II SA/Wa 1009/22

II SA/Wa 1009/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 145 par 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
W wystąpieniu z dnia 28 listopada 2018 r. M. L. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.).
W dniu [...] lipca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 94 dni do wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami
o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone.
W dniu 12 października 2021 r. (data stempla pocztowego) adwokat L. K. złożył do Komendanta Głównego Policji wniosek z dnia [...] października 2021 r. m.in. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Mając na uwadze treść powyższego wniosku z dnia [...] października 2021 r., podanie to zostało przekazane w trybie art. 65 § 1 K.p.a., tj. zgodnie z właściwością Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...].
Pismem z dnia 7 grudnia 2021 r., doręczonym w dniu 13 grudnia 2021 r., wezwano pełnomocnika strony do sprecyzowania, jakie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody wyszły na jaw, a istniały w dniu wydania decyzji, lecz były nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) oraz do określenia terminu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.).
W dniu 20 grudnia 2021 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik złożył pismo z tego samego dnia, w którym wskazał, że jako istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane Organowi traktuje jednolite
i już ugruntowane stanowisko Sądów Administracyjnych. Ponadto pełnomocnik poinformował, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania strona dowiedziała się najwcześniej w dniu 25 września 2021 r.,
tj. w sobotę, kiedy "w sieci Internet oraz w mediach wyszukiwała informacje
o powyższych okolicznościach".
Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego
w sprawie zakończonej decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. o odmowie wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Przedmiotowe postanowienie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 21 stycznia 2022 r.
W dniu 27 stycznia 2022 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony złożył, z zachowaniem ustawowego terminu, zażalenie na wymienione postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Komendant Główny Policji utrzymał
w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Dalej przywołał przepis art. 145 K.p.a. Zauważył, że wznowienie postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia omawianego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co
w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148,
art. 145a § 2, art. 145aa § 2 i art. 145b § 2 K.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1,
art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby niemającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 K.p.a.). Natomiast gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne
w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Istotne jest przy tym, że badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, jako faza proceduralna, polega także na ustaleniu, czy
w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia, a stanem faktycznym
i prawnym sprawy. Innymi słowy, jeżeli da się z góry wykluczyć ten związek przyczynowy, dopuszczalne będzie wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a.
Organ wywiódł więc, że jeżeli strona (jej pełnomocnik) występując z żądaniem wznowienia postępowania, powołuje się na konkretną przesłankę wznowienia, jednakże uzasadnia swoje żądanie w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że wskazane argumenty nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku
w postępowaniu nadzwyczajnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1849/21). Tym bardziej więc organ winien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a.,
w sytuacji, gdy strona nie wskazuje żadnej z przesłanek wznowienia, wymienionych
w art. 145 § 1 pkt 1-8 lub art. 145a, art. 145aa lub art. 145b K.p.a., a argumenty przedstawione we wniosku nie dają podstaw do uznania, że żąda ona wznowienia postępowania ze względu na zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych
w powyższych przepisach prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt U OSK1071/16). Czym innym jest bowiem stwierdzenie, że określone argumenty, czy też zarzuty, mogą stanowić podstawę wznowienia, ale w danej sprawie taką przesłanką nie są (ocena merytoryczna), a czym innym ocena, że przesłanki wznowienia postępowania w ogóle nie występują (przeszkoda formalna) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1674/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2016 r.,
sygn. akt II SA/Bd 280/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1449/09).
Organ uwypuklił też okoliczność, że pełnomocnik strony wskazując na nowe okoliczności powołał się na konkretne wyroki sądów administracyjnych, przy czym najwcześniejszy z nich to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 397/21, a zatem wyrok nieistniejący
w dacie wydania decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Już zatem z tego względu dokonanie analizy wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, czyli merytoryczne badanie zaistnienia danej przesłanki wznowienia
z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie jest możliwe.
Ponadto organ zauważył, że nawet ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisu prawnego, która - gdyby była zastosowana w sprawie - spowodowałaby wydanie odmiennej decyzji, nie jest podstawą do wznowienia postępowania, w myśl
art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż w tym przypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 1997 r., sygn. akt III SA 1549/95, zob. też
R. Stankiewicz, Komentarz do art. 145, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 7, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), 2021, Legalis/el). Nową okolicznością faktyczną nie może być też wyjaśnienie treści przepisów prawnych dokonane przez inny organ czy sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 21 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 1538/95). Również zmiana stanu prawnego nie jest ani nowym dowodem, ani zmianą stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 1998 r., sygn. akt IV SA 970/96). Okoliczność faktyczna (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) to bowiem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 1800/93).
Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiodła M.L. zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie istnieją żadne z podstaw uzasadniających wznowienie postępowania w trybie art. 145 K.p.a., nadto, że strona nie wykazała jakiejkolwiek podstawy wznowienia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania wykazane przez stronę wnioskującą, a to, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nieznane Organowi wydającemu decyzję, tj. jednolite orzecznictwo Sądów Administracyjnych wskazujące na brak możliwości stosowania art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego ds. wewnętrznych, bowiem ustawodawca w ww. przepisie ponownie wprowadził do porządku prawnego przepis prawa materialnego ujęty pierwotnie w art. 115a ustawy
o Policji w brzmieniu bezpośrednio poddanym w tym wyroku negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego, dlatego niezgodność przepisu z Konstytucją RP oraz
z uprzednim stanowiskiem TK stanowi wystarczającą przesłankę odmowy stosowania norm niekonstytucyjnych, co miało bezpośredni wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia.
b. art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że okoliczności, które zdaniem strony uzasadniają wznowienie postępowania nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, bowiem stanowią jedynie interpretację prawa, podczas gdy w rzeczywistości przedstawione przez stronę nowe okoliczności faktyczne mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, nadto nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w momencie wydawania decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi, co wpłynęło na bezzasadną odmowę wznowienia postępowania.
c. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie postanowienia utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości Organ w ramach uznania administracyjnego, po rozważeniu podstawy wznowienia powinien uchylić zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy poprzez wznowienie postępowania, względnie uchylić zaskarżone postanowienie i w całości przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi
i uchylenie zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności
z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznając sprawę poruszał się w graniach prawa.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie należało uczynić podstawową w procedurze administracyjnej zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Konsekwencją powyższej zasady jest to, że wszelkie odstępstwa od niej – przewidziane w przepisach m.in. dotyczących wznowienia postępowania – winny być interpretowane w ramach wykładni zawężających a nigdy rozszerzających. Oczywistym przecież jest, że szerokie odkodowywanie sytuacji wyjątkowych, pozbawiłoby przepisy przewidujące owe wyjątki takiego unikalnego charakteru.
Przenosząc powyższe uwagi na materię niniejszej sprawy jako poprawne należało uznać konkluzje organu, iż wniosek mający zainicjować postępowanie wznowieniowe, nawet bez głębszej analizy prowadził do jedynego możliwego wniosku, że wskazane argumenty nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania.
Pełnomocnik strony w sposób całkowicie błędny i oderwany zarówno od treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jak i ugruntowanych w tym zakresie poglądów doktryny i judykatury zinterpretował znaczenie pojęcia "nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istotny dla sprawy". W sposób dowolny połączył powyższą przesłankę
z okolicznością pojawienia się nowych poglądów judykatury na materię stanowiącą podstawę wydania kwestionowanego w trybie wznowieniowym rozstrzygnięcia.
Pominął kluczową dla omawianej problematyki kwestię tego, że nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód, mogą dotyczyć wyłącznie stanu faktycznego sprawy. Nową okolicznością faktyczną czy nowym dowodem nie będzie zaś nowy pogląd na sposób rozumienia przepisów prawa, zaprezentowany przez przedstawicieli nauki czy nawet przez Sądy. Nowa wykładnia przepisów prawa wiąże się przecież ze sposobem subsumpcji stanu faktycznego sprawy nie stanowiąc co oczywiste elementu owego stanu faktycznego.
Niezależnie od powyższych argumentów nie sposób pomijać też uwagi organu, iż orzeczenia wskazane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania, pochodzą z dat późniejszych niż kwestionowana w trybie wznowieniowym decyzja. Z całą pewnością orzeczenia te nie są więc "okolicznościami" istniejącymi w dniu wydawania rozstrzygnięcia mającego upaść w wyniku wznowienia postępowania. Biorąc więc pod uwagę przedmiotową wewnętrzną sprzeczność logiczną wniosku mającego zainicjować postępowanie, również z tego powodu skarżone postanowienie należało uznać za poprawne.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).