II SA/Wa 1030/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę żołnierza zawodowego domagającego się odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego, uznając brak zawinionego opóźnienia po stronie organu.
Skarżący, żołnierz zawodowy pełniący służbę jako sędzia wojskowy, domagał się odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego za okres od stycznia do listopada 2023 r. Organ administracji odmówił przyznania odsetek, argumentując brak zawinionego opóźnienia. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że uprawnienie do wyrównania uposażenia powstało dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a decyzje przyznające dodatek były zgodne z obowiązującym wówczas prawem.
Skarżący W.W., żołnierz zawodowy pełniący służbę jako sędzia wojskowy, złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego za okres od stycznia do listopada 2023 r. Dodatek ten został przyznany w prawidłowej wysokości dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r. (sygn. akt K 1/23), który uznał przepisy ustawy okołobudżetowej za niezgodne z Konstytucją. Skarżący domagał się odsetek, argumentując, że opóźnienie w wypłacie należnego uposażenia powinno być rekompensowane. Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania odsetek, wskazując, że nie wystąpiło zawinione opóźnienie po stronie organu, a uprawnienie do wyrównania uposażenia powstało dopiero z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny, przesłanką przyznania odsetek jest zwłoka i wymagalność, a w tym przypadku nie można mówić o zawinionym opóźnieniu organu, gdyż decyzje wydawane przed wyrokiem TK były zgodne z obowiązującym prawem. Decyzja uchylająca wcześniejsze rozstrzygnięcia wywiera skutki na przyszłość, a roszczenie o wyrównanie uposażenia powstało dopiero po wyroku TK, co wyklucza możliwość przyznania odsetek za okres poprzedzający.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żołnierzowi zawodowemu nie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego, jeśli organ działał zgodnie z obowiązującym prawem, a uprawnienie do wyrównania powstało dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanką przyznania odsetek jest zawiniona zwłoka organu. W sytuacji, gdy decyzje przyznające dodatek były zgodne z obowiązującym prawem, a dopiero wyrok Trybunału Konstytucyjnego stworzył podstawę do wyrównania, nie można mówić o zawinionym opóźnieniu organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.o.o. art. 431 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 439 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 470
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 434
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 432
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Konstytucja RP art. 178 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 195 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 216 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.u.s.w. art. 70 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych
u.o.b. art. 8 § 1 i 2
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
u.o.b. art. 9
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Pomocnicze
u.p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c, pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o zawinionym opóźnieniu organu w wypłacie dodatku wyrównawczego i konieczności przyznania odsetek ustawowych.
Godne uwagi sformułowania
konsekwencją stwierdzenia niekonstytucyjności aktu normatywnego (...) nie jest nieważność ex tunc, lecz wadliwość (wzruszalność), zasadniczo rodząca skutki ex nunc zasadą jest, że akt traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoki" (...) wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności roszczenie o wyrównanie uposażenia powstało dopiero z chwila opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego
Skład orzekający
Dorota Kozub-Marciniak
sprawozdawca
Iwona Maciejuk
członek
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek za zwłokę w wypłacie należności żołnierzy zawodowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych pełniących służbę jako sędziowie wojskowi i wpływu orzeczeń TK na prawo do odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami finansowymi żołnierzy i wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na bieżące rozstrzygnięcia administracyjne. Pokazuje złożoność dochodzenia należności w takich sytuacjach.
“Czy żołnierzowi należą się odsetki za opóźnienie w wypłacie, gdy prawo było niejasne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1030/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-10-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/ Iwona Maciejuk Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1267 art. 1 § 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c, pkt. 2, art. 57a, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2305 art. 431 ust.2, art. 439 ust. 2, art. 470, art. 434, art. 432 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 178 ust. 2 , art. 195 ust. 2, art. 216 ust. 5, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2024 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek ustawowych oddala skargę Uzasadnienie W. W. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej, jako: Minister lub organ) z dnia [...] maja 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] listopada 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że uzasadniając decyzję wydaną w I instancji Minister podniósł, że decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2024 r. Minister Obrony Narodowej przyznał dodatek wyrównawczy skarżącemu oraz zaliczył na poczet przyznanych dodatków wyrównawczych dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych, kwoty miesięcznych dodatków wyrównawczych jakie zostały wypłacone sędziemu w okresie od [...] stycznia 2023 r. do [...] listopada 2023 r. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. poz. 2479), który orzekł, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji oznaczało to konieczność zmiany podstawy obliczania wysokości dodatku wyrównawczego, o którym mowa w art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248. dalej, jako: ustawa) od dnia 1 stycznia 2023 r. Wskazał również, że konsekwencją stwierdzenia niekonstytucyjności aktu normatywnego (jego przepisów) nie jest nieważność ex tunc, lecz wadliwość (wzruszalność), zasadniczo rodząca skutki ex nunc, a zasadą jest, że akt traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w odpowiednim organie publikacyjnym. Omawiane orzeczenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej dnia 15 listopada 2023 r. Ustosunkowując się do kwestii ewentualnych odsetek organ odwołał się do brzmienia art. 439 ust. 2 i 4 ustawy o obronie Ojczyny i wskazał, że właściwy organ wydając decyzję w przedmiocie dodatku wyrównawczego związany jest postanowieniami K.p.a. Przytaczając treść art. 35 ust. 3 K.p.a. Minister podał, że przy określaniu cezury dla określenia terminów należy mieć na uwadze dzień publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego tj. 15 listopada 2023 r., a także dzień wpłynięcia do właściwego organu administracji wniosku o wznowienie postępowania, tj. [...] stycznia 2024 r. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r. zostało wszczęte postanowieniem Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r., a decyzja Nr [...] Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie dodatku wyrównawczego została wydana dnia [...] stycznia 2024 r. Wobec powyższego brak było możliwości przypisania organowi ją wydającemu działania niezgodnego z obowiązującą procedurą, gdyż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od dnia jej doręczenia, natomiast ustalenie terminu wypłaty dodatku wyrównawczego z uwzględnieniem dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Dyspozycja art. 440 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wskazuje, że uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują, co oznacza, że jeżeli decyzja w przedmiocie dodatku wyrównawczego stała się ostateczna w ciągu miesiąca to wypłata tego dodatku nastąpi pierwszego dnia roboczego kolejnego miesiąca. W konsekwencji uprawnienie do ewentualnych odsetek, o którym mowa w art. 434 tej ustawy, żołnierz nabywa dopiero po upływie wspomnianego terminu. Należy bowiem wyraźnie rozróżnić nabycie przez żołnierza zawodowego uprawnienia do dodatku wyrównawczego w wyższej wysokości, które bezsprzecznie powstało z dniem publikacji przywołanego wyroku TK, od uprawnienia do jego wypłaty (i ewentualnych odsetek), które kształtuje się w sposób opisany powyżej. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister utrzymując w mocy decyzję wydana w I instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ przywołał treść art. 70 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) oraz art. 431 ust. 1 i 2 ustawy o Obronie Ojczyzny i podniósł, że uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się zatem z uposażenia zasadniczego, dodatku za długoletnią służbę wojskową oraz dodatku wyrównawczego, w wysokości kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem "wojskowym" a wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko względem sędziego wojskowego (art. 439 ust. 2 ustawy). Dodatek wyrównawczy dla sędziów sądów wojskowych materializuje zatem zastrzeżenie dotyczące wysokości uposażenia sędziego sądu wojskowego, określonego w art. 70 § 3 ustawy regulującej ustrój sądów wojskowych. Dodatki do uposażenia przyznaje natomiast, w drodze decyzji, organ, o którym mowa w art. 470 (art. 439 ust. 4 ustawy), a zatem rozstrzygnięcie w kwestii przyznania dodatku wyrównawczego dla sędziów sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi pozostaje w sferze prawa administracyjnego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. Minister Obrony Narodowej, mając na względzie postanowienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. poz. 2479) przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy oraz zaliczył na poczet przyznanych dodatków wyrównawczych dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych, kwoty miesięcznych dodatków wyrównawczych jakie zostały wypłacone sędziemu w okresie od [...] stycznia 2023 r. do [...] listopada 2023 r. Dalej organ wskazał, że kwestia odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia i innych należności dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową została z kolei uregulowana w art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny. Minister wyjaśnił, że użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoki" w treści przepisu art. 434 ustawy wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Przedmiotowe okoliczności powinny być zbadane przez organ w toku postępowania administracyjnego. Minister nie dostrzegł w tej sprawie zawinionego po stronie organu opóźnienia w wypłacie uposażenia. Dla ustalenia momentu wymagalności dopiero powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały "wadliwe" decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia). Działając na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany wysokości dodatku wyrównawczego dla ww. oficera, które zakończyło się wydaniem decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny oraz art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższych przepisów, przy uwzględnieniu wszystkich, należycie ustalonych okoliczności sprawy, uzasadnia przyznanie skarżącemu ustawowych odsetek za wypłatę uposażenia skarżącego - sędziego wojskowego za okres od [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] listopada 2023 r. w należytej wysokości dopiero w dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji Nr [...] MON z dnia [...] lutego 2024 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Nr [...] MON z dnia [...] maja 2024 r., postanowienia Nr [...] MON z dnia [...] stycznia 2024 r. o wznowieniu postępowania, wydanej następnie decyzji Nr [...] MON z dnia [...] stycznia 2024 r. o uchyleniu wcześniejszych decyzji i przyznaniu wstecz prawidłowo ustalonych dodatków wyrównawczych, jak również karty przychodów za rok 2024 i wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2023 r. o wznowienie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo i obszernie odniósł się do stanu faktycznego i prawnego tej sprawy oraz skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23, uznając argumentację Ministra przedstawioną w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji wydanej w I instancji, za chybioną. Skarżący przedstawił prawidłową – jego zdaniem – wykładnię przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych i ustawy Kodeks cywilny, konkludując, że opóźnienie w wypłacie należnego uposażenia wymaga rekompensaty w przewidzianej przez ustawodawcę formie odsetek ustawowych. Końcowo skarżący przedstawił sposób obliczania odsetek ustawowych w tej sprawie i wniósł o przyznanie kwoty 2.713,14 zł (słownie: dwa tysiące siedemset trzynaście złotych czternaście groszy), tytułem ustawowych odsetek za wypłacone z opóźnieniem (wobec wcześniejszego, nieuzasadnionego zaniżenia), gdyż dopiero w dniu [...] lutego 2024 r., uposażenie za okres od [...] stycznia 2023 do [...] listopada 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej, jako: P.p.s.a.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 70 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują zatem przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Zgodnie z art. 431 ust. 2 tej ustawy, żołnierzom zawodowym z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje tylko jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 tego artykułu składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do tego uposażenia. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się zatem z uposażenia zasadniczego, dodatku za długoletnią służbę wojskową oraz dodatku wyrównawczego, w wysokości kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem "wojskowym" a wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko względem sędziego wojskowego (art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny). Dodatki do uposażenia przyznaje natomiast, w drodze decyzji, organ, o którym mowa w art. 470 (art. 439 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny). Stosownie zaś do art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny, w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Z powyższych uregulowań prawnych wynika, że ustawodawca w ustawie o obronie Ojczyzny zawarł wyraźne regulacje (art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny) dotyczące skutków zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności żołnierzowi zawodowemu. Tym samym roszczenie skarżącego w tej sprawie w zakresie odsetek może być dochodzone we wskazanym administracyjnym trybie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek jest dopuszczalna tam, gdzie przepis pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 681/22, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6302/21). W tej sprawie Minister w zaskarżonej decyzji uznał, że brak jest po stronie organu zawinionego opóźnienia w wypłacie uposażenia, a tylko w takim przypadku mamy do czynienia ze "zwłoką", o której mowa w art. 434 ustawy o bronie Ojczyzny. Wskazywano na termin w jakim żołnierz nabywa uprawnienie do ewentualnych odsetek oraz, że uprawnienie skarżącego do dodatku wyrównawczego w wyższej wysokości powstało z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego tj. z dniem 15 listopada 2023 r. W ocenie Sądu, stanowisko Ministra jest prawidłowe. Podkreślić przede wszystkim należy, iż zgodnie z art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny przesłanką przyznania odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu jest zwłoka w ich wypłacie oraz wymagalność. Powołany przepis zachowuje wcześniejsze rozwiązania z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w tym w całości przesłanki zastosowania przepisu oraz właściwość organów i tryb postępowania w tego typu sprawach. Na tle art. 75 ust. 3 ww. ustawy, ukształtowało się orzecznictwo sądów administracyjnych, na które powołuje się organ, zgodnie z którym roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Na tle tej sprawy przypomnieć należy, iż podstawę ustalenia dodatku wyrównawczego dla skarżącego był m. in. art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23. stwierdził, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r., poz. 2479) zaś art. 7 uznał za niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z dniem 15 listopada 2023 r. Nie budzi wątpliwości, że wynagrodzenia sędziów, podobnie jak wynagrodzenia prokuratorów powinny być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. Trybunał Konstytucyjny już w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 stwierdził bowiem, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako «automatycznie», bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego". W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny sformułował kilka nieprzekraczalnych "warunków brzegowych" wynagrodzenia, które powinny odpowiadać godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy postanowień ustaw okołobudżetowych dotyczących lat 2021 – 2023 i podniósł, że "Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy – zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie.". Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że nie zostały spełnione warunki brzegowe określone w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, usprawiedliwiające odstąpienie od normatywnych zasad ustalania wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji do ich obniżenia. W szczególności, nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "(...) przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. po raz kolejny "tymczasowo" modyfikują ustawowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Ponadto, w 2023 r. podstawa ta została ustalona w pełni w sposób kwotowy, co w żaden sposób nie nawiązuje do obowiązującego lex generalis mechanizmu wynagradzania." Tym samym treść przepisów kreujących sposób wynagradzania sędziów i prokuratorów, w latach 2021-2023 była za każdym razem odmienna i ewidentnie nosiła znamiona dowolności. Niekonstytucyjność kształtowania wynagrodzeń sędziów poprzez ustawę z dnia 1 grudnia 2022 r., stała się przyczynkiem do wystąpienia przez skarżącego z wnioskami o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami dotyczącymi dodatków wyrównawczych, a następnie wznowienia przez organ tych postępowań, uchylenia wydanych wcześniej decyzji i rozstrzygnięcia omawianych kwestii na nowo z uwzględnieniem kwoty bazowej wynikającej z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2022 r. W sprawie nie jest sporne, że Minister Obrony Narodowej przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy w prawidłowej wysokości dopiero decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r., doręczoną skarżącemu w dniu [...] lutego 2024 r. Możliwe to było bowiem dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. Dotychczas (do orzeczenia przez Trybunał niekonstytucyjności wskazanych przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r.) dodatek wyrównawczy przyznany został skarżącemu decyzjami z dnia [...] stycznia 2023 r., z dnia [...] maja 2023 r. oraz z dnia [...] maja 2023 r., (i wypłacany był) w wysokości odpowiadającej obowiązującym ówcześnie przepisom ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. I choć jawić się to może jako niesprawiedliwe to zauważyć trzeba i podkreślić, iż było to działanie zgodne z obowiązującym prawem. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą, podziela pogląd organu co do kierunku wykładni art. 434 ustawy o obronie Ojczyny. Roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem zwrócić uwagę na skutki jakie wywoduje decyzja z dnia [...] stycznia 2024 r. uchylająca decyzje z 2023 r. przyznające skarżącemu dodatki wyrównawcze. Decyzja uchylająca (po wznowieniu postępowania) wywiera skutki "ex nunc", czyli na przyszłość, zgoła odmienne od na przykład decyzji stwierdzającej nieważność wydanego rozstrzygnięcia. Z tym z kolei wiąże się kwestia wymagalności, na którą wskazuje organ w zaskarżonej decyzji. Rację ma organ wskazując, iż roszczenie o wyrównanie uposażenia powstało dopiero z chwila opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt 1/23. To z kolei przesądza – w świetle art. 434 ustawy – o braku podstaw w tej sprawie do przyznania skarżącemu odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] listopada 2023 r. Ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd w tej sprawie doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI