II SA/Sz 98/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-04-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbystan nietrzeźwościkierowanie pojazdempostępowanie dyscyplinarnedowodyoczywistość przestępstwaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o Policji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że popełnienie przez niego przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości nie było oczywiste.

Policjant T. D. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Po wyroku WSA uchylającym pierwszą decyzję i kolejnych postępowaniach administracyjnych, sąd uznał, że popełnienie zarzucanego czynu nie miało charakteru oczywistego, co było warunkiem koniecznym do zwolnienia ze służby na tej podstawie prawnej. Sąd podkreślił, że oczywistość popełnienia przestępstwa musi być bezsporna i nie może opierać się na domniemaniach czy sprzecznych dowodach, zwłaszcza w obliczu późniejszego wyroku uniewinniającego policjanta.

Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta T. D. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, który przewiduje taką możliwość w przypadku oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, uniemożliwiającego dalsze pozostawanie w służbie. Policjant został oskarżony o kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Po wydaniu decyzji o zwolnieniu, T. D. odwołał się, a sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne i brak wystarczających dowodów na oczywistość popełnienia przestępstwa. Organy Policji kontynuowały postępowanie, jednakże pojawiły się sprzeczne dowody i oceny prawne, w tym postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa z powodu braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Ostatecznie, WSA, analizując uzupełniony materiał dowodowy i biorąc pod uwagę późniejszy wyrok uniewinniający T. D. od popełnienia zarzucanego mu czynu, uznał, że popełnienie przestępstwa nie miało charakteru oczywistego. Sąd podkreślił, że oczywistość musi być bezsporna i nie może opierać się na domniemaniach czy analizie sprzecznych zeznań. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, stanowiące podstawę do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi mieć charakter oczywisty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oczywistość popełnienia czynu musi być bezsporna i obiektywna, nieoparta na domniemaniach czy analizie sprzecznych dowodów. W przypadku T. D., sprzeczne zeznania świadków i późniejszy wyrok uniewinniający świadczyły o braku takiej oczywistości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.o.Policji art. 41 § 2 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przepis ten pozwala na zwolnienie policjanta ze służby w przypadku oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, który uniemożliwia pozostawienie go w służbie. Sąd uznał, że oczywistość popełnienia czynu nie została wykazana.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 150 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może uchylić własną decyzję.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji po wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może umorzyć postępowanie.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak oczywistości popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, co jest warunkiem koniecznym do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sprzeczność zeznań świadków i organów Policji z późniejszym wyrokiem uniewinniającym policjanta. Naruszenie przepisów postępowania przez organy Policji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów Policji o oczywistości popełnienia przestępstwa przez T. D. na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zeznania policjanta J. W. i innych świadków potwierdzające kierowanie pojazdem przez T. D. w stanie nietrzeźwości.

Godne uwagi sformułowania

popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie oczywistość popełnienia przestępstwa winna być jednak niewątpliwa – bezsporna, niewymagająca od organu np. prowadzenia szczegółowego wnioskowania opierającego się, czy to na poszlakach, domniemaniach, dowodach pośrednich lub na wyniku przeprowadzenia głębokiej analizy sprzecznych i zarazem mogących budzić wątpliwości zeznaniach świadków zdarzenia.

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Maria Mysiak

członek

Arkadiusz Windak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki 'oczywistości popełnienia czynu' w kontekście zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Znaczenie dowodów i wyroków sądów karnych dla postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i zastosowania konkretnego przepisu ustawy o Policji. Może być pomocne w sprawach dotyczących innych służb mundurowych, gdzie stosuje się podobne przesłanki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i dyscyplinarnych, gdzie ocena 'oczywistości' przestępstwa jest kluczowa. Pokazuje też, jak ważne jest uwzględnienie późniejszych orzeczeń sądów karnych.

Czy policjant może stracić pracę, zanim sąd udowodni mu winę? WSA: tylko gdy przestępstwo jest oczywiste!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 98/07 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Barbara Gebel /przewodniczący/
Maria Mysiak
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 2 pkt 1 lit.a, art. 135 i art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] r., nr [...] Komendant Miejski Policji zwolnił [...] T. D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) - z uwagi na oczywistość popełnienia przez policjanta przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego, uniemożliwiającego pozostawienie go w służbie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło fakt popełnienia przez T. D. czynu o znamionach przestępstwa, polegającego na tym, że w dniu [...] r.,, około godz. [...] w [...] na ul. [...], kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości.
W odwołaniu od tego rozkazu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w T. D. zarzucił organowi I instancji brak obiektywizmu w prowadzonym postępowaniu, a ponadto uznanie go winnym popełnienia zarzuconego czynu przed wydaniem skazującego wyroku przez sąd karny. Podnosząc takie zarzuty T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie go do służby.
Po rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w rozkazem personalnym z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony przez Komendanta Miejskiego Policji materiał dowodowy uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym "stosunek służbowy może zostać rozwiązany w razie popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeśli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie". Organ odwoławczy uznał, że w świetle zgromadzonych przez organ I instancji dowodów wydaje się bezsporne, iż T. D. dopuścił się zarzucanego mu czynu. Fakt nietrzeźwości T. Dz. potwierdził specjalista toksykolog na podstawie badań krwi pobranej trzykrotnie w dniu [...] r. od wymienionego policjanta, stwierdzając w opinii, że o godz. [...] poziom alkoholu we krwi T. D. mógł się zawierać w granicach od [...] do [...], co odpowiada spożyciu około [...] ml alkoholu 40% - zatem w chwili kontroli drogowej znajdował się on w stanie nietrzeźwości silnego stopnia.
T. D. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 21/06 uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...]. Sąd uznał, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji pozwala organowi Policji na zwolnienie policjanta ze służby bez oczekiwania na prawomocne skazanie policjanta wyrokiem sądu karnego, w której to sytuacji organ zastępuje (wyprzedza) sąd w ocenie, czy nastąpiło popełnienie przestępstwa. Wymieniona w tym przepisie "oczywistość" popełnienia przestępstwa nie powinna zatem budzić wątpliwości i musi być oparta na wszechstronnie zebranym i należycie rozpatrzonym materiale dowodowym. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji samodzielnie przeprowadził postępowanie dowodowe w bardzo wąskim zakresie korzystając z dowodów przeprowadzonych w postępowaniu przygotowawczym przez Prokuratora. Organ nie przesłuchiwał skarżącego T. D., poprzestając na dołączeniu do akt sprawy postanowienia Prokuratora o przedstawieniu T. D. zarzutu popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. Organ II instancji nie zapoznał się z aktami śledztwa prowadzonego przez prokuratora i nie ustalał jaki materiał dowodowy został zebrany w tym postępowaniu.
Nie czekając na decyzje Prokuratora (a nawet na zamknięcie śledztwa), organy obu instancji naraziły się na ryzyko odmiennej oceny przez prokuratora czynu zarzucanego policjantowi i okoliczności zdarzenia. Tymczasem Prokurator postanowieniem z dnia
[...] r. umorzył śledztwo przeciwko T. Dz. "wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia (zarzucanego) czynu".
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i mając jednocześnie świadomość, iż Prokurator w niespełna dwa miesiące po wydaniu zaskarżonej decyzji organu odwoławczego umorzył śledztwo przeciwko T. D. wobec braku dostatecznych dowodów popełnienia przez niego zarzucanego mu przestępstwa, a zatem mając do czynienia z dwiema sprzecznymi ocenami czynu skarżącego wyrażonymi w zaskarżonej decyzji i wymienionym postanowieniu Prokuratora ("oczywistość" i "brak dostatecznych dowodów" popełnienia przestępstwa), Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie, przed wyczerpującym wyjaśnieniem sprawy.
Przed wydaniem powyższego wyroku, Komendant Wojewódzki Policji , postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone wydaniem własnego orzeczenia z dnia [...] r., nr [...].
Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Komendant Wojewódzki Policji postanowił:
1) uchylić rozkaz nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r.,
2) na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego utrzymać w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. stwierdzając zasadność zwolnienia T. D. ze służby z uwagi na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., uniemożliwiającego pozostawienie policjanta w służbie.
W wyniku wniesienia przez T. D. odwołania od tej decyzji, Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] r., nr 23, na mocy art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Uzasadniając decyzję Komendant Główny Policji zauważył, że postępowanie administracyjne w przedmiocie rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, nastąpiło po wniesieniu przez [...] T. D. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję - rozkaz personalny - Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję - rozkaz personalny - Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] r. W ocenie Komendanta Głównego Policji, w przypadku, gdy jako pierwsze zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, ma ono pierwszeństwo, a wszczęte postępowanie administracyjne należało umorzyć, albowiem ocena prawna wyrażona w wyroku sądu administracyjnego jest wiążąca dla organu administracji.
Ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 21/06 oraz po umorzeniu przez Komendanta Głównego Policji postępowania wznowieniowego w sprawie, Komendant Wojewódzki Policji w , rozkazem personalnym [...] z dnia [...] r., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w wyniku rozpoznania odwołania T. D. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji z [...] r., nr [...], zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ uznał, że T. D. w dniu [...] r. w chwili przeprowadzonej przez [...] J. W. kontroli drogowej, znajdował się w stanie nietrzeźwości, który to stan potwierdzili specjaliści toksykologii z Zakładu Medycyny Sądowej PAM . Składając wyjaśnienia T. D. twierdził, że z [...] do [...] samochodem kierował K. M., natomiast on i M. K. byli jedynie pasażerami. Potwierdzeniem takiego przebiegu zdarzeń miały być zaznania K. M. i M. K..
K. M. zeznał, że do [...] jechali drogą nr [...] prosto do [...] i nigdzie nie zjeżdżali. Natomiast M. K. zeznał, że gdy jeździli po [...] samochodem kierował K. M., a on zasnął na tylnej siedzeniu auta. Przebudził się dopiero w [...], gdy wjeżdżali na parking przy stacji LL - GIL. Wówczas obudził go trzask drzwi w samochodzie, ponieważ wyszedł z niego K. M. W ocenie organu, zeznania obu świadków budzą poważne wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego. Wskazuje na to notatka służbowa
z [...] r. [...] B. K. dotycząca rozpytania T. D. na okoliczność zagubienia dokumentów. Wynika z niej, że T. D. z M. K. wrócili do [...] około godz. [...] do K. D. na ul. [...]. Budynek, w którym przebywali położony jest na skrzyżowaniu ulic [...] oraz [...]. Ponadto, [...] B. K. potwierdził ten fakt podczas przesłuchania w charakterze świadka. Przesłuchany [...] J. W. zeznał w prokuraturze, w sądzie oraz w toku postępowania administracyjnego, że widział samochód wyjeżdżający z ul. [...], za którego kierownicą siedział T. D., a z tyłu na kanapie leżała inna osoba. Świadkowie [...] B. K., [...] J. W. i J. O. stwierdzili, że T. D. po zatrzymaniu nie kwestionował faktu kierowania pojazdem oraz nie wspominał o K. M.
K. M. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w [...] zaparkował samochód na parkingu [...] na wysokości budynku, gdzie odbywają się dyskoteki. Zeznał również, że zajechali na ten parking, ponieważ poczuł się źle i potrzebował skorzystać z toalety. Po zaparkowaniu, a następnie pobycie świadka w toalecie samochód stał na tym samym miejscu. Zdaniem organu, zeznania te nie korelują z zeznaniami [...] J. W., który stwierdził, że widział samochód marki [...] zaparkowany na stacji LL - OIL równolegle do drzwi bufetu. Ponadto, brak zbieżności zeznań K. M. ze stwierdzeniami zawartymi w notatce służbowej [...] K. P, który rozpytując M. K. w dniu [...] r. na okoliczności zdarzenia odnotował, iż M. K. powiedział, że przebudził się, gdy wjeżdżali na stację LL - OIL w [...]. Nie widział kto prowadził, gdyż jak podniósł głowę to wszyscy wyszli z pojazdu. On też wysiadł i widział jak K. M. wchodzi do baru na stacji. Podążył za nim, kupił papierosy i udał się do samochodu, gdzie zasnął. Obudziło go trzaśnięcie drzwiami i zobaczył T. D. wsiadającego do radiowozu, który następnie odjechał. Stwierdził, że samochód był zaparkowany na parkingu przy restauracji, tj. w innym miejscu aniżeli do niego wsiadał. Wcześniej jak podjechali samochodem na teren stacji, a samochód stał w pobliżu drzwi wejściowych do hotelu.
Powiązując ze sobą relacje tych osób, Komendant wyprowadził wniosek, że T. D. przemieścił samochód sprzed wejścia do baru na parking przed dyskoteką. Również mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz kierując się doświadczeniem życiowym Komendant nie dał wiary zeznaniom K. M., ponieważ czując się źle w samochodzie i w związku z tym będąc zmuszonym do skorzystania z toalety starałby się zaparkować samochód jak najbliżej wejścia stacji, tj. tuż przy budynku stacji pomiędzy nim a dystrybutorami, czy też na wyznaczonych miejscach parkingowych naprzeciw drugiego wejścia na stację. Dlatego też bardzo mało prawdopodobne wydają się zeznania K. M., iż w dniu zdarzenia zaparkował samochód kilkadziesiąt metrów dalej, obok zamkniętego budynku dyskoteki [...] mając do dyspozycji miejsca parkingowe tuż przy wejściach do stacji LL - OIL i baru [...]. Również brak jest logiki w zachowaniu K. M., który zeznał, że w [...] postanowili pojechać do KPP w [...] celem zgłoszenia kradzieży dokumentów T. D., następnie poczuł się źle i celem skorzystania z toalety udał się na stację LL - OIL, by w końcu bez kontaktu z T. D. i M. K. przebywając jeszcze w toalecie umówić się z M. M. na wyjazd na giełdę w [...], rezygnując tym samym z kontynuowania drogi do KPP w [...] i pozostawiając kolegów, którzy wcześniej spożywali alkohol, bez wcześniejszej konsultacji z nimi.
T. D. składając wyjaśnienia twierdził, że w chwili rozpoczęcia kontroli jego samochód stał na parkingu, a on sam stał obok samochodu. Fakt, iż w czasie podjęcia kontroli samochód marki [...] nie był w ruchu miał potwierdzić świadek M. S. Zeznał on, iż wyraźnie widział jak radiowóz wjechał na parking pod zakaz, zatrzymał się przy stojącym [...]. Następnie świadek zobaczył, jak T. D. wysiadł z miejsca pasażera tego samochodu i wsiadł do radiowozu, który odjechał z włączonymi sygnałami świetlnymi i dźwiękowymi. Następnie widział wyjeżdżając ze stacji paliw i jadąc w kierunku centrum [...] stojący radiowóz i inny samochód. Potwierdzeniem pobytu na stacji paliw M. S. i jego żony I. S. w dniu [...] r. miał być dokument [...] z [...] r. oraz zeznania A. L. - pracownicy stacji paliw LL OIL. Jednakże zarówno wyjaśnienia T. D., jak i zeznania M. S. i jego żony są sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym i według Komendanta nie mogły stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy.
A. L. przesłuchana w charakterze świadka stwierdziła, że w dniu
[...] r. w godz. [...] system komputerowy odnotował transakcję o godz. [...] - tankowanie z dystrybutora nr 1 benzyny bezołowiowej za kwotę [...] zł. Na potwierdzenie tego dołączyła dokument [...] z [...] r. Ponadto zeznała w sądzie, że w komputerze systemowym głównym widać z którego dystrybutora jest pobierane paliwo oraz godzina tej czynności. Zestawiając ten dokument z zeznaniami M. S. i jego żony można byłoby przyjąć, iż przedmiotowy dokument stanowił dowód zatankowania paliwa przez M. S.. Wskazana przez świadka godzina dokonania transakcji powinna stanowić punkt odniesienia dla ustalenia przebiegu zdarzeń związanych z przeprowadzoną przez [...] J. W. kontrolą T. D. Taki wniosek nasuwa się, ponieważ przesłuchany w charakterze świadka M. S. zeznał, iż: "zakończyłem tankowanie, wziąłem od żony pieniądze i poszedłem do środka budynku stacji zapłacić za paliwo, gdy zapłaciłem i wychodziłem z budynku, to zobaczyłem wjeżdżający na stację paliw pod zakaz radiowóz policyjny i widziałem, że radiowóz zatrzymał się przy samochodzie [...] i stanął obok. Ja podszedłem do swojego samochodu, oddałem resztę pieniędzy żonie i wtedy zobaczyłem, że kolega T. D. wysiada ze swojego samochodu od strony pasażera i idzie do radiowozu". Oznaczałoby to, że kontrola T. D., według M. S., rozpoczęła się po godz. [...], podczas gdy [...] J. W. zeznał, iż miało to miejsce o godz. [...]. Jest to zatem istotna rozbieżność w zeznaniach świadków, jednakże nie można jej rozstrzygnąć na korzyść T. D.. Ze stenogramów rozmów przeprowadzonych pomiędzy dyżurnym KPP w [...] a [...] J. W. i [...] P.P. w dniu [...] r. wynika, że o godz. [...] dyżurny Komendy Powiatowej Policji w [...] otrzymał informację o kierowcy, który prowadził samochód marki [...] nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości. O godz. [...] skontaktował się z policjantem o kryptonimie ,[...], którym był [...] J. W. podając informację o nietrzeźwym kierowcy. W odpowiedzi usłyszał "Ja tutaj mam też jednego nawalonego". O godz. [...] dyżurny został wywołany przez policjanta posługującego się kryptonimem ,,[...]", którym był [...] P. P.. Policjant poprosił o potwierdzenie danych osobowych A. B.. Ponadto, z książki użycia alko sensora wynika, że tego urządzenia, które znajdowało się na wyposażeniu radiowozu [...] J. W., [...] P. P. używał wobec A. B. o godz. [...] i [...]. Zestawiając ze sobą wyżej przytoczone dane ze spójnymi zeznaniami [...] J. W, [...] P. P., [...] J. S. i A. B. Komendant wywnioskował, że M. S. z żoną nie mogli widzieć radiowozu po godz. [...] tj. sytuacji, gdy [...] J. W. podjechał na parking przy "[...]", T. D. wsiadł do radiowozu oraz później do tego samego radiowozu przy zatrzymanym samochodzie kierowanym przez A. B., ponieważ zdarzenie to miało miejsce pomiędzy godz. [...] a [...]. Ponadto, zapisy o czasie użycia alko sensora wobec A. B. wskazują, że o godz. [...] na parkingu przy "[...]" przebywał oprócz [...] J. W. i T. D. również [...] P. P. i A. B. Był tam również zaparkowany radiowóz [...] P. P.. Zatem nie można uznać za wiarygodne zarówno, zeznań M. S., zeznań jego żony oraz wyjaśnień T. D.. Komendant zauważył, że zapłata za produkty oferowane na stacji paliw jest dokumentowana w postaci paragonów fiskalnych ze wskazaniem, w jakiej postaci nastąpiła regulacja rachunku, tj. gotówką, czy też kartą płatniczą. W toku postępowania administracyjnego uzyskano paragony z kas fiskalnych stacji LL - OIL z [...] r. z godz. [...]. Na paragonach tych brak jest udokumentowanej transakcji dotyczącej zakupu paliwa w postaci etyliny. Świadczy to o tym, że na tej stacji we wskazanym czasie nie dokonano zakupu benzyny regulując rachunek gotówką, jak zeznał o tym M. S.. Dokument [...] z [...] r. należy zatem uznać jedynie za dowód wydania towaru, tj. etyliny bezołowiowej PB95 o godz. [...] bez zapłaty na miejscu (o czym świadczyłby zapis na dokumencie "sprzedaż niefiskalna"), gdzie uregulowanie rachunku nastąpiło w terminie późniejszym w formie faktury w ramach realizacji umowy pomiędzy LL - OIL a odbiorcą towaru. W związku z tym nie można wywieść wniosku, że stroną tej transakcji był M. S.. W świetle wyżej wskazanych dowodów brak jest podstaw, aby uznać, że zeznania M. S., jego żony oraz wyjaśnienia T. D. są wiarygodne.
Podczas analizy akt postępowania uwagę Komendanta zwrócił również fakt, że wśród paragonów uzyskanych z LL - OIL widnieje jeden z udokumentowaną transakcją dotyczącą zakupu papierosów [...] za [...] zł o godz. [...], co koreluje z zeznaniami M. K. złożonymi w postępowaniu przygotowawczym i sądowym w tym zakresie, ponieważ stwierdził on, że po wjeździe na stację obudził go trzask drzwi samochodu, po czym wysiadł z niego, udał się na stację, gdzie zakupił papierosy [...] zielone i powrócił do samochodu. Ten fakt stanowi dowód pośredni na pobyt M. K. na stacji paliw oraz potwierdza czas kontroli dokonanej przez [...]. J. W., która miała miejsce pomiędzy [...] a [...] na co wskazują zeznania policjanta i stenogram rozmowy z dyżurnym KPP w.[...]. Utwierdza to w przekonaniu, że ustalony przez organ czas zatrzymania T. D. podany przez [...] J. W. jest prawidłowy, a zeznania świadków (M. S. i I. S.), którzy mieli widzieć podjeżdżający radiowóz i wsiadającego do niego T. D. w zestawieniu z dokumentem WZ i czasem jego wytworzenia, nie polegają na prawdzie.
Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył, że ustalone w tej sprawie fakty dotyczące czasu poszczególnych zdarzeń zostały oparte na wskazaniach trzech działających niezależnie od siebie urządzeń, tj. rejestratora rozmów KPP w [...], urządzenia alko sensor oraz kas fiskalnych stacji LL - OIL. Wskazania czasu na tych urządzeniach w połączeniu z ustalonym i logicznym ciągiem wydarzeń wykluczają przesunięcia czasowe w sprzężonym systemie komputerowym stacji LL - OIL.
Przesłuchany w charakterze świadka K. M. zeznał, że w czasie zatrzymania do kontroli drogowej w dniu [...] r. T. D. przez [...] J. W., kiedy samochód został zaparkowany na parkingu, przebywał w toalecie, a następnie restauracji "[...]" przy stacji LL - OIL przez około [...] minut. Nie widział więc, co w tym czasie działo się z samochodem oraz jego właścicielem T. D.. Jak zeznał, po wyjściu z "[...]" zobaczył pusty zamknięty samochód i odjechał z tego miejsca innym pojazdem. Ponadto drugi ze świadków, M. K. zeznał, że w tym czasie spał w samochodzie. Znalazło to potwierdzenie w zeznaniu [...] P. P., który stwierdził, że gdy podjechał na parking przed "[...]" do radiowozu [...] J. W. celem poddania badaniu A. B. na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, zobaczył M. K. w samochodzie T. D., obudził go i wyprosił z samochodu. Nadto, przesłuchany w charakterze świadka [...] P. P. zeznał, że słyszał, jak [...] J. W. namawiał T. D., aby dmuchnął w alko sensor, lecz ten odmawiał. [...]. B. K. w dniu [...] r. z uwagi na stan nietrzeźwości T. D. rozpytał go na okoliczność utraty przez niego dokumentów. Sporządził z tej czynności notatkę służbową, w której zapisał stwierdzenie T. D. o tym, iż nie poddał się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie, ponieważ nie pił alkoholu. Z zeznań [...] B. K. i jego notatki służbowej, jak również zeznań [...] P. P. i [...] J. W. wynika, że T. D. nie negował prowadzenia samochodu w krytycznym dniu, ani w trakcie kontroli, ani później w czasie rozpytania na okoliczność kradzieży dokumentów. Odmawiał jedynie poddania się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie twierdząc, że straci pracę mając do emerytury 3 lata, a także ma do spłacenia kredyt oraz kłopoty rodzinne. Ponadto twierdził, że przebywał w towarzystwie M. K. oraz nie wskazywał, aby pojazd prowadziła inna osoba, tj. K..M..
Niezakwestionowanie faktu kierowania samochodem przez T. D. potwierdził również rozmawiający z nim w dniu [...] r. J. O., który stwierdził, że policjant rozmawiał z nim logicznie i martwił się całą sytuacja wypytując co mu grozi. Rozumując logicznie i mając na uwadze doświadczenie życiowe staje się jasne, że T. D. podając przebieg zdarzenia w trakcie przesłuchania w charakterze podejrzanego i stwierdzając, że samochód prowadziła inna osoba podjął działania zmierzające do ustalenia swojej linii obrony. Jego wcześniejsze działania i zachowania były spontaniczne i nie podlegały gruntownemu przemyśleniu, zatem były bardziej wiarygodne. Wniosek taki należy wysnuć, ponieważ osoba, która została zatrzymana w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa w postaci prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości wiedząc, że to nie ona dopuściła się tego czynu, a samochód prowadził ktoś inny nie będący pod działaniem alkoholu lub podobnie działającego środka, z pewnością wskazałaby go natychmiast. Tym bardziej tak uczyniłby policjant, który ma większą świadomość prawną i zdaje sobie sprawę z grożących mu konsekwencji.
Komendant stwierdził, że z zeznań świadków wynika, że T.D., ani w czasie trwania interwencji, ani w czasie pobytu w KPP w [...] nie wskazał na inną osobę kierującą samochodem. Ponadto, zachowywał się spokojnie, nie był zdenerwowany i postępował jak osoba, która postąpiła źle i martwi się jedynie o przyszłość.
Ustosunkowując się do wskazywania przez T. D. stronniczości i chęci zemsty na jego rodzinie ze strony [...] J. W., organ uznał, że złożone w tym zakresie zeznania B. D. nie mogą być uwzględnione, ponieważ o istnieniu rzekomego konfliktu świadczą wyłącznie jego zeznania i nie ma innego potwierdzenia ich prawdziwości. Również tło rzekomego konfliktu, według Komendanta, wydaje się być mało wiarygodne.
W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że w wystarczający sposób dowiedziono oczywistości dokonania przez T. D. zarzucanego czynu. Ponad wszelką wątpliwość wykazano, że to on kierował swoim samochodem marki [...] nr rej [...] w stanie nietrzeźwości silnego stopnia, gdy w dniu [...] r. wyjeżdżał ze stacji paliw na ul. [...] i został zatrzymany do kontroli przez [...] J. W.
Odnosząc się do drugiej z obligatoryjnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, tj. braku możliwości pozostawienia policjanta w służbie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że charakter popełnionego przez T. D. czynu w pełni uzasadnia natychmiastowe rozwiązanie stosunku służbowego. Sam fakt popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom wynikającym z roty złożonego ślubowania. Jest to zarazem czyn godzący w prestiż i dobre imię instytucji, która ze względu na specyfikę realizowanych zadań publicznych powinna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym.
T. D. złożył na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie, że nie podlega on wykonaniu.
Uzasadniając skargę T. D. podniósł trafność ustaleń organu, jakoby fakt popełnienia przezeń zarzucanego mu przestępstwa był oczywisty i nie budzący wątpliwości. Skarżący podkreślił, iż Prokuratura Rejonowa w [...] oceniająca zebrany (w sprawie Ds. 520/06) materiał dowodowy, dysponując materiałem obszerniejszym niż Komenda Wojewódzka Policji , w początkowej fazie postępowania umorzyła prowadzone przeciwko niemu postępowanie z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, a akt oskarżenia w tej sprawie skierowany został do sądu dopiero po interwencjach KWP w Prokuraturze Generalnej, która z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy ewentualnego przestępstwa popełnionego przez funkcjonariusza Policji, poleciła skierowanie sprawy do sądu z aktem oskarżenia.
Całe postępowanie dyscyplinarne oparte zostało na zasadzie domniemania winy, przy czym praktycznie jedynym bezpośrednim przytaczanym dowodem popełnienia przestępstwa są niekonsekwentne zeznania skonfliktowanego z nim
i jego rodziną J. W..
Przytaczane argumenty co do wiarygodności zeznań świadków są subiektywnymi sądami nie popartymi racjonalnymi przesłankami ani żadnymi dowodami, a wiarygodności zeznań świadków zeznających na korzyść skarżącego
w żadnym wypadku nie podważają wyliczenia czasowe przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, choćby z tego względu, że różnice czasowe są minimalne i o ile w ogóle występują, to wynikać mogą z różnic czasowych
w nastawieniu zegarów i zegarków.
Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł
o jej oddalenie.
W dniu [...] r. skarżący dołączył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego [...]] z [...]r., sygn. akt [...], uniewinniający T. D. od popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu [...] r., ok. godziny [...] w [...] na drodze publicznej, ul [...], kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej.[...] będąc w stanie nietrzeźwości silnego stopnia, tj. 2,25 promila alkoholu we krwi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. według kryterium zgodności z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga T. D. zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanego rozkazu personalnego zwalniającego T. D. ze służby w Policji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Skorzystanie z możliwości zwolnienia policjanta na tej podstawie prawnej ma niewątpliwie charakter decyzji uznaniowej. Podjęcie rozkazu personalnegow trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 musi być uargumentowane wystąpieniem łącznie dwóch przesłanek - oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (przestępstwa skarbowego), która to okoliczność dodatkowo uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie.
Zdaniem Sądu, w oparciu o ustalony stan prawny i materiał dowodowy, który zgodnie ze wskazówkami wynikającymi z wyroku z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 21/06 został przez organ odwoławczy znacząco uzupełniony, trafnym okazał się podniesiony w skardze zarzut, że popełnienie zarzucanego T. D. czynu określonego w art. 178a § 1 k.k., czyli przestępstwa polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, nie ma charakteru oczywistego w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Przesądzając o istnieniu oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa należy działać w sposób wyjątkowo rozważny. Aby mówić o oczywistości określonego zdarzenia, musi ono mieć charakter obiektywny tak by dla każdego nie budziło wątpliwości, iż dany czyn został przez sprawcę popełniony. W orzecznictwie przyjmuje się, że o oczywistości popełnienia czynu przestępczego można mówić w sytuacji w której nie nasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, kto dopuścił się tego czynu.
Ocena konkretnego zdarzenia nie powinna pozostawiać wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego (por. wyrok NSA z 14 maja 2003 r. , sygn. akt II SA 963/02, Lex nr 160197).
Od wymienionego w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy faktu "oczywistości popełnienia przestępstwa" należy odróżnić sytuacje, w których organy Policji w oparciu o swobodną ocenę materiału dowodowego, nawet przeprowadzoną zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 77 § 1 k.p.a., i być może trafną, dojdą do przekonania, iż policjant popełnił przestępstwo. Oczywistość popełnienia przestępstwa winna być jednak niewątpliwa – bezsporna, niewymagająca od organu np. prowadzenia szczegółowego wnioskowania opierającego się, czy to na poszlakach, domniemaniach, dowodach pośrednich lub na wyniku przeprowadzenia głębokiej analizy sprzecznych i zarazem mogących budzić wątpliwości zeznaniach świadków zdarzenia.
Ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego wynika że T. D., po przedstawieniu mu zarzutu, konsekwentnie negował fakt prowadzenia w dniu [...] r., będącego jego własnością samochodu marki [...] wskazując, iż kierującym pojazdem był M. oraz,że w momencie przybycia radiowozu policyjnego i policjanta J. W., samochód [...] nie był w ruchu a był zaparkowany. Wyjaśnienia skarżącego potwierdził świadek I. S., która wraz z mężem przyjechała na znajdującą się w pobliżu stację benzynową w celu zatankowania paliwa. Fakt prowadzenia pojazdu przez K. M. potwierdził także w swoich zeznaniach A. B., M. K. jak i sam K. M. Okoliczność ta była przedmiotem postępowania dowodowego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] jak i przez Sąd Rejonowy w [...].
Wobec jaskrawo sprzecznych zeznań w/w świadków z zeznaniami dokonującego kontroli policjanta J. W., w ocenie Sądu, popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu nie mogło być uznane za tak oczywiste, jak przyjęły to organy Policji obu instancji, a tym samym nie uzasadniało wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu T. D. na mocy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy.
O braku oczywistości popełnienia przestępstwa świadczy również nie tylko pierwotne postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia
[...] r. o umorzeniu śledztwa (Ds. 520/05/S), na co zwracał już uwagę poprzedni skład orzekający w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 21/06, ale także wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] r., sygn. akt [...] uniewinniający T. D. od popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. Niezależnie od tego, że wyrok ten jest nieprawomocny i związku z tym nie ma jeszcze mocy wiążącej dla obecnego składu orzekającego, odbiegając od możliwie różnej oceny jego trafności przez strony postępowania jak i ostatecznego wyniku postępowania karnego, treść tego orzeczenia stanowi dodatkowe potwierdzenie braku oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu przestępstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny , wobec mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, polegającego na niezasadnym uznaniu "oczywistości" popełnienia przez T. D. zarzucanego mu przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.