II SA/WA 1036/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy w sprawie budowy elektrowni jądrowej, uznając ją za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Skarżący K.P. domagał się udostępnienia skanu umowy zawartej przez Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. z wykonawcą dotyczącą budowy elektrowni jądrowej. Spółka odmówiła, uznając umowę za tajemnicę przedsiębiorstwa, powołując się na jej wartość gospodarczą, technologiczną i organizacyjną oraz zobowiązania umowne o poufności. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że spółka prawidłowo zakwalifikowała umowę jako tajemnicę przedsiębiorstwa, a jej ujawnienie mogłoby narazić strony na szkodę i zagrozić bezpieczeństwu energetycznemu państwa.
Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Polskich Elektrowni Jądrowych sp. z o.o. (Spółka) odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanu umowy zawartej z wykonawcą w sprawie budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Spółka uznała umowę za tajemnicę przedsiębiorstwa, powołując się na jej wartość gospodarczą, technologiczną i organizacyjną, a także na zobowiązania umowne o poufności (Umowa NDA). Skarżący zarzucił naruszenie prawa do informacji publicznej i błędne zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Spółka prawidłowo zakwalifikowała umowę jako tajemnicę przedsiębiorstwa, spełniając zarówno przesłankę materialną (wartość gospodarcza, techniczna, technologiczna, organizacyjna, potencjalna szkoda dla przedsiębiorcy) jak i formalną (podjęte działania w celu zachowania poufności, w tym Umowa NDA i wewnętrzne regulacje Spółki). Sąd podkreślił, że ujawnienie umowy mogłoby narazić strony na szkodę, osłabić ich pozycję negocjacyjną, narazić na utratę know-how, a także stanowić ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, co w kontekście art. 61 ust. 3 Konstytucji RP uzasadnia ograniczenie prawa do informacji publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka może stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli spełnia przesłanki materialne (wartość gospodarczą) i formalne (podjęte działania w celu zachowania poufności).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o budowie elektrowni jądrowej zawiera informacje o wartości gospodarczej, technicznej i technologicznej, których ujawnienie mogłoby narazić strony na szkodę i osłabić ich pozycję konkurencyjną. Ponadto, strony podjęły działania w celu zachowania poufności, w tym zawarły umowę NDA i objęły dokument klauzulą tajemnicy spółki. Ujawnienie tych informacji mogłoby również zagrozić bezpieczeństwu energetycznemu państwa, co stanowi uzasadnioną podstawę do ograniczenia prawa do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa, która jest podstawą do ograniczenia dostępu do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa (wartość gospodarcza, techniczna, technologiczna, organizacyjna). Strony podjęły niezbędne działania w celu zachowania poufności umowy (Umowa NDA, regulamin wewnętrzny, klauzula Tajemnicy Spółki). Ujawnienie umowy mogłoby narazić strony na szkodę i osłabić ich pozycję negocjacyjną. Ujawnienie umowy mogłoby stanowić ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i ważny interes gospodarczy państwa mają pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej w tym przypadku.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 MPPO i art. 10 ust. 1 EKPC poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Zarzut błędnego zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż przedmiot wniosku nie jest informacją publiczną objętą tajemnicą przedsiębiorstwa. Argument, że decyzje związane z bezpieczeństwem energetycznym powinny podlegać kontroli społecznej i jawności życia publicznego ponad tajemnicą przedsiębiorstwa.
Godne uwagi sformułowania
Informacje te posiadają wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa zarówno Spółki, jak i Wykonawcy. Ujawnienie Umowy, zawierającej szczegółowe informacje o jej warunkach, w tym zastosowanych technologiach, wynagrodzeniach, kadrze i jej doświadczeniu, stosowanych wewnętrznie procedurach, należy uznać za naruszające art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenie złożonego w postanowieniach Umowy NDA zobowiązania do poufności [...] wywołałoby poważne w skutkach finansowe i wizerunkowe konsekwencje. Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, biorąc pod uwagę zasadę proporcjonalności, przejawia większą wagę niż prawo do udzielenia informacji publicznej. W aktualnej niestabilnej sytuacji geopolitycznej uwypukla się kluczowe znaczenie działań podejmowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego.
Skład orzekający
Iwona Maciejuk
przewodniczący
Joanna Kube
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w kontekście strategicznych inwestycji państwowych i bezpieczeństwa energetycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy elektrowni jądrowej i umów o wysokim znaczeniu gospodarczym i strategicznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej inwestycji strategicznej dla państwa (elektrownia jądrowa) i konfliktu między prawem do informacji publicznej a tajemnicą przedsiębiorstwa oraz bezpieczeństwem narodowym. Jest to temat o dużym znaczeniu społecznym i gospodarczym.
“Czy umowa na budowę elektrowni jądrowej może być tajna? Sąd rozstrzyga konflikt między jawnością a bezpieczeństwem państwa.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1036/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Maciejuk /przewodniczący/ Joanna Kube /sprawozdawca/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Polskich Elektrowni Jądrowych spółka z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. z siedzibą w [...], dalej jako: "Spółka", decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p.", oraz art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówiła K.P., dalej jako: "wnioskodawca", skarżący", udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej pismem z dnia [...] lutego 2023 r. w postaci skanu umowy zawartej w dniu [...] lutego 2023 r. pomiędzy Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o. z siedzibą w [...] a firmą [...] (tzw. [...]). Spółka ustaliła, iż przedmiot żądania wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. stanowi informację publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskowana informacja dotyczy tzw. [...], tj. umowy zawartej pomiędzy spółką Polskie Elektrownie Jądrowe oraz firmami [...] i [...] (dalej jako: "Wykonawca" lub "[...]"). Umowa zobowiązuje Wykonawcę do wykonania opracowań obejmujących 10 głównych obszarów merytorycznych, w tym m.in. opracowania szczegółowego Modelu Realizacji Inwestycji, przygotowania oceny bezpieczeństwa oraz programu kontroli jakości, a także wyboru potencjalnych dostawców dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Wykonawca ma obowiązek przeprowadzić m.in. wstępną ocenę rozwiązań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa fizycznego planowanej elektrowni jądrowej oraz przygotować listę wymagań niezbędnych do realizacji inwestycji, w tym dostosowania technologii [...] do wszystkich lokalnych regulacji. Ponadto, zgodnie z Umową mają zostać wypracowane zasady strategii zakupowej, w ramach której zostaną zidentyfikowani potencjalni dostawcy. Umowa zakłada również wstępne oszacowanie wartości projektu. [...] dotyczy zatem etapu przedprojektowego (przygotowawczego) budowy elektrowni jądrowej w Polsce. Celem nadrzędnym Umowy jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa, czyli bezpieczeństwa narodowego. Spółka stwierdziła, że ocena merytoryczna [...] daje podstawę do stwierdzenia, że zarówno sama umowa, jak i poszczególne informacje w niej zawarte, nieujawnione do wiadomości publicznej, w tym w szczególności: szczegółowe dane technologiczne, konstrukcyjne, projektowe dotyczące projektowania i budowy technologii reaktora [...], stanowiące know-how Wykonawcy jako przedsiębiorcy; wykaz kluczowego personelu Wykonawcy zaangażowanego w realizację Umowy wraz ze stawkami ich wynagrodzenia (tajemnica organizacyjna); zasady wynagrodzenia, w tym wartość Umowy; informacje dotyczące struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa i przepływu dokumentów (tajemnica organizacyjna); informacje dotyczące osób trzecich udostępniających Wykonawcy swoje zasoby osobowe i potencjał techniczny; oraz informacje dotyczące przyjętego przez Spółkę modelu realizacji programu budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce posiadają wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa zarówno Spółki, jak i Wykonawcy. Spółka wskazała, że dane zawarte w umowie [...] mają istotną wartość organizacyjną, techniczną i technologiczną. Ustalone zasady współpracy oraz indywidualny model przygotowania inwestycji budowy reaktora [...] uwzględnia wnioski (z ang. "lesson leamed") z innych projektów budowy elektrowni jądrowych, które wypracowane zostały między stronami w toku długotrwałych negocjacji, przy uwzględnieniu specyfiki projektu. Umowa określa szczegółowo wspólne działania stron prowadzące do przygotowania projektu pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce i ma duże znaczenie dla prowadzenia przedsiębiorstwa, zarówno dla Spółki, jak i Wykonawcy. Dodatkowo, informacje zawarte w przedmiotowej Umowie mają również niewątpliwą wartość gospodarczą i handlową, zaś ich ujawnienie spowodować mogłoby faktyczną, realną szkodę w interesach przedsiębiorców, a zarazem stanowić cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych podmiotów. W sprawie istotna jest okoliczność, że Wykonawca prowadzi działalność w bardzo specyficznej i wąskiej branży, jaką jest energetyka jądrowa. Podmiotów prowadzących działalność w tej dziedzinie i posiadających odpowiednie doświadczenie jest niewiele. W tej sytuacji, zdaniem Spółki, ujawnienie Umowy, zawierającej szczegółowe informacje o jej warunkach, w tym zastosowanych technologiach, wynagrodzeniach, kadrze i jej doświadczeniu, stosowanych wewnętrznie procedurach, należy uznać za naruszające art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Informacje te posiadają dla Wykonawcy wartość gospodarczą i elementarną wartość negocjacyjną. Ujawnienie ww. informacji mogłoby wpłynąć negatywnie na pozycję Wykonawcy w stosunku do jego konkurentów, osłabiając jego pozycję w przypadku potencjalnych negocjacji. Jednocześnie naraża go na utratę know-how, znanemu, bardzo wąskiemu kręgowi osób. Wykonawca przykłada do ochrony informacji o charakterze poufnym niezwykle dużą wagę - w szczególności w zakresie niemożności ujawnienia informacji na rzecz podmiotów konkurencyjnych względem Wykonawcy. Spółka wskazała, że poza czynnikami merytorycznymi, ujawnianie treści przedmiotowej Umowy jest niemożliwe z formalnego punktu widzenia, z uwagi na zobowiązania umowne, odkąd [...] został przez strony tejże umowy objęty poufnością. Zgodnie z postanowieniami odrębnej umowy o poufności informacji (z ang. non disclosure agreement, dalej jako: "Umowa NDA"), zawartej tego samego dnia co [...] (tj. [...] lutego 2023 r.) pomiędzy Wykonawcą a Spółką, treść [...] oraz informacje przekazywane w związku z jego realizacją stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (w interesie przedsiębiorstw obu stron). Zgodnie z uwzględnioną w Umowie NDA definicją "Confidential and Proprietary Information" (tj. informacji o charakterze poufnym i zastrzeżonym) do tego rodzaju informacji należy m.in. sama treść Umowy [...]. Dodatkowo, warunki Umowy NDA wskazują na obowiązek oznaczania takich informacji jako "proprietary", "confidential" lub w podobny sposób. W konsekwencji, sama Umowa NDA została w nagłówku oznaczona na każdej stronie dokumentu klauzulą o treści: "Proprietary to Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o. o. and [...]". Spółka, odwołując się do treści definicji "Informacji Poufnych i Zastrzeżonych", zawartej w Umowie NDA wskazała, że obejmuje ona warunki [...]. Naruszenie złożonego w postanowieniach Umowy NDA zobowiązania do poufności m.in. warunków Umowy [...] wywołałoby poważne w skutkach finansowe i wizerunkowe konsekwencje. W szczególności wpłynęłoby negatywnie na wiarygodność polskiej strony i Spółki w oczach ich partnerów, oraz utrudniłoby i zakłóciłoby proces realizacji na tym etapie Programu Jądrowego, a w dalszej perspektywie stanowiłoby ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i przyjętych dla kraju założeń w kontekście dywersyfikacji źródeł energii w najbliższej przyszłości. Przy czym, do treści Umowy NDA strony Umowy odwołały się również wprost w treści preambuły [...], w której wskazały na poufny i zastrzeżony charakter informacji, co wyraźnie wskazuje na intencje stron. Spółka zaznaczyła, że warunki Umowy NDA są bardzo restrykcyjne w zakresie ochrony informacji poufnych. Nawet udostępnienie informacji na żądanie organów państwowych wiąże się z koniecznością oznaczenia przez Spółkę ujawnianych informacji, jako informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub w inny sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spółka zwróciła uwagę, że przed zawarciem Umowy NDA strony [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. wraz z Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej zawarły porozumienie w przedmiocie informacji zastrzeżonych (tzw. proprietary Information agreement), z którego wynika poufność samych negocjacji dotyczących projektu budowy elektrowni jądrowej. Na skutek zawarcia ww. porozumień w przedmiocie zachowania poufności, Spółka, na podstawie regulaminu wewnętrznego pn. Klasyfikacja i przetwarzanie informacji, objęła [...] ochroną przewidzianą dla tzw. Tajemnicy Spółki, która - zgodnie z regulaminem wewnętrznym Spółki - stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej jako: "u.z.n.k."). Dla zapewnienia umowie [...] poufności, Spółka zastosowała wobec dokumentu szereg organizacyjnych i technicznych zabezpieczeń. Przetwarzanie [...], jako Tajemnicy Spółki, odbywa się w Spółce na podstawie u.z.n.k., zgodnie z postanowieniami ww. regulaminu wewnętrznego i uwzględnionymi w nim zasadami bezpieczeństwa oraz odrębnymi, obowiązującymi w Spółce, zasadami bezpieczeństwa teleinformatycznego, pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo informacji w Spółce. Dostęp do dokumentu [...] jest ograniczony do ściśle określonych i uprawnionych pracowników, którzy uprzednio przeszli szkolenie z zakresu bezpieczeństwa informacji, w tym ochrony Tajemnic Spółki, i złożyli pisemne zobowiązanie do zachowania poufności informacji. Dokument Umowy jest oznaczony jako Tajemnica Spółki i jako taki szczególnie chroniony. W Spółce wyznaczone zostały osoby odpowiedzialne za dysponowanie i bezpieczne przechowywanie [...]. Strony zatem uznały, że treść umowy [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a dodatkowo zobowiązały się do zachowania poufności w zakresie prowadzonych negocjacji oraz informacji przekazanych w związku z zawarciem Umowy i jej realizacją. Upublicznienie informacji o planowanym zamierzeniu inwestycyjnym w zakresie budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce, pozwoliłoby na pozyskanie informacji stanowiących know-how Wykonawcy, nie tylko przez konkurencję Wykonawcy, ale także przez inne podmioty (w tym państwa) niesprzyjające realizacji projektu budowy elektrowni jądrowej w Polsce, co na aktualnym etapie projektu, przy ustalaniu jego modelu finansowego, stanowiłoby okoliczność niepożądaną dla Spółki i Wykonawcy. W tej sytuacji udostępnienie przez Spółkę przedmiotowych informacji w zakresie wskazanym we wniosku stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, tj. Spółki oraz Wykonawcy. Zastrzeżenie poufności Umowy [...] nastąpiło bowiem już poprzez zawarcie Umowy NDA, określającej w jaki sposób strony traktowały charakter informacji objętych Umową [...]. Spółka, powołując się na przedstawiony stan faktyczny sprawy wskazała, że: treść [...] nie została wcześniej upubliczniona; informacje zawarte w treści Umowy (techniczne, organizacyjne oraz technologiczne) z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz specyfikę działalności związanej z energetyką jądrową mają wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić zarówno Spółkę, jak i Wykonawcę na szkodę; strony Umowy podjęły niezbędne działania w celu zachowania poufności treści [...] poprzez zawarcie porozumień o zachowaniu poufności (Umowa NDA i umowa o zachowaniu poufności ją poprzedzająca), zastrzeżenie poufności dokumentu w ramach wewnętrznego regulaminu Spółki (pn. Klasyfikacja i przetwarzanie informacji) oraz objęcie dokumentu Umowy klauzulą Tajemnicy Spółki w ramach wewnętrznego systemu ochrony informacji Spółki, jak również ograniczenia dostępności dokumentu dla bardzo wąskiego grona pracowników. Z uwagi na powyższe Spółka ma obowiązek traktować dane zawarte w [...] jako poufne. Ponadto, w ocenie Spółki, ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, biorąc pod uwagę zasadę proporcjonalności, przejawia większą wagę niż prawo do udzielenia informacji publicznej, bowiem zastrzeżona tajemnica przedsiębiorstwa zawiera informacje, których ujawnienie doprowadziłoby nie tylko do naruszenia interesu ekonomicznego przedsiębiorstwa, ale również do zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego państwa. Zwrócono uwagę na możliwość uzyskania informacji przez podmioty niesprzyjające interesom Polski lub niechętne wobec energetyki jądrowej. W aktualnej niestabilnej sytuacji geopolitycznej uwypukla się kluczowe znaczenie działań podejmowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Obowiązki w zakresie zapewniania bezpieczeństwa energetycznego państwa nakazują szczególną ochronę infrastruktury energetycznej i informacji dotyczącej nowych inwestycji w tym zakresie - w tym dotyczących inwestycji w energetykę jądrową. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, prawo do uzyskiwania informacji podlega ograniczeniom ze względu na bezpieczeństwo lub ważny interes gospodarczy państwa. Okoliczności te znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Upublicznienie Umowy w tej sytuacji pozostawałoby w całkowitej opozycji z wszystkimi krokami, jakie podjęła Spółka celem ograniczenia dostępności rzeczonej informacji, takimi jak, zawarcie umowy o zachowaniu poufności, a także objęcie umowy [...] Tajemnicą Spółki i związanymi z tym faktem rygorami w zakresie ochrony informacji. Spółka, mając na uwadze powyższe stwierdziła, że informacja, o jaką wystąpił wnioskodawca w zakresie dotyczącym udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie treści tzw. [...], pomimo, że ma charakter informacji publicznej, nie może zostać udostępniona z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. K. P. pismem z dnia [...] maja 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] wydaną przez Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżący zarzucił przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji; 2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku nie jest informacja publiczna objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, decyzja jest błędna, bowiem Spółka nie wykazała, aby wnioskowana informacja była objęta tajemnicą przedsiębiorstwa i spełniała aspekt formalny tajemnicy przedsiębiorstwa. Argumentując wskazał, że decyzje związane z bezpieczeństwem energetycznym dotyczą wszystkich obywateli i jako takie nie powinny odbywać się bez udziału czynnika społecznego i bez obywatelskiej kontroli. Tym samym, w kontekście przedmiotu sprawy i treści żądanej informacji, należy dać prymat jawności życia publicznego nad tajemnicą przedsiębiorstwa, bowiem gospodarczy interes Spółki stanowi bezsprzecznie dobro prawne niższej rangi, niż realizacja zasady władzy zwierzchniej Narodu. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie. Skarżący w replice z dnia [...] września 2023 r. podtrzymał skargę i odniósł się do odpowiedzi organu na skargę. Spółka, pismami procesowymi z dnia [...] października 2023 r. oraz z dnia [...] grudnia 2023 r. i [...] lutego 2024 r., wskazywała na okoliczności, które jej zdaniem potwierdzają spełnienie przesłanek dla odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej zwana: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przepis art. 120 p.p.s.a. przewiduje, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, w kontekście wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2023 r., iż został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania przepisów u.d.i.p. Istota sporu między stronami postępowania sprowadza się do oceny, czy Spółka prawidłowo zakwalifikowała przedmiot wniosku informacyjnego, jako tajemnicę przedsiębiorcy, która według art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie podlega udostępnieniu. Sąd, uznając za prawidłowe stanowiska przedstawione w zaskarżonej decyzji, stwierdza, że kontrolowana decyzja nie narusza tak prawa materialnego, jak i procesowego, w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej, m.in. ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych. W obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1233), dalej: "u.z.n.k.", zawierającego definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia: "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA", z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt III OSK 716/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Celem u.z.n.k. jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, musi mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1690/20). Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ich ujawnienie może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie, na interesy przedsiębiorcy, pogarszając, czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych. Z powyższego wynika oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność. Na gruncie art. 11 ust. 2 u.z.n.k., w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano tezę, w myśl której na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny - informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich. Oba te elementy - przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa - mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, lecz wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, iż informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, iż informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. W tej sytuacji, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego przedsiębiorcy określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (vide: wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13 i z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ponadto wykazać, że zachowanie tej tajemnicy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznej, ma większą doniosłość niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji. W kontekście elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorstwa, Spółka w zaskarżonej decyzji wyjaśniła dlaczego tzw. [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Uzasadniła, dlaczego informacje w niej zamieszczone posiadają dla Wykonawcy wartość gospodarczą i wskazała na ewentualne skutki ujawnienia ww. informacji na rzecz podmiotów konkurencyjnych względem Wykonawcy. Spółka podała, że dane zawarte w umowie [...] mają istotną wartość organizacyjną, techniczną i technologiczną, ponieważ określają szczegółowo wspólne działania stron prowadzące do przygotowania projektu pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce i mają duże znaczenie dla prowadzenia przedsiębiorstwa, zarówno dla Spółki, jak i Wykonawcy. Przy czym podkreśliła, że Wykonawca prowadzi działalność w bardzo specyficznej i wąskiej branży, jaką jest energetyka jądrowa. Spółka wykazała, że informacje zawarte w przedmiotowej Umowie mają wartość gospodarczą i handlową, których ujawnienie spowodować mogłoby faktyczną, realną szkodę w interesach przedsiębiorców, a zarazem stanowić cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych podmiotów, gdyż Umowa, zawiera szczegółowe informacje o jej warunkach, w tym zastosowanych technologiach, wynagrodzeniach, kadrze i jej doświadczeniu, stosowanych wewnętrznie procedurach, które posiadają dla Wykonawcy wartość gospodarczą i elementarną wartość negocjacyjną. Ich ujawnienie mogłoby wpłynąć negatywnie na pozycję Wykonawcy w stosunku do jego konkurentów, osłabiając jego pozycję w przypadku potencjalnych negocjacji. Jednocześnie narażając go na utratę know-how, znanemu bardzo wąskiemu kręgowi osób. Ujawnienie wnioskowanej dokumentacji byłoby zatem równoznaczne z naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co prawidłowo przyjęła Spółka w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorstwa, Spółka powołała się na zobowiązania umowne, odkąd [...] został przez strony tejże umowy objęty poufnością. Zgodnie z postanowieniami umowy o poufności informacji (Umowa NDA), zawartej pomiędzy Wykonawcą a Spółką, treść [...] oraz informacje przekazywane w związku z jego realizacją stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Warunki Umowy NDA wskazują na obowiązek oznaczania takich informacji, jako "proprietary", "confidential" lub w podobny sposób. Za wiarygodne należy uznać stwierdzenie Spółki, że naruszenie złożonego w postanowieniach Umowy NDA zobowiązania do poufności, m.in. warunków Umowy [...], wywołałoby poważne w skutkach, finansowe i wizerunkowe konsekwencje, co wpłynęłoby negatywnie na wiarygodność polskiej strony i Spółki w oczach ich partnerów, oraz utrudniłoby i zakłóciłoby proces realizacji na tym etapie Programu Jądrowego, a w dalszej perspektywie stanowiłoby ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i przyjętych dla kraju założeń w kontekście dywersyfikacji źródeł energii w najbliższej przyszłości. Spółka wykazała także, że podjęto odpowiednie działania, celem utrzymania wnioskowanych informacji w poufności. Dostęp do wnioskowanych informacji jest ściśle określony. Przed zawarciem Umowy NDA, strony [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. wraz z Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej zawarły porozumienie w przedmiocie informacji zastrzeżonych, z którego wynika poufność samych negocjacji dotyczących projektu budowy elektrowni jądrowej. Na skutek zawarcia ww. porozumień w przedmiocie zachowania poufności Spółka, na podstawie regulaminu wewnętrznego pn. Klasyfikacja i przetwarzanie informacji, objęła [...] ochroną przewidzianą dla tzw. Tajemnicy Spółki, która w rozumieniu ww. regulaminu wewnętrznego Spółki stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, stosownie do art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Spółka potwierdziła, że dostęp do dokumentu [...] jest ograniczony do ściśle określonych i uprawnionych pracowników, którzy uprzednio przeszli szkolenie z zakresu bezpieczeństwa informacji, w tym ochrony Tajemnic Spółki, i złożyli pisemne zobowiązanie do zachowania poufności informacji. Dokument Umowy jest oznaczony jako Tajemnica Spółki i jako taki szczególnie chroniony. W Spółce wyznaczone zostały osoby odpowiedzialne za dysponowanie i bezpieczne przechowywanie [...]. Spółka wykazała zatem, że dla zapewnienia umowie [...] poufności, zastosowała wobec dokumentu zabezpieczenia organizacyjne i techniczne. W ocenie Sądu, argumentacja zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający wykazuje spełnienie obu elementów tajemnicy przedsiębiorstwa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- Strona # z 9 8 Strona # z 9 40
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI