II SA/SZ 98/22

II SA/Sz 98/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OSK 2866/22 - Wyrok NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 71 ust. 1 i 2, art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1973
art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 191
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Dz.U.UE.L 1992 nr 206 poz 7 art. 6
Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś.), po rozpatrzeniu odwołania P. G. (zwanego dalej: "stroną" lub "skarżącym"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (zwane dalej: "organem II instancji" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (zwanego dalej: "organem I instancji" lub "Burmistrzem") z dnia [...] maja 2021 r, nr [...], odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 15 wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb geodezyjny K. , gm. S..
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] maja
2021 r. Burmistrz odmówił zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia z uwagi na odmowę uzgodnienia warunków realizacji inwestycji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (zwany dalej: "RDOŚ") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r.
Strona, zastępowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji oraz zakwestionowała postanowienie RDOŚ w S. z dnia [...] stycznia 2021 r., zarzucając:
- błędne oparcie postanowienia RDOŚ o § 7 pkt 2 rozporządzenia
nr [...] Wojewody Z. i wniosek, że daje on podstawę do uznania braku jakichkolwiek możliwości uzyskania warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, co za tym idzie braku konieczności wykonania oceny oddziaływania na środowisko, gdyż - wydanie decyzji środowiskowej stanowi naruszenie wyżej wskazanej regulacji jako, bezwzględnie zakazującej inwestycji na przedmiotowym terenie, gdzie w rzeczywistości zakaz dotyczy tylko takich inwestycji, które w sposób znaczący wpływają na środowisko,
- naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się w postanowieniu RDOŚ do raportu oceny oddziaływania inwestycji na środowisko złożonego przez wnioskodawcę, który w sposób rzeczowy i merytoryczny wskazuje na brak negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, zarówno na rezerwat "B. " jak i obszar Natura 2000,
- naruszenie art. 8 § 2 k.p.a., poprzez odmienne potraktowanie przedmiotowej sprawy aniżeli w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] w której ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych, jednorodzinnych wolnostojących, z użytkowym poddaszem oraz z garażem, na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb geodezyjny K. , Gmina S..
Strona wniosła o przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego, tj. zwrócenie się do RDOŚ o konkretne, właściwe oparte
na ocenie oddziaływania na środowisko, wydanie postanowienia, w oparciu o istniejący materiał dowodowy w postaci raportu oddziaływania, ewentualnie wskazanie merytorycznych, konkretnych opartych na stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, przesłanek negatywnego zaopiniowania przedmiotowej inwestycji. Ponadto strona na podstawie art. 89 k.p.a. wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem uczestników postępowania, w szczególności z udziałem RDOŚ, celem ustalenia przyczyn kolejnego zaniechania przez organ wydania opinii ustalającej, wbrew wskazaniom organu II instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r.
Organ II instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. strona zwróciła się do organu I instancji o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 15 wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki nr [...] obręb geodezyjny K. , gm. S.. Dla powyższej działki brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka ta jest położona na obszarze Natura 2000: obszarze specjalnej ochrony ptaków L. [...] oraz obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty U. [...] Uwzględniając powyższe, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zwane dalej: "rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r.), przedmiotowe przedsięwzięcie zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., organ I instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Organ II instancji wyjaśnił, że postanowienia innych organów w sprawie opinii czy uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne jak i negatywne) mogą zostać przez stronę zaskarżone w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i podlegają weryfikacji organu odwoławczego.
Zauważył dalej, że w opinii z dnia [...] maja 2019 r. i piśmie z dnia
[...] lipca 2019 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. stwierdził, iż realizacja i eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodna z założeniami przyjętymi w raporcie i przy spełnieniu podanych w nim warunków, nie powinna oddziaływać negatywnie na zdrowie ludzi, zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji w pięciu punktach.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu RDOŚ wskazał, że przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w odległości ok. 15 m od granic rezerwatu przyrody "B. ", którego celem ochrony jest zachowanie wodnej strefy litoralu, aluwialnej terasy z rzadką roślinnością wodną, szuwarową i zarostową oraz fragmentu lasu łęgowego. Dla przedmiotowego rezerwatu ustanowiono plan ochrony - rozporządzenie Nr [...] Wojewody Z. z dnia [...] października 2007 r., w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "B. " (Dz. Urz. Woj. Z. . z 2007 r., nr [...], poz. [...], zwane dalej: "rozporządzeniem"). Zgodnie z dokumentacją do rozporządzenia, na terenie rezerwatu przyrody "B. " występują rzadko spotykane na terenie kraju lęgowe lasy topoli białej, przywiązane do dolin rzecznych. Sąsiedztwo wsi K. stanowi potencjalny problem dla ochrony rezerwatu z uwagi na dostępność i penetrację tego terenu przez mieszkańców. Realizacja planowanej inwestycji przyczyniać się będzie do narastania tego problemu.
W ocenie RDOŚ, możliwość realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wyklucza § 7 pkt 2 i 5 rozporządzenia.
Mając na uwadze treść całego § 7, RDOŚ stwierdził, że pkt 4 odnosi się do pozostałych działań na terenach rolniczych, które nie stanowią przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie wskazanego organu, pozostawienie rolniczego użytkowania terenów pomiędzy rezerwatem a wsią gwarantuje bezpieczeństwo cennych elementów przyrody rezerwatu.
Ponadto RDOŚ podkreślił, że każde działanie wskazane do eliminacji lub ograniczenia określone w planie ochrony zostało uznane za mające negatywny wpływ na walory przyrodnicze, dla ochrony których ustanowiono rezerwat. Uwzględniając brzmienie § 7 pkt 2 rozporządzenia, każde przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko realizowane w odległości do 200 m od granic rezerwatu przyrody "B. ", będzie miało negatywny wpływ na cele jego ochrony.
RDOŚ wskazał również, że na etapie tworzenia materiału wyjściowego do ustanowienia planu ochrony w Gminie S., trwały jednocześnie procedury administracyjne zmierzające do uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Projekt Studium przewidywał przeznaczenie terenu na wschód od granic rezerwatu pod zabudowę. Celem zapobieżenia zagospodarowywania działek sąsiadujących z rezerwatem autorka projektu Planu ochrony wystosowała pismo do władz gminy o korektę zapisów dokumentu planistycznego. Do tego jednak nie doszło. Uchwałą Nr [...]
z dnia [...] czerwca 2006 r. przyjęto Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Natomiast w roku 2007 weszły w życie zapisy planu ochrony rezerwatu, który wyklucza realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w pasie 200 m od granic rezerwatu.
Odnosząc się do wskazań Kolegium wyrażonych w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. RDOŚ podkreślił, iż rezerwat przyrody "B. " obejmuje fragment Z. z wybrzeżem o powierzchni 10,56 ha, natomiast celem jego ochrony jest zachowanie wodnej strefy litoralu aluwialnej terasy z rzadką roślinnością wodną, szuwarową i zarostową oraz fragmentu lasu łęgowego. Przedmiotowe siedlisko jest również przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 U. [...] Jak wynika z wskazanego rozporządzenia z dnia [...] października 2007 r., przyrodniczymi i społecznymi uwarunkowaniami realizacji celu ochrony jest m. in. położenie rezerwatu na terenie objętym ochroną w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. W związku z powyższym m. in. w celu zachowania tego fragmentu lasu łęgowego (stanowiącego przedmiot ochrony w ww. obszarze siedliskowym Natura 2000), obszar ten objęto ochroną w postaci rezerwatu przyrody. Mając zatem powyższe na uwadze należy uznać, że negatywny wpływ na wspomniany rezerwat należy traktować również jako negatywny wpływ na obszar Natura 2000 U. [...] Siedlisko o kodzie [...] - łęg wierzbowy, topolowy, olszowy i jesionowy, stanowiące przedmiot ochrony obszaru wyżej wymienionego, ma charakter priorytetowy. Głównym zagrożeniem dla tego typu siedliska jest zmiana stosunków wodnych, osuszanie, zamiany lasów łęgowych na pastwiska, wycinanie drzewostanów, prace regulacyjne, a także melioracyjne. Ponadto zagrożeniem jest wprowadzenie do siedliska gatunków synantropijnych i inwazyjnych.
Zgodnie z projektem planu zadań ochronnych dla przedmiotowego obszaru Natura 2000, wskazaniem do zmian w Studium uwarunkowań gminy jest ograniczenie powstawania nowej zabudowy i infrastruktury turystyczno-rekreacyjnej. Projekt dokumentu jednoznacznie określa teren, co do którego należy zastosować to ograniczenie. Wśród wymienionych działek jest również działka stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania.
Już na etapie tworzenia planu ochrony rezerwatu wskazano, iż teren ten jest wydeptywany, zaśmiecany, niszczone/wycinane są pojedyncze drzewa. Penetracja przez ludzi stanowi realne zagrożenie utrzymania siedliska w dobrym stanie. RDOŚ zaznaczył, iż zmiana granic rezerwatu w 2005 r. spowodowana była rozbudową rekreacyjną osiedla i przystani [...] Klubu Sportowego. Już na tamtym etapie zaznaczano, iż penetracja tego terenu stanowi zagrożenie dla siedliska i rezerwatu, wobec czego ustalono nowe granice, które zostały oddalone od terenów zurbanizowanych, przy jednoczesnym możliwie jak największym zachowaniu przedmiotu ochrony rezerwatu. Mimo wiedzy na temat przyczyn zmiany granic rezerwatu, sporządzając Studium uwarunkowań wskazano na możliwość rozbudowy wsi w kierunku rezerwatu. Wobec czego problem bliskości rezerwatu i siedliska, i tym samym możliwości większej penetracji powrócił. Mając na uwadze ograniczoną pojemność środowiska oraz wąski dostęp do wód Zalewu, po realizacji zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...] oraz sąsiedniej - nr [...], co do której równolegle toczy się tożsama procedura administracyjna, należy się liczyć ze wzrostem penetracji brzegu na tym odcinku i ingerencji w rezerwat
i siedlisko przyrodnicze. Autorzy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sami definiują zagrożenia, tj. możliwość osuszenia terenu związanego z bliskością zabudowy jednorodzinnej, eutrofizację części rezerwatu związaną z bliskością zabudowy, wpływ gatunków obcych siedliskowo dla tego rezerwatu, wpływ hałasu i oświetlenia na faunę oraz wydeptywanie rezerwatu przez turystów i mieszkańców wywołane bliskością zabudowy. Jako argument przemawiający za brakiem oddziaływań ze strony przedsięwzięcia wskazano w raporcie położenie działki inwestycyjnej
w odległości 15 m od granic rezerwatu, co zdaniem autorów stanowi skuteczny bufor. Według RDOŚ, pas o szerokości 15 m od granic rezerwatu, wobec charakteru zagrożeń nie spełni funkcji ochronnej. Jako bufor realnie chroniący siedlisko i rezerwat wskazano w planie ochrony rezerwatu pas szerokości 200 m. Zaproponowane przez inwestora rozwiązanie stanowi zatem 7,5 % odległości, która miałaby zapewnić bezpieczeństwo dla siedliska oraz rezerwatu. Autorzy raportu wniosków o braku wpływu inwestycji na siedlisko oraz rezerwat nie poparli żadną analizą.
W treści dokumentu wskazano, iż poziom wód gruntowych jest bardzo wysoki, a podczas mokrych okresów meteorologicznych wody występują na powierzchni gruntu. W ramach inwestycji dojdzie do zabudowy terenu zarówno pod budynki (ok. [...] m2), pod drogę wewnętrzną ([...] m2), a także podjazdy oraz utwardzenia w ramach wyznaczonych obszarów przynależnych dla każdego z domu (brak dokładnych danych). Autorzy podkreślają, iż wskaźnik zabudowy wyniesie ok. 15 % dla całej działki. Niemniej przy tak wysokim poziomie wód gruntowych należy się spodziewać, iż przyszli mieszkańcy będą dokonywać indywidualnych melioracji w postaci drenaży. Mając na uwadze zamierzenia inwestora w stosunku do działki sąsiedniej nr [...], na której planuje się realizację 5 domków jednorodzinnych, dojdzie do kumulacji oddziaływania w tym zakresie. Wobec skali zagrożenia oraz mając na uwadze stosunkowo niewielką powierzchnię siedliska, istnieje ryzyko negatywnego wpływu planowanych działań na stan zachowania lasu lęgowego, a co za tym idzie na obszar Natura 2000 oraz rezerwat.
Według RDOŚ, podobnie należy rozpatrywać zagadnienie eutrofizacji, o której wspominają autorzy raportu.
Wobec powyższego, zdaniem RDOŚ, planowane przedsięwzięcie, również
w ujęciu skumulowanym, będzie miało znaczący negatywny wpływ na siedlisko priorytetowe o kodzie [...] - łęg topolowy, wierzbowy, olszowy i jesionowy, stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 i tym samym dojdzie do negatywnego wpływu na przedmiotowy obszar.
RDOŚ zaznaczył, iż realizacja przedsięwzięcia nie jest podyktowana wymogami nadrzędnego interesu publicznego, w tym o charakterze społecznym lub gospodarczym, co za tym idzie nie spełniony zostaje warunek określony w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm.), dlatego nie zachodzą w niniejszym przypadku przesłanki nałożenia na wnioskodawcę konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej z uwagi na znaczący negatywny wpływ przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Jak zauważył RDOŚ, organ gminy, mimo znajomości zapisów planu ochrony rezerwatu, nie dokonał stosownych zmian w obowiązującym studium, co stanowi obowiązek organu samorządowego. W związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania jego funkcję przejmuje decyzja o warunkach zabudowy. W związku z tym zapisy planu ochrony rezerwatu mają zastosowanie również w odniesieniu do tej formy planistycznej.
Przywołując rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2019 r., RDOŚ stanął na stanowisku, iż ustalenie, że planowana jest realizacja przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w obszarze, na którym niedopuszczona jest realizacja takich inwestycji, oznacza niezgodność tego zamierzenia z przepisami odrębnymi i stanowi podstawę do wydania odmowy. Przepisem odrębnym w tym przypadku jest akt prawa miejscowego w postaci planu ochrony rezerwatu. W § 7 rozporządzenia określono ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych. W związku z tym RDOŚ nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że są to jedynie nie mające mocy prawnej wytyczne.
Ponadto RDOŚ wskazał, że formułując swoje stanowisko w sprawie uzgodnienia kierował się również zasadą przezorności mającą oparcie zarówno w przepisach prawa unijnego jaki i ustawodawstwie krajowym. Mając na względzie powyższą zasadę, wobec dużego ryzyka negatywnego wpływu na priorytetowe siedlisko przyrodnicze stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, a przede wszystkim na cele i przedmioty ochrony rezerwatu "B. ", organ uzgadniający odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań.
Dalej organ II instancji wskazał, że na potrzeby postępowania został sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (kwiecień 2019 r.), który został uzupełniony (aneks nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.) o dodatkowe informacje w zakresie położenia na terenie zagrożonym powodzią oraz rozwiązań chroniących przed zalaniem lub podtopieniem.
Planowane przedsięwzięcie polegać ma na budowie 15 wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, parterowych z użytkowymi poddaszami wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb geodezyjny [...], gm. S.. Budowa infrastruktury technicznej obejmuje wewnętrzne i zewnętrzne instalacje: wodociągową, kanalizacji sanitarnej ze szczelnymi zbiornikami na ścieki, elektryczną, a także zagospodarowanie terenu obejmujące wykonanie utwardzonych podjazdów, budowy ogrodzeń posesji wraz z wydzieleniem drogi dojazdowej. Działka nr [...] o powierzchni [...] ha jest działką rolną, ugorowaną, użytkowaną kośnie, ekstensywnie. Według raportu, łączna powierzchnia zabudowy 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wyniesie około [...] m2. Po realizacji przedsięwzięcia powierzchnia terenu biologicznie czynnego wyniesie ponad 50% (tj. po odjęciu powierzchni zabudowy budynków, terenu utwardzonego przy budynkach oraz wydzielonej działki na drogę wewnętrzną).
Zarówno realizacja jak i dalsze funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie wiązało się z emisją hałasu do środowiska. Na etapie budowy osiedla będzie to emisja związana przede wszystkim z pracą maszyn i urządzeń wykorzystywanych do budowy oraz pojazdów transportujących. Używanie urządzeń o wysokim poziomie mocy akustycznej (spycharki, koparki itp.) ma być ograniczone do pory dziennej. Na etapie funkcjonowania źródłem hałasu emitowanego do środowiska będzie głównie ruch samochodów osobowych, należących do mieszkańców osiedla oraz samochodów należących do służb komunalnych. Nie przewiduje się przekroczenia wartości dopuszczalnych poziomów hałasu ustalonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U z 2014 r. poz. 112).
Planowane przedsięwzięcie będzie również źródłem emisji pyłów i gazów do powietrza, związanej z ruchem pojazdów oraz pracą maszyn i urządzeń podczas budowy oraz w trakcie funkcjonowania osiedla. W zakresie ogrzewania osiedla przewidziano zastosowanie kotłów grzewczych o zasilaniu olejem opałowym lub opałem stałym ekologicznym. Oddziaływanie przedsięwzięcia nie będzie miało znaczącego wpływu na stan powietrza atmosferycznego.
Realizacja przedsięwzięcia związana będzie z wytwarzaniem odpadów. W fazie budowy będą to typowe odpady charakterystyczne dla tego etapu, tj. odpady opakowaniowe po materiałach budowlanych oraz odpady pobudowlane i remontowe takie jak: gruz, beton, aluminium, żelazo, stal, itp. Natomiast funkcjonowanie osiedla będzie wiązało się z powstawaniem przede wszystkim odpadów komunalnych. Powstające odpady będą gromadzone selektywnie w odpowiednio do tego przystosowanych miejscach z zapewnieniem szczelnych pojemników, a następnie odbierane przez wyspecjalizowane jednostki uprawnione do gospodarowania odpadami.
Teren inwestycyjny leży w obszarze dorzecza O. , Jednolitej Części Wód Powierzchniowych: D. i Z. o kodzie [...] oraz Jednolitej Części Wód Podziemnych o kodzie [...] Według raportu, planowana inwestycja nie zagraża osiągnięciu celów środowiskowych wyznaczonych w Planie Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza O. . Teren inwestycyjny znajduje się na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi, tj. obszarze, na którym istnieje znaczące ryzyko powodziowe lub na którym wystąpienie dużego ryzyka jest prawdopodobne. Prace ziemne związane z budową wykonywane będą poza okresami występowania podniesionego stanu wody, po roztopach itp. Wszelkie prace ziemne zostaną przeprowadzone w porach suchych, a wykonywane wykopy zostaną bezzwłocznie zasypane po montażu urządzeń. Ścieki bytowe podczas fazy budowy gromadzone będą w zbiornikach bezodpływowych (typu toi toi). W czasie eksploatacji zaopatrzenie w wodę realizowane będzie poprzez instalację wodociągową z projektowanej sieci. Ścieki socjalno-bytowe mieszkańców zabudowy jednorodzinnej będą odprowadzane docelowo do sieci kanalizacji sanitarnej, zaś do czasu wybudowania kanalizacji gromadzone w szczelnych zbiornikach na ścieki i odbierane przez uprawnione podmioty. Z uwagi na brak sieci kanalizacji deszczowej wody opadowe będą rozsączane na terenie osiedla.
Na terenie planowanego przedsięwzięcia nie ma żadnych obiektów budowlanych, stanowisk archeologicznych ani innych obiektów wymagających ochrony stosownie do przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710 ze zm.).
Jak zauważyło Kolegium, planowanego przedsięwzięcia nie zakwalifikowano jako przedsięwzięcia o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, przedsięwzięcia narażonego na wystąpienie katastrofy naturalnej czy też przedsięwzięcia, dla którego przewiduje się możliwość ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.
Dalej organ II instancji podniósł, iż według raportu teren lokalizacji inwestycji nie spełnia kryteriów do zakwalifikowania go jako krajobrazu priorytetowego. Na działce nr [...] nie ma roślinności o szczególnych walorach krajobrazowych, istniejąca roślinność jest typowa dla wilgotnych użytków zielonych. Na działce tej nie ma również form geologicznych, o istotnym wpływie na fizjonomię krajobrazu. W przypadku realizacji przedsięwzięcia nastąpi zmiana sposobu użytkowania działki, likwidacja roślinności, ewentualna deniwelizacja terenu oraz zabudowa. Działaniem minimalizujący antropogeniczne przekształcenie krajobrazu ma być wyłączenie z zabudowy części działki w formie powierzchni biologicznie czynnych.
Na potrzeby opracowania raportu we wrześniu i listopadzie 2018 r. przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą (2-krotne oględziny terenu). Podczas obserwacji nie stwierdzono występowania na terenie inwestycyjnym siedlisk ptaków
z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej ani siedlisk przyrodniczych z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Występująca roślinność jest typowa dla terenów podmokłych (trawa, trzcina, trzcinnik). Występujące drzewa to drzewa owocowe. Nie zaobserwowano ptactwa osiadłego a jedynie przelatujące ptactwo wodno- błotne kierujące się w stronę wód Z. na żerowiska. Odnotowano bytność kretów oraz dzików.
W związku z położeniem działki inwestycyjnej w granicach obszarów Natura 2000: oraz w bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody "B. " w raporcie dokonano analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na te formy ochrony przyrody. Raport zawiera opis ww. obszarów - ich granic, warunków przyrodniczych, gatunków chronionych roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz zagrożeń dla przedmiotów ochrony w tychże obszarach. Jak wskazano w raporcie do najważniejszych zagrożeń dla obszarów L. i "U. " prowadzących do niekorzystnych zmian siedliskowych są: zmiany sposobu użytkowania gruntów (zmiana sposobu uprawy, ograniczenie wypasu, koszenia łąk) niewłaściwe melioracje, zanieczyszczenia produktami stosowanymi w gospodarce rolnej i komunalnej, kłusownictwo, antropopresja (presja związana z rozwojem turystyki i rekreacji, działki rekreacyjne, linie energetyczne, farmy wiatrowe, wypalanie traw, betonowe umocnienia, regulacja cieków).
W związku z zaleceniem RDOŚ szerszej analizy wpływu planowanej inwestycji dokonano (w raporcie) w odniesieniu do rezerwatu przyrody "B. ", którego to siedlisko jest również przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 "U. ". Według dokumentacji planu ochrony bardzo poważne zagrożenie niesie zaplanowane w studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego strefy rekreacyjnej do samej granicy rezerwatu. Jest to strefa działek rekreacyjnych z zabudową letniskową. Zagrożeniem będzie m.in. uruchomienie użytkowania drogi na granicy rezerwatu w związku z rozbudową strefy rekreacyjnej. Drogę należałoby odsunąć poza granice otuliny. Według autorów raportu, na etapie tworzenia dokumentacji powinna zostać utworzona otulina w części lądowej. Uregulowałoby to kierunki zagospodarowania terenu i możliwości rozwoju osobom prywatnym na ich własności, a rezerwat posiadałby swoisty bufor przed wpływami presji zagospodarowania rekreacyjnego. Brak otuliny rezerwatu i niejasne zapisy w planie jego ochrony sprawiają trudności w interpretacji zakazów i wskazań dla obszarów znajdujących się poza granicami rezerwatu w bezpośrednim sąsiedztwie części lądowej. Utworzenie nawet bardzo wąskiej otuliny oddaliłoby określone zagrożenia nawet jeśli otulina byłaby wąską, to pełniłaby funkcje buforu. Zagrożeniem jest formalny brak otuliny, która miała ograniczyć wpływ czynników zagrożeń zewnętrznych bezpośrednio na rezerwat, ponieważ bardzo zwiększyła się atrakcyjność budownictwa rekreacyjnego w okolicach wód powierzchniowych w krajobrazowo atrakcyjnych obszarach. W ocenie autorów raportu, odsunięcie działki nr [...] od granicy rezerwatu o 15 m stanowi bufor pomiędzy inwestycją a rezerwatem. Odnosząc się do zagrożenia zmiany sposobu użytkowania gruntów w obszarze sąsiedztwa rezerwatu i zalecenia pozostawienia tychże gruntów w użytkowaniu rolniczym, autorzy raportu wskazali, iż na początku lat 2000. rozwój gospodarczy Polski i Pomorza Zachodniego nie wróżył szybkiej presji urbanistycznej terenów oddalonych od infrastruktury komunikacyjnej takich jak K. i okolice. Obecnie, widoczny jest toczący się szybko rozwój infrastruktury drogowej (budowa S3, S6 i dróg lokalnych) oraz wzrastająca zamożność mieszkańców. W kwestii zagrożenia użytkowaniem drogi biegnącej wzdłuż wschodniej granicy rezerwatu wskazano, iż jest to zagrożenie nieistniejące, bowiem droga ta uległa degradacji w wyniku sukcesji i braku użytkowania. Zagrożenie penetracji rekreacyjnej i wędkarskiej obszaru rezerwatu i związane z tym śmiecenie w rezerwacie nie jest poważne, choć istniejące. Według autorów raportu, ograniczenie dostępu do terenu sąsiadującego z rezerwatem z obrębu działki nr [...], poprzez jej wygrodzenie będzie działaniem korzystnym z punktu widzenia ochrony rezerwatu. Stan rezerwatu związany z zanieczyszczeniem i wydeptywaniem oraz samowolnym niszczeniem cennej przyrody nie uległ pogorszeniu. W odniesieniu do zagrożeń wewnętrznych wskazywanych w dokumentacji do planu ochrony w raporcie wskazano, iż obecny stan łęgu topolowego chronionego w rezerwacie, wskazujący, ze względu na wiek, na fazę degradacji starodrzewu, jest związany z naturalnym starzeniem się drzew. Jednocześnie jednak następuje odnowa populacji poprzez młodsze pokolenia, które tworzą nową warstwę lasu i podrost oraz wychodzą na przyległe otwarte powierzchnie w rezerwacie w formie samosiewu. Gwarantuje to stałość chronionej fitocenozy. W odniesieniu do zagrożenia ekspansji szuwarów trzcinowych (eliminujących siedliska zielne oraz izolujących klif od otwartych wód Z. ), autorzy raportu wskazali na stosowane działania ochrony czynnej. Konkludując autorzy raportu stwierdzili, że realizacja przedsięwzięcia na działce nr [...] z zachowaniem odległości ponad 15 m od granicy rezerwatu, nie będzie miała negatywnego wpływu na przyrodę rezerwatu B. i przedmioty ochrony w obszarach Natura 2000 "U. " i L.".
W związku ze stwierdzeniem, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na obszar chroniony Natura 2000, w raporcie nie przedstawiono propozycji monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego budowy, zaś na etapie eksploatacji zaproponowano monitoring strumienia masy odpadów na potrzeby ewidencji oraz monitoring zużycia mediów, wody, ewentualnych paliw kopalnych na potrzeby regulowania wymogów opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska.
W raporcie wskazano, iż w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia brak jest przedsięwzięć, z którymi mogłoby dochodzić do kumulowania się oddziaływań. Obecnie na terenie działki inwestycyjnej nie są realizowane jakiekolwiek przedsięwzięcia i nie ma już zrealizowanych. Dla sąsiedniej działki nr [...] z obrębu K. złożony został wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie osiedla 5 domów jednorodzinnych. Drugim przedsięwzięciem, dla którego został złożony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej jest budowa 7 wolnostojących domów rekreacyjnych całorocznych na działce nr [...] obrębu K. .
Kolegium wskazało, że w obwieszczeniu z dnia [...] września 2019 r. organ
I instancji podał do publicznej wiadomości ww. informacje, zapewniając społeczeństwu udział w niniejszym postępowaniu. W wyznaczonym terminie do składania uwag i wniosków nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski ze strony społeczeństwa.
Organ II instancji wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko nie zostało przeprowadzone. Zamierzone przedsięwzięcie realizowane będzie w odległości ok. 18 km od granicy państwa i nie zawiera rozwiązań, które mogłyby prowadzić do transgranicznego oddziaływania na poszczególne elementy przyrodnicze.
Dodał, że znajdujące się nieopodal planowanej inwestycji siedlisko lasu łęgowego (kod [...]) stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 "U. " ma charakter priorytetowy i zostało dodatkowo objęte ochroną rezerwatową.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym stanowiska RDOŚ oraz ustalenia raportu, doprowadziło Kolegium do przekonania, że planowane zamierzenie inwestycyjne (ze względu na rodzaj i skalę przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz związaną z jego realizacją antropogenizacją dotychczas nieprzekształconego terenu), będzie miało znaczący negatywny wpływ na ww. siedlisko, a tym samym dojdzie do negatywnego wpływu na obszar Natura 2000.
Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na wyłączenie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe podlega ono weryfikacji przez organ odwoławczy. Takiej weryfikacji podlega również raport, który jest dowodem prywatnym, opracowywanym na zlecanie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, i jako taki podlega ocenie organu jak każdy inny dowód. Wnioski co do oceny przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko, w tym obszar Natura 2000, mogą być odmienne niż wskazane w raporcie.
W ocenie Kolegium, przywoływany w postanowieniu RDOŚ przepis § 7 pkt 2 rozporządzenia nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, że zawarte § 7 rozporządzenia ustalenia odnoszą się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego. Okoliczność, iż ustalenia określone w planie ochrony rezerwatu "B. " nie zostały uwzględnione w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., może stanowić podstawę do zakwestionowania uchwały w sprawie studium i jego kolejnych zmian, nie jest jednak przesądzająca przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniom i zarzutom strony, RDOŚ stosując się do wskazań Kolegium wyrażonych w poprzednio wydawanych decyzjach
w przedmiotowej sprawie dokonał analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w kontekście posiadanej wiedzy specjalistycznej i ustaleń sporządzonego na poczet niniejszego postępowania raportu, przedstawiając argumentację przemawiającą za uznaniem, iż planowana inwestycja negatywnie wpłynie na rezerwat "B. ", który to jest przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000. Kolegium podzieliło stanowisko RDOŚ w tym zakresie. Z raportu wynika bowiem, że jedynym rozwiązaniem mającym uchronić przed wskazywanymi w tym raporcie zagrożeniami dla rezerwatu jest zachowanie niezabudowanego pasa o szerokości 15 m od granic rezerwatu. W ocenie organu II instancji, taka odległość pomiędzy zabudową a rezerwatem jest niewystarczająca i nie spełni funkcji - jak to określają autorzy raportu - "buforu" ochronnego dla rezerwatu.
Osuszenie tego terenu nie pozostanie bez wpływu na nawodnienie obszaru pobliskiego rezerwatu. Ponadto tak bliska lokalizacja osiedla i stała bytność człowieka spowoduje ekspansję gatunków synantropijnych i stanowi realne zagrożenie dla stanu chronionego siedliska.
Uwadze Kolegium nie uszło, że na sąsiedniej działce - nr [...], przez tego samego inwestora planowane jest tożsame przedsięwzięcie polegające na budowie 5 domów jednorodzinnych. Tym samym oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia należało dokonać w ujęciu skumulowanym, jako - w istocie - budowę osiedla 20 domów jednorodzinnych i całkowitej powierzchni inwestycji [...] ha (art. 62 ust. 2 u.o.o.ś.).
Według Kolegium, trudno uznać, aby zamierzenie inwestycyjne skarżącego, polegające na budowie osiedla domów jednorodzinnych było realizowane w celach określonych w art. 34 ust. 2 u.o.p. Nie był dla Kolegium zrozumiały zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 8 § 2 k.p.a., odnoszący się do ustalenia warunków zabudowy, podczas gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium, brak było podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Zebrany
w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
P. G., zastępowany przez radcę prawnego, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] grudnia 2021 r., wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy objęta przedmiotem sprawy inwestycja, znacząco będzie oddziaływać na środowisko, ewentualnie wskazania, jakie warunki ma spełnić
i jakie środki przedsięwziąć inwestor, aby oddziaływanie na środowisko nie było znaczne.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
I. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji, kiedy każdy podmiot w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej winien być tak samo traktowany przez władze publiczne, czego wyrazem powinna być taka sama ocena inwestycji skarżącego jak w przypadku decyzji wydanej przez organ w sprawie [...], w której ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, wolnostojących z użytkowym poddaszem oraz garażem na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb geodezyjne K. , Gmina S., a co za tym idzie naruszanie art. 8 § 2 k.p.a.;
II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
tj.: 1. art. 7 k.p.a., poprzez działanie wbrew słusznym interesom obywatela, nie działając w celu dążenia do ujawnienia prawdy obiektywnej, a z góry powziętym kierunkowym zamiarem przypisania określonych okoliczności pod przyjętą tezę, braku możliwości przeprowadzenia inwestycji, pomimo przedłożenia dowodów na obiektywną możliwość jej wykonania,
2. art. 7b, art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a., poprzez brak należytej współpracy organów, celem dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a tym samym należytego poinformowania strony, a co za tym idzie wystarczającego przekonania strony do argumentów wskazanych przez organ,
3. art. 79a k.p.a., poprzez brak wskazania przesłanek do wydania decyzji zgodnej
ze zdaniem strony takich jak: konieczne do spełnienia warunki ochrony środowiska, powiększenie pasa buforowego, spełnienie innych koniecznych warunków technicznych do ochrony poziomu wód gruntowych itd.,
4. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów przez organ, oparcie się na własnym przekonaniu, wbrew opinii przedstawionej przez skarżącego, a bez wykonania specjalistycznej opinii oddziaływania na środowisko rzeczonej inwestycji.
Ponadto zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
III. błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, iż przedmiotowa inwestycja będzie miała znaczący wpływ na środowisko, w sytuacji, kiedy takie stanowisko organ I Instancji zajął wbrew opinii pozostałych organów uzgadniających.
IV. naruszenie prawa materialnego, mianowicie błędne oparcie postanowienia wydanego przez RDOŚ w S. z dnia [...] stycznia 2021 r. o § 7 pkt. 2 rozporządzenia, wnioskując, że daje on podstawy do uznania braku jakichkolwiek możliwości uzyskania warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, co za tym idzie braku konieczności wykonania oceny oddziaływania na środowisko, gdyż wydanie decyzji środowiskowej stanowi naruszenie wyżej wskazanej regulacji jako bezwzględnie zakazującej inwestycji na przedmiotowym terenie, gdzie w rzeczywistości zakaz dotyczy tylko takich inwestycji, które w sposób znaczący wpływają na środowisko.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ II instancji przekroczył swoje kompetencje formułując uzasadnienie wydanej decyzji w sposób odmienny niż przy rozstrzyganiu tej samej sprawy w poprzednich postępowaniach, w których dochodziło do uchylania rozstrzygnięcia organu I instancji, pomimo takiego samego rozstrzygnięcia organu I instancji i tym razem oraz takiego samego uzasadnienia RDOŚ, który pomimo wielokrotnego uchylania decyzji nie przeprowadził żadnego postępowania, ewentualnie oceny, czy opinii. Stojąc na stanowisku, że przepisy powszechnie obowiązujące wprowadzają bezwzględny zakaz budowy na terenie objętym przedmiotową inwestycją. Pomimo tego, że z takim stanowiskiem organ II instancji się nie zgodził, to wbrew zasadom postępowania dowodowego, a również wbrew dowodom zebranym w sprawie, w uzasadnieniu podaje szereg argumentów mających usprawiedliwić odmowną decyzję, a w tym brak dokonanych uzgodnień przez organ współdziałający.
Według skarżącego, konkurując ze złożonym przez stronę raportem odziaływania do tej konkretnej inwestycji, organ powołuje się na ogólniki, wiedzę specjalistyczną samego organu. Podkreślił, że organem wysoce wyspecjalizowanym w gospodarce wodnej są Wody Polskie, a ten organ nie sprzeciwił się przedmiotowej inwestycji, co ma się nijak do stwierdzenia, że właśnie zmiana gospodarki wodnej (wysuszanie terenu) jest największym zagrożeniem dla miejsc lęgowych. To organ II instancji wskazuje na to, że wbrew twierdzeniom skarżącego RDOŚ stosując się do wskazań Kolegium wyrażonych w poprzednio wydawanych decyzjach w przedmiotowej sprawie dokonał analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w kontekście posiadanej wiedzy specjalistycznej i ustaleń sporządzonego na poczet niniejszego postępowania raportu.
W ocenie skarżącego, takie postępowanie organu II instancji jest znaczącym przekroczeniem zasady należytej oceny dowodów. Brak jest w aktach sprawy wykonanej na zlecenie organu, należytej analizy, opinii, raportu odziaływania tej konkretnej inwestycji, które jasno wskazywałby na znaczące oddziaływanie na środowisko. Mając na uwadze, że tylko RDOŚ sprzeciwia się inwestycji i to z zupełnie innymi argumentami niż te wskazane przez organ II instancji, bo wskazuje na prawny absolutny zakaz budowy na przedmiotowym terenie, to organ mając na uwadze konieczność należytego wyjaśnienia sprawy, powinien zlecić przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, bądź biegłych, celem należytego ustalenia oddziaływania tej konkretnej inwestycji na środowisko, a nie opierać się na ogólnikach.
Skarżący nie uznał również za zasadne wskazanie, iż nie można wydać
w przedmiotowej sprawie decyzji pozytywnej, gdyż na sąsiedniej działce nr [...] ten sam inwestor planuje przedsięwzięcie polegające na budowie 5 domów jednorodzinnych, a oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia należało dokonać w ujęciu skumulowanym, jako w istocie budowę osiedla 20 domów.
Jak wskazał skarżący, przedmiotowa decyzja dotyczy wybudowania
15 wolnostojących budynków i w tym, i tylko w tym zakresie powinna być rozstrzygana. Jeżeli kolejne domy będą zagrażały środowisku, organ ma narzędzia, by takiej inwestycji stawić odpór. Jednak nie sposób przyjąć, że niejako zapobiegawczo organ odmawiać ma budowy takiej ilości budynków która nie oddziałuje na środowisko, bo może powstaną kolejne, a te już oddziaływać będą. Po to każda decyzja jest indywidualna i konkretna, by za każdym razem organ badał, czy to ta dana inwestycja znacząco oddziałuje czy też nie.
Ponadto, wszelkie kwestie związane z kumulacją inwestycji, czy jakiekolwiek są przewidziane na przedmiotowym terenie i czy stanowią jakikolwiek wpływ na środowisko w tym na stosunki wodne, mające bezpośrednie przełożenie na miejsca lęgowe, zostało ujęte w złożonym raporcie, w którym zostało wskazane, że w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia brak jest przedsięwzięć z którymi mogłoby dochodzić do kumulowania się oddziaływań.
Skarżący argumentował, że obecnie na terenie przedmiotowej działki nie są realizowane jakiekolwiek przedsięwzięcia i nie ma już zrealizowanych. Jedynym przedsięwzięciem obecnie, które ma złożony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej, jest przedsięwzięcie na działce sąsiedniej nr [...] obręb geodezyjny K. gmina S., polegające na budowie osiedla 5 domów jednorodzinnych. Realizacja osiedla nie wpłynie negatywnie na siedliska i gatunki występujące na działkach sąsiednich. Nie przecina również lokalnych szlaków migracji. Działka nie stanowi miejsc rozrodu i bytowania gatunków chronionych, nie jest również miejscem występowania siedlisk chronionych. Działka jest typową działką użytkową, kośnie zmienioną przez człowieka. Teren inwestycji stanowi grunt rolny porośnięty trawami stanowiący łąkę kośną wilgotną.
Ponadto skarżący podniósł, że woda na potrzeby budowy zużywana będzie
w szacowanej ilości do 0,5 m3/d i pobierana będzie z sieci wodociągowej lub poprzez ustawienie tymczasowych niewielkich zbiorników na wodę na terenie inwestycji. Stopień zanieczyszczenia wody budowlanej przenikającej do gleby będzie znikomy, z uwagi na fakt, że prawie cały zasób wody będzie wykorzystany do procesu budowlanego. Ścieki bytowe w ilości ok. 0,15 m3/d zbierane będą w przenośnych toaletach i odbierane przez wyspecjalizowane firmy. Nie zakłada się negatywnego wpływu inwestycji na środowisko gruntowo-wodne oraz obciążenia środowiska, z uwagi na odprowadzenie ścieków bytowych do szczelnych zbiorników i wobec powyższego nie istnieje ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych w związku z odprowadzaniem ścieków. 70% rezerwatu znajduje się na wodach Z. , a głównym jego celem jest ochrona przyrody poprzez zachowanie wodnej strefy litoralu, aluwialnej terasy z rzadką roślinnością wodną, szuwarową oraz fragmentu lasu łęgowego. W 2010 r powstała
w sąsiedztwie rezerwatu przystań żeglarska - marina, ok. 85-90 m od rezerwatu (czyli w strefie ochronnej wg planu ochrony z 2007 r.), tym samym argument o konieczności zachowania 200 metrów strefy ochronnej jest – według skarżącego - truizmem. Przystań jest inwestycją znacząco bardziej ingerującą w środowisko poprzez skumulowanie ruchu wodnego, w tym nie tylko żaglowego, ale i silnikowego, gromadzenie się odpadów bezpośrednio w wodzie w tym zarówno komunalnych jak i odpadów w postaci pyłów i płynów silnikowych. Jednocześnie poziom hałasu zdecydowanie na wodzie, czyli w miejscu mającym być szczególnie chronione z pewnością przy tej inwestycji jest wyższy poprzez używanie silników spalinowych, aniżeli posadowienie domków rekreacyjnych nawet na brzegu.
Według skarżącego, nie sposób nie zauważyć, że w studium zagospodarowania terenu, przedmiotowy obszar inwestycji jest przewidziany pod zabudowę mieszkaniową i rekreacyjną M,UT - w dalszym ciągu. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. - Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2018r.w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. wraz
ze zmianami. Tym samym organ będący przedstawicielem ludności lokalnej, jest
za inwestowaniem na przedmiotowym terenie. Końcowo skarżący podniósł, iż nie budzące wątpliwości jest to, że ochrona środowiska, stref chronionych, miejsc lęgowych, jest dalece ważna, jednak tak samo jak inwestycje tak i sama ochrona winna być zrównoważona i współgrać z możliwością korzystania z danego terenu przez ludność.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiot skargi stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 15 wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczna na działce nr [...], obręb geodezyjny K. , gmina S..
W myśl art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z kolei zgodnie z ust. 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zważywszy na to, że wniosek skarżącego o wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji polegającej na budowie 15 budynków mieszkalnych wolnostojących wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki nr [...] obręb geodezyjny K. , gmina S. wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2018 r., przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane na podstawie § 3 pkt 53 lit b tiret pierwsze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z ustaleń organu wynika, że dla działki inwestycyjnej nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest ona położona na obszarze Natura 2000, obszarze specjalnej ochrony ptaków L. oraz obszarze mającym znaczenie dla W.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia.
Wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia planowanego na terenie obszaru Natura 2000 możliwe jest jedynie wówczas, gdy przedsięwzięcie to nie będzie mogło znacząco negatywnie wpływać na obszar chroniony. Już z treści art. 81 ust. 2 u.i.o.ś. wynika, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przez znacząco negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 należy rozumieć oddziaływanie na cele ochrony tego obszaru, w tym działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub stan siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Znaczenie ma również pogorszenie integralności obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Burmistrz S. stwierdził obowiązek przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Na potrzeby niniejszego postępowania w kwietniu 2019 r. został sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzupełniony aneksem z dnia [...] czerwca 2019 r. W raporcie zwrócono uwagę na emisję hałasu do środowiska na etapie budowy i funkcjonowania osiedla 15 domów jednorodzinnych, z tym że nie przewiduje się przekroczenia norm dopuszczalnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Na etapie budowy przedsięwzięcie będzie źródłem emisji pyłów i gazów. Będą wytwarzane odpady budowlane a następnie komunalne, gromadzone selektywnie w szczelnych pojemnikach w przystosowanych do tego celu miejscach. Teren inwestycyjny znajduje się na terenie zagrożonym ryzykiem powodzi, nie zagraża osiągnięciu celów określonych w Planie Gospodarowania Wodami na terenie dorzecza O. . Prace ziemne zostaną przeprowadzone w porach suchych, ścieki bytowe będą gromadzone w szczelnych zbiornikach zarówno w czasie budowy jak i funkcjonowania osiedla.
Według raportu teren lokalizacji inwestycji nie jest szczególnie cenny dla społeczeństwa ze względu na walory przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne czy estetyczno-widokowe.
W raporcie odniesiono się do położenia działki inwestycyjnej w granicach obszaru Natura 2000 w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków L., w bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody "B. " oraz w obszarze Wspólnoty [...]. Dla obszarów L. oraz W. do największych zagrożeń zaliczono zmiany sposobu użytkowania gruntów, niewłaściwe melioracje, zanieczyszczenia produktami stosowanymi w gospodarce rolnej, komunalnej, kłusownictwo i antropopresję.
Raport zawiera nadto analizę wpływu inwestycji w odniesieniu do rezerwatu przyrody "B. " (położonego na obszarze Natura 2000 "U. "), którego celem ochrony jest zachowanie wodnej strefy litoralu aluwialnej terasy z rzadką roślinnością wodną, szuwarową i zarostową oraz fragmentu lasu łęgowego. W przekonaniu autorów raportu odsunięcie działki inwestycyjnej od granicy rezerwatu o 15 m stworzy bufor pomiędzy inwestycją i rezerwatem. Odnosząc się do zagrożenia zmiany sposobu użytkowania gruntów w obszarze sąsiedztwa rezerwatu i zalecenia pozostawienia tychże w użytkowaniu rolniczym, autorzy raportu wskazali na szybki rozwój gospodarczy Polski i Pomorza [...] i presję urbanistyczną terenów oddalonych od infrastruktury komunikacyjnej. Zagrożenie penetracji rekreacyjnej i wędkarskiej obszaru rezerwatu chociaż istniejące nie uznano za poważne. W raporcie podkreślano zachowanie 15 metrowej odległości działki inwestycyjnej od rezerwatu, co skutkuje brakiem negatywnego wpływu inwestycji na obszar chroniony. Okoliczność ta spowodowała zaniechanie monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na etapie budowy, natomiast w fazie eksploatacji zaproponowano monitoring strumienia masy odpadów, zużycia mediów, wody, ewentualnych paliw kopalnych na potrzeby wymogów opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska.
Kolegium zasadnie wskazało, że raport jest dokumentem prywatnym, sporządzonym na zlecenie inwestora i podlega ocenie jak każdy inny dowód, zaś wnioski z raportu mogą być ocenione odmiennie co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tym obszaru Natura 2000.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.o.i.ś. przedłożony przez inwestora raport nie jest jedynym dokumentem w oparciu, o który wydaje się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Istotą rolę zgodnie z powołanym przepisem odgrywają także wyniki postępowań uzgodnieniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod rozwagę uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i uznało, że zasadne jest twierdzenie, iż planowana inwestycja negatywnie wpłynie na rezerwat "B. ", utworzony m.in. w celu zachowania lasu łęgowego który jest przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 "U. ".
RDOŚ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że lokalizacja przedsięwzięcia w odległości 15 m od granic rezerwatu "B. " niesie dla tej formy ochrony przyrody wiele zagrożeń, a niektóre z nich już są realne (penetracja terenu przez mieszkańców wsi K.) i będą narastać po zrealizowaniu inwestycji.
Zasadnie RDOŚ zwrócił uwagę na postanowienia planu ochrony rezerwatu, jego znaczenie dla ochrony cennych wartości przyrodniczych oraz zwrócił uwagę na działania Gminy S. w zakresie planowania przestrzennego oraz nieuwzględnienie w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy ustaleń zawartych w § 7 planu ochrony dla rezerwatu przyrody "B. ".
Nie jest przedmiotem rozpoznania uchwała w sprawie ww. studium, jednakże już w tym akcie daje się zauważyć nie respektowanie postanowień rozporządzenia w sprawie planu ochrony.
Słuszne są zatem obawy RDOŚ, iż skoro na terenie inwestycyjnym nie obowiązuje plan miejscowy, który zastępują decyzje o warunkach zabudowy, to ustalenia wynikające z planu ochrony rezerwatu mogłyby nie być respektowane. Z tego powodu RDOŚ- jako organ ochrony środowiska- słusznie zwraca uwagę na konieczność respektowania wszystkich ustaleń wynikających z planu ochrony rezerwatu i wskazuje, że negatywny wpływ na rezerwat należy traktować jako negatywny wpływ na obszar Natura 2000. Kolegium za organem uzgadniającym RDOŚ zasadnie podkreśliło ponadprzeciętne bogactwo fauny i flory związanej z rezerwatem.
Jakkolwiek z planu ochrony rezerwatu wynika, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko mogą być realizowane w odległości 200 metrów od rezerwatu, to jednak określenie odległości dla przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko na 15 metrów od granic rezerwatu jest niewystarczające dla zachowania jego substancji w stanie niepogorszonym, na wpływ na retencję wód i funkcjonowanie korytarzy ekologicznych sieci hydrograficznej. Proponowana w raporcie odległość od granic rezerwatu do granicy działki inwestycyjnej jest również niewystarczająca do ochrony walorów przyrodniczych chronionego terenu.
Nie można przecież pominąć zagrożenia dla zmiany stosunków wodnych, osuszania czy zamiany lasów łęgowych w pastwiska, wycinanie drzewostanu, prace regulacyjne czy melioracyjne. Na zagrożenie osuszania terenu związane z sąsiedztwem zabudowy jednorodzinnej, wpływ gatunków obcych siedliskowo zwrócili również uwagę autorzy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Ze względu na powierzchnię siedliska- 0,85 ha, taka skala zabudowy jaka proponuje inwestor, wobec indywidualnego zagospodarowania powierzchni biologicznie czynnej poszczególnych działek spowoduje przeniknięcie gatunków synantropijnych na teren rezerwatu i siedliska.
W ocenie Sądu, argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz w postanowieniu Dyrektora RDOŚ odmawiającym uzgodnienia przedsięwzięcia planowanego przez skarżącego są przekonujące i znajdują oparcie zarówno w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jak również w przepisach rozporządzenia Wojewody Z. nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "B. ". Dodać również należy, że postanowienie w trybie uzgodnienia jest dla Kolegium wiążące, chociaż organ ten, tak jak w tej sprawie, nie podszedł do niego bezkrytycznie (oparcie uzgodnienia o przepis § 7 rozporządzenia Wojewody).
Już samo położenie rezerwatu opisane w § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wskazuje, że lokalizacja jakichkolwiek inwestycji w jego niemalże bezpośrednim sąsiedztwie wymaga pogłębionej analizy przyrodniczej i środowiskowej. Rezerwat, na którą to okoliczność Sąd już wyżej zwrócił uwagę, położony jest na terenie objętym ochroną w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jako tzw. Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) pod nazwą L." i "Z. " oraz na terenie proponowanym do objęcia ochroną w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jako tzw. Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk (SOO) pod nazwą "U. ". Obszar rezerwatu jest objęty ochroną czynną.
Jakkolwiek Kolegium krytycznie odniosło się zawartego w stanowisku RDOŚ przepisu § 7 rozporządzenia Wojewody, to jednak zauważyć należy, że przepis ten wytycza zasadnicze kierunki lokalizowania przedsięwzięć i zamierzeń inwestycyjnych w sąsiedztwie rezerwatu i zasad tych nie można pomijać przy ocenie środowiskowej zamiaru lokowania przedsięwzięć w odległości 15 metrów od granic rezerwatu nawet jeśli plany lokalnego prawodawcy zawarte w studium są z tymi założeniami rozbieżne.
Należy również podkreślić, że RDOŚ w swoim postanowieniu kierował się zasadą przezorności nakazującą traktowanie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków tak jak pewność ich wystąpienia i stąd też rozstrzygnął na korzyść środowiska (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 6 dyrektywy siedliskowej, art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości).
Podsumowując, skoro objęta kontrolowanym postępowaniem inwestycja położona jest na obszarze Natura 2000, to zarówno ze złożonego raportu, jak i z wymaganego ustawą uzgodnienia z RDOŚ powinno wynikać w sposób nie budzący wątpliwości, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie nawet potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar. Innymi słowy rzecz ujmując, aby były podstawy do wydania w takim przypadku decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, wyniki przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinny wykluczać jednoznacznie brak możliwości negatywnego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Analiza zaskarżonej decyzji oraz postanowienia RDOŚ wskazuje na negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i z tego powodu zasadnie odmówiono skarżącemu zgody na realizacje przedsięwzięcia na podstawie art. 81 ust. 2 u.d.i.ś.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że są one niezasadne. Organy prowadzące postępowanie nie naruszyły ani to norm konstytucyjnych, jak również przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz przepisów postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy organy oceniły właściwie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.