II SA/Wa 1006/24

II SA/Wa 1006/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Iwona Maciejuk
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. (nr [...]), Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako K.p.a.), utrzymała w mocy decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania orzeczniczego bez wydania orzeczenia w stosunku do [...] J. S.
W uzasadnieniu decyzji CWKL w [...] podała, że J. S., który posiada status weterana i wnosi o ustalenie uszczerbku na zdrowiu w związku z uznaniem przebytej malarii za chorobę zawodową (co miałoby wpływ na wysokość dodatku dla weterana), został skierowany do RWKL w [...] w celu ustalenia związku choroby lub śmierci ze służbą wojskową.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2024 r. umorzyła postępowanie bez wydania orzeczenia, na podstawie art.105 § 1 K.p.a.
RWKL wyjaśniała, że J. S. zachorował na malarie podczas pobytu w [...] (w okresie od [...] stycznia 1993 r. do [...] września 1993 r.), gdzie brał udział w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] jako pracownik cywilny wojska. W świetle § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie wojskowych komisji lekarskich), wojskowa komisja lekarska nie jest właściwa do ustalenia związku schodzenia czy doznanego uszczerbku przez osobę cywilną, a cywilni pracownicy wojska podlegają pod powszechne ubezpieczenie społeczne, w ramach którego przysługują im świadczenia z tytułu chorób zawodowych czy wypadków w pracy.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2024 r. podzieliła powyższe stanowisko organu I instancji, wywodząc w uzasadnieniu, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich wymienia, w formie katalogu zamkniętego, kategorie osób wobec których właściwe są wojskowe komisje lekarskie, a nastąpienie w § od 7 do 11 rodzaje spraw w jakich wojskowe komisje lekarskie wydają rozstrzygnięcia. Cywilni pracownicy wojskowa podlegają pod powszechne ubezpieczenie społeczne, w ramach którego przysługują im świadczenia z tytułu chorób zawodowych czy wypadków w pracy. Świadczenia te przysługują na zasadach i w trybie przewidzianym dla pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowcach, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W konsekwencji stwierdziła, że skoro zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, RWKL nie była właściwa rzeczowo do rozpoznania sprawy, zasadne było umorzenie postępowania orzeczniczego w stosunku do skarżącego, bez wydania orzeczenia.
J. S. nie zgodził się z tą decyzją i skardze z 28 maja 2024 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o jej uchylenie i uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jednostronną, wybiórczą jego ocenę, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że był pracownikiem cywilnym wojska; w uzasadnieniu tego zarzutu podniósł, że w czasie pobytu w [...], w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...] pełnił funkcję [...] Grupy [...], legitymował się stopniem wojskowym [...], służbę pełnił w umundurowaniu, w trakcie służby był wyposażony w służbową broń palną, za pełnioną służbę był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany. Dodał, że legitymuje się uprawnieniami weterana i posiada stopień wojskowy [...];
2. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i umorzenie postępowania orzeczniczego;
3. art. 15 K.p.a. przez wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Podstawę zaskarżonej decyzji CWKL i utrzymanej nią w mocy decyzji RWKL w [...] stanowi art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przy czym posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z wystąpienia przesłanki podmiotowej bądź przesłanki przedmiotowej. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Przyczyna bezprzedmiotowości może istnieć zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i pojawić się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W każdym z tych przypadków stwierdzenie bezprzedmiotowości, na jakimkolwiek etapie postępowania, obliguje organ do zakończenia postępowania w sposób formalny, a nie merytoryczny. W przypadku wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości po wszczęciu postępowania, organ zobligowany jest więc postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Zaskarżoną decyzję organ oparł na stwierdzeniu, że cywilni pracownicy wojska nie podlegają wojskowym komisjom lekarskim. CWKL podała, że w czasie udziału w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] w [...] skarżący był pracownikiem cywilnym wojska. Znajduje to potwierdzenie w aktach sprawy. Wynika z nich mianowicie, że skarżący pełnił zasadniczą służbę wojskową w latach 1976-1978 r. W trakcie służby, w 1977 r. wykonywał zadania w [...] Siłach Zbrojnych [...] na [...]. W okresie od [...] stycznia do [...] września 1993 r. skarżący był zatrudniony w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] w [...] na stanowisku [...] ([...]). W czasie pobytu w [...] zachorował na malarię, uznaną za chorobę zawodową decyzją Wojskowego Inspektora Sanitarnego Wojskowy Ośrodek Medycyny Prewencyjnej w [...] z dnia [...] września 2021 r. Skarżący legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Odczekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] maja 2002 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i pobiera emeryturę z ZUS (k.31).
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich, wojskowe komisje lekarskie są właściwe wobec: 1) żołnierzy zawodowych pełniących stałą lub kontraktową służbę wojskową; 2) żołnierzy pełniących służbę kandydacką; 3) osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej; 4) żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą albo okresową służbę wojskową oraz pełniących służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; 5) osób podlegających kwalifikacji wojskowej w okresie, w którym nie urzędują powiatowe komisje lekarskie, osób odbywających zasadniczą służbę wojskową lub szkolenie w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej i osób odbywających służbę zastępczą, o której mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217, z późn. zm.); 6) żołnierzy rezerwy, osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy oraz innych osób podlegających ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania; 7) emerytów i rencistów wojskowych; 8) małoletnich kształconych w szkołach lub orkiestrach wojskowych; 9) osób niebędących żołnierzami rezerwy, które pełniły albo odbyły służbę, o której mowa w pkt 1, 2 lub 4, oraz osób, które odbyły zajęcia wojskowe w czasie trwania studiów albo były kształcone w szkołach lub orkiestrach wojskowych, a także osób, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648, z późn. zm.); 10) osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622, z późn. zm.), oraz osób ubiegających się o przyznanie takiego statusu; 11) funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz kandydatów do służby w SKW i SWW; 12) emerytów i rencistów SKW i SWW.
Podnoszone przez skarżącego okoliczności: pełnienie funkcji [...] Grupy [...], legitymowanie się stopniem wojskowym [...], pełnienie służby w umundurowaniu, czy też wyposażenie w służbową broń palną, w sytuacji, gdy w czasie misji był cywilnym pracownikiem wojska, nie są istotne i nie mogą skutkować wydaniem merytorycznego orzeczenia.
Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, ze zarzuty skargi nie są uzasadnione. Organom nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów postępowania, dotyczących ustalenia i oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., przez jego nieuzasadnione zastosowanie i umorzenie postępowania. Za całkowicie nieuzasadniony Sąd uznaje wreszcie zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a. Istota zasady dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez dwa organy różnych stopni. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ II instancji w sposób dostateczny ustalił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i na tej podstawie rozstrzygnął niniejszą sprawę.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634), orzeczono jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzenia niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.