II SA/Wa 1029/12

II SA/Wa 1029/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2824/12 - Wyrok NSA z 2013-02-28
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 3, art. 129 par. 2, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 29 września 2011 r. Rada Wydziału [...] wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie P. S. stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
Decyzją z [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, odmówił przyznania P. S. (dalej jako skarżący), studentowi IV roku studiów jednolitych magisterskich [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalił, że skarżący ukończył już jeden kierunek studiów, uzyskując tytuł magistra, stosownie zaś do treści art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce nie przysługuje studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
Od decyzji tej skarżący pismem z 18 stycznia 2012 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W związku z tym, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i dokonanie merytorycznej oceny złożonego wniosku, pozytywnie zaopiniowanego przez Radę Wydziału [...], a następnie – przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucił organowi, że w ogóle nie poddał ocenie wyszczególnionych we wniosku osiągnięć, lecz zdyskwalifikował go, jako pochodzący od osoby nieuprawnionej do otrzymania stypendium ministra. Podniósł, że z dokumentacji przedstawionej Ministrowi przez Rektora [...], w żaden sposób nie wynika fakt ukończenia przez skarżącego jednego kierunku studiów oraz uzyskanie tytułu zawodowego magistra. W związku z powyższym skarżący wskazał, że z treści decyzji nie można wywieść, na podstawie jakich dowodów organ uznał za udowodnione przywołane okoliczności. Ponadto zarzucił organowi dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, polegającej na przyjęciu zasad określonych w ustawie nowelizującej ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym, zamiast zasad obowiązujących przez nowelizacją. Podkreślił, że nie istnieje praktyczna możliwość ustalenia, czy osoba ubiegająca się o stypendium ministra uzyskała wcześniej tytuł magistra lub równorzędny, chyba że osoba taka sama przyzna ten fakt albo Minister ustali to w toku postępowania administracyjnego, co wydaje się realne tylko w niektórych przypadkach. W obowiązującym formularzu wniosku o przyznanie stypendium ministra nie zamieszczono oświadczenia, dotyczącego tej kwestii. W pełni uprawnione jest zatem stwierdzenie, że obecnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie posiada instrumentu, pozwalającego na jednoznaczną weryfikację, czy osoba ubiegająca się o stypendium ukończyła wcześniej inne studia, uzyskując tytuł zawodowy magistra lub równorzędny, czy też nie. Zdaniem skarżącego, skoro w chwili obecnej organ nie dysponuje kompletnym wykazem absolwentów studiów magisterskich, który umożliwiałby jednoznaczne ustalenie, czy dana osoba spełnia hipotezę z art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, to decydowanie o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendiów ministra w oparciu o dane fragmentaryczne i niekompletne jest działaniem rażąco naruszającym porządek prawny w Rzeczypospolitej Polskiej.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] marca 2012 r., wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ustalił, iż skarżący w dacie podjęcia decyzji, tj. [...] grudnia 2011 r., miał już ukończony jeden kierunek studiów – [...] – i posiada tytuł zawodowy magistra, w związku z czym, zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy, stypendium mu nie przysługuje. Organ wskazał, że fakt ten ustalił na podstawie wniosku o stypendium za rok poprzedni oraz informacji z Uczelni.
Organ, odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym podkreślił, że stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce stanowi jedno ze świadczeń pomocy materialnej wymienionych w art. 173 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podstawowym celem pomocy materialnej dla studentów finansowanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa jest wyrównywanie szans edukacyjnych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Priorytetem jest zatem przeznaczanie środków publicznych na udzielanie pomocy osobom, które samodzielnie nie mogą ponieść pełnych kosztów studiowania, aby uzyskać wykształcenie wyższe, tj. ukończyć jeden kierunek studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce jest jednym z narzędzi służącym realizacji tego celu. Organ wyjaśnił, że ustawa z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455) wprowadziła zasadę, iż w momencie ukończenia jednego z kierunków student traci prawo do pomocy materialnej, w tym stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Według stanu prawnego obowiązującego przed 1 października 2011 r., student, który ukończył już jeden kierunek studiów, miał prawo do otrzymywania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportowe, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie i stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Jednocześnie student będący w tej samej sytuacji nie miał prawa do otrzymywania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego, chyba że kontynuował on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Od 1 października 2011 r. przepis art. 184 ust. 5 ustawy objął swym zakresem wszystkie świadczenia pomocy materialnej wymienione w art. 173 pkt 1, w tym również stypendia ministra za osiągnięcia w nauce. Tym samym, zasada udzielania pomocy studentom w celu uzyskania przez nich wyższego wykształcenia znalazła swoją pełną, konsekwentną realizację. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał, że przepis art. 184 ust. 5 ustawy stosowany jest zatem w stosunku do wszystkich studentów, którzy ubiegali się o stypendium ministra na rok akademicki 2011/2012, nawet jeżeli przedstawione przez nich osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa dotyczyły lat wcześniejszych. Uzyskanie przez danego studenta osiągnięć naukowych w okresie zaliczonych lat studiów nie powodowało nabycia uprawnień do otrzymania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. Nabycie uprawnień do otrzymania tego stypendium następowało na podstawie decyzji administracyjnej i dotyczyło kolejnego roku lub semestru akademickiego, zaś osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa studenta stanowiły jedynie kryterium przyznania stypendium. Organ podkreślił, że w latach ubiegłych jedynie ok. 40% wniosków studentów spełniających warunki otrzymania stypendium Ministra zostało rozpatrzonych pozytywnie. Przyznane Ministrowi w budżecie środki finansowe na stypendia nie pozwalały bowiem, aby takie stypendium otrzymał każdy student, który spełnił te warunki. Organ musiał dokonywać dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych wnioskodawców poprzez stworzenie rankingu wniosków i przyznawać stypendium osobom najwyżej ulokowanym w tym rankingu.
Odnosząc się do zarzutu łamania zasady niedziałania prawa wstecz organ podniósł, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium dla skarżącego zostało wszczęte 19 października 2011 r., a więc po dacie wejścia w życie nowego brzmienia art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie przyznania stypendium jest wszczynane na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przekazany przez rektora uczelni.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż nie był zobowiązany do informowania studentów przed składaniem przez nich wniosków o stypendium Ministra o skutkach wprowadzenia nowego brzmienia art. 184 ust. 5 ustawy, gdyż skutki te wynikały wprost z ustawy.
Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi P. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez błędne przyjęcie, iż hipoteza tego przepisu obejmuje również stypendium ministra za wyniki w nauce;
2. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 77 § 4 zd. drugie oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez orzekanie na podstawie dowodów, które nie zostały przedstawione stronie, a strona nie miała możliwości ustosunkowania się do nich w toku postępowania, co doprowadziło do naruszenia w postępowaniu administracyjnym zasad praworządności i czynnego udziału strony w postępowaniu.
W związku z tym wnosił o uchylenie obu zaskarżonych decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze skarżący zwrócił uwagę, iż art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, od 1 października 2011 r. otrzymał nowe brzmienie, co zdaniem skarżącego spowodowało błędną jego wykładnię. W ocenie skarżącego z porównania treści tego przepisu z odpowiednimi fragmentami uzasadnień zaskarżonych decyzji należy stwierdzić, iż organ dokonał nieuzasadnionego utożsamienia pojęć "stypendium" oraz "świadczenia". Przyjął bowiem, że w pojęciu "świadczenia" mieści się stypendium ministra za osiągnięcia w nauce. Tymczasem pojęcie "świadczeń", nie odnosi się do wszystkich form pomocy materialnej dla studentów, wymienionych w art. 173 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Pojęcie to obejmuje formy pomocy materialnej, czyli: stypendia socjalne, stypendia specjalne dla osób niepełnosprawnych, stypendia rektora dla najlepszych studentów oraz zapomogi. Natomiast w odniesieniu do stypendiów ministra za osiągnięcia w nauce oraz za wybitne osiągnięcia sportowe ustawodawca w żadnym miejscu nie posłużył się określeniem "świadczenia". Zatem sam ustawodawca wskazuje na odmienny zakres znaczeniowy pojęć "stypendium" oraz "świadczenie pomocy materialnej". Przyjęcie innej interpretacji przeczyłoby racjonalności działania ustawodawcy i poprawności stosowania przezeń środków techniki prawodawczej.
Ponadto skarżący podkreślił, że przepis art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu, które obowiązywało do 30 września 2011 r., dotyczył jedynie trzech rodzajów stypendiów, których nie mogli otrzymywać absolwenci studiów drugiego stopnia (lub jednolitych), posiadający tytuł zawodowy magistra lub równorzędny, tj. stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego. W hipotezie tego przepisu nie znajdowały się zatem stypendia ministra. Dopiero nowelizacja ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, nadała mu obecnie obowiązujące – niefortunne brzmienie. Zdaniem skarżącego, zmiana zasad przyznawania stypendiów ministra, dokonana ustawą z 18 marca 2011 r., nie mogła odnosić się do stypendiów na rok akademicki 2011/2012, bowiem tego rodzaju ingerencja naruszałaby konstytucyjną zasadę ochrony spraw w toku. Podniósł, że w procesie oceny wniosków o stypendium ministra na rok akademicki 2011/2012 ocenie podlegały osiągnięcia z roku akademickiego 2010/2011 i wcześniejszych (w zależności od daty rozpoczęcia studiów na danym poziomie). Zwrócił przy tym uwagę, że wnioski o przyznanie stypendium rektorzy przekazują właściwemu ministrowi w terminie od 1 lipca do 20 października, skoro zaś nowelizacja weszła w życie 1 października 2011 r., to oznacza to, iż przynajmniej część wniosków została przekazana przez rektorów w czasie obowiązywania dotychczasowego stanu prawnego. Zatem obowiązkiem organu było rozpatrzenie złożonych wniosków na zasadach obowiązujących przez cały rok akademicki 2010/2011. Tymczasem nowelizacja wprowadziła dodatkowe przesłanki, które zdyskwalifikowały niektórych kandydatów niejako a limine. W ocenie skarżącego, nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawnym jest takie traktowanie kandydatów, iż o zmianie zasad przyznawania stypendium, do którego dorobek gromadzi się latami, dowiadują się z decyzji organu.
Skarżący nie zgodził się, z twierdzeniem organu, że stroną postępowania w sprawie stypendium ministra jest przewodniczący rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Wskazał, że w postępowaniu o przyznanie studentowi stypendium ministra, przewodniczący rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni jedynie potwierdza, że rada tej jednostki pozytywnie zaopiniowała wniosek o przyznanie stypendium, a zatem nie jest stroną tego postępowania, lecz występuje jako przewodniczący organu kolegialnego, współdziałający w postępowaniu administracyjnym. Współdziałanie to polega na wstępnym zaopiniowaniu wniosku. Postępowanie inicjuje student, sporządzając wniosek o przyznanie stypendium i potwierdza prawdziwość przedstawionych w nim danych własnoręcznym podpisem. Rada wydziału dokonuje zaopiniowania tego wniosku. Z powyższego wynika, że postępowanie w przedmiocie stypendium zostało wszczęte z chwilą złożenia wniosku Przewodniczącemu Rady Wydziału [...], tj. 22 września 2011 r., a więc w czasie, gdy art. 184 ust. 5 Prawo o szkolnictwie wyższym nie wykluczał otrzymywania stypendium ministra przez osobę, która posiada tytuł zawodowy magistra.
Skarżący wskazał ponadto, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w ogólnodostępnym serwisie internetowym Ministerstwa, iż będzie stosował taką wykładnię znowelizowanego przepisu art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, która będzie eliminowała z grona stypendystów osoby, które wcześniej uzyskały tytuł zawodowy magistra lub równorzędny. Podniósł, że z dokumentacji przedstawionej Ministrowi przez Rektora [...], w żaden sposób nie wynika fakt ukończenia przez niego jednego kierunku studiów oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra. Z treści skarżonej decyzji nie można ustalić, na podstawie jakich dowodów organ uznał za udowodnione przywołane okoliczności. Jeśli były to fakty znane organowi z urzędu, to należało je zakomunikować. Organ tego nie uczynił i tym samym naruszył zasadę praworządności i zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem strona postępowania miała prawo odnieść się do tej kwestii. Podkreślił, że organ nie podał jaki charakter ma ta informacja, w jaki sposób wszedł w jej posiadanie i w jakiej formie procesowej została ona utrwalona w aktach sprawy. Skarżący oświadczył przy tym, że w roku akademickim 2010/2011 nie ubiegał się o żadne stypendium - zarówno przyznawane przez organy uczelni, jak i Ministra. Wobec tego organ nie mógł na podstawie nie istniejącego wniosku ustalić faktu posiadania przez skarżącego tytułu zawodowego magistra.
Zdaniem skarżącego, w chwili obecnej nie istnieje praktyczna możliwość ustalenia, czy osoba ubiegająca się o stypendium ministra uzyskała wcześniej tytuł magistra lub równorzędny, chyba że osoba taka sama przyzna ten fakt albo Minister ustali to w toku postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że w obowiązującym formularzu wniosku o przyznanie stypendium ministra nie zamieszczono oświadczenia, dotyczącego tej kwestii. Zatem Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie posiada instrumentu, pozwalającego na jednoznaczną weryfikację, czy osoba ubiegająca się o stypendium ukończyła wcześniej inne studia, uzyskując tytuł zawodowy magistra lub równorzędny, czy też nie. Minister może jedynie posiadać pewne fragmentaryczne informacje, w szczególności o osobach, które wcześniej ubiegały się o stypendium ministra albo też może wystąpić o takie informacje do rektorów uczelni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania w decyzji stron postępowania wskazał, że wnioski o stypendium ministra są wnioskami rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub senatu uczelni, co wynika wprost z art. 178 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 362/11, wskazując, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium jest wszczynane na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przekazywany przez rektora uczelni.
Organ wyjaśnił, że o fakcie posiadania przez skarżącego tytułu zawodowego magistra dowiedział się z przeprowadzonej z pracownikiem uczelni rozmowy telefonicznej, bowiem z danych z lat ubiegłych skarżący otrzymywał stypendium ministra na innym kierunku na II roku studiów drugiego stopnia w roku akademickim 2009/2010. Ponadto zawarte we wniosku informacje m.in. odbywane studia podyplomowe sugerowały fakt posiadania przez skarżącego tytułu magistra na innym kierunku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Bez względu zatem na zarzuty skargi, Sąd obowiązany jest z urzędu stwierdzić nieważność decyzji w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie nie wymaga ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na treść zaskarżonego aktu. Kontrola z punktu widzenia przesłanek stwierdzenia nieważności winna być przeprowadzona przez Sąd w pierwszej kolejności, tj. przed dokonaniem oceny w zakresie ewentualnego istnienia wad skutkujących uchyleniem decyzji, bądź stwierdzeniem wydania jej z naruszeniem prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta narusza prawo. Wniesioną w niniejszej sprawie skargę uznać zatem należało za zasadną, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w jej treści. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności.
Należy bowiem wskazać, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy powinien zbadać, czy odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie ustawowym. Obowiązek w tym zakresie wynika z regulacji art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem pozwalającym zatem na przeprowadzenie merytorycznego postępowania odwoławczego od decyzji wydanej w I instancji, jest skuteczne wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W myśl przepisu art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze do tego organu, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem, zachowanie ustawowego terminu jest warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania. Uchybienie temu (ustawowemu) terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację, w postępowaniu odwoławczym, decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2028/97, LEX nr 48735 - v. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego, Lex Omega nr 35/2009).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] grudnia 2011 r., zawierająca pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została doręczona skarżącemu 3 stycznia 2012 r. Tymczasem pismo skarżącego, w którym wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zostało złożone 18 stycznia 2012 r., podczas gdy czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 17 stycznia 2012 r. We wniosku tym skarżący nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie, a to oznacza, że wniosek ten nie mógł wszcząć postępowania odwoławczego prowadzącego do wydania decyzji merytorycznej. W tej sytuacji, doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, tym samym dokonał weryfikacji decyzji, od której nie przysługiwał już środek zaskarżenia, a która stała się ostateczna.
Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było, w pierwszej kolejności, zbadanie zachowania terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 134 k.p.a.), czego organ nie uczynił, natomiast przystąpił do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu. Stąd też w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ rozpoznał środek odwoławczy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, a tym samym dokonał weryfikacji decyzji, od której nie przysługiwał już środek zaskarżenia. Takie działanie organu godzi w przewidzianą w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, dlatego też nie mógł dokonać jej kontroli w aspekcie merytorycznym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 119 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.