II SA/Wa 1014/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą policjantowi pomocy finansowej na budowę domu, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego w kwestii ustalenia, czy miejscowość budowy domu jest "miejscowością pobliską".
Policjant D. B. wnioskował o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Organy policji odmawiały przyznania pomocy, uznając, że miejscowość L., gdzie planowano budowę, nie jest "miejscowością pobliską" do miejsca pełnienia służby (R./Z.). Kluczową kwestią było ustalenie czasu dojazdu środkami transportu publicznego, który zgodnie z definicją ustawową nie mógł przekraczać dwóch godzin w obie strony. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. WSA uchylił decyzję organów, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego oraz nieodniesienie się do zarzutów skarżącego dotyczących przystanku J. i rozkładów jazdy autobusów.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi D. B. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Organy policji, począwszy od Komendanta Wojewódzkiego, a skończywszy na Komendancie Głównym, odmawiały przyznania pomocy, argumentując, że miejscowość L., w której skarżący zamierzał budować dom, nie spełnia definicji "miejscowości pobliskiej" w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Kluczowym kryterium była możliwość dojazdu do miejsca pełnienia służby (R./Z.) środkami transportu publicznego w czasie nieprzekraczającym dwóch godzin w obie strony. Skarżący podnosił, że czas dojazdu autobusami PKS do przystanku w J. (lub T.) nie przekracza tego limitu. Organy administracji nie przeprowadziły jednak wystarczająco dokładnego postępowania dowodowego, nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżącego i opierały się na nieaktualnych lub niezweryfikowanych rozkładach jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA z uwagi na błędną interpretację przepisów rozporządzenia, sam uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji. Sąd wskazał na liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, braku analizy kluczowych dowodów (rozkładów jazdy) i nieodniesieniu się do zarzutów strony dotyczących rzeczywistego miejsca dojazdu (J. zamiast R./T.). Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie jest zwolniony z obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są kryteria czasowe określone w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że definicja miejscowości pobliskiej opiera się na czasie dojazdu środkami transportu zbiorowego, uwzględniając rozkład jazdy i przesiadki, a organ administracji ma obowiązek wyczerpująco zbadać ten aspekt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.o. Policji art. 88 § ust. 1 i 4
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 94 § ust. 1
Ustawa o Policji
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 132
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 50 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 14 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących przystanku J. i rzeczywistego czasu dojazdu. Rozkłady jazdy autobusów PKS użyte przez organ były nieaktualne lub niepoparte dowodami. Organ nie wykazał, że miejscowość L. nie jest miejscowością pobliską.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji
Skład orzekający
Stanisław Marek Pietras
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kube
członek
Bronisław Szydło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "WSA w sprawach dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji, interpretacji pojęcia \"miejscowość pobliska\" oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i definicji "miejscowości pobliskiej" na gruncie ustawy o Policji. Wynik zależy od konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących rozkładów jazdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie organy nie przykładają należytej wagi do zebrania dowodów i ustosunkowania się do argumentów strony, co prowadzi do uchylenia decyzji przez sąd. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Sąd administracyjny: Organ policji zawiódł w kluczowym dowodzie ws. pomocy finansowej na dom.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1014/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-08-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bronisław Szydło Joanna Kube Stanisław Marek Pietras /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Protokolant - Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkalne - uchyla zaskarżoną decyzję, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r. [...] D. B. zwrócił się o przyznanie mu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 31, poz. 1469) oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468), odmówił wymienionemu funkcjonariuszowi przyznania pomocy finansowej na cel wskazany we wniosku. W uzasadnieniu podał, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego przysługuje w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Skarżący podjął starania o uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w L. i miejscowości tej nie można uznać za miejscowość pobliską, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego (autobusami i pociągami osobowymi), zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza dwóch godzin. Czas dojazdu tylko pociągami pośpiesznymi w jedną stronę do R. wynosi od 48 do 61 minut, jednakże istotne jest również to, że skarżący pełni służbę w systemie zmianowym i nie jest możliwe, mając na uwadze rozkład jazdy tych pociągów, żeby mógł nimi dojechać do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Do stacji R. przyjeżdżają one w następujących godzinach: 407, 1359 i 635, natomiast odjeżdżają o godz. 1512, 2107 i 2228. Reasumując, miejscowość L. nie jest miejscowością pobliską dla miejscowości R., w której skarżący pełni służbę. W odwołaniu z dnia [...] lipca 2003 r. do Komendanta Głównego Policji skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i podał, że przyjeżdżając do służby na pierwszą zmianę łączny czas przejazdu wynosi 1 godzinę i 42 minuty, lub 1 godzinę i 55 minut. Jadąc zaś na drugą zmianę łączny czas przejazdu wynosi 1 godzinę i 42 minuty. Zaś korzystając z przejazdu autobusami PKS, łączny czas dojazdu wynosi 1 godzinę i 56 minut, przy czym w stronę R. i z powrotem korzysta on z przystanku położonego w miejscowości J., która jest najbliżej miejsca pełnienia służby. W tej sytuacji, skoro łączny czas przejazdu nie przekracza 2 godzin, to miejscowość L. jest miejscowością pobliską do miejscowości R. i należy mu się pomoc finansowa. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. i w uzasadnieniu – poza argumentami przedstawionymi już przez organ pierwszej instancji – podał, że definicję miejscowości pobliskiej zawiera art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, zaś powołane przez skarżącego w odwołaniu konkretne pociągi w większości kursują okresowo, tj. w okresie świątecznym, ferii zimowych oraz w sezonie letnim. Tym samym brak jest możliwości codziennego nim dojazdu do miejsca pełnienia służby. Natomiast autobusy PKS pokonują trasę L. – R. w czasie około 80 minut. Jednak gdyby skarżący skorzystał z połączenia PKS np. wyjazd z L. o 545, a przyjazd do R. o 700, to czas na rozpoczęcie służby wyniósłby jedynie 30 minut. Tym samym brak jest możliwości przyznania skarżącemu pomocy finansowej z uwagi na fakt, że miejscowość L. nie jest miejscowością pobliską do miejscowości R. Jednocześnie organ powołał się na rozkład jazdy pociągów potwierdzony za zgodność w dniu 30 lipca 2003 r. przez PKP. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podał, że przed podjęciem decyzji należało uwzględnić jego dojazd PKS-em do przystanku położonego najbliżej miejsca pełnienia służby. To jest do J., bowiem miejscem pełnienia służby jest w rzeczywistości miejscowość Z. i na powyższe przywołał rozkład jazdy autobusów. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że faktycznie miejscem pełnienia służby przez skarżącego (siedziba [...] w R.) jest miejscowość Z.. Ponadto z L. można dojechać autobusem PKS do miejscowości T., w której znajduje się przystanek położony najbliżej miejsca pełnienia służby przez skarżącego dodając dalej, że "W ocenie organu II instancji przystanek położony najbliżej miejsca pełnienia służby przez zainteresowanego, przy tak przyjętej trasie przejazdu, znajduje się w miejscowości T. a nie J.". Czas zaś przejazdu na trasie L. – T. "zgodnie z rozkładem jazdy znajdującym się w aktach sprawy przekracza 2 godziny w obie strony.". Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2253/03, uchylono zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...]. W wyniku wniesionej przez organ skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd nie zajmując się spornym zagadnieniem, czy dom jest budowany poza miejscowością pobliską błędnie uznał, iż § 3 ust. 2 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji oraz ogranicza treść art. 94 ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zaś według art. 94 ust. 1 ustawy, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pozostaje ustalenie, czy miejscowość L. jest miejscowością pobliską do miejsca pełnienia służby przez skarżącego, a definicja miejscowości pobliskiej podana jest w art. 88 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Według art. 140 k.p.a., w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139, w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zaś według art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Stąd też organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.) Ponadto organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych (art. 50 § 1 k.p.a.). Dodać jeszcze należy, że w myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zaś według art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Reasumując, organ drugoinstancyjny w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, nie jest zwolniony z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz wydania decyzji z uzasadnieniem o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym, a niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1998 r. sygn. akt II SA 420/98. – LEX 41390). Natomiast w rozpoznawanej sprawie Komendant Główny Policji naruszył – w ocenie Sądu – wszystkie powołane powyżej przepisy postępowania i to w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Skarżący w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] podniósł, że miejscowość, do której dojeżdża do miejsca pełnienia służby, jest J., a nie R. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji, w żadnym stopniu nie odniósł się do powyższego zarzutu, sprowadzając w dalszym ciągu swoją analizę tylko do miejscowości R. Dopiero w odpowiedzi na skargę podał, że faktycznie miejscem pełnienia służby przez skarżącego jest miejscowość Z. i w tej sytuacji przystankiem PKS, na którym skarżący powinien wysiąść, jest miejscowość T., a nie J. Jednak to nie odpowiedź na skargę jest decyzją, do której mają zastosowanie wszystkie powołane już wyżej przepisy postępowania, a ewentualnie powyższe argumenty tylko w niej się mogą znaleźć. Na szczególną uwagę organu powinna również zasługiwać okoliczność, że powyższa argumentacja jest całkowicie gołosłowna i nie poparta żadnymi dowodami. Mianowicie nie podano dowodu i nie wskazano na jakiej podstawie wyciągnięto wniosek, że to właśnie miejscowość T. jest miejscem dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby, a nie miejscowość J. Ponadto, poza lakonicznym stwierdzeniem – i co należy również zaakcentować, że w odpowiedzi na skargę, a nie w decyzji – o czasie dojazdu w następującym brzmieniu: "zgodnie z rozkładem jazdy znajdującym się w aktach sprawy przekracza 2 godziny w obie strony.", nie wskazano na żadne dowody potwierdzające ów stan rzeczy. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się załączone rozkłady jazdy autobusów PKS z L. do J. i z powrotem oraz z L. do T. i z powrotem (k. 36 i 35), jednakże datowane one są na dzień 17 listopada 2003 r. Rozkłady te zatem dotyczą okresu już po wydaniu decyzji przez Komendanta Głównego Policji i nie można wykluczyć, że na dzień wydania decyzji, czas przejazdu skarżącego był korzystniejszy dla niego, na gruncie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy. Reasumując, w przeciwieństwie do argumentu zawartego w odpowiedzi na skargę, a sprowadzającego się do stwierdzenia o dokonaniu właściwej "oceny organu II instancji", w zaskarżonej decyzji – zdaniem Sądu – nie dokonano żadnej oceny, nie wspominając już o ich analizie i końcowych wnioskach. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.