II SA/WA 1016/19

II SA/Wa 1016/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
III OSK 2292/21 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1204
art. 37c ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, , Adrianna Sinairska, Protokolant referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 37c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1313 z późn. zm.), dalej PSP, utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w sprawie przeniesienia A. K. z dniem [...] lutego 2019 r. z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej [...], której to decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że została spełniona przesłanka "posiadania lokalu" w miejscowości pobliskiej, określona w art. 37c ust. 3 pkt 1 ustawy o PSP, uprawniająca do przeniesienia funkcjonariusza z urzędu do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP [...]. Przeniesienie strażaka, na zasadzie wskazanego powyżej przepisu ustawy o PSP, do jednostki organizacyjnej PSP w innej miejscowości jest możliwe i dopuszczalne bez jego zgody, czy też wniosku.
Organ wskazał, że czas dojazdu [...] A. K. z miejsca pełnienia służby (Komenda Miejska PSP [...], ul. P. [...]) do miejsca zamieszkania (P., ul. S. [...]) wynosi około 35 minut jazdy samochodem lub też około 47 minut jazdy publicznymi środkami transportu (tramwaj, pieszo, autobus), co stanowi czas dojazdu, łącznie z przesiadką, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Zaznaczył, że choć czas ten będzie się zmieniał, np. w zależności od natężenia ruchu, jednak w warunkach stołecznych stanowi on średni czas na dotarcie z pracy do domu.
Jako przyczynę przeniesienia organ wskazał trudną sytuację kadrową, występującą w Komendzie Miejskiej PSP [...] i potrzebę natychmiastowego zapewnienia wykwalifikowanej kadry do realizacji zadań operacyjnych na odpowiednim poziomie merytorycznym. Stwierdził, że A. K. posiada wiedzę, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe uzyskane w trakcie
20-letniej służby, które pozwalają w pełni na zapewnienie ciągłości służby również w innej jednostce organizacyjnej PSP, gdzie występują pilne potrzeby kadrowe.
Organ podniósł, że według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji
([...] stycznia 2019 r.), w Komendzie Powiatowej PSP w P. występowały
4 wakaty, natomiast w Komendzie Miejskiej PSP [...] 12 wakatów. Dodatkowo w 2019 r. do Komendy Miejskiej PSP [...] nie zaplanowano przydzielenia tegorocznych absolwentów szkół PSP. Jednocześnie w roku bieżącym prawdopodobne są odejścia 18 funkcjonariuszy na zaopatrzenie emerytalne, zarówno z korpusu aspiranckiego, jak też oficerskiego (vide pismo Komendy Wojewódzkiej PSP w W. znak [...] z dnia [...] lutego 2019 r.).
Od powyższej decyzji A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, z powodu błędnej interpretacji art. 37c i art. 74 ustawy o PSP, w zakresie jego prawa do pełnienia służby w miejscowości posiadania lokalu mieszkalnego, będącego siedzibą jednostki organizacyjnej PSP w P., a także art. 7 k.p.a. w zakresie jego prawa do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, okoliczności i przyczyn przeniesienia służbowego z KP PSP w P. do KM PSP [...].
Wnoszący skargę wskazał, że organy obu instancji błędnie uznały, że została spełniona przesłanka "posiadania lokalu w miejscowości pobliskiej", określonej w art. 37c ust. 3 pkt. 1 ustawy o PSP, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu nie przekracza w obie strony dwóch godzin, określony w art. 74 ust. 3 i 4 ustawy o PSP, uprawniająca do przeniesienia go z urzędu do pełnienia służby
w Komendzie Miejskiej PSP [...].
Skarżący powołał się na składane w toku sprawy wyjaśnienia, co do faktycznych okoliczności i przyczyn jego przeniesienia służbowego. Podał, że przenoszenie go z komendy do komendy jest następstwem płatnej protekcji, jakiej dopuścił się Komendant Powiatowy PSP w P. i jego Zastępca podczas drugiego naboru do służby przygotowawczej w KP PSP w P. w czerwcu 2018 r. Zaznaczył, że wcześniej informował o próbie wywarcia wpływu na niego, jako członka komisji. Wskazał także na inne występujące w jednostce nieprawidłowości.
Ponadto zwrócił uwagę, że komórka kadrowo-organizacyjna KP PSP
w [...] nadal pozostaje bez pracownika z odpowiednimi kwalifikacjami z zakresu prawa i administracji, jeśli chodzi o prowadzenie spraw kadrowych, organizacyjnych, archiwalnych, postępowań powypadkowych w służbie oraz doświadczenia merytorycznego. Ukończył nie tylko Szkołę Aspirantów PSP w K., ale też studia na Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa i Administracji oraz z zakresu [...] na Politechnice [...]. Posiada 16 letni staż w Sekcji Kadrowo-Organizacyjnej, w tym 11 lat, jako Kierownik Sekcji.
Podniósł, że organ wskazując na trudności kadrowe występujące w Komendzie Miejskiej PSP [...], a tym samym na potrzebę natychmiastowego zapewnienia wykwalifikowanej kadry do realizacji zadań operacyjnych na odpowiednim poziomie merytorycznym, argumentując 12 wakatami na 1.115 etatów, nie wspomniał nic o trudnej sytuacji kadrowej występującej
w Komendzie Powiatowej PSP w P., a tym samym na potrzebę natychmiastowego zapewnienia wykwalifikowanej kadry do realizacji zadań: kadrowo-organizacyjnych, archiwalnych, postępowań powypadkowych, kwatermistrzowskich oraz w pionie operacyjnym, w którym są 4 wakaty na 75 etatów.
Reasumując stwierdził, że w jego sprawie błędnie uznano, że została spełniona przesłanka "pilnych potrzeb kadrowych", oraz, że "organ kierował się potrzebami służby, w tym potrzebą sprawnego funkcjonowania Komendy Miejskiej PSP [...]" oraz "interesem społecznym rozumianym, jako interes służby".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przy wyliczeniu czasu dojazdu skarżącego z domu do pracy wziął pod uwagę siedzibę jednostki organizacyjnej PSP, do której został przeniesiony.
Wyjaśnił, że [...] A. K. obecnie pełni służbę w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym Komendy Miejskiej PSP [...]. Wydział ten, z uwagi na trwający remont, został przeniesiony czasowo do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej
Nr [...] w W. - komórki organizacyjnej Komendy Miejskiej. Jednostka ta mieści się przy ulicy C. [...]. Z analizy połączeń publicznymi środkami transportu wynika, że czas dojazdu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami
z miejsca pracy skarżącego (W., ul. C. [...]) do miejsca jego zamieszkania (P., ul. S. [...]) również nie przekracza w obie strony dwóch godzin. Zmiana ta jest czasowa i dotyczy wszystkich strażaków Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego Komendy Miejskiej PSP.
Organ zwrócił uwagę, że każdy funkcjonariusz PSP winien podporządkować się dyscyplinie służbowej, wyrażającej się w potrzebie pełnienia służby w takiej jednostce, w której - w ocenie przełożonych - jego umiejętności i osiągnięcia zawodowe zostaną najlepiej wykorzystane dla aktualnych potrzeb służby. Dobór kadr i funkcjonowanie poszczególnych komórek organizacyjnych Komendy Powiatowej PSP w P. leży w gestii kierownika tej jednostki. Służba w PSP, powiązana
z dyspozycyjnością i podporządkowaniem służbowym, nie jest przymusem,
a życiowym wyborem. Działając, zatem w oparciu o przepis art. 37c ust. 3 ustawy
o PSP, organ miał możliwość przeniesienia strażaka bez jego zgody, na zasadzie przeniesienia z urzędu. Podnoszone przez niego zarzuty ewentualnej płatnej protekcji, przyjęcia korzyści materialnej, czy dokonywanych przez strażaków napraw blacharsko-lakierniczych i centralnego ogrzewania wykraczają poza kwestie przeniesienia, a więc kwestie przedmiotowej sprawy. Kwestie te zostały poddane ocenie w odrębnym trybie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Stosownie do art. 37c ust. 3 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1499 ze zm.), dalej "PSP", strażak może być przeniesiony z urzędu do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości w razie posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości będącej siedzibą jednostki organizacyjnej, w której ma pełnić służbę albo w miejscowości pobliskiej.
Wykładnia art. 37c ust. 3 pkt 1 ustawy o PSP nie budzi żadnych wątpliwości, że strażak może być przeniesiony z urzędu (a zatem bez jego zgody) do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości, jeżeli posiada lokal mieszkalny w siedzibie tej jednostki lub w miejscowości pobliskiej.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, iż skarżący posiada lokal mieszkalny w P., położony przy ul. S. [...]. Skarżący twierdzi, że nie została spełniona przesłanka "posiadania lokalu w miejscowości pobliskiej", określonej w art. 37c ust. 3 pkt 1 ustawy o PSP, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu nie przekracza w obie strony dwóch godzin, określony w art. 74 ust. 3 i 4 ustawy o PSP. Podaje, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania (P. ul. S. [...]) do miejsca, w którym pełni służbę po przeniesieniu (Komenda Miejska PSP [...], ul. P.) wynosi około 60 minut jazdy samochodem drogą krajową nr [...] (ulicą P.), lub też ok. 90 minut jazdy publicznymi środkami transportu (autobus, pieszo, tramwaj), co stanowi czas dojazdu, łącznie z przesiadką, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku przy ulicy K. I S. w P. przy przedszkolu B., do którego uczęszcza jego 7 letni syn) najbliższej miejsca zamieszkania. Ponadto podnosi, że Wydział Operacyjno-Szkoleniowy znajduje się przy ulicy C. [...] w W. w siedzibie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr [...], w odległości 23 km od miejsca zamieszkania, również przy ponad dwugodzinnym dojeździe w obie strony.
Zdaniem Sądu, nie można skutecznie postawić zarzutu nieprawidłowego ustalenia przez organy czasu dojazdu skarżącego z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, mającego znaczenie dla ustalenia, czy mieszka on
w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, czy też nie, bowiem organy prawidłowo zastosowały jasny i niebudzący wątpliwości interpretacyjnych art. 74 ust. 3 ustawy.
Gdyby ustawodawca chciał uzależnić status miejscowości pobliskiej od faktycznego czasu dojazdu z domu strażaka do faktycznego miejsca pełnienia przez niego służby, inaczej ukształtowałby treść przepisów ustawy o PSP. W przepisie art. 74 ust. 3 powołanej ustawy mowa jest o "miejscowości", z której strażak dojeżdża
i "miejscowości", w której wykonuje obowiązki służbowe. Istotą miejscowości pobliskiej jest czas dojazdu między miejscowościami, nie zaś czas dojazdu strażaka z domu do jednostki, w której pełni służbę.
Trafnie zatem organ uznał, iż została spełniona przesłanka "posiadania lokalu", określona w art. 37c ust. 3 ustawy o PSP, uprawniająca do przeniesienia skarżącego z urzędu do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP [...].
Przepis art. 37c ust. 3 ustawy o PSP, uprawniający do przeniesienia strażaka z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, nie określa powodów, dla jakich właściwy organ może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Oznacza to, że każda przyczyna, o ile wiąże się z uzasadnioną potrzebą przeniesienia, może stanowić przesłankę podjęcia decyzji na podstawie tego przepisu.
W przedmiotowej sprawie organ, jako przyczynę wskazał trudną sytuację kadrową występująca w Komendzie Miejskiej PSP [...] i potrzebę natychmiastowego zapewnienia wykwalifikowanej kadry do realizacji zadań operacyjnych na odpowiednim poziomie merytorycznym. Rozstrzygnięcie wydane w oparciu o tę okoliczność nie narusza zasady przekonywania, zasady wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ wskazał, jaki jest stan faktyczny sprawy oraz jakie argumenty wzięto pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż służba w PSP jest zawsze powiązana z dyspozycyjnością i podporządkowaniem służbowym. Jest też życiowym wyborem. Należy podkreślić, że strażak, podejmując decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w PSP, musi być przygotowany na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje, które mogą oddziaływać na sferę jego życia prywatnego. Przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki stosunku służbowego strażaka. W sytuacji zatem, gdy z uwagi na konieczność zapewnienia właściwej realizacji zadań służbowych przez Komendę Miejską PSP [...] zaistniała potrzeba wzmocnienia stanu kadrowego tej jednostki, przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu strażaka był interes służby, w tym wypadku tożsamy z interesem społecznym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.