II SA/Wa 1055/20

II SA/Wa 1055/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 5027/21 - Wyrok NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1148
art. 63 ust. 10, ust. 12, ust. 13
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W.M. na zarządzenie Wójta Gminy L. z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy L. zarządzeniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] powierzył pełnienie obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej
im. P. S. w G. Pani D. D. na okres
od [...] września 2019 r. do czasu wyłonienia kandydata na dyrektora w drodze konkursu, ale nie dłużej niż na okres 10 miesięcy, tj. do [...] czerwca 2020 r.
W niniejszej sprawie, ustalono następujący stan faktyczny.
Pismem znak [...] z dnia [...] lutego 2020 r. M. Kurator Oświaty poinformował Wojewodę M. że w dniu [...] sierpnia 2019 roku do Kuratorium O. w W. wpłynęło pismo od dyrektora Szkoły Podstawowej im. P. S. w G. Pani J. A.
o zakończeniu kadencji i braku wiedzy, komu ustępujący dyrektor ma przekazać szkołę od dnia 1 września 2019 r.
M. Kurator O. w dniu [...] sierpnia 2019 roku zwrócił się do Wójta Gminy L.z pytaniem, kto i w jakim trybie będzie kierował szkołą od 1 września 2019 roku oraz dlaczego organ prowadzący nie zorganizował konkursu na stanowisko dyrektora, do czego jest zobowiązany w myśl art. 63 ust. 10 ustawy
z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.; dalej ustawa Prawo oświatowe).
W korespondencji z M. Kuratorem O., Wójt Gminy L. wyjaśnił, iż obowiązki dyrektora Szkoły Podstawowej im. P. S.w G. powierzono nauczycielowi zatrudnionemu w tej szkole Pani D.D., na mocy art. 63 ust. 13 ustawy Prawa oświatowego. Umowa o pracę
z osobą, której powierzono obowiązki dyrektora Szkoły Podstawowej, została zawarta na czas określony od [...] września 2019 r. do [...] sierpnia 2020 r. Poinformował, że w dniu powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Szkoły Podstawowej Pani D.D., na mocy zarządzenia Wójta Gminy L. [...] z dnia [...] września 2019 r. osoba ta była nauczycielem zatrudnionym w ww. Szkole Podstawowej. Podniósł, że pełnienie obowiązków dyrektora szkoły zostało powierzone zgodnie z art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe, który nie obliguje
do konsultacji z innymi nauczycielami w kwestii powierzenia obowiązków.
Wojewoda M. w dniu [...] kwietnia 2020 r. działając na podstawie
art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U.
z 2019 r. poz. 506 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 6, art. 13 § 2 i art. 50 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej ppsa), za pośrednictwem Gminy L. wniósł skargę na powyższe zarządzenie wnosząc o stwierdzenie jego nieważności
w całości.
Zarzucił istotne naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 6, 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich błędne zastosowanie. Wskazał, że w omawianej sprawie zarządzenie narusza prawo w sposób istotny, ponieważ z jednej strony powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły nastąpiło z pominięciem trybu konkursowego, który jest zasadą w myśl przepisów Prawa oświatowego a także
w sposób istotny naruszono przepis art. 63 ust. 13 Prawa oświatowego, będący podstawą zarządzenia. Podniósł, że przepis art. 63 ust. 13 Prawa oświatowego wskazuje, że do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 10 lub 12 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. Jego zdaniem Pani D.D. nie była wcześniej nauczycielem zatrudnionym w Szkole Podstawowej
im. P. S. w G., a zatrudnienie uzyskała dopiero
w momencie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Wskazał, że umowa o pracę została zawarta z Panią D.D. przez podmiot nieuprawniony do występowania w imieniu pracodawcy.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty.
Wobec powyższego wnosił o:
- orzeczenie nieważności zarządzenia Wójta Gminy L.nr [...] z dnia [...] września 2019 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. P. S. w G., w całości,
- zasądzenie na rzecz Wojewody M. kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L.wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu [...] września 2019 r. wydał zarządzenie nr [...] z dnia [...] września 2019 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. P.S. w G. Pełnienie obowiązków dyrektora zostało powierzone Pani D. D..
Wskazał, że istotną dla sprawy okolicznością jest toczące się postępowanie
w przedmiocie wyrażenia negatywnej opinii w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej im. P. S. w G. w szkołę filialną o strukturze organizacyjnej klas I-III przyporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej
im. J. P. [...] w L.. Podniósł, że w tej sprawie zasadne jest oczekiwanie na prawomocne zakończenie tego postępowania i powierzenie stanowiska dyrektora placówki w drodze konkursu nie było zasadne a w przypadku niekorzystnych rozstrzygnięć, postępowanie takie okazałyby się bezprzedmiotowe, a to naraziłoby gminę na nieuzasadnione koszty związane z ich przeprowadzeniem.
Ponadto, podkreślił, że w późniejszym okresie organ prowadzący zamierzał przeprowadzić konkurs na stanowisko dyrektora, ale uznał to za niecelowe z uwagi na otrzymanie pozytywnej opinii Kuratorium O. z dnia [...] marca 2020 r. [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im P.S.w G., zgodnie z którą to opinią Szkoła zostanie zlikwidowanaz dniem [...] sierpnia 2020 r.
Ponadto, wskazał, że powierzając pełnienie obowiązków Pani D.D. kierował się przede wszystkim dobrem szkoły celem zapewnienia bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki. Z uwagi na brak wicedyrektora w szkole organ prowadzący nie mógł powierzyć pełnienia obowiązków wicedyrektorowi. Tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący powierzył obowiązki nauczycielowi Szkoły Podstawowej im. P.S. w G.. Jego zdaniem twierdzenia Wojewody M., że zarządzenie Wójta w sposób istotny naruszało przepis art. 63 ust. 13 Prawo oświatowe, z uwagi na okoliczność, że Pani D. D. nie była wcześniej nauczycielem zatrudnionym w szkole, jest bezzasadne. Podkreślił, że w momencie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, Pani D.D. była pracownikiem szkoły. Nadto, wskazał, że przepisy prawa nie wskazują wymaganego okresu zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w danej szkole przed powierzeniem pełnienia obowiązków dyrektora. Dlatego też, wbrew twierdzeniom Wojewody, bez znaczenia jest fakt, że umowa o pracę została zawarta na czas określony od dnia [...]września 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. i obowiązuje od momentu rozpoczęcia powierzenia pełnienia obowiązków i na czas tego powierzenia. Podkreślił, że w momencie powierzenia obowiązków Pani D. D. była ona pracownikiem szkoły, a tym samym ziściły się przesłanki z art. 63 ust. 13 Prawo oświatowe.
Odnosząc się do zarzutu Wojewody wskazującego, że organ prowadzący szkołę nie zastępuje dyrektora, a zatem w imieniu pracodawcy do umowy dla nauczyciela powinien stawać dyrektor szkoły, a nie organ prowadzący szkołę, wskazał, że ocena stosunku pracy nauczyciela (Pani D.D.) należy do kompetencji sądu pracy, a nie zaś do organu nadzoru. Co więcej w zaistniałym stanie faktycznym, nie było możliwości podpisania umowy o pracę z nauczycielem (Panią D.D.) przez dyrektora Szkoły, gdyż w dniu [...] września 2019 r.
(w dniu podpisania umowy) była Pani Dyrektor (Pani J. A.) nie była już dyrektorem, a tym samym pracodawcą. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, jeżeli ustępujący dyrektor nie nawiąże stosunku pracy z osobą, której organ prowadzący zamierza powierzyć stanowisko dyrektora, czynności tej musi dokonać organ prowadzący (odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta). Organ prowadzący powinien nawiązać stosunek pracy na czas powierzenia stanowiska dyrektora. W wyroku z dnia [...] maja 2011 r. (I [...]) Sąd Najwyższy stwierdził, że "przy ocenie podstawy prawnej nawiązania stosunku pracy z nauczycielem niepozostającym uprzednio w stosunku pracy z tą szkołą, w której powierzono mu stanowisko dyrektora, należy uwzględnić to, że zatrudnienie go na stanowisku nauczycielskim nie jest wynikiem tego rodzaju potrzeby szkoły, lecz konsekwencją powierzenia mu stanowiska dyrektora szkoły, wymuszającą odpowiednie zmiany organizacji nauczania w tej placówce. W takiej zaś sytuacji niewątpliwe jest istnienie potrzeby wynikającej z organizacji nauczania, umożliwiającej zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony (okres zajmowania stanowiska dyrektora szkoły)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest zarządzenie Wójta Gminy L. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. P. S. w G.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 63 ust. 10, 12 i 13 ustawy Prawo oświatowe kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Jeżeli
do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu, w porozumieniu
z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. Do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 10 lub 12 powołanego wyżej przepisu organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi,
a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.
Jak wynika z przywołanych przepisów, zasadą w przypadku powierzenia stanowiska dyrektora jest przeprowadzenie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. W razie nie wyłonienia kandydata lub nie zgłoszenia do konkursu, można powierzyć stanowisko dyrektora szkoły ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej.
Jeżeli żadna z wymienionych metod nie dojdzie do skutku, istnieje możliwość powierzenia stanowiska dyrektora szkoły w trybie określonym w art. 63 ust. 13 Prawa oświatowego. Jak wynika z art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe, powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, w szkołach w których nie ma wicedyrektora, może nastąpić na rzecz nauczyciela tej szkoły, czyli osoby pozostającej
w zatrudnieniu jako nauczyciel zanim nastąpiło powierzenie obowiązków dyrektora.
Ze zgromadzonej dokumentacji w aktach sądowych i administracyjnych oraz udzielonych wyjaśnień wynika, że nie przeprowadzono konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, jak również nie doszło do próby powierzenia stanowiska dyrektora szkoły w drodze porozumienia z właściwymi organami.
W ocenie Sądu brzmienie art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe upoważniało w tej sytuacji, organ prowadzący szkołę do powierzenia obowiązków dyrektora szkoły nauczycielowi Szkoły Podstawowej im. P. S. w G.. Z akt administracyjnych wynika, że Pani D.D. w dacie powierzenia jej obowiązków dyrektora szkoły, tj. dnia [...] września 2019 r. była nauczycielem tej szkoły, a tym samym ziściły się przesłanki z art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe. Z akt sprawy i udzielonych wyjaśnień wynika, że umowa o pracę
z Panią D.D. została zawarta na czas określony od [...] września 2019 r. do [...]sierpnia 2020 r., czyli obowiązuje od momentu rozpoczęcia powierzenia pełnienia obowiązków i na czas tego powierzenia. Należy zauważyć, że zasadne jest twierdzenie Wójta Gminy L., że przepisy prawa nie wskazują wymaganego okresu zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w danej szkole przed powierzeniem pełnienia obowiązków dyrektora. Dlatego też, zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom Wojewody M., bez znaczenia jest fakt, że umowa o pracę została zawarta na czas określony od dnia [...] września 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r.
i obowiązuje od momentu rozpoczęcia powierzenia pełnienia obowiązków i na czas tego powierzenia.
W ocenie Sądu przedstawiana przez Wojewodę M. gradacja postępowań w przedmiocie powołania dyrektora szkoły (interpretacja poszczególnych zapisów art. 63 ustawy Prawo oświatowe) jest zasadna i adekwatna w przypadku stabilnej sytuacji związanej z funkcjonowaniem szkoły. W tym konkretnym przypadku wobec toczącego się postępowania w sprawie rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie postępowania w przedmiocie wyrażenia negatywnej opinii w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej im. P. S..w G. w szkołę filialną o strukturze organizacyjnej klas I-III przyporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej im. J.P. [...] w L.. Należy zwrócić uwagę na fakt, że z akt sprawy wynika, że organ prowadzący szkołę późniejszym okresie zamierzał przeprowadzić konkurs na stanowisko dyrektora, ale zasadnie uznał to za niecelowe z uwagi na otrzymanie pozytywnej opinii Kuratorium O. z dnia [...] marca 2020 r. [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im P. S. w G., zgodnie z którą to opinią Szkoła zostanie zlikwidowana z dniem [...] sierpnia 2020 r.
W dacie orzekania Sąd nie może pominąć pozytywnej opinii Kuratorium O.z dnia [...] marca 2020 r. [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im P.S. w G., zgodnie z którą to opinią Szkoła zostanie zlikwidowana z dniem [...] sierpnia 2020 r., wobec czego prowadzenie postępowania konkursowego jest niezasadne. W tym konkretnym przypadku Wójt Gminy L. był w pełni uprawniony do skorzystania z przepisu art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe, tj. mógł powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, na rzecz nauczyciela tej szkoły i zasadnie powołał się na rozważania w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora przedstawione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...] maja 2011 r.[...] Wójt Gminy L. niewątpliwie brał pod uwagę fakt, że zatrudnienie na stanowisku nauczycielskim nie jest wynikiem potrzeby szkoły, lecz konsekwencją powierzenia nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły, na określony czas. Przeprowadzenie postępowania konkursowego na tak krótki okres było niecelowe. W takiej zaś sytuacji niewątpliwe jest istnienie potrzeby wynikającej z organizacji nauczania, umożliwiającej zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony (okres zajmowania stanowiska dyrektora szkoły).
W zakresie zarzutu Wojewody M. wskazującego, że organ prowadzący szkołę nie zastępuje dyrektora nie jest zasadne. Sąd w tej sytuacji faktycznej w pełni podziela stanowisko prezentowane przez Wójta Gminy L.
Ponadto, zdaniem Sądu należy zauważyć, że Wójt Gminy L.powierzając pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, Pani D.D. kierował się dobrem szkoły celem zapewnienia bezpiecznych warunków nauki, wychowania
i opieki.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.