II SA/Wa 1000/23

II SA/Wa 1000/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, art. 41 ust. 3, art. 42 ust. 1, 2, 7, art. 45 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2025 r. sprawy ze skargi M.J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2023 r.
nr [...], na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000
z późn. zm., dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...]
w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.).
Jak wynika z ustaleń w sprawie, w dniu [...] maja 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił M. J. zarzut popełnienia przestępstw określonych w art. 189 § 1 Kodeksu karnego, art. 280 § 1 Kodeksu karnego, art. 275 § 1 Kodeksu karnego, art. 282 Kodeksu karnego i art. 245 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego w związku z art. 12 Kodeksu karnego. Przestępstwa opisane w powyższych przepisach są przestępstwami umyślnymi ściganymi z oskarżenia publicznego.
Wobec uzyskania informacji, że w sprawie karnej, toczącej się przed Sądem Rejonowym [...] i [...], w dniu [...] czerwca 2014 r. został wydany nieprawomocny wyrok skazujący M. J. za popełnienie zarzucanego mu czynu na karę dwóch i pół roku bezwzględnego pozbawienia wolności, a obrońca skazanego zapowiedział wniesienie apelacji, Komendant Wojewódzki Policji
w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy
o Policji.
Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił M. J. ze służby
w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z dniem 14 listopada
2014 r. Powyższe rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu 15 października 2014 r.
W wyniku wniesionego odwołania sprawę rozpoznał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby
w Policji i ustalił tę datę na dzień 22 grudnia 2014 r., w pozostałej części zaś zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W dniu 18 czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego) M.J. (działający przez profesjonalnego pełnomocnika) skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w którym zawarł również wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w maksymalnej wysokości oraz zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.
Do powyższego wniosku dołączył wydruk z systemu informatycznego Sądu Okręgowego w [...] wyroku z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...], którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego [...] i [...] w [...]
z dnia [...] listopada 2020 r. sygn. akt [...] i uniewinniono oskarżonych M. J. oraz P. K. od popełnienia zarzucanego im przestępstwa z art. 189
§ 1 Kodeksu karnego, art. 280 § 1 Kodeksu karnego i art. 275 § 1 Kodeksu karnego
i art. 282 Kodeksu karnego i art. 245 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 12 Kodeksu karnego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Sądu Okręgowego w [...] z prośbą o przesłanie uwierzytelnionego odpisu wyroku z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...] ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3
w zw. z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił M. J. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2021 r. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania, w dniu [...] października 2021 r. Komendant Główny Policji wydał rozkaz personalny nr [...], którym uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...].
W dniu [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik M. J. (działając przez pełnomocnika) złożył pismo, w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia w przedmiocie gotowości niezwłocznego podjęcia służby, a także zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Jednocześnie w pouczeniu postanowienia organ wskazał, że jest ono ostateczne, a stronie służy prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3
w zw. z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił M. J. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2022 r. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]. Jak uzasadnił, Komendant Wojewódzki Policji w [...] w postanowieniu z dnia
[...] marca 2022 r. nr [...] błędnie pouczył stronę o przysługującym jej środku zaskarżenia. Mając na względzie treść art. 112 w zw. z art. 126 k.p.a., wskazał, że
w takiej sytuacji M. J. ma prawo złożyć zażalenie na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], a wobec upływu terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, na zasadach i trybie określonym w art. 58 § 1 k.p.a. Natomiast przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] (o której mowa w art. 58
§ 2 k.p.a.) ustanie w dacie doręczenia powyższego rozkazu personalnego z dnia
[...] czerwca 2022 r. nr [...], które nastąpiło w dniu [...] lipca 2022 r.
Po rozpoznaniu wniosku M. J. z dnia [...] lipca 2022 r.
o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]
o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Komendant Główny Policji przywrócił M. J. termin do wniesienia zażalenia na postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r.
Następnie Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]
o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw.
z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił M. J. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2022 r. Wskazanemu rozkazowi organ na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Komendant Główny Policji, rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
Zgodnie zaś z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8
i 9, jeżeli postępowanie karne lub karne skarbowe zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego.
Zatem art. 42 ust. 1 ustawy o Policji z mocy prawa kształtuje przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne. W tym zakresie obowiązujące przepisy ustawy
o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione jest przywrócenie do służby. Stosownie natomiast do art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, jeżeli zwolniony policjant ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy, ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Brak zgłoszenia gotowości do podjęcia służby w 7-dniowym terminie uznaje się za wystąpienie funkcjonariusza ze służby.
Zdaniem organu, z powyższych przepisów wynika, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby,
a w przypadku, o którym mowa w art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji, orzeczenia wskazanego w tym przepisie. Aby ten skutek prawny mógł nastąpić orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a co się z tym wiąże, uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzję zwolnieniową, lecz także, jak
w niniejszej sprawie, z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej.
Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji
o przywróceniu do służby. Gdyby bowiem doszło do podjęcia rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie przywrócenia do służby, to taka decyzja jako wydana bez podstawy prawnej musiałaby być wyeliminowana z obrotu prawnego
z przyczyn przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wprawdzie samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań w ściśle określonym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, zobowiązany jest on bowiem do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a przy tym oświadczenie takie musi złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby (tj. w omawianej sprawie od dnia uprawomocnienia wyroku uniewinniającego kończącego postępowanie karne). Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła zamierzonego przez osobę zainteresowaną kontynuowaniem stosunku służbowego skutku. Termin zakreślony
w omawianym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a jego uchybienie powoduje, że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Niedopełnienie tego wymogu - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Natomiast użycie w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwrotu "stosunek służbowy ulega rozwiązaniu" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Powołując się na utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, że zakreślony w art. 42 ustawy o Policji termin 7-dniowy do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy.
W związku z powyższym organ stwierdził, iż skarżący został przywrócony do służby w Policji z dniem wydania wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] sygn. akt [...], uniewinniającego go od popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. z dniem 13 maja 2021 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, bieg 7-dniowego terminu, o którym mowa
w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji (do złożenia oświadczenia woli o gotowości niezwłocznego podjęcia służby) rozpoczął się następnego dnia, licząc od daty uprawomocnienia się wyroku i upłynął bezskutecznie w dniu 20 maja 2021 r.
M. J. pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. złożył wniosek
o uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] października 2014 r. nr [...]
o zwolnieniu ze służby oraz zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.
Zatem w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem gotowość do służby M. J. została zgłoszona dopiero w dniu 18 czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego), czyli po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności.
Zdaniem organu, w powyższej sprawie jednoznacznie wystąpiła przesłanka określona w przepisie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którą stosunek służbowy funkcjonariusza przywróconego do służby ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jeżeli nie zgłosi on w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby gotowości niezwłocznego jej podjęcia.
Kwestia przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez M. J. została rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez wymienionego, co pozwalało na zastosowanie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego organ, wskazując na treść art. 105 § 1 k.p.a. stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie zaistniały tego rodzaju okoliczności, które skutkowałyby koniecznością jego umorzenia ze względu na bezprzedmiotowość.
Wskazał, iż wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 k.p.a., postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, również nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie na Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. [...] o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby jest ostateczne, a jego zaskarżenie do sądu administracyjnego nie stanowi przeszkody do przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, dotyczącego rozwiązania stosunku służbowego. Samo bowiem wniesienie skargi do sądu nie eliminuje skutków, które wywołuje zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym odnoszących się do związania organu tym rozstrzygnięciem (art. 110 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a.).
Zaznaczył, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślił, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Przy czym, w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. M. J. (działający przez profesjonalnego pełnomocnika) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji
z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...]
o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2022 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej: "ustawa o COVID"), gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 42 ust. 2 w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882), gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 § 3 k.p.a.), gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135 w zw. z art. 123 § 1 i 2 art. k.p.a., gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego wniósł o:
uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...];
umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. na skutek uznania, że dochowany został termin do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia przez M. J. służby w Policji;
zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi M. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]
w przedmiocie zwolnienia ze służby. Sąd uznał, że w niniejszym postępowaniu występuje zagadnienie wstępne (prejudycjalne), którego rozstrzygnięcie w sprawie zawisłej przed NSA pod sygn. akt III OSK 2991/23, może w sposób zasadniczy wpływać na wynik toczącego się postępowania w niniejszej sprawie, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowo-
administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie przez NSA kwestii prawidłowości odmowy przywrócenia skarżącemu wspomnianego terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, upoważnia do zawieszenia niniejszego postępowania, albowiem podjęte przez NSA rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 2991/23, uwzględniając skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, uchylił w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 387/23 - wydany
w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] - którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby
i oddalił skargę.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], jak i utrzymany nim
w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia
16 grudnia 2022 r. nr [...] nie naruszają prawa tak procesowego, jak
i materialnego.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
Z kolei art. 42 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż jeżeli zwolniony policjant w ciągu
7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3.
W świetle brzmienia art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio m.in. do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Tym samym przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana
z wejściem do obrotu prawnego wyroku uniewinniającego. Aby ów skutek prawny mógł nastąpić, wyrok Sądu musi podlegać wykonaniu, a więc uzyskać przymiot prawomocności.
Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej. Brzmienie art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym.
Reaktywowanie stosunku służbowego w niniejszej sprawie nie wymagało żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależało od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie.
W przedmiotowej sprawie uprawomocnienie się wyroku nastąpiło w dniu 13 maja 2021 r., zatem 7-dniowy termin na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby upłynął w dniu 20 maja 2021 r. Wniosek zaś został złożony po terminie - jak wynika z daty na stemplu pocztowym - w dniu 18 czerwca 2021 r. Odmawiając M.J. przywrócenia terminu, organy uznały za niewystarczające uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu zakreślonego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, po uwzględnieniu art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt III 2991/23 stwierdził, że konstrukcja art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, użycie zwrotu ustawowego "złożenie wniosku o przywrócenie terminu", odwołanie się w ust. 3 do art. 58 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie odstąpił od zasady, że postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonym w trybie tego artykułu, nie wywołuje automatycznie skutku w postaci obowiązku przywrócenia przez organ terminu. Ustawodawca jedynie – w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 – przewidział szerszy katalog, niż w art. 58 § 2 k.p.a., terminów, które mogą zostać przywrócone, a także przewidział w tym okresie 30-dniowy termin na złożenie takiego wniosku, przy czym termin taki przewidział również dla przywrócenia terminów przewidzianych w art. 58 § 1 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zakresie przyczyn uchybienia terminu w warunkach wynikających z art.15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 należy stosować regulację zawartą w k.p.a., przewidującą przywrócenie terminu
w sytuacji, gdy zostanie uprawdopodobnione, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Sąd kasacyjny konkludując uznał, że organ zasadnie wskazał, iż strona należycie dbająca o swoje interesy nie może lekceważyć okoliczności faktycznych
i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki. Komendant Główny Policji mając na uwadze argumentację skarżącego wskazał, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby nastąpiło bez winy strony, a podane okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nadto, jak trafnie wskazał organ, dla skuteczności zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby ustawodawca nie zastrzegł żadnej formy szczególnej, co oznacza, że zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby mogło nastąpić chociażby za pomocą środków komunikacji na odległość, co przy aktualnych możliwościach technicznych nie stanowi nadmiernego utrudnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że stan sprawy został dostatecznie wyjaśniony uchylił zaskarżony wyrok w całości i skargę oddalił.
Uwzględniając zatem fakt przywrócenia M. J. do służby
w Policji w dacie wydania przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] prawomocnego wyroku uniewinniającego z dnia 13 maja 2021 r. oraz prawomocną odmowę przywrócenia terminu do zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby, organ zobligowany był do jego zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy
o Policji.
W ocenie Sądu, uzasadnione było też nadanie rozkazowi personalnemu
o zwolnieniu skarżącego ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przepis art. 108 k.p.a. stanowi, że decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Omawiany rygor może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji
w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie
i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków,
o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524).
W przedmiotowej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego.
Za niezasadny należało uznać wniosek pełnomocnika skarżącego
o umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., a to wobec braku tego rodzaju okoliczności, które skutkowałyby koniecznością jego umorzenia ze względu na bezprzedmiotowość.
Konkludując, zarówno zaskarżony (jak i utrzymany nim w mocy) rozkaz personalny nie narusza tak prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), orzekł jak
w sentencji wyroku.
W związku z wnioskiem skarżącego, zawartym w skardze, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.