II SA/Wa 1053/23

II SA/Wa 1053/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Lucyna Staniszewska
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1360
art. 123 par. 1 i art. 124 par. 11
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r.  Prawo o prokuraturze (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant referent Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prokuratora [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego od dnia [...] stycznia 2023 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prokuratora [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] Prokurator Krajowy (dalej: "PK", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] (dalej: "PO", "organ pierwszej instancji") z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w sprawie przyznania [...] A. W. (dalej: "skarżący") dodatku wyrównawczego od [...] stycznia 2023 r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach.
Decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] PO przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od [...] stycznia 2023 r. w kwocie [...] zł brutto miesięcznie.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dla ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego skarżącego, wyliczył wysokość uposażenia żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych oraz wysokość wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji. Skarżący - decyzją Prokuratora Generalnego z [...] listopada 2017 r. nr [...] - został wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora prokuratury okręgowej
w Wydziale do spraw [...] Prokuratury Okręgowej w [...], które jest zaszeregowane do stopnia etatowego [...] i grupy uposażenia U:15. Stanowisko służbowe skarżący objął [...] grudnia 2017 r. Data początkowa służby wojskowej do dodatku za długoletnią służbę wojskową została ustalona na dzień [...] maja 2007 r.
Mając za podstawę następujące przepisy: art. 125 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1360 ze zm.; dalej: "P.p."), art. 437 ust. 1 i art. 439 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 248; dalej: "u.o.O."), § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 marca 2022 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1484) oraz § 29 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 996 ze zm.), PO przyznał skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym miesięczne uposażenie w kwocie [...] zł. Na tę kwotę składają się stawka uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:15 w kwocie [...] zł i dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15% należnego uposażenia zasadniczego w kwocie [...] zł.
Organ pierwszej instancji wskazał, iż stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666; dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"), podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 P.p., stanowi kwota 5444,42 zł.
PO podał też, że wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji co skarżący, w oparciu o art. 123 § 1, art. 124 § 1, § 2 i § 11 P.p. oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów oraz wysokości dodatków przysługujących prokuratorom (Dz. U. z 2016 r., poz. 271 ze zm.), stanowi kwota 15788,82 zł. Na tę kwotę składa się wynagrodzenie zasadnicze w stawce piątej z zastosowaniem mnożnika 2,50 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 13611,05 zł oraz dodatek za długoletnią pracę w wysokości 16% wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 2177,77 zł.
Organ pierwszej instancji przytoczył również treść art. 439 ust. 2 u.o.O., wskazując, iż w myśl art. 435 ust. 2 pkt 1 u.o.O. kwota dodatku wyrównawczego przysługującego skarżącemu od [...] stycznia 2023 r. stanowi różnicę pomiędzy kwotami porównywalnego wynagrodzenia prokuratora - [...] zł a należnego uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym – [...] zł i wynosi [...] zł.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, wniesionego od opisanej wyżej decyzji PO, organ odwoławczy powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2023 r. PK stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił i przyjął w zaskarżonej decyzji, stosownie do podanych uregulowań, miesięczną kwotę uposażenia należną skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym, która od [...] stycznia 2023 r. wynosi [...] zł, właściwie wyliczając jej składniki.
Kwestia tak prawa do dodatku wyrównawczego dla prokuratorów do spraw wojskowych, jak i sposób ustalania jego wysokości, zostały określone w przepisach art. 439 ust. 2 u.o.O. oraz przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1126; dalej: "rozp. z 2017 r.").
Organ drugiej instancji zaznaczył, że decyzja PO przyznaje skarżącemu dodatek wyrównawczy od [...] stycznia 2023 r., a więc od dnia obowiązywania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Przywołanie powyższych przepisów w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie stanowiło podstawy prawnej jej wydania sensu stricto, lecz wynikało z konieczności dokonania wyliczeń kwoty porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, obowiązującej w odniesieniu do skarżącego w dniu [...] stycznia 2023 r. Tak obliczoną kwotę porównywalnego wynagrodzenia prokuratora uwzględniono następnie do obliczenia kwoty dodatku wyrównawczego stanowiącego składnik uposażenia skarżącego należnego mu na dzień [...] stycznia 2023 r., które to uposażenie jest płatne z góry. Zatem nie można mówić o naruszeniu prawa czy o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji obowiązywania przepisów rangi ustawowej. Nadto ustawa o szczególnych rozwiązaniach ma charakter szczególny, okresowy i dotyczy jedynie 2023 r.
Odnosząc się do kolizji norm prawnych, podniesionej przez skarżącego w odwołaniu, PK podkreślił, iż konieczność zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach do ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego, z pominięciem przepisu art. 123 § 1 P.p., wynika wprost z reguły lex specialis derogat legi generali.
Powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 123 § 1 P.p. poprzez jego niezastosowanie dla potrzeb wyliczenia dodatku wyrównawczego i jednocześnie niesłuszne zastosowanie w tym celu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, podczas gdy ograniczenie w stosowaniu art. 123 § 1 P.p. nastąpiło od 1 grudnia 2021 r. i nie ma charakteru ekstraordynaryjnego, co w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt K 1/12 było nieuzasadnione, albowiem ograniczenie stosowania art. 123 P.p. mogło nastąpić wyjątkowo i tylko w określonych sytuacjach, które nie nastąpiły;
2) obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązującą, w chwili jej wydania, podstawę prawną, tj. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, co oznacza, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz zobowiązanie PO do wydania decyzji o przyznaniu mu dodatku wyrównawczego przy zastosowaniu art. 123 P.p., przy jednoczesnym zaniechaniu stosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, iż art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, poza faktem, że akt ten nie obowiązywał w dacie wydania decyzji PO, nie może wywołać skutków prawnych i być podstawą obliczenia wynagrodzenia.
Skarżący zauważył, iż "zamrożenie" płac prokuratorów i asesorów prokuratury ma miejsce od 2021 r., czyli trwa już trzeci rok. Jest to więc powtarzalna praktyka skutkująca realnym pogorszeniem sytuacji materialnej prokuratorów i asesorów prokuratury. W czasie, gdy doszło do ww. "zamrożenia", w odniesieniu do przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej nastąpiła podwyżka wynagrodzeń. "Zamrożenie" godzi w zasadę równego traktowania, w kontekście wzrostu wynagrodzeń przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej. Tym samym rażąco pogwałcono mechanizm wynagradzania prokuratorów i asesorów prokuratury określony w art. 123 § 1 P.p. Istota tego mechanizmu polega na uniezależnieniu wysokości wynagrodzenia prokuratorów i asesorów prokuratury od decyzji innych władz poprzez wprowadzenie metody waloryzacji wynagrodzenia działającej ex lege, niezależnej od decyzji innej władzy. Sytuacja, w której od takiego mechanizmu można odejść i powrócić do uznaniowego kształtowania wynagrodzeń prokuratorów i asesorów prokuratury, pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającej z niej zasady ochrony praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę PK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 23 stycznia 2024 r. organ drugiej instancji poinformował Sąd, iż na podstawie decyzji PO z [...] stycznia 2024 r. nr [...], wydanej w oparciu o art. 10a ustawy o szczególnych rozwiązaniach - w brzmieniu ustalonym w art. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2023 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach - wypłacono skarżącemu wyrównanie uposażenia do wysokości zgodnej z zasadami wynikającymi z art. 123 P.p. W związku z tym PK wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dla porządku odnotować wypada, że sprawy dotyczące wynagrodzeń prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Wszelkie spory w tym zakresie rozpatrują bowiem sądy powszechne. Jednakże przedmiotem niniejszej sprawy jest przysługujący żołnierzowi zawodowemu dodatek, którego wysokość ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej, zaś decyzja ostateczna w tym zakresie jest zaskarżalna do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący bowiem jest żołnierzem zawodowym pełniącym zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora w Wydziale do spraw [...] Prokuratury Okręgowej w [...].
Zgodnie z art. 439 ust. 2 u.o.O., w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 439 ust. 12 u.o.O., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1645), które weszło w życie 24 października 2023 r.
W datach wydania decyzji w obu instancjach obowiązywało jednak rozp. z 2017 r., wydane w oparciu o art. 80 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 536). Stosownie do treści art. 822 ust. 6 u.o.O., rozp. z 2017 r. zachowało moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych w trybie art. 439 ust. 12 u.o.O. Oba rozporządzenia identycznie regulują sposób ustalania dodatku wyrównawczego.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozp. z 2017 r., przy ustalaniu wysokości dodatku uwzględnia się miesięczną kwotę uposażenia zasadniczego wraz
z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych, oraz kwotę miesięcznego wynagrodzenia, jaka przysługiwałaby na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziemu sądu powszechnego albo na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury. Według § 2 ust. 2 rozp. z 2017 r., wysokość porównywanego wynagrodzenia ustala się, przyjmując wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek za długoletnią pracę oraz dodatek specjalny, których zasady wypłacania i wysokość określają przepisy Prawa o prokuraturze. Z kolei § 2 ust. 3 rozp. z 2017 r. przewiduje, iż ustalając wysokość dodatku, określa się wysokość składników porównywanego wynagrodzenia.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dodatek wyrównawczy dla skarżącego na okres od [...] stycznia 2023 r. mógł zostać ustalony w oparciu o art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Kwota wskazana w tej regulacji stanowiła bowiem podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego skarżącego, a z kolei w oparciu o to wynagrodzenie wyliczono kwotę należnego mu dodatku wyrównawczego.
W ocenie tutejszego Sądu, na powyższe pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi.
Wprawdzie wynagrodzenie prokuratorów nie jest chronione konstytucyjnie, tak jak jest to w przypadku wynagrodzenia sędziów (vide art. 178 ust. 2 i art. 195 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), to od dawna prawodawca w tym zakresie wiernie powiela wzory normatywne dotyczące wynagrodzeń sędziów. Z pewnością chodzi o podkreślenie wysokiej rangi zawodu prokuratora oraz stworzenie materialnych gwarancji jego niezależności.
W myśl art. 123 § 1 P.p. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie w art. 123 § 2 P.p. wskazano: "Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w dotychczasowej wysokości". Takie rozwiązanie normatywne powiela zapis zawarty w art. 61a ust. 1 i 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r. nr 270, poz.1599 ze zm.), który wszedł w życie 22 kwietnia 2009 r. wraz z analogicznym rozwiązaniem przewidzianym w art. 91 § 1c i § 1d ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.; dalej: "u.s.p.").
Z woli ustawodawcy wysokość wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych została zrównana z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych. Wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur regionalnych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów sądów apelacyjnych, natomiast wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów Prokuratury Krajowej jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów Sądu Najwyższego (art. 124 § 1 P.p.). Szczegółowe reguły wynagradzania prokuratorów ustalono w art. 124 § 2-11 P.p. Wskazane przepisy P.p. powielają rozwiązania dotyczące zasad wynagradzania sędziów sądów powszechnych, zawarte w art. 91 § 1-13 u.s.p.
Reguła ujęta w art. 123 § 1 P.p., nakazująca wiązać podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku z przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale roku poprzedniego została jednak odrzucona w kolejnych ustawach okołobudżetowych dotyczących lat 2021-2023.
Wedle art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 P.p., stanowiła kwota w wysokości 5444,42 zł.
Wynagrodzenia prokuratorów, podobnie jak wynagrodzenia sędziów, powinny być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. Tymczasem treść przepisów kreujących sposób wynagradzania sędziów i prokuratorów w latach 2021-2023 była za każdym razem odmienna i ewidentnie nosiła znamiona dowolności.
TK w wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 zwrócił uwagę, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako »automatycznie«, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego". W orzeczeniu tym Trybunał sformułował kilka nieprzekraczalnych "warunków brzegowych" wynagrodzenia, które powinny odpowiadać godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków.
Z kolei w wyroku z 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23, również odnoszącym się do wynagrodzeń sędziów, TK stwierdził, iż art. 8 i art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach uznał za niezgodny z art. 195 ust. 2 ustawy zasadniczej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z dniem 15 listopada 2023 r.
W uzasadnieniu ww. orzeczenia Trybunał dokonał analizy postanowień ustaw okołobudżetowych dotyczących lat 2021-2023, akcentując, że "Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy – zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie".
TK dostrzegł również, iż nie zostały spełnione warunki brzegowe określone w jego wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, usprawiedliwiające odstąpienie od normatywnych zasad ustalania wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji do ich obniżenia. W szczególności nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%.
Trybunał podniósł, że przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. po raz kolejny "tymczasowo" modyfikują ustawowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Ponadto w 2023 r. podstawa ta została ustalona w pełni w sposób kwotowy, co w żaden sposób nie nawiązuje do obowiązującego lex generalis mechanizmu wynagradzania.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zauważa, iż o uznaniowości
i arbitralności postanowień ustawy okołobudżetowej na rok 2023 odnośnie podstaw ustalania wynagrodzenia dla sędziów (art. 7-art. 9) oraz dla prokuratorów (art. 10) świadczy wprost uzasadnienie jej projektu (druk sejmowy nr 2654), w którym podano: "Nie kwestionując przyjętego w aktualnych przepisach regulujących ustrój sądownictwa mechanizmu określania wynagrodzeń sędziów w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, należy mieć na uwadze istotny wzrost nakładów na wynagrodzenia sędziów i prokuratorów na przestrzeni ostatnich lat. Wyasygnowanie dodatkowych środków na wynagrodzenia dla tych grup oznaczałoby konieczność redukcji wydatków w pozostałych sferach działalności państwa, co mogłoby negatywnie wpłynąć na realizację innych zadań publicznych finansowanych ze środków budżetu państwa".
W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że art. 123 § 1 P.p. i art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach są przepisami rangi ustawowej, a więc są względem siebie równorzędne. Wskazane przepisy diametralnie odmiennie regulują kwestię określania podstaw ustalania wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2023 r. Dodatkowo należy wskazać, iż treść art. 123 § 1 P.p. nie została zmieniona, natomiast zmieniono postanowienia zawarte pierwotnie w art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej. Przepisy art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej, kształtujące sposób ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla sędziów w 2023 r., odpowiadają treści art. 10 ust. 1 tej ustawy, dotyczącego ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla prokuratorów. W sytuacji, gdy na skutek wyroku TK utraciły moc art. 7, art. 8 i art. 9 tej ustawy, to nie ma żadnych podstaw aby przyjmować, że w przypadku wynagrodzeń zasadniczych prokuratorów, uprawnione jest stosowanie innych zasad ustalania tego wynagrodzenia niż te, które dotyczą sędziów.
To z kolei prowadzi do konkluzji, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 123 § 1 i art. 124 § 11 P.p. poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów, a w konsekwencji - przyjęcie zaniżonej podstawy ustalania zasadniczego wynagrodzenia prokuratora. Dlatego podlegały one wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Fakt wydania przez PO w dniu [...] stycznia 2024 r. decyzji przyznającej skarżącemu dodatek wyrównawczy od [...] stycznia 2023 r. w kwocie [...] zł miesięcznie brutto, a więc za okres objęty zaskarżoną decyzją i w wysokości oczekiwanej przez skarżącego (co wynika z uzasadnienia skargi), nie implikuje umorzenia postępowania przed tutejszym Sądem, o co wnioskował PK w piśmie z 23 stycznia 2024 r. Otóż ww. decyzja zapadła w związku z dodaniem do ustawy o szczególnych rozwiązaniach art. 10a (na mocy przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 - Dz. U. z 2023 r., poz. 2777), według którego w roku 2023 wynagrodzenie zasadnicze prokuratora podlega zwiększeniu o różnicę pomiędzy kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora ustalonego zgodnie z art. 123 § 1 P.p. a kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora wypłaconego zgodnie z art. 10 (ust. 1). Kwotę zwiększonego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się do dnia 31 grudnia 2023 r., z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 r. (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 (ust. 3). Ani z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy ani z treści ww. pisma organu odwoławczego z [...] stycznia 2024 r. nie wynika jednak, aby przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2024 r. zostały uchylone zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja PO. W konsekwencji brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozpoznając sprawę ponownie, PO w pierwszej kolejności ustali, czy jego decyzja z [...] stycznia 2024 r. nr [...] jest ostateczna. Jeśli tak - rozważy zasadność umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Jeżeli natomiast od ww. decyzji zostało wniesione odwołanie i toczy się postępowanie w drugiej instancji, to organ odwoławczy będzie zobowiązany do wydania decyzji uwzględniającej treść art. 10a ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.