II SA/SZ 990/20

II SA/Sz 990/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 6320/21 - Wyrok NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 310
art. 234 ust. 1-3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 77 § 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi S.R. i I.R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego działki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania I. i S. R. od decyzji Wójta Gminy D. z [...] lutego 2020 r.
znak: [...] nakazującej właścicielom działki nr [...] obręb M. [...] przywrócenie terenu tej nieruchomości do stanu poprzedniego, orzekło
o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej oznaczenia strony jako E. R. oraz terminu nakazanych prac i określiło stronę jako I. R. oraz nakazało wykonanie prac w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W pozostałym zakresie Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz.U.2020.256 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") w związku z art. 234 ust. 3 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2020.310 j.t. ze zm.; dalej: "Prawo wodne").
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] Wójt Gminy D. nakazał:
1. I. i S. R. - właścicielom działki nr [...], obręb M. [...], przywrócenie naturalnego ukształtowania terenu przedmiotowej działki poprzez rozplantowanie nawiezionych na działkę nr [...] mas ziemnych w taki sposób, aby zapewnić spływ wód deszczowych w kierunku zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...], wskazując, że prace należy wykonać w taki sposób, aby po ich zakończeniu woda opadowa nie miała możliwości spływać z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] i ustalając termin wykonania prac
do 15 października 2018 r.
2. J. A. - właścicielowi działki nr [...], obręb M. [...], wykonanie układu drenarskiego, służącego do odwodnienia biologicznie czynnej części przedmiotowej działki, ustalając termin wykonania prac do 30 kwietnia 2019 r.
Decyzją z [...] października 2018 r. znak: [...] Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując między innymi na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Decyzją z [...] września 2019 r. znak: [...] wójt nakazał E. i S. R. - właścicielom działki nr [...], obręb M. [...], przywrócenie w terminie do 15 listopada 2019 r. stanu poprzedniego przedmiotowej działki poprzez:
1. obniżenie terenu wzdłuż granicy działki nr [...] z działką nr [...]
o 10 do 15 cm, zgodnie ze wskazaniem biegłego, według mapy stanowiącej załącznik
nr 2 do decyzji,
2. odpowiednie rozplantowanie mas ziemnych nawiezionych na działkę nr [...] w taki sposób, aby przywrócić spadki na przedmiotowej działce do stanu pierwotnego, czyli ukierunkować spływ wszystkich wód opadowych pochodzących z przedmiotowej działki w stronę działki nr [...], przy czym pierwotny kierunek spływu wód opadowych wskazano na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji.
Decyzją z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] Kolegium przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło,
iż sporządzona na potrzeby prowadzonego postępowania opinia biegłego jest niepełna i wymaga uzupełnienia.
Wymienioną decyzją z [...] lutego 2020 r. organ I instancji nakazał właścicielom działki nr [...], obręb M. [...] - E. i S. R., przywrócenie w terminie do 30 kwietnia 2020 r. stanu poprzedniego działki poprzez:
1. obniżenie terenu wzdłuż granicy działki nr [...] z działką nr [...]
o 10 do 15 cm, zgodnie ze wskazaniem biegłego, według mapy stanowiącej załącznik
nr 2 do decyzji,
2. odpowiednie rozplantowanie mas ziemnych nawiezionych na działkę
nr [...] w taki sposób aby przywrócić spadki na przedmiotowej działce do stanu pierwotnego, czyli ukierunkować spływ wszystkich wód opadowych pochodzących
z przedmiotowej działki w stronę działki nr [...], przy czym pierwotny kierunek spływu wód opadowych wskazano na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji.
Oceniając wydaną przez organ I instancji decyzję, Kolegium zauważyło,
że przesłanką poniesienia odpowiedzialności administracyjnej za zmianę stosunków wodnych jest stwierdzenie szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem właściciela działki nr [...] – J. A., który podniósł, iż wskutek nawiezienia dużej ilości ziemi i podniesienia terenu działki nr [...] doszło do zmiany naturalnego spadku gruntu i spływu wód gruntowych do położonego na tej działce jeziorka, co w konsekwencji powoduje zaleganie wody deszczowej na działce nr [...]. Kwestia podniesienia
przez skarżących rzędnej terenu działki nr [...], stanowiącej ich własność,
jest bezsporna i nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania.
W celu ustalenia, czy ziściły się przesłanki wynikające z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, powołano biegłego z zakresu hydrogeologii - J. K., który
po dokonaniu oględzin terenu, pomiarów wysokościowych i zbadaniu warunków gruntowo-wodnych sporządził opinię dotyczącą zaburzenia stosunków wodnych
na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. Biegły przedłożył opinię 14 czerwca 2019 r., a następnie uzupełnił ją pismami z 20 lipca i 6 sierpnia 2019 r. oraz
z 27 stycznia 2020 r.
Jak wynika z treści opinii biegłego oraz kopii mapy zasadniczej znajdującej
się w aktach sprawy działka nr [...] graniczy od wschodu z drogą dojazdową
do nieruchomości, od północy z działką nr [...], od zachodu z działką nr [...],
od południa z działką nr [...]. Natomiast działka nr [...] graniczy od wschodu
z działkami nr: [...], [...], [...], [...], od północy z działką nr [...], od zachodu
z działką nr [...] nr [...], od południa z działką nr [...].
Powierzchnia terenu działki nr [...] nachylona jest ze wschodu na zachód. Wskutek nawiezienia ziemi teren działki nr [...] został podniesiony i wyrównany. W centralnej i zachodniej części tejże działki teren w stosunku do stanu pierwotnego został podniesiony o ok. 0,9-1,1 m. We wschodniej części działki nr [...] na obszarze przylegającym
do działki nr [...] teren został podniesiony o ok. 0,5-0,6m, co spowodowało, że działka
nr [...] jest miejscami położona wyżej w stosunku do działki nr [...]. Wody opadowe pierwotnie spływały w całości z działki nr [...] zgodnie z naturalnym kierunkiem nachylenia terenu w stronę działki nr [...] do położonego na tej działce stawu. Obecnie na działce nr [...] nastąpiła zmiana kierunków spływu wód opadowych w wyniku podniesienia i zmiany ukształtowania terenu, w tym również zmiany spadku terenu.
We wschodniej części działki nr [...] woda spływa z południa na północ od działki nr [...] równolegle do działek sąsiednich nr [...] i w miejscu gdzie teren został podniesiony wyżej niż na działce nr [...] część wody opadowej przy długotrwałych i intensywnych opadach może spływać z działki nr [...] na działkę nr [...], powodując powstawanie w zachodniej jej części lokalnych zastoisk wody.
Po przeprowadzonych badaniach podłoża gruntowo-wodnego biegły stwierdził, iż w analizowanym obszarze występują grunty słabo i średnio przepuszczalne o niskich współczynnikach filtracji, zaś wody opadowe w większości odprowadzane
są w wyniku spływu powierzchniowego zgodnie z naturalnym spadkiem terenu. Jednocześnie biegły wyjaśnił, iż w celu uregulowania stosunków wodnych na działce nr [...] zaleca dostosowanie niwelety działki nr [...] do działki nr [...], poprzez zebranie 10-15 cm warstwy nawiezionej ziemi w obszarze zaznaczonym na mapie kolorem niebieskim oraz przywrócenie spadków na działce nr [...] zgodnie z pierwotnymi spadkami, tak aby ukierunkować spływ wszystkich wód pochodzących z działki nr [...] w stronę działki nr [...] poprzez odpowiednie rozplantowanie ziemi, szczególnie w obszarze zaznaczonym na mapie kolorem czerwonym. Jednocześnie biegły wskazał, iż jest to najprostszy, najtańszy i najszybszy w wykonaniu sposób zapobiegania szkodom. Alternatywne rozwiązanie polegające na wykonaniu urządzeń wodnych typu rów odwadniający jest znacznie droższe i bardziej czasochłonne, bowiem wymagane jest sporządzenie odpowiednich projektów oraz uzyskanie odpowiednich pozwoleń wodnoprawnych.
Dodatkowo, wobec podnoszonych przez skarżących w toku postępowania zarzutów biegły wyjaśnił, iż niewielki murek oporowy o długości ok 3 m wykonany
na działce nr [...], na granicy z działkami nr [...] i nr [...] nie jest w stanie zatrzymać spływających wód z podniesionego terenu działki nr [...] na działkę nr [...]. Powierzchnia, z której następuje spływ wód opadowych, jest niewspółmiernie większa od wykonanego murka. Ponadto nie jest możliwe, aby na działkę nr [...] spływała woda z działek nr [...] i nr [...], bowiem na granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] znajduje się mur oporowy blokujący przepływ wody, natomiast teren bezpośrednio przy granicy działek nr [...] i nr [...] jest na podobnym poziomie, zaś sama działka
nr [...] generalnie jest położona niżej niż działka nr [...], co dokumentują zdjęcia załączone do pisma z 27 stycznia 2020 r.
W ocenie Kolegium sporządzona opinia (wraz z jej uzupełnieniami) jest spójna, logiczna i jednoznaczna, a tym samym może stanowić podstawę ustaleń istotnych
dla rozstrzygnięcia. Biegły oparł opinię na oględzinach terenu, analizie map
oraz własnych pomiarach wysokościowych i badaniach warunków gruntowo-wodnych. Wynika z niej, że wskutek podniesienia i zmiany ukształtowania terenu działki nr [...] nastąpiła zmiana kierunków spływu wód opadowych i przy długotrwałych
i intensywnych opadach deszczu nadmiar wody z tej działki spływa na działkę nr [...], powodując okresowe zastoiska wody. Nie budzi zatem wątpliwości Kolegium,
że działania właścicieli działki nr [...] spowodowały zmiany stanu wody na gruncie, których skutkiem było powstanie szkody na sąsiedniej działce nr [...], co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego i nałożenie obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego zgodnie z zaleceniami biegłego. Powyższe rozwiązanie Kolegium uznało za racjonalne i ekonomicznie uzasadnione.
Kolegium zauważyło, że działka nr [...], obr. [...] gmina D., stanowi własność S. i I. R.. W związku z powyższym zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej oznaczenia strony jako E. R. i orzeczenia w tym zakresie poprzez oznaczenie strony jako I. R.. Ponadto, uwzględniając okoliczność, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło po upływie określonego przez organ I instancji terminu na wykonanie nakazanych prac, Kolegium uznało za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie i wyznaczenie nowego terminu do wykonania prac, tj. 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, stosownie do art. 16 § 3 K.p.a.
Kolegium stwierdziło, że nie są słuszne zarzuty, iż biegły nie ustalił, jaki był stan wody na gruncie poszczególnych działek w przeszłości i jaki jest obecnie oraz
nie uwzględnił podniesienia terenu na działce nr [...]. Jak wyjaśnił biegły, w opinii zostały określone wysokości działek nr [...] i nr [...], uwzględniono różnicę terenu względem tychże działek, w tym również aktualne zagospodarowanie działki nr [...]
i zaszłe tam zmiany. Na załączonej do opinii mapie biegły przedstawił zarówno pierwotne jak i aktualne kierunki spływu wód, pierwotne i aktualne rzędne terenu obu działek. Zaś analiza treści opinii oraz sporządzonej na jej potrzeby mapy potwierdza wywiedzione przez biegłego wnioski. Tym samym nie są również trafne wywody
i zarzuty skarżących co do ustalonych spadków terenu i kierunków odpływu wody. Kolegium wyjaśniło, iż organy administracji nie są zobligowane do ustalania
i poszukiwania wszelkich powodów zmiany stosunków wodnych lecz do zbadania,
czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w zmianie stanu wód negatywnie oddziaływującej na drugą nieruchomość. Niemniej jednak biegły wyjaśnił,
iż wskazywana przez skarżących okoliczność podniesienia terenu działek : nr [...]
i nr [...] nie wpływa negatywnie na stan stosunków wodnych w obszarze działki nr [...].
Ponadto Kolegium wskazało, że aby nałożyć obowiązek przewidziany w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, występowanie szkody w postaci zalewania działki nr [...]
nie musi mieć charakteru ciągłego. Na szkodliwy wpływ zmian stanu wody wskazywał wnioskodawca, a okoliczność tę potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Biegły wskazał, że spływ części wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...] będzie okresowy, przy długotrwałych i intensywnych opadach deszczu i nie musi występować co roku.
Kolegium za niesłuszne uznało zarzuty, że decyzja organu I instancji nie została oparta o aktualny stan faktyczny. Z treści opinii wynika, iż to podniesienie rzędnych terenu działki nr [...] wpłynęło na sytuację hydrologiczną na badanym obszarze. Skarżący natomiast (również na etapie postępowania odwoławczego) nie przedłożyli żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że teren działki nr [...] został obniżony.
W ocenie Kolegium określony w zaskarżonej decyzji sposób zapobiegania zalewaniu działki nr [...] jest najkorzystniejszym rozwiązaniem zmierzającym
do przywrócenia stanu poprzedniego. Teren działki nr [...] miejscami został podniesiony o ok. 1 m, zaś skarżący zostali zobowiązani do obniżenia terenu o 10-15 cm wzdłuż granicy z działką nr [...] oraz odpowiedniego rozplantowania ziemi w celu ukierunkowania spływu wszystkich wód opadowych z działki nr [...] w stronę działki nr [...]. Wbrew twierdzeniom skarżących wybudowanie niewielkiego murka oporowego na granicy działek nr [...] i nr [...] jest niewystarczające i niewspółmierne w stosunku do powierzchni spływu wody, zaś zaprojektowanie i zainstalowanie urządzeń odwadniających jest obciążone rozciągniętą w czasie procedurą
oraz wymaga większych nakładów finansowych (co sami przyznają w odwołaniu skarżący) niż przywrócenie do stanu poprzedniego.
Według Kolegium nie były uzasadnione zarzuty dotyczące nieprecyzyjnego określenia wydanych nakazów i braku wskazania technologii wywiezienia i rozplantowania mas ziemnych. Organ nie musiał określać technicznego sposobu wykonania prawidłowo określonego obowiązku. To na podmiocie zobowiązanym ciąży powinność doboru takich działań i środków, które zagwarantują osiągnięcie celu określonego w decyzji.
Kolegium za niezasadne uznało również pozostałe zarzuty odwołania.
S. i I. R. reprezentowani przez pełnomocnika zaskarżyli decyzję Kolegium, zarzucając jej naruszenie art. 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez uznanie
za w pełni wiarygodną wydaną w toku postępowania opinię powołanego do sprawy biegłego J. K., pomimo istnienia w niej luk i wewnętrznych sprzeczności i uznanie zarzutów skarżących co do treści opinii, która była podstawą dla wydania decyzji przez organ I instancji, za zwykłą polemikę z ustalonymi faktami, podczas
gdy żądane przez stroną skarżącą czynności mające na celu ustalenie wykonanych prac i spadku terenu na działce nr [...] obręb M. doprowadzą do ustalenia diametralnie innego stanu faktycznego.
Ponadto w skardze zarzucono obrazę art. 7, 77 K.p.a. poprzez uznanie, iż nie ma potrzeby ustalenia stanu faktycznego w dacie wydania decyzji organu I instancji i organu II instancji, pomimo iż stan faktyczny od czasu wydania przez organ I instancji pierwszej decyzji w sprawie zmienił się, jak też zmienił się od daty dokonania oględzin przez powołanego do sprawy biegłego.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej
ją decyzji Wójta Gminy D.; obciążenie drugiej strony postępowania wszystkimi kosztami postępowania ze skargi administracyjnej, w tym wyodrębnionymi kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119
pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę
do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 234 ust. 1 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł
- ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian
w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu
lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3).
Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się w istocie nie w zakresie wykładni przepisów materialnego, lecz w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia przez organy postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazuje również, że dopiero trzecia decyzja Wójta Gminy D. została utrzymana w mocy przez Kolegium
w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia zawisłego przed sądem sporu.
W tak zarysowanym sporze, sąd przyznał rację organom administracji publicznej.
Wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie,
czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę na gruncie sąsiednim. Niezbędne
jest zatem ustalenie istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy dokonaną na działce zmianą a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na działce sąsiedniej. Przeprowadzone postępowanie nie służy przy tym do kompleksowego regulowania stosunków wodnych całej miejscowości lub jej części, lecz ma jedynie na celu ocenę danego wycinka terenu. Organy nie są zatem zobligowane
do ustalania i poszukiwania wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale mają wyjaśnić, czy powstałe szkody mogą
być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Ustalenie ww. związku wymaga z reguły odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych,
tj. wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza wiedzę pracowników organu.
W postępowaniu takim koniecznym jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Treść tej opinii stanowi materiał dowodowy pozwalający organowi
na poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie istnienia związku
przyczynowo - skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem. Opinia biegłego jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych
lub ich ocen merytorycznych.
Należy przy tym zaznaczyć, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną. Stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jego obowiązkiem
jest dokonanie oceny tego dowodu z punktu widzenia logiczności, zupełności
oraz spójności. Powinien on ocenić, czy stanowisko biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami uzyskanymi w sprawie w trakcie postępowania bądź czy opinia nie zawiera sprzeczności w swojej treści.
W rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły dowód z opinii biegłego
i dokonały jego oceny, zgodnie z ww. zasadami zaś biegły odpowiadał na stawiane
w toku postępowania pytania i konsekwentnie wykazywał negatywny wpływ zmian dokonanych na działce [...] na działkę [...] w zakresie stosunków wodnych.
W ocenie sądu skarżący nie podważyli skutecznie tych ustaleń i nie wykazali braku rzetelności, braku logiki czy też sprzeczności w opinii biegłego, które dyskwalifikowałyby ją jako dowód w sprawie. Skarżący nie przedstawili również jakichkolwiek przeciwdowodów mogących podważyć te ustalenia i wnioski. Należy zauważyć, że formułowane przez skarżących zarzuty stanowią raczej polemikę
z ustaleniami biegłego i jego wnioskami. Polemika ta – wbrew temu, co zdaje
się sugerować strona skarżąca – nie może być jednak traktowana w charakterze przeciwdowodu w sprawie.
W najistotniejszych punktach stanowiących o istocie sprawy biegły ustalił w opinii z czerwca 2019 r. dotyczącej zaburzenia stosunków wodnych na działce nr [...]
ze szkodą dla działki nr [...], obręb M. [...], gmina D., oraz w pismach
z 20 lipca 2019 r. i 27 stycznia 2020 r. stanowiących odniesienie się do stawianych w toku postępowania zarzutów, że nawiezione na działkę nr [...] masy ziemne spowodowały podwyższenie jej terenu o od ok. 0,5 m do ponad 1 m (co właściwie nie jest w sprawie sporne). Zaburzyło to stosunki wodne i doprowadziło do przelewania się wody opadowej na działkę nr [...] oraz szkodę w postaci zalegania wody na tej działce (co było przyczyną złożenia wniosku przez właściciela działki [...]). Biegły określił przy tym kierunki spływu wód, co zostało przedstawione na mapie stanowiącej załącznik do opinii. Biegły wyjaśnił, że szkoda ta nie musi występować co roku lub co dwa lata, ale jej prawdopodobieństwo jest uzależnione od występujących opadów deszczu (pismo z 20 lipca 2019 r.).
W pismach wyjaśniających biegły odniósł się do kwestii zagospodarowania wód opadowych z dachu budynku na działce nr [...] (brak wpływu na podtapianie działki), nawiezienia terenu również na działki nr [...] (przy granicy z działką [...] teren ten jest położony niżej), nr [...] i nr [...] (brak możliwości spływu wód na działkę [...] oraz brak bezpośredniego związku z przedmiotem sprawy). Biegły ocenił, że powstały na granicy działek niewielki murek o długości ok. 3 m nie jest w stanie zatrzymać spływających wód. Biegły wyjaśnił wątpliwości sformułowane przez Kolegium w decyzji [...] grudnia 2019 r.,
a dotyczące rzekomych sprzeczności w opinii odnośnie przepuszczalności gruntów,
co stanowiło wykonanie zaleceń sformułowanych w uzasadnieniu tej decyzji i nie może być traktowane w kategoriach "uzurpowania sobie prawa bycia stroną". Biegły przedstawił również racjonalne rozwiązanie w postaci zebrania względnie niewielkiej (10-15 cm) warstwy nawiezionej ziemi w pewnym obszarze działki.
Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności ustaleń organów, które oparte zostały o opinię biegłego i nie zostały skutecznie podważone np. poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. W toku postępowania w stosunku do opinii biegłego formułowane były zarzuty zarówno przez skarżących, jak i przez Kolegium, na które biegły odpowiadał, uszczegóławiając stanowisko zajęte w wydanej opinii. Zaskarżonej decyzji nie sposób zarzucić naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i nadużycia zasady swobodnej oceny dowodów. Warto przypomnieć, że w przypadku opinii biegłego, ocena ta nie może wkraczać
w jej merytoryczną zawartość. Stan faktyczny sprawy zmienił się co prawda od daty wizji lokalnej dokonanej przez biegłego (26 lutego 2019 r.), ale biegły odnosił
się do głównych kwestii mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym wzniesienia niewielkiego murka oporowego na granicy działek.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie ani naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów wskazanych
w zarzutach skargi.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.