II SA/SZ 983/24

II SA/Sz 983/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Wiesław Drabik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 226 pkt 4
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej w Szczecinie z dnia 10 października 2024 r. nr 44 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym Nr 158 z dnia 14 sierpnia 2024 r. Dowódcy [...] szeregowy G. R. (dalej powoływany jako: "żołnierz" lub "skarżący") został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. Orzeczono jednocześnie, iż zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi z dniem [...] września 2024 r.
Jak wyjaśnił organ, w związku z pogorszeniem stanu zdrowia i przebywaniem na zwolnieniach lekarskich powyżej 90 dni żołnierz został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. (dalej: "RKWL" lub "komisja lekarska") celem określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Żołnierz nie zgłosił się jednak do komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu, czego nie usprawiedliwił.
W odwołaniu od powyższego rozkazu żołnierz oświadczył, iż skażona decyzja nie jest słuszna. Nadmienił, iż dołącza "usprawiedliwienie od lekarza na dzień 02.07", które usprawiedliwia go "z tego dnia". Jak wskazał z uwagi na występujące dolegliwości nie był w stanie się stawić.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją Nr 44 z dnia 10 października 2024 r., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. uchylam zaskarżony rozkaz personalny Nr 158 z dnia 14 sierpnia 2024 r. Dowódcy [...] w S. w części ustalającej termin zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy na dzień 30 września 2024 r. oraz ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] października 2024 r. W pozostałej części skarżony odwołaniem rozkaz personalny został utrzymany w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że żołnierz w dniu 28 czerwca 2024 r. odebrał skutecznie skierowanie do RWKL celem ustalenia zdolności do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej, z ustalonym terminem stawiennictwa na dzień 2 lipca 2024 r. Skierowanie zostało wydane w związku z długotrwałym przebywaniem żołnierza na zwolnieniach lekarskich. Fakt niestawienia się przed komisją lekarską potwierdzony został w załączonym do sprawy oświadczeniu Przewodniczącego RWKL z dnia 9 sierpnia 2024 r.
Jak wyjaśnił dodatkowo organ, żołnierz w okresie zaplanowanego badania przebywał na zwolnieniu lekarskim wydanym od dnia 28 czerwca 2024 r. do dnia 18 lipca 2024 r. W oparciu o zapisy w powyższym dokumencie oraz wyjaśnienia lekarza prowadzącego, który wystawił skarżącemu przedmiotowe zwolnienie, we wskazanym okresie żołnierz mógł chodzić, co nie uniemożliwiało stawiennictwa przed RWKL.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że złożony przez skarżącego dniu 11 lipca 2024 r., a więc po upływie tygodnia od ustalonego terminu stawiennictwa, wniosek o zmianę terminu nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Po doręczeniu decyzji organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Oświadczył w treści powyższego pisma, że zwolnienie, na które wskazuje organ odwoławczy obejmujące okres od 28 czerwca 2024 r. do 18 lipca 2024 r. zostało wystawione przez lekarza, który postawił złą diagnozę nadając kod choroby [...]. Lekarz przepisał też leki, po których skarżący źle się czuł. Lekarz mimo "wyników" nie przepisał żadnych nowych leków i zbagatelizował objawy występujące u pacjenta. Dzień 29 czerwca był ostatnim dniem, w którym skarżący rozmawiał z dotychczasowym lekarzem a od dnia 5 lipca miał nowego lekarza specjalistę, który prowadzi go do teraz. Specjalista przepisał nowe leki, dzięki którym skarżący wraca do zdrowia, a nadto zlecił dodatkowe badania i nadał nowy kod choroby [...].
Skarżący wskazał ponadto, iż przedłożył zaświadczenie stanowiące usprawiedliwienie, w którym wskazano kod choroby [...] - [...]. Jak wywiódł w powszechnej wiedzy atak [...] ustępuje od 1 tygodni do 2 tygodni. W przypadku skarżącego zastosowane leczenie przyniosło efekt po kilku dniach. W dniu 2 lipca 2024 r. nie był w stanie stawić się na komisję z powodu dolegliwości. Jak oświadczył miał również wizytę domową w toku której lekarz podał leki przeciwbólowe przeciwzapalne by złagodzić objawy.
Zdaniem skarżącego prawdopodobnie jest osobą niewygodną, bo przebywa na zwolnieniu chorobowym. Nadto zarzut celowego niestawiennictwa na komisji lekarskiej jest absurdalny, bo akurat w jego przypadku komisja prawdopodobnie by tylko pomogła zwalniając skarżącego z części obowiązków służbowych i odciążając go fizycznie. Mógłby wówczas w spokoju czekać na operację nie musiałby pisać odwołań i dochodzić swoich racji przed Sądem.
Końcowo skarżący oświadczył, iż w dniu 1 lipca poinformował przełożonego w jednostce, że źle się czuje i usłyszał wówczas, żeby się nie martwił, i że może zgłosić się na komisję jak się lepiej poczuje. Ponadto w "dzień komisji" dzwonił do RWKL, ale wówczas usłyszał "że ich to nie interesuje, że nie zapisują i jak go nie będzie to jego sprawa".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Stanowisko organu zostało też potrzymane przez pełnomocnika na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja Dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej utrzymująca w mocy wcześniejszy rozkaz personalny zwalniający skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przenoszący go do rezerwy. Organ odwoławczy określił termin powyższego zwolnienia na 31 października 2024 r., w miejsce dotychczasowego tj. 30 września 2024 r.
Materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 226 pkt 4, ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 248) stanowiący, iż żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską.
Jak trafnie wskazały organy administracji, przywołany wyżej przepis został ujęty w katalogu zamkniętym, zawierającym ustawowe podstawy obligatoryjnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Użycie przez ustawodawcę czynności czasownikowej "zwalnia się" przesądza o obowiązku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza w sytuacji wypełnienia przesłanek zastosowania wskazanej regulacji prawnej, a organ posiadający kompetencje do zwolnienia nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest negowane przez skarżącego, iż został on w dniu 28 czerwca 2024 r. wezwany do stawiennictwa przed komisją lekarską celem ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w związku z długotrwałym przebywaniem na zwolnieniach lekarskich. Termin stawiennictwa na badanie określono na 2 lipca 2024 r. Nie jest też sporne, iż w powyżej dacie skarżący nie stawił się przed RWKL.
Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika jednoznacznie, że w okresie zarówno skierowania na badanie jak i w wyznaczonej dacie zaplanowanego badania komisyjnego skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Przedmiotowe zwolnienie obejmowało okres od 28 czerwca 2024 r. do 18 lipca 2024 r. oraz opatrzone było adnotacją "chory może chodzić". Jak oświadczył w piśmie z 28 lipca 2024 r. lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii i traumatologii wystawiający powyższe zwolnienie, w jego ocenie stan zdrowia w dacie wystawienia zwolnienia pozwalał skarżącemu na stawiennictwo przed komisją lekarską w S..
W toku postępowania przed organami skarżący zmierzał do wykazania, że brak stawiennictwa przed komisją lekarską w wyznaczonej dacie był usprawiedliwiony. Na poparcie swojego stanowiska przywoływał swój "wniosek o zmianę terminu stawiennictwa na komisję" z 11 lipca 2024 r., w którym wskazywał na bardzo złe samopoczucie w związku ze źle postawioną diagnozą. Wyjaśniał wówczas, że długotrwałe przyjmowanie leków doprowadziło do rozstroju żołądka, a dodatkowo ból kolana promieniował do kręgosłupa co uniemożliwiało skarżącemu samodzielne poruszanie się. Powyższe twierdzenia zostały rozwinięte przez skarżącego w jego wyjaśnieniach z 31 lipca 2024 r.
Dodatkowo na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył kopię zaświadczenia lekarskiego z 2 września 2024 r. w którym lekarz A. T. działający w Zakładzie Leczniczym – H. z P. ([...]) stwierdził u pacjenta [...] oraz nadmienił, iż celem zaświadczenia jest potwierdzenie, że "pacjent był niezdolny do pełnienia obowiązków służbowych i administracyjnych w dniu 2 lipca 2024 r.".
Wobec powyższego istota sprawy sprowadza się to stwierdzenia czy powyższe wyjaśnienia i twierdzenia skarżącego oraz zaświadczenie dają się zakwalifikować jako usprawiedliwienie niestawiennictwa przed komisją lekarską.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt III OSK 6108/221 do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie kieruje się żołnierzy zdrowych, lecz takich, których przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich wymaga zbadania ich stanu zdrowia pod kątem przydatności do służby. Poinformowanie przez skarżącego o zwolnieniu lekarskim, obejmującego swym zakresem czas w jakim miał on zgłosić się na badania przed komisją lekarską, oraz o stanie zdrowia, nie usprawiedliwia niepoddania się badaniom. To komisja lekarska podejmuje decyzję jakie badania i w jakim czasie należy wykonać i to ona orzeka o stanie zdrowia żołnierza. Zalecone badania, postępy leczenia i prognozy co do dalszego postępowania nie należą do skarżącego, tylko są w wyłącznej kompetencji wojskowej komisji lekarskiej. Przydatność żołnierza przebywającego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich do zawodowej służby wojskowej dotyczy określenia jego stanu zdrowia na dzień badania przez komisję, ale także wskazania ewentualnych perspektyw zakończenia leczenia i sytuacji na przyszłość. Skierowanie na badanie przez komisję lekarską i związany z tym obowiązek żołnierza zgłoszenia się do takiej komisji oraz poddanie się badaniom dotyczy żołnierzy aktualnie niewykonujących zadań służbowych.
Wobec powyższego przebywanie przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim nie jest podstawą usprawiedliwienia jego nieobecności na badaniu wyznaczonym przed komisją lekarską na dzień 2 lipca 2024 r.
W świetle przywołanego wcześniej przepisu obowiązkiem żołnierza skierowanego przed komisję lekarską jest dołożenie niezbędnych starań celem stawienia się przed komisją w wyznaczonym miejscu i czasie oraz poddanie się stosownym badaniom. Nie jest oczywiście wykluczone, iż wskutek nadzwyczajnych sytuacji takie stawiennictwo może się okazać niemożliwe, w takim jednak przypadku na żołnierzu ciąży obowiązek usprawiedliwiania nieobecności w szczególności poprzez należyte uprawdopodobnienie okoliczności obiektywnie uniemożlwiających wykonanie nałożonego obowiązku. Ani całkowicie gołosłowna argumentacja skarżącego o złym samopoczuciu w dniu wyznaczonego badania komisyjnego ani przedłożone organowi zaświadczenie wydane po dwóch miesiącach od wyznaczonego terminu badania odnoszące się do możliwości pełnienia obowiązków "służbowych i administracyjnych" nie dają się zakwalifikować jako usprawiedliwienia niestawiennictwa przed komisją. Przed wszystkim stawiennictwo przed komisją lekarską z uwagi na swój charakter nie ma charakteru "pełnienia obowiązków służbowych czy administracyjnych", lecz ma na celu ocenę stanu zdrowia żołnierza przez osoby posiadające stosowną wiedzę medyczną. Wbrew przekonaniu skarżącego powyższe zaświadczenie nie podważa wyjaśnień lekarza specjalisty wystawiającego skarżącemu zwolnienie lekarskie na okres od dnia 28 czerwca 2024 r. do dnia 18 lipca 2024 r.
Nie sposób odnieść się do twierdzeń skarżącego dotyczących błędnego rozpoznania jego schorzenia w okresie objętym zwolnieniem. Powyższego mają dowodzić różne kody stosowane przez lekarzy w ramach Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD). Nie można nie dostrzegać jednak, że powyższe dane mają charakter statystyczny a ponadto, iż zarówno opisywane przez skarżącego rozpoznania w zakresie [...]) jak i [...]) opisują choroby dotyczące okolic [...]. Niewątpliwie ta sama choroba czy uraz mogą być różnie kwalifikowane na różnym etapie rozwoju i diagnostyki. Nadto twierdzeń skarżącego w tym zakresie nie sposób racjonalnie powiązać z brakiem możliwości stawiennictwa przed komisja lekarską w wyznaczonym terminie. Taka argumentacja w żadnej mierze nie daje się zakwalifikować jako usprawiedliwienie niestawiennictwa przed komisją lekarską.
Nie mogły też odnieść zamierzonego skutku twierdzenia skarżącego dotyczące kontaktowania się z bezpośrednim przełożonym, czy komisją w dniu przewidzianym na badanie. Po pierwsze takie twierdzenia nie są w żaden sposób potwierdzone. Po wtóre, skoro skarżący był świadomy znaczenia wyznaczonego badania - i jak sam opisuje w skardze na jego potencjalnie pozytywne skutki - minimalna dbałość o swoje interesy w przypadku nagłego pogorszenia stanu zdrowia i pojawienia się nowego schorzenia nakazywała kontrakt z lekarzem pierwszego kontaktu w trybie pilnym celem potwierdzenia takiej okoliczności i stosownego jej udokumentowania.
Skoro skarżący nie uprawdopodobnił obiektywnych okoliczności uniemożlwiających stawienie się przed komisją lekarską, gdyż wykazywał jedynie swoją niezdolność do pełnienia obowiązków "służbowych i administracyjnych" w dacie wyznaczonego badania komisyjnego, organy były zobowiązane do wydania decyzji o jego zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy, co też prawidłowo uczyniły.
Wobec powyższego nie dopatrzywszy się naruszeń wyszczególnionych w zarzutach skargi, Sąd uznał ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.
Cytowane w uzasadnieniu wyroku orzeczenie sąd administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem: www. orzeczenia.nsa.gov.pl.