uwagi sformułowania
okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa (zarówno w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym tj. w stosunku do całego okresu jego służby) nie może być oceniony jako krótkotrwały. nie ma znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań a narażaniem zdrowia i życia służba na rzecz totalitarnego państwa pełniona przez skarżącego w latach 1988-1990 w świetle przepisów ustawy zaopatrzeniowej, ma taką samą wagę i znaczenie, jak służba pełniona w latach wcześniejszych.
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Andrzej Wieczorek
członek
Karolina Kisielewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"krótkotrwałość służby\" w kontekście przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych dla byłych funkcjonariuszy służb państwa totalitarnego oraz wymóg łącznego spełnienia przesłanek z art. 8a ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy i specyficznych przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Ocena „krótkotrwałości” pozostaje uznaniowa, choć sąd wskazał na pewne kryteria.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozliczeń z przeszłością i wpływu służby w PRL na świadczenia emerytalne, co jest tematem budzącym zainteresowanie, choć orzeczenie ma charakter interpretacyjny i proceduralny.
“Czy niespełna dwa lata w SB to "krótkotrwała" służba? Sąd rozstrzyga o emeryturze byłego funkcjonariusza.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 106/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-05-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej /przewodniczący/ Andrzej Wieczorek Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 1765/22 - Wyrok NSA z 2024-04-16 III OSK 1765/21 - Wyrok NSA z 2023-01-19 III SA/Gl 1042/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-03-08 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 132 art. 8a, art. 13 i 13b, art. 13c, art. 15, 15a,15c, art 22 i 22a, art 24 i 24a Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę Uzasadnienie J. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), którą organ działając na podstawie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.) odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW decyzją z [...] czerwca 2017 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 15c w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ponownie ustalił skarżącemu wysokość emerytury, natomiast decyzją nr [...] (z tego samego dnia) na podstawie art. 22a w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy, ponownie ustalił J. R. wysokość renty inwalidzkiej (pobiera emeryturę jako świadczenie korzystniejsze). J. R. w dniu [...] października 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, na podstawie art. 8a tej ustawy, i w konsekwencji ustalenie prawa do emerytury i renty inwalidzkiej w oparciu o art. 15 i art. 22 ustawy. W uzasadnieniu wnioskodawca szczegółowo przedstawił przebieg służby. Podał, że w dniu [...] października 1979 r. rozpoczął służbę w Grupie Ruchu Drogowego w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w B. J. R. podkreślił, że nigdy "nie aspirował" do pracy w Służbie Bezpieczeństwa, lecz mimo to w dniu [...] lutego 1988 r. przełożony poinformował go, że jest "przedmiotem zainteresowania SB" i w związku z tym od [...] lutego 1988 r. będzie pełnić służbę w tej jednostce jako kierowca zastępcy komendanta do spraw Służby Bezpieczeństwa. Wnioskodawca dodał, że w trakcie niespełna dwuletniej służby w SB (do [...] stycznia 1990 r.) kilkakrotnie pytał przełożonego o możliwość powrotu do Grupy Ruchu Drogowego. W tym okresie nie odbył żadnych szkoleń, kursów dotyczących służby w SB. Jako kierowca nie zajmował się działaniami skierowanymi przeciw demokratycznej opozycji. Skarżący wyjaśnił, że od [...] stycznia 1990 r. ponownie pełnił służbę w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w B. (w Sekcji Ruchu Drogowego a później w Wydziale Ruchu Drogowego) a następnie w Komendzie Rejonowej Policji w B. (Wydziale Ruchu Drogowego i w Wydziale Prewencji). Ze służby odszedł w 1998 r. w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w formacjach wymienionych w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Z tego wynika, zdaniem organu, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego (oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa oraz proporcjonalnie do okresu całości służby byłego funkcjonariusza) i rzetelność służby pełnionej po dniu [...] września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie są dostateczną podstawą do wyłączenia wobec byłego funkcjonariusza przepisów regulujących zasady wyliczenia świadczenia (emerytury, renty inwalidzkiej, renty rodzinnej) w obniżonej wysokości. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnieciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w oparciu o pisma: Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] kwietnia 2017 r. informujące o przebiegu służby skarżącego i Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r. dotyczące przebiegu służby funkcjonariusza po [...] września 1989 r. oraz jego akt osobowych stwierdził, że J. R. od [...] lutego 1998 r. do [...] stycznia 1990 r. (a więc przez jeden rok, jedenaście miesięcy i jeden dzień) pełnił służbę na rzez totalitarnego państwa. Ze służby został zwolniony w [...] kwietnia 1998 r., po 17 latach, 5 miesiącach i 1 dniu. Minister dokonał językowej wykładni pojęcia "krótkotrwałość" odwołując się do leksykalnych synonimów tego pojęcia (m. in. "chwilowy", "trwający krótko", "doraźny", "przejściowy", "epizodyczny", "tymczasowy") i stwierdził, że okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa (zarówno w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym tj. w stosunku do całego okresu jego służby) nie może być oceniony jako krótkotrwały. Oznacza to, zdaniem organu, że nie została spełniona określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przesłanka wydania decyzji o wyłączeniu stosowania wobec byłego funkcjonariusza art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Odnosząc się do przesłanki rzetelności służby po 12 września 1989 r. (art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy), Minister podał, że rzetelność służby oznacza służbę wzorową, na najwyższym poziomie i stwierdził, że podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji wyrażone w piśmie z [...] marca 2018 r., że J. R. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po [...] września 1989 r. Zdaniem organu, skarżący nie wykonywał tych zadań i obowiązków z narażeniem zdrowia i życia, rozumianych jako rzeczywiste wyjątkowe następstwo służby a nie tylko ryzyko wpisane w pełnienie tej służby. Z tych powodów Minister stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z [...] października 2017 r. o ustalenie wysokości świadczeń zaopatrzeniowych w oparciu o art. 15, art. 22 i art. 24, a więc na zasadach korzystniejszych. J. R. w skardze na tę decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nienależyte (lakoniczne) uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu tych zarzutów skarżący stwierdził m. in., że organ ograniczył się do przytoczenia definicji pojęć krótkotrwałość i rzetelność, "dając pierwszeństwo wykładni językowej". Skarżący podkreślił, że 89 % okresu służby pełnił w Milicji Obywatelskiej i w Policji w wolnej Polsce. Zdaniem skarżącego, organ oceniając czy jego służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą krótkotrwałą czy nie, powinien mieć na uwadze, że tę niespełna dwuletnią służbę pełnił w latach 1988 - 1990. J. R. zarzucił również, że organ niezasadnie przyjął, że nie pełnił służby z narażeniem zdrowia i życia. Skarżący podkreślił, że w związku ze służbą "stracił zdrowie" (został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa) i wyjaśnił, że pełniąc służbę w Wydziale Ruchu Drogowego uczestniczył w działaniach w których wykorzystywana była broń i inne środki przymusu bezpośredniego. W skardze do Sądu J. R. postawił ponadto zarzuty naruszenia art. 12 k.p.a. (naruszenie zasady szybkości postępowania) i art. 35 i art. 36 k.p.a. Stwierdził, że organ pozostawał w tej sprawie bezczynny i przewlekły o czym świadczy fakt, że zaskarżona decyzja została wydana dopiero po roku i szesnastu dniach. Zdaniem skarżącego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszył art. 106 k.p.a., ponieważ nie poinformował go o tym, że wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Komendanta Głównego Policji o zajęcie stanowiska w sprawie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 66 k.p.a. który nakłada na organ obowiązek prowadzenia metryki sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie są sporne - wynika z nich, że skarżący pełnił służbę łącznie przez okres 17 lat, 5 miesięcy i 24 dni, przy czym przez 1 rok, 11 miesięcy i 1 dzień (od [...] lutego 1988 r. do [...] stycznia 1990 r.) była to służba na stanowisku kierowcy w Służbie Bezpieczeństwa, a więc służba o której mowa w art. 13b ustawy tj. na rzecz totalitarnego państwa. Trzeba dodać, że w ocenie organu po [...] września 1989 r. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał powierzone mu obowiązki, niemniej nie ma podstaw do stwierdzenia, że służbę wykonywał z narażeniem zdrowia i życia.l W oparciu o te ustalenia organ uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. dotyczących ustalania emerytury (renty inwalidzkiej, renty rodzinnej) dla funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i ustalenia wysokości świadczenia na podstawie art. 15, art. 22 i art. 24 ustawy. Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Z treści przytoczonego przepisu ustawy wynika, że istotą decyzji dotyczącej wyłączenia stosowania wobec byłego funkcjonariusza mniej korzystnych zasad ustalania świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tym przepisie przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na wyłączenie stosowania wobec wnioskodawcy przepisów art. 15a, art. 22a i art. 24 c ustawy zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji w tej sprawie jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie prawnym. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Sąd I instancji nie stwierdził uchybień organu w tym zakresie. Przede wszystkim należy zauważyć, że w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ustawodawca zdefiniował służbę na rzecz totalitarnego państwa według kryterium miejsca pełnienia służby - instytucji, formacji i jednostki organizacyjnej, w której służba była pełniona, nie zaś, według charakteru i treści obowiązków tam wykonywanych. Innymi słowy, w świetle tego przepisu wystarczające jest wykazanie, że funkcjonariusz pełnił służbę w jednej z enumeratywnie w niej wymienionych instytucji (formacji, jednostce organizacyjnej), natomiast charakter służby (wykonywane obowiązki) nie ma znaczenia. Na funkcjonowanie wymienionych w ustawie instytucji i formacji identyfikowanych z państwem totalitarnym składała się, co oczywiste służba wielu funkcjonariuszy wykonujących bardzo różne zadania i czynności, również te, które należą do zakresu obowiązków funkcjonariusza zajmującego stanowisko kierowcy czy sekretarki. Można zauważyć, że skarżący nie kwestionuje zaliczenia przez IPN i w konsekwencji przez organ jego służby do służby w organach działających na rzecz totalitarnego państwa. Z tego co już powiedziano wynika, ze w ramach przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2, dających możliwość wyłączenia przepisów art. 15c, 22a i art. 24a ustawy nie mieści się rodzaj wykonywanych zadań i czynności, (np. jedynie praca sekretarki czy kierowcy), lecz czasokres służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelność pełnienia służby po 12 września 1989 r. Należy dodać, że są to warunki wstępne zastosowania tych wyłączeń, ponieważ z ust. 1 art. 8a wynika, takie wyłączenie, w sytuacji określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 jest możliwe jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Oznacza to, że można było rozważać kwestię uznaniowego wyłączenia zastosowania wobec skarżącego wymienionych wyżej przepisów ustawy tylko pod warunkiem łącznego spełnienia dwóch przesłanek określonych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 8a ustawy: krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. Sąd nie podziela zapatrywania skarżącego, że niespełna dwuletnia służba na rzecz państwa totalitarnego jest służbą krótkotrwałą i uznaje, ze decyzja organu w tym zakresie nie jest dowolna, przekraczające granice uznania administracyjnego, tylko dlatego, że organ powołał się na słownikowe definicje słowa "krótkotrwałość" i nie wskazał, w jakim przypadku przesłanka krótkotrwałości byłaby spełniona. Sąd zwraca uwagę, że w toku prac komisji sejmowych nad rządowym projektem ustawy o zamianie ustawy zaopatrzeniowej (sprawozdanie z przebiegu posiedzenia Sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr [...] i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny nr [...] z [...] grudnia 2016 r.) podnoszono nadmierną uznaniowość w ocenie "krótkotrwałości" służby jako przesłanki zastosowania art. 8a ustawy, rozważano możliwość jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia (przez wskazanie % całkowitego okresu służby). Zdecydowano się jednak na pozostawienie organowi wydającemu decyzję swobody w ocenie tej przesłanki przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy. Zdaniem Sądu organ w rozpatrywanej sprawie prawidłowo dokonał wykładni językowej tego pojęcia i zasadnie uznał, że służba skarżącego przez okres niespełna dwóch lat nie jest przejściowa, chwilowa, epizodyczna. Niespełna dwa lata służby przed [...] lipca 1990 r. to nie jest krótki okres, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowe przypadki przebiegu służby, w których często po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem w służbie. Sąd podkreśla, że nie ma najmniejszego znaczenia dla oceny przesłanki o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy to, że służbę na rzecz totalitarnego państwa skarżący pełnił w latach 1988-1990. Według art. 13c pkt 1 ustawy, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie uznaje się służby która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. (skarżący rozpoczął służbę na rzecz państwa totalitarnego w dniu [...] lutego 1988 r.). Z tego wynika jednoznacznie, że służba na rzecz totalitarnego państwa pełniona przez skarżącego w latach 1988-1990 w świetle przepisów ustawy zaopatrzeniowej, ma taką samą wagę i znaczenie, jak służba pełniona w latach wcześniejszych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego drugiej przesłanki zastosowania art. 8a ustawy, określonej w ust. 1 pkt 2 tego artykułu, należy zauważyć, że w tym przepisie chodzi rzetelne wykonywania zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., ze szczególnym uwzględnieniem narażenia zdrowia i życia. Oznacza to, że ustawodawca nie stawia znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań a narażaniem zdrowia i życia, a zatem narażenie zdrowia i życia nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie a więc na najwyższym poziomie, wzorowo. Organ do tych kwestii nie odniósł się właściwie. Niemniej nie ma to w świetle art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy znaczenia dla wyniku postępowania. Obie wymienione tam przesłanki wyłączenia stosowania wobec byłego funkcjonariusza art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy muszą być spełnione łącznie. Z tego co już powiedziano wynika, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, dostatecznie uzasadnił dlaczego niekwestionowany przez skarżącego niespełna dwuletni okres jego służby na rzecz totalitarnego państwa, nie może być uznany za krótkotrwały. W ocenie Sądu decyzja organu o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15a, art. 22a i art. 24a ustawy mieści się w granicach uznania administracyjnego co oznacza, ze zaskarżonej decyzji nie można zarzucić dowolności. Sąd nie podziela wreszcie pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Należy wyjaśnić skarżącemu, że w postępowaniu w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 106 k.p.a. Organ załatwiający sprawę (Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji) wydaje decyzję o której mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej "samodzielnie" (a nie w ramach współdziałania organów). Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. informującym o przebiegu służby skarżącego oraz Komendant Główny Policji w piśmie z [...] marca 2018 r., dotyczącym przebiegu służby funkcjonariusza po [...] września 1989 r., nie wyrażali stanowiska w sprawie (art. 106 § 2 k.p.a.), dlatego nie można zarzucić Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że nie poinformował o nich skarżącego i w ten sposób pozbawił go możliwości ich zaskarżenia. Wskazane organy jako dysponent dokumentów, udzieliły Ministrowi niezbędnych informacji, z którymi zresztą, jak wynika z akt sprawy, skarżący zapoznał się (k. 47 akt administracyjnych). Nie są wreszcie uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ zasady szybkości postępowania oraz bezczynności i przewlekłości organu w tej sprawie. Oczywiście wydanie decyzji po ponad roku od dnia wszczęcia postępowania nie zasługuje na aprobatę, to jednak ta okoliczność nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z kolei zarzuty bezczynności i przewlekłości postępowania nie podlegają ocenie w niniejszej sprawie, zainicjowanej skargą na decyzję, nie zaś skargą na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] października 2017 r. o wyłączenie wobec niego art. 15c, art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI