II SA/SZ 991/23

II SA/Sz 991/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 57 par. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1550
art. 165 par. 2,
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 6 października 2023 r. nr SKO.4170.1075.2023 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 marca 2023 r., Burmistrz M. po rozpatrzeniu wniosku A. S., dalej jako "skarżący", orzekł o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków inwentarskich wraz z infrastrukturą techniczną dla 1996 sztuk tuczników (279,44 DJP), zlokalizowanych na działce oznaczonej nr [...], obręb ewidencyjny [...] J. gmina M..
Odpis decyzji został skarżącemu doręczony w dniu 8 marca 2023 r. Termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał w dniu 22 marca 2023 r.
Pismem z dnia 21 marca 2023 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego DPD Polska Spółka z o.o. w dniu 22 marca 2023 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, za pośrednictwem Burmistrza M.
Odwołanie wpłynęło do organu w dniu 23 marca 2023 r., co wynika z pieczęci widniejącej na pierwszej stronie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, postanowieniem z dnia 6 października 2023 r., na podstawie art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 570 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że – stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r., operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016 – 2025 została wybrana Poczta Polska S.A. Podkreśliło, że wniesienie odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego, innego niż wyznaczony, nie korzysta z rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w przywołanym przepisie, co ma związek również z tym, że nalepka adresowa na przesyłce operatora pocztowego, niebędącego operatorem wyznaczonym, nie ma cech tzw. daty pewnej, co nie gwarantuje, że nadanie nastąpiło rzeczywiście w tym dniu.
Organ wyjaśnił, że z nalepki na przesyłce zawierającej odwołanie wynika co prawda, że skarżący nadał je w ostatnim dniu przewidzianym na dokonanie tej czynności, jednak skoro nadanie nastąpiło nie za pośrednictwem operatora wyznaczonego, to istotna jest data wpływu odwołania do organu, co miało miejsce w dniu 23 marca 2023 r., a więc dzień po terminie.
Organ wskazał jednocześnie, że strona nie skorzystała z prawa przywrócenia terminu, zatem konieczne w tych okolicznościach stało się stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie SKO w Koszalinie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 112 k.p.a., poprzez niezamieszczenie w treści decyzji organu I instancji pełnego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, w szczególności brak informacji, że dochowanie terminu do wniesienia odwołania może nastąpić w przypadku nadania wyłącznie za pośrednictwem operatora wyznaczonego.
W konsekwencji, zdaniem skarżącego, należało uznać, że skoro nie został prawidłowo pouczony i nadał odwołanie w ostatnim dniu terminu za pośrednictwem operatora prywatnego, to termin został zachowany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – j.t.), sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skarga okazała się zasadna. Jej przedmiotem uczyniono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt postępowania skarżący nadał odwołanie w ostatnim dniu czternastodniowego terminu to jest w dniu 22 marca 2023 r., za pośrednictwem DPD Polska Spółki z o.o.
Nie ulega wątpliwości i skarżący tego nie kwestionuje, że podmiot ten nie jest operatorem wyznaczonym. Rozważenia zatem wymagało, czy wniesienie odwołania w taki sposób, jak uczynił to skarżący, w ostatnim dniu terminu, wywołuje takie skutki, jakie ustawodawca wiąże z wniesieniem pisma procesowego za pośrednictwem operatora wyznaczonego.
Należy zauważyć, że w kwestii tej wypowiedział się jednoznacznie Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z dnia 27 marca 2019 r., C-545/19 (Dz.U.UE.C.2019/187/19). W wyroku tym Trybunał zajmował się pytaniami prejudycjalnymi polskiego Sądu Najwyższego dotyczącymi wykładni art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U. z 1998, L 15, s. 14 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 6, t. 3, s. 71), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. (Dz.U. 2008, L 52, s. 3; sprostowanie Dz.U. 2015, L 225, s. 49) (zwanej dalej "zmienioną dyrektywą"), w związku z jej art. 8 i z art. 4 ust. 3 TUE.
Trybunał wskazał, że art. 8 zmienionej dyrektywy należy w świetle motywu 20 dyrektywy 97/67 interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie, aby skorzystać z przewidzianego przez ten artykuł odstępstwa, powinno uzasadnić występowanie interesu publicznego. Taką interpretację potwierdzają cele, jakim służy uregulowanie, w które wpisuje się omawiany art. 8. Jak bowiem wynika z motywów 25 i 56 dyrektywy 2008/6, jej celem jest urzeczywistnienie rynku wewnętrznego usług pocztowych oraz zaprzestanie stosowania zastrzeżonego obszaru i szczególnych praw jako sposobów zapewnienia finansowania usługi powszechnej. Umożliwienie państwu członkowskiemu przyznania wyłącznego lub szczególnego prawa na zliberalizowanym rynku, w braku jakiegokolwiek obiektywnego uzasadnienia, byłoby sprzeczne z takimi celami.
W odniesieniu do art. 165 § 2 k.p.c. Komisja podnosiła, że ani postanowienie odsyłające, ani pisma rządu polskiego nie potwierdzają istnienia obiektywnego uzasadnienia dla przyznania przezeń tej korzyści. Rząd polski wyjaśnił, że w Polsce zasięg terytorialny usługi przesyłek poleconych oferowanej przez różnych operatorów jest bardzo zróżnicowany, a zatem istnieje interes w tym, by wszystkie przesyłki pism procesowych do sądu korzystały z tego samego poziomu gwarancji co do pewności przesyłek i terminów, w których przesyłki te zostaną doręczone do sądu. Taki jego zdaniem jest powód, dla którego operator odpowiedzialny za usługę powszechną, działający na całym terytorium kraju, uzyskał sporny przywilej.
Trybunał stwierdził, że na podstawie polskich przepisów inni operatorzy są również dopuszczeni do przewożenia pism procesowych skierowanych do sądu i z tego względu są uważani za dysponujących odpowiednimi do tego celu środkami organizacyjnymi i personalnymi. Ponadto przedstawione wyjaśnienia nie pozwalają zrozumieć, w jaki sposób różnica w zakresie terminów procesowych znajdujących zastosowanie w przypadku poszczególnych operatorów mogłaby wspierać pewność prawa i prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości, do których przyczyniają się te terminy. W wypadku takim jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, gdy dopuszczalność skargi zależy od operatora, który został wybrany, względy oparte na pewności prawa i prawidłowym administrowaniu wymiarem sprawiedliwości wydają się wręcz sprzeciwiać takiemu zróżnicowaniu w zakresie terminów procesowych.
Trybunał uznał, że art. 8 zmienionej dyrektywy nie można interpretować w ten sposób, iż zezwala on na utrzymanie przepisu prawa krajowego, takiego jak sporny w postępowaniu głównym.
W świetle powyższego art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 zmienionej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego (por. pkt 74-78 wyroku).
Trybunał zajmował się również problemem, czy interpretacja, według której art. 165 § 2 k.p.c. jest zgodny z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze zmienionej dyrektywy, stanowi interpretację contra legem. W tym względzie przypomniał, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż stosując prawo krajowe, sąd krajowy - dokonując interpretacji tego prawa - powinien w najszerszym możliwym zakresie dokonywać jej w świetle treści i celów dyrektywy w celu osiągnięcia zamierzonego przez nią skutku, postępując tym samym zgodnie z art. 288 akapit trzeci TFUE. Wymóg dokonywania zgodnej wykładni prawa krajowego jest nierozłącznie związany z systemem traktatu, gdyż zezwala sądowi krajowemu na zapewnienie, w ramach jego właściwości, pełnej skuteczności prawa Unii przy rozpoznawaniu zawisłego przed nim sporu (wyrok z dnia 19 stycznia 2010 r., Kücükdeveci, C-555/07, EU:C:2010:21, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo) – (por. pkt 82-84 wyroku).
Powyższe stanowisko Trybunał wyraził na gruncie art. 165 § 2 k.p.c. Zdaniem Sądu pozostaje ono jednak aktualne na gruncie innych procedur zawierających analogiczne rozwiązanie, w tym postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2019 r., sygn. akt. II FSK 2399/19, dostępny w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odpowiednikiem cytowanego przepisu w procedurze administracyjnej jest art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zatem stanowisko Trybunału znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu w świetle powyższych rozważań nie ma uzasadnionych podstaw do tego, aby różnicować skutki wniesienia pisma w zależności od operatora pocztowego, za pośrednictwem którego zostało to dokonane.
Na gruncie badanej sprawy oznacza to, że skarżący, nadając pismo procesowe zawierające odwołanie od decyzji, w ostatnim dniu terminu, za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż wyznaczony, dochował terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji Kolegium zobowiązane będzie do rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postępowania, a w oparciu o art. 200 przywołanej ustawy o kosztach postępowania.