II SA/Wa 1052/23

II SA/Wa 1052/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Grzelak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "CKL") orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. (dalej "RKL") z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] wydane w stosunku do A.T.
Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
A. T. (dalej "skarżący") został skierowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w W.do RKL w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
RKL orzeczeniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...],
w części A w pkt 11 "Rozpoznanie" ustaliła:
1. Zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne wielopoziomowe całego kręgosłupa
z okresowym zespołem bólowym miernie upośledzającym sprawność ruchową, bez ubytków neurologicznych. Stan po dwukrotnych urazach skrętnych kręgosłupa szyjnego w służbie (2002, 2009 r.) i po urazie przeciążeniowym kręgosłupa lędźwiowego
(2009 r.) bez szkody kostnej i udokumentowanej więzadłowej - § 64 p. 1 kol. 5 kat. B;
2. Nadciśnienie tętnicze II st. wg PTNT - § 51 p.1 kol. 5 kat. B;
3. Przebyta perforacja błony bębenkowej obu uszu (2011 r.). Obustronny niedosłuch dla tonów wysokich - § 20 p. 2 kol. 5 kat. B/- § 18 p. 2 kat. B;
4. Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu - § 7 p. 2 kol. 5 kat. B;
5. Zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące poprawę - § 86 p. 2 kol. 5 kat. B.
W części A pkt 12 RKL ustaliła kategorię zdolności do służby lub pracy skarżącego "B – zdolny do służby w Policji z ograniczeniem." W pkt 13 "Związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby" wskazano "nie pozostaje". W pkt 14 "Uzasadnienie pkt 13" wskazano "Schorzenia wym. w p. 1-5 (kat. B), nie powodujące niezdolności do służby, nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w oparciu o przepisy Rozporządzenia MSWiA z 23.05.2019 r. (Dz. U. poz. 1046 z 06.06.2019 r.) - nie spełniają kryteriów zał. 1 Rozporządzenia."
Z kolei w pkt 15 "Uwagi komisji lekarskiej" wskazano: "Schorzenie wym. w p. 1 /kat. B/ nie powodujące niezdolności do służby, pozostaje w związku ze służbą w oparciu
o przepisy Rozporządzenia MSWiA z 23.05.2019 r. (Dz. U. poz. 1046 z 06.06.2019 r.) zał. 2 oraz o protokół warunków Schorzenia - w p. 2 - 5 /kat B/ nie pozostają w związku ze służbą".
W części F "Szczegółowe uzasadnienie orzeczenia" organ wskazał, że w oparciu o wywiad, badanie przedmiotowe komisyjne, przedstawioną dokumentację lekarską, protokół warunków służby i opinie specjalistów konsultujących dla potrzeb RKL uznaje się, iż zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne wieloopoziomowe kręgosłupa i przebyte w przeszłości w służbie urazy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego bez szkody kostnej i więzadłowej, skutkujące okresowym zespołem bólowym wymagającym rehabilitacji, upośledzają sprawność ustroju orzekanego w stopniu ograniczającym jego zdolność do służby w Policji (kat. B), nie czyniąc go jednak inwalidą żadnej z grup. Organ podał, że nadciśnienie tętnicze w politerapii dobrze kontrolowane, bez istotnych powikłań sercowo-naczyniowych, nie sięga granic inwalidztwa (kat. B), podobnie jak obustronny niedosłuch odbiorczy po perforacji błony bębenkowej obu uszu (kat. B). Odnośnie zaburzeń nerwicowych organ wskazał, że mają one związek z jednorazowym incydentem w służbie w dniu [...] kwietnia 2022 r. i w ocenie RKL po konsultacji tut. lekarza specjalisty psychiatry, nie upośledzają zdolności adaptacyjnych orzekanego w stopniu inwalidyzujacym i rokują dalszą poprawę przy stosowanym leczeniu.
Jako podstawę prawną orzeczenia organ podał: ustawę emerytalna z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.) , ustawę z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2020 r. poz. 398 ze zm.), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2019 r. poz. 1046
i załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. (poz. 2035) w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa.
Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie do CKL. W uzasadnieniu odwołania skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie organu w zakresie braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą. Wyraził również niezadowolenie z tego, że nie uznano jego schorzeń za inwalidztwo.
Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398, z późn. zm.), CKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu CKL wskazała, że po wnikliwej analizie całości dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w sprawie stwierdziła konieczność ponownej oceny stanu zdrowia, w szczególności psychiatrycznej i neurologicznej. Konsultująca
w dniu [...] marca 2023 r. specjalista psychiatrii, po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną i po przeprowadzeniu badania własnego, postawiła rozpoznanie zaburzeń neurastenicznych i adaptacyjnych oraz wskazała kategorie zdolności do służby "B". Ponadto w ramach badania komisyjnego w dniu [...] marca 2023 r. specjalista neurolog po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną i przeprowadzeniu badania własnego postawił rozpoznanie zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych wielopoziomowych całego kręgosłupa z okresowym zespołem bólowym, stanu po dwukrotnych urazach skrętnych kręgosłupa szyjnego w służbie (2002 r. i 2009 r.) i po urazie przeciążeniowym kręgosłupa lędźwiowego (2009 r.) bez udokumentowanej szkody kostnej i więzadłowej. Konsultujący specjalista wskazał na trwałe ograniczenie zdolności do służby, przez co potwierdził ocenę RKL.
Dalej organ wyjaśnił, że postępowanie orzecznicze prowadzone przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest prowadzone
w związku ze skierowaniem organu kierującego, w zakresie w nim wskazanym i na podstawie danych w nim zawartych. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skierowany przez Komendę Wojewódzką Policji w W. celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Do skierowania dołączono przebieg służby wraz
z opisem warunków służby z dnia [...] kwietnia 2022 r. W stosunku do funkcjonariuszy
i byłych funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości stwierdzenia inwalidztwa bez ustalenia niezdolności do służby.
CKL wskazała, że stwierdzenie związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, opiera się
o wykaz zawarty w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, (Dz. U. 2019 r., poz. 1046). Możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy schorzenie rozpoznane u osoby orzekanej jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia oraz warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w kolumnie 3 tego załącznika.
W analogiczny sposób, jednakże posługując się załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia, określa się związek schorzeń ze służbą.
Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie RKL przeprowadziła postępowanie orzecznicze w związku ze skierowaniem KWP w W., zgodnie z celem z nim wskazanym, z zastosowaniem obowiązujących aktów prawnych. Stan zdrowia skarżącego został ustalony na podstawie analizy dostępnej dokumentacji medycznej, wyników przeprowadzonych w postępowaniu orzeczniczym badań i konsultacji specjalistycznych i przeprowadzonego badania komisyjnego. Skarżący został zaliczony do kategorii zdolności do służby B, tj. zdolny do służby z ograniczeniem. CKL podkreśliła, że sam fakt rozpoznania choroby, czy nawet konieczność systematycznego leczenia i rehabilitacji nie jest równoznaczny z inwalidztwem. Niezbędny jest do tego stopień zaawansowania objawów uniemożliwiający służbę lub pracę, co w zakresie schorzeń występujących u skarżącego nie zostało stwierdzone w ramach postępowania orzeczniczego i potwierdzone w postępowaniu odwoławczym. Występujące
u skarżącego zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa wymagają wprawdzie rehabilitacji i farmakoterapii, jednak aktualnie nie powodują istotnego upośledzenia funkcji organizmu. Nadciśnienie tętnicze jest kontrolowane farmakologicznie. Odnośnie kwalifikacji zaburzeń nerwicowych CKL wskazała, że w przypadku zaburzeń nerwicowych kwalifikowanych zgodnie z § 86 wykazu chorób i ułomności wraz
z kategoriami zdolności do służby stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), pkt. 3 (wiążący się z kwalifikacją do kat. zdolności do służby "C") "należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią," co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
W ocenie CKL, RKL prawidłowo orzekła, że żadne ze schorzeń rozpoznanych
u skarżącego nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdyż schorzenia te nie figurują w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia, a więc brak jest podstaw prawnych do ustalenia ich związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. RKL słusznie ustaliła, że schorzenie opisane w pkt. 1 pozostaje w związku ze służbą, gdyż schorzenie w nim opisane figuruje w pkt. 1 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, a na jego ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby. Schorzenie pkt. 5 rozpoznania zostało rozpoznane po odejściu ze służby (dokumentacja z leczenia psychiatrycznego od [...] maja 2022 r.), a więc nie spełnia kryteriów załącznika nr 2 (nie ujawniło się w trakcie służby). Stwierdzone u skarżącego nadciśnienie tętnicze nie odpowiada definicji zawartej w pkt. 7 załącznika nr 2 tzn. nie jest nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie. Nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie występuje w sytuacji nieuzyskania docelowego ciśnienia tętniczego pomimo stosowania w odpowiednich dawkach i we właściwym skojarzeniu minimum trzech leków hipotensyjnych. Powikłania narządowe w przebiegu nadciśnienia tętniczego należy rozpatrywać w sytuacji wystąpienia towarzyszącej choroby sercowo-naczyniowej - choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, udaru niedokrwiennego mózgu, krwotoku mózgowego, przemijającego niedokrwienia mózgu, przewlekłej choroby nerek, choroby tętnic obwodowych, zaawansowanej retinopatii (okres III, IV wg K-W).
Mając na uwadze wnioski z analizy dostępnej dokumentacji medyczno-orzeczniczej, wyniki przeprowadzonych w postępowaniu orzeczniczym badań
i konsultacji oraz wyjaśnienia poczynione powyżej, CKL uznała, że RKL w swoim postępowaniu w sposób prawidłowy, w oparciu o aktualne (przywołane w zaskarżonym orzeczeniu) przepisy prawa, dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego i kwalifikacji zdolności do służby z niej wynikającej.
Na wskazane wyżej orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2023 r. A. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaznaczył, że zaskarża to orzeczenie w części odnoszącej się ustalenia zdolności do służby. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez orzekające w sprawie organy obu instancji wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy;
2. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia zarówno przez RKL jak i CKL na dowodach bez ich uprzedniej faktycznej weryfikacji w toku postępowania administracyjnego, (procedowania przez komisję orzeczniczą), co do ustalenia obiektywnych okoliczności faktycznych sprawy mających znaczenie dla sprawy i dla kierunku rozstrzygnięcia;
3. art. 107 § 3 k.p.a. w wyniku braku ustosunkowania się przez organ II instancji do zarzutów odwołania, w szczególności w zakresie zdolności skarżącego do służby, czasu powstania schorzeń i ich związku ze zdolnością do służby, co powoduje, że zaskarżone orzeczenie jest rażąco wadliwe, a nadto uzasadnienie organu nie zawiera obligatoryjnych elementów wymaganych powołaną normą prawną, dla orzeczenia zrównanego procesowo z aktem administracyjnym, w postaci uzasadnienia wyczerpująco wskazującego dowody czy twierdzenia uwzględnienia oraz te, którym odmówiono wiarygodności i przyczyn tej oceny;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia wydanego w I instancji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy, w związku
z wadliwością tego orzeczenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był zaskarżoną decyzję co najmniej uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, względnie orzec merytorycznie z uwzględnieniem dodatkowych czynności dowodowych jakie były możliwe i powinny zostać przeprowadzone na etapie postępowania odwoławczego w ramach uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego,
tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu 2 schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U.
z 2019 r. poz. 1046) i załącznika rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), poprzez niezasadne przyjęcie, że stan zdrowia skarżącego
i wskazane schorzenia nie upośledzają zdolności adaptacyjnych orzekanego w stopniu inwalidyzującym i rokują dalszą poprawę przy stosowaniu leczenia, w sytuacji gdy zajęte stanowisko pozostaje w sprzeczności z obiektywnie istniejącym stanem sprawy. Orzekające w sprawie komisje orzecznicze oparły bowiem swoje stanowisko
o wybiórczo oceniony materiał dowodowy i w sposób nieuprawniony przyjęły, że stwierdzone zaburzenia nerwicowe mają związek z jednorazowym incydentem
w służbie w dniu [...] kwietnia 2022 r. Stanowisko to zostało wywiedzione wbrew twierdzeniom zamieszczonym w odwołaniu, niestety pominiętym przez organ II instancji. Zdaniem skarżącego zaburzenia nerwicowe powstały w czasie służby, nie miały charakteru incydentalnego, co wynika z dowodów załączonych do skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji;
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność wydania zaskarżonych rozstrzygnięć organów I i II instancji
z istotnym naruszeniem wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej
i prawa materialnego, bowiem, zdaniem skarżącego, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania
w sprawie;
3. rozpoznanie skargi na rozprawie;
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że postępowanie zmierzające do ustalenia jego stanu zdrowia zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy pod względem formalnym. W ocenie skarżącego rozpoznanie stanu chorobowego oraz zapadła w konsekwencji tego rozpoznania decyzja nie korelują z materiałem dowodowym, a zasadniczo z okolicznościami jakie obligatoryjnie powinny zostać zbadane i wykazane dowodowe.
Skarżący wskazał, że jaskrawym przejawem zasadności jego zarzutu jest schorzenie z pkt 5 rozpoznania zawarte w orzeczeniu RKL, tj. zaburzenie nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne, które w ocenie organu I instancji rokują poprawę. RKL po stwierdzeniu wskazanego schorzenia w uzasadnieniu decyzji ograniczył się wyłącznie do potwierdzenia zajętego stanowiska nieweryfikowalną oceną konsultanta lekarza specjalisty. Komisja orzecznicza I instancji dysponowała materiałem dowodowym odnoszącym się do tego schorzenia, a o ile był on niekompletny czy niejednoznaczny należało go uzupełnić i zweryfikować. Takich czynności jednak nie przeprowadzono.
Dalej skarżący podniósł, że w odwołaniu zwrócił uwagę, na konieczność zapoznania się z aktualną dokumentacją dotyczącą jego dalszego leczenia. W tym celu zostały przedłożone dokumenty w postaci: opinii psychologa z dnia [...] czerwca 2022 r. specjalisty psychologa klinicznego A.P., zaświadczenia psychologicznego
z dnia [...] listopada 2022 r. specjalisty psychologa klinicznego A. P., informacji o hospitalizacji z dnia [...] sierpnia 2022 r. wystawionej przez SPZOZ Szpital Specjalistyczny MSWiA w J., zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] marca 2023 r. specjalisty psychologa klinicznego A. P., zaświadczenia z dnia[...] marca 2023 r. wystawionego przez specjalistę psychiatrę E. S. Mimo wskazanej dokumentacji CKL w swoim orzeczeniu, wbrew zapisom zawartym we wskazanych dokumentach uznała, że schorzenie nr 5 zostało rozpoznane po odejściu ze służby i nie wiąże się ze służbą, gdyż niezdolność w związku z tym schorzeniem należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego.
Skarżący zwrócił uwagę, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżącego lecz ograniczył się do przytoczenia stanowiska zajętego przez RKL. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Organ nie może też oczekiwać, że do zarzutów ustosunkuje się sąd administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję, tym samym wyręczając z tego obowiązku organ.
Następnie skarżący podniósł, że w świetle przepisów prawa materialnego podanych w uzasadnieniu orzeczenia CKL, odnośnie zaburzeń nerwicowych należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią, co zdaniem organu II instancji nie miało miejsca. Z kolei organ I instancji na stronie nr 5 orzeczenia, (część F) zaburzenia nerwicowe wiązał wyłącznie z jednorazowym incydentem w służbie w dniu [...] kwietnia 2022 r. Zdaniem skarżącego organy w sposób oczywisty nie uwzględniły i nie odniosły się do dokumentacji przedłożonej przez niego. Już choćby pobieżna analiza zaświadczeń i innej dokumentacji potwierdza, że skarżący cierpi na długotrwałe schorzenie nerwicowe, na które zresztą od dłuższego czasu nieprzerwanie się leczy. Pominięto także kolejną okoliczność obiektywnie niezweryfikowaną przez RKL i CKL,
a mianowicie charakter schorzenia nerwicowego, jego długotrwałość, a tym bardziej czas powstania. Jest to schorzenie specyficzne i trudne do zdiagnozowania przez samego chorego, a czasem nawet lekarza. Jest ono zgoła odmienne od efektów choćby wypadku komunikacyjnego, czy interwencji chirurgicznej, gdzie uszczerbek na zdrowiu jest widoczny nawet dla laika. Choroba nerwicowa w początkowym stadium nie wykazuje swojej siły i symptomów ujawniających się dużo później. Zatem lapidarne uznanie, że schorzenie to zostało rozpoznane po odejściu ze służby jest niewystarczające. Gdyby nawet przyznać rację wskazanemu wyżej stanowisku zamieszczonemu na stronie nr 4 uzasadnienia orzeczenia CKL, to czy nie było w tym stanie konieczne ustalenie kiedy owego "zdiagnozowanego po odejściu ze służby" schorzenia skarżący się nabawił i czy miało ono związek ze służbą.
Skarżący wskazał, że objawy zaburzeń nerwicowych pojawiły się u niego kilka lat wcześniej, w trakcie służby w Policji, były jednak mało odczuwalne i nie wiązał ich
z faktycznie mającym miejsce schorzeniem. Wzmożenie choroby nastąpiło w połowie 2021 r. i wówczas skarżący podjął decyzję o konieczności zdiagnozowania odczuwanych dolegliwości. Na początku lutego 2022 r. podjął próbę konsultacji
u specjalisty z zakresu zdrowia psychicznego i w dniu [...] lutego 2022 r. zarejestrował się w SPZOZ w W., przy czym wizyta została wyznaczona dopiero na dzień [...] lipca 2022 r. Mimo, że wizyta została umówiona na odległy okres, to i tak w dniu [...] maja 2022 r. została ona przesunięta na [...] lipca 2022 r. Fakt ten potwierdza zaświadczenie SPZOZMSWiA w W.z dnia [...] kwietnia 2023 r.
W ocenie skarżącego w tym stanie rzeczy z całą pewnością organom wydającym orzeczenia obu instancji umknął fakt, że faktycznie schorzenie powstało w trakcie służby, a jego leczenie oczywiście ze wzmagającą się intensywnością trwa już znacznie ponad rok.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2023 r. w części dotyczącej ustalenia zdolności skarżącego do służby w Policji.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.
z 2024 r., poz. 145), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Na mocy przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (DZ. U. z 2020 r. poz. 398, z późn. zm.), dalej "ustawa o komisjach lekarskich", komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także (m.in.) o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
Stosownie do treści art. 6 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną
i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza zwolnionego ze służby i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób
i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie.
Komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych
i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy).
W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej,
z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy).
Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3).
Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.
Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania tego aktu pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, czy orzeczenie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi
w przepisach ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2392).
Sąd administracyjny kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej nie ocenia natomiast kwestii medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Innymi słowy nie może badać prawidłowości samej diagnozy lekarskiej, ani oceniać metod stosowanych przez lekarzy w celu jej postawienia.
Organy uznały skarżącego za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem rozpoznając u niego szereg schorzeń i ułomności. W odwołaniu od orzeczenia RKL skarżący w istocie nie negował faktu istnienia stwierdzonych schorzeń. Z treści odwołania wynika, że skarżący kwestionował, brak uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą oraz brak orzeczenia o inwalidztwie. Zarzuty odwołania dotyczyły zatem materii wykraczającej poza zakres zaskarżenia uchwały CKL do Sądu, albowiem jak już wskazano wyżej, skarżący zaznaczył, że zaskarża tę uchwałę wyłącznie
w zakresie orzeczenia o zdolności do służby.
Odnośnie stwierdzonych schorzeń w pkt 1-4 orzeczenia RKL (tj. zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne wielopoziomowe całego kręgosłupa z okresowym zespołem bólowym miernie upośledzającym sprawność ruchową, bez ubytków neurologicznych, nadciśnienie tętnicze, przebyta perforacja błony bębenkowej obu uszu obustronny niedosłuch dla tonów wysokich oraz astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu), organy obu instancji wskazały, że schorzenia te ustaliły na podstawie dokumentacji medycznej, wyników przeprowadzonych badań i konsultacji oraz badania komisyjnego. W uzasadnieniu orzeczeń CKL wskazano, że zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa wymagają wprawdzie rehabilitacji i farmakoterapii, jednak nie powodują istotnego upośledzenia funkcji organizmu. Odnośnie nadciśnienia tętniczego CKL wskazała zaś, że jest ono kontrolowane farmakologicznie. Wskazała również, że nie odpowiada ono definicji zawartej w pkt. 7 załącznika nr 2, tzn. nie jest nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie. Organ wyjaśnił przy tym, że nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie występuje w sytuacji nieuzyskania docelowego ciśnienia tętniczego pomimo stosowania w odpowiednich dawkach i we właściwym skojarzeniu minimum trzech leków hipotensyjnych. CKL wskazała także, że powikłania narządowe w przebiegu nadciśnienia tętniczego należy rozpatrywać w sytuacji wystąpienia towarzyszącej choroby sercowo- naczyniowej - choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, udaru niedokrwiennego mózgu, krwotoku mózgowego, przemijającego niedokrwienia mózgu, przewlekłej choroby nerek, choroby tętnic obwodowych, zaawansowanej retinopatii (okres III, IV wg K-W).
Zasadność przyznania skarżącemu kategorii "B" w oparciu o te rozpoznane
u niego schorzenia jest zatem należycie umotywowana przez organy. Brak jest podstaw do zanegowania tego stanowiska i uznania, że skarżącemu należało przyznać inną kategorię zdolności do służby. Tak jak już podkreślono powyżej Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby.
Osobnej uwagi wymaga schorzenie wskazane w pkt 5 orzeczenia RKL, tj. "Zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące poprawę." Odnośnie tego schorzenia organy również uznały, że skutkuje ono orzeczeniem kategorii B – zdolny do służby z ograniczeniami. Kwalifikacji takiej organy dokonały
w oparciu o treść § 86 p. 2. kol. 5 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r.
W przepisie tym dla tego rodzaju schorzenia przewidziano przyznanie kategorii B. Przyznanie kategorii B wedle tego przepisu jest obligatoryjne.
Biorąc pod uwagę treść skargi stwierdzić należy, że na tle tego schorzenia koncentruje się zasadnicza oś sporu między stronami. Skarżący podnosi bowiem, że schorzenia tego nabawił się w toku służby oraz że choruje na nie od dłuższego czasu.
Zauważyć należy, że długość okresu leczenia zaburzeń nerwicowych miałaby znaczenie w określeniu kategorii zdolności do służby. W § 86 pkt 3 załącznika do wskazanego wyżej rozporządzenia określone zostało schorzenie w postaci "Zaburzeń nerwicowych znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne – utrwalonych". Dla tego rodzaju schorzenia obligatoryjne jest przyznanie kategorii C. Niemniej jednak
z objaśnień do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia wynika, że schorzenie to "Należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią. Leczeniem z wyboru (podstawowym)
w zaburzeniach nerwicowych jest psychoterapia. Farmakoterapia pełni jedynie funkcję wspomagającą."
Nawet jeżeli skarżący cierpi na zaburzenia nerwicowe od dłuższego czasu, to ze zgromadzonej przez organ dokumentacji medycznej, w tym przedstawionej przez samego skarżącego, nie wynikało, aby skarżący na dzień orzekania przez RKL, tj. [...] listopada 2022 r. był po "12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią". Z zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] marca 2023 r. (k. 42) wynika, że skarżący jest leczony
w Poradni Zdrowia Psychicznego [...] w W. od [...] października
2022 r. Z dokumentu wystawionego przez E. S. – specjalistę psychiatrę (k. 41) wynika z kolei, że pierwsza wizyta u tego specjalisty miała miejsce w dniu [...] maja
2022 r.
Prawidłowo zatem organy zakwalifikowały występujące u skarżącego zaburzenia nerwicowe do § 86 p. 2. kol. 5 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. i w oparciu
o to ustalenie przyznały skarżącemu kategorię zdolności do służby B.
Zarzuty skargi są zatem nieuzasadnione. Wydane orzeczenia odpowiadają bowiem wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. poz. 1893). Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia kategorii skarżącego do służby, zaś uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń RKL i CKL są wystarczające w świetle wymogów określonych w art. 38 i art. 39 ustawy o komisjach lekarskich.
Wyjaśnić też należy, że Sąd nie uwzględnił zawartych w skardze wniosków dowodowych.
Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Podnieść należy, że część z dokumentów dołączonych do skargi (zaświadczenie psychologiczne z dnia [...] marca 2023 r. oraz dokument z dnia [...] marca 2023 r. wystawiony przez E. S. – specjalistę psychiatrę) znajdują w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. Dokumenty te były zatem podstawą orzekania przez Sąd stosownie do treści art. 133 .p.p.s.a.
i wnioskowanie o przeprowadzenie z nich dowodu było zbędne. Odnośnie zaś pozostałych dokumentów stwierdzić należy, że w sprawie nie było istotnych wątpliwości, które miałyby być wyjaśnione przy pomocy dowodu z tych dokumentów.
Reasumując należy stwierdzić, iż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, bowiem należycie rozważyły okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych konsultacji specjalistycznych oraz badań. Ponadto w wystarczający sposób zebrały i oceniły materiał dowodowy,
a następnie w przekonywujący sposób uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Wyjaśnić należy, że komisje lekarskie w zakresie stwierdzenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedza medyczną oraz obowiązującymi przepisami, zaś subiektywne odczucie skarżącego co do stanu zdrowia nie ma decydującego wpływu na orzeczenie komisji lekarskiej w określeniu zdolności do służby w Policji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.