II SA/SZ 970/23

II SA/Sz 970/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 1629/24 - Wyrok NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 241 ust. 1, art. 3 ust. 20, art. 6, art. 239, art. 237, art. 240 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 11 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z 19 lipca 2023 r. nr [...] zobowiązał T. G. (dalej jako "Spółka") do sporządzenia przeglądu ekologicznego dla Zakładu - sklepu z urządzeniami akumulatorowymi, elektrycznymi oraz spalinowymi na terenie nieruchomości nr [...] obr. [...] miasta G..
Organ wskazał, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał mu pismo wskazujące na uciążliwości hałasowe powodowane przez ww. Spółkę. Dla spółki nie została wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu. Podczas wizji przeprowadzonej na terenie zakładu i nieruchomości sąsiednich w aspekcie występowania uciążliwości hałasowych organ ustalił, że główną działalnością sklepu jest sprzedaż sprzętu typu urządzenia spalinowe, akumulatorowe, elektryczne oraz serwis tych urządzeń. Z wyjaśnień strony wynika, że czas pracy urządzeń serwisowanych wynosi 220 minut w ciągu roku. Organ uznał, że celowe jest zobowiązanie Spółki do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla zakładu, w którym użytkowane są urządzenia emitujące hałas celem wykonania pomiarów hałasu oraz wskazania rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych mających na celu zapobieganie i ograniczenie odziaływania instalacji na środowisko. Sporządzona dokumentacja posłuży do oceny czy poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie. Termin sporządzenia przeglądu wyznaczono do dnia 31 października 2023 r.
Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 237 w zw. z art. 240 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy przepisy te znajdują zastosowanie, w sytuacji gdy brak jest podstaw do przyjęcia, że sprzedaż oraz serwis urządzeń może chociaż potencjalnie oddziaływać na środowisko. Spółka ponadto zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że sprzęt będący przedmiotem sprzedaży i serwisu emitujący dźwięk stanowi instalację w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy urządzenia emitujące dźwięk nie stanowią instalacji i nie może do nich znaleźć zastosowanie art. 237 Prawa ochrony środowiska. Odwołująca podniosła również naruszenie art. 237 w zw. z art. 238 w zw. z art. 240 Prawa ochrony środowiska poprzez zobowiązanie Spółki do sporządzenia przeglądu ekologicznego obejmującego opis, wielkość i usytuowanie instalacji wraz z informacją o jej stanie technicznym, określenie oddziaływania instalacji na środowisko w zakresie emitowanego hałasu, podczas, gdy w zakładzie brak jest jakichkolwiek instalacji emitujących hałas, w szczególności nie stanowi go sprzęt będący przedmiotem sprzedaży i serwisu. Odwołująca zarzuciła również naruszenie art. 237 w zw. z art. 238 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 6 i 7 K.p.a. poprzez wyznaczenie konkretnego terminu na wykonanie przeglądu ekologicznego, co nie jest możliwe z uwagi na wszczęcie procedury odwoławczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej jako: "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją z dnia 11 października 2023 r. nr SKO/KU/450/3460/2023 uchyliło w całości decyzję organu I instancji i zobowiązało Spółkę do sporządzenia przeglądu ekologicznego określającego oddziaływanie na środowisko działalności innej niż eksploatacja instalacji, prowadzonej na terenie działki nr [...] obr. G. [...] przy ul. [...] oraz przedłożenia go organowi I instancji, w terminie trzech miesięcy od doręczenia decyzji.
Jednocześnie organ odwoławczy określił, że zakres przeglądu ekologicznego- przegląd ekologiczny winien zawierać:
- opis obejmujący rodzaj prowadzonej działalności, wielkość i usytuowanie obiektów, w których jest ona prowadzona wraz z informacją o stanie technicznym obiektów; powierzchnię zajmowanego terenu, rodzaj technologii - opis prowadzonej działalności, wykorzystywane obiekty i wykorzystywane urządzenia, istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania prowadzonej działalności obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej;
- określenie oddziaływania na środowisko prowadzonej działalności innej niż eksploatacja instalacji, w zakresie hałasu emitowanego do środowiska poprzez wykonanie pomiarów hałasu przez akredytowane laboratorium przy pracy podmiotu korzystającego ze środowiska (zobowiązanego) w najbardziej niekorzystnych warunkach (w tym przy otwartych drzwiach, poza pomieszczeniami podczas uruchamiania urządzeń spalinowych);
- opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczenie oddziaływania na środowisko w zakresie hałasu emitowanego do środowiska, tj. jakie środki organizacyjne, techniczne i technologiczne - z podaniem ich parametrów - należy zastosować aby wyeliminować negatywne akustyczne oddziaływanie na środowisko;
- zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w przeglądzie;
- nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zgodnie z art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, dalej: "p.o.ś", w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.
Kolegium wskazało dalej, że ww. przepis pozwala organom administracji na nałożenie w ramach uznania administracyjnego obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że nie oznacza to dowolności przy wydawaniu decyzji we wskazanym trybie, lecz organ ma obowiązek przedstawienia w decyzji przesłanek uzasadniających nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego może mieć miejsce jedynie gdy zachodzi "możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko". Z tego względu w obrocie występować musi instalacja, która mogłaby być przedmiotem przeglądu.
Organ powołując się na definicję instalacji zawartą w art. 3 pkt 6 p.o.ś. wskazał, że urządzenie techniczne to pewien mechanizm, bądź zespół mechanizmów, którego funkcjonowanie oparte jest na wykorzystaniu procesów fizycznych i chemicznych, przewidziane i skonstruowane dla prowadzenia określonej działalności służącej osiąganiu złożonych celów. Jednakże aby urządzenie techniczne można było uznać za instalację (przy założeniu, że jego eksploatacja może powodować emisję), musi ono posiadać cechę stacjonarności.
W ocenie Kolegium, pojęcie stacjonarności urządzenia nie może być utożsamiane z trwałym związaniem urządzenia z gruntem. Pojęcie stacjonarności jest pojęciem szerszym niż pojęcie bezpośredniego związania z gruntem, tj. każdy obiekt trwale związany z gruntem jest zarazem obiektem stacjonarnym, jednak odwrotnie brak jest takiej zależności. W doktrynie wskazuje się, że ustawodawca celowo użył w definicji instalacji terminu "stacjonarne" dla odróżnienia go od używanego już w polskim ustawodawstwie terminu "trwałego związania z gruntem". Odróżnienie tych dwóch pojęć ma duże znaczenie w praktyce, gdyż pozwala na stwierdzenie, że urządzenie techniczne może zostać przeniesione i tym samym zmienić miejsce swojego funkcjonowania, przy czym dopiero po jego unieruchomieniu w danym miejscu spełni kryterium stacjonarności, a więc będzie mogło zostać uznane za instalację - po spełnieniu pozostałych wymagań przewidzianych dla instalacji. Chodzi zatem wyłącznie o takie urządzenia, które ze względu na swój charakter przeznaczone są do użycia w określonym miejscu oraz które w ramach ich normalnej, zwykłej eksploatacji pozostają w jednym miejscu. A zatem dane urządzenie będzie mogło zostać uznane za instalację, jeżeli zasadniczo działa w jednym określonym miejscu i co prawda może być przemieszczane, ale przemieszczenie to ma charakter wyjątkowy, a nie powtarzalny. Urządzenia o charakterze typowo przewoźnym nie posiadają cechy stacjonarności, a zatem nie mogą stanowić instalacji.
W przypadku gdy dane urządzenie spełnia powyższe kryteria, a ponadto w związku z jego eksploatacją możliwe jest powstanie emisji jest instalacją, wobec której może znaleźć zastosowanie dyspozycja art. 237 p.o.ś.
Zdaniem organu odwoławczego, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że będące przedmiotem sprzedaży i serwisu urządzenia techniczne w postaci urządzeń spalinowych, akumulatorowych i elektrycznych w tym między innymi: pilarek, kos, kosiarek, nożyc do żywopłotu, wertykulatorów, przecinarek, traktorów ogrodowych nie stanowią instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. Urządzenia te są urządzeniami mobilnymi i nie są przeznaczone do korzystania przez unieruchomienie ich (zainstalowanie, posadowienie) w jednym miejscu, w tym przypadku w G. przy ul. [...]. Urządzenia będące przedmiotem sprzedaży przeznaczone są do korzystania we wszystkich miejscach, w których ich nabywca będzie miał zamiar je użytkować zgodnie z warunkami technicznymi, na których zostały one dopuszczone do obrotu i nie są przeznaczone do użytkowania w miejscu prowadzenia zakładu. Urządzenia te nie stanowią również zespołu stacjonarnych urządzeń technicznych, gdyż poza brakiem stacjonarności, nie są powiązane technologicznie.
Natomiast urządzenia serwisowane przez zakład również stanowią mobilne urządzenia nieprzeznaczone do funkcjonowania w stanie unieruchomienia na terenie zakładu i nie funkcjonują w nim w stanie unieruchomienia. Tytułem prawnym do tych urządzeń dysponują inni niż przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie serwisu urządzeń podmioty.
Brak występowania instalacji w rozumieniu 3 pkt 6 p.o.ś. powoduje, że przegląd ekologiczny nie może obejmować instalacji ze wskazaniem ich rodzaju, wielkości i rodzaju technologii.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że w art. 241 p.o.ś. zawarta została regulacja odnosząca się do przeglądów ekologicznych, mających zastosowanie do innych obiektów niż określone w art. 237 oraz do innej działalności niż eksploatacja instalacji. Przepis ten ma zastosowanie tam, gdzie nie ma instalacji, jeżeli możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko wynika z działalności podmiotu korzystającego ze środowiska innej niż eksploatacja instalacji. Wówczas istnieje możliwość nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, gdyż art. 237, art. 239 pkt 2 i art. 240 znajdują odpowiednie zastosowanie.
Z akt sprawy wynika, że Spółka prowadzi działalność w zakresie między innymi sprzedaży detalicznej urządzeń, a także naprawy i konserwacji maszyn użytku domowego i ogrodniczego. Spółka odkupiła asortyment od przedsiębiorców, prowadzących działalność w tożsamym charakterze przez około 20 lat (właścicieli nieruchomości budynkowej i użytkowników wieczystych gruntu) i obecnie głównie zajmuje się sprzedażą urządzeń marki Stihl oraz ich serwisem. Jak wynika z wyjaśnień złożonych podczas kontroli oraz załączonych do akt postępowania w ramach prowadzonej działalności Spółki uruchamiane są urządzenia spalinowe, przy sprzedaży urządzeń, a także przy dokonywaniu ich serwisu. Czynności te odbywają się podczas uruchomieniu urządzenia przy kliencie (15-60 sek.), a łączny czas pracy silników w tym roku wyniósł około 100 minut, natomiast czas pracy urządzeń serwisowanych - czas pracy urządzenia około 3 minut - dwukrotne odpalenie i regulacja gaźnika, w bieżącym roku wyniósł około 220 minut. Prowadzący działalność wskazał, że na terenie sklepu uruchamiane są urządzenia elektryczne, natomiast urządzenia spalinowe uruchamiane są na zewnątrz budynku. Nieruchomość, na której prowadzona jest działalność położna jest w centrum miasta przy ulicy [...] obok terenów chronionych akustycznie, tj. zabudowy wielorodzinnej i zabudowy szeregowej, w której znajdują się lokale handlowo- usługowe wraz z częścią mieszkalną.
Zdaniem Kolegium, stwierdzenie wykonywania działalności polegającej na eksploatacji w ramach prowadzonej działalności gospodarczej emitujących hałas o dużym natężeniu urządzeń spalinowych, (polegającej na weryfikacji prawidłowości pracy urządzeń spalinowych, uruchamianiu wstępnym, regulacji oraz naprawie urządzeń spalinowych), w tym odbywającej się poza obrysem budynku, w którym prowadzona jest działalność, na wolnym powietrzu, w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, stanowi okoliczność wskazującą na możliwość negatywnego oddziaływania tej działalności na środowisko, w tym w zakresie emisji hałasu.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania urządzeń wykorzystywanych przez podmiot korzystający ze środowiska na środowisko w zakresie emisji hałasu. Okoliczność ta jest wystarczająca dla nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Działalność prowadzona przez Spółkę nie mieści się w kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem nie jest konieczne sporządzenie i przedłożenie przeglądu ekologicznego w pełnym zakresie, a ograniczenie przeglądu ekologicznego wyłącznie do pomiarów emisji hałasu.
Kolegium wskazało nadto, że pomiary winny zostać wykonane przez uprawniony podmiot - akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności zgodnie z jego wiedzą specjalistyczną i odpowiednią metodyką referencyjną, a także przepisami prawa, które w sposób kompleksowy określają sposób, miejsce i czas wykonania pomiarów emisji hałasu do środowiska.
Z uwagi na zmianę rozstrzygnięcia w wyniku rozpoznania odwołania, należało wyznaczyć zobowiązanemu odpowiedni termin umożliwiający zadośćuczynienie nałożonemu obowiązkowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 237 w związku z 240 oraz art. 241 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie, podczas, gdy stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że sprzedaż oraz serwis urządzeń chociażby potencjalnie negatywnie oddziałuje na środowisko;
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. :
- art. 15 K.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez wydanie nowej decyzji merytorycznej przez organ II instancji w oparciu o inny przepis niż rozstrzygnięcie organu I instancji przy braku zachowania tożsamości sprawy rozpoznawanej;
- art. 10 K.p.a. administracyjnego w związku z art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie przez organ II Instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wydanie nowej decyzji na podstawie innych przepisów z jednoczesnym nałożeniem nowych obowiązków bez możliwości udziału Spółki w przedmiotowym postępowaniu i braku możliwości uprzedniego wypowiedzenia się przez Spółkę w sprawie;
- art. 139 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zakazu reformationis in peius i wydanie nowej decyzji przez organ II Instancji na niekorzyść strony skarżącej;
- art. 8 ust. 2 K.p.a poprzez jego niezastosowanie. Serwis urządzeń Stihl w tym pilarek oraz kosiarek prowadzi na terenie Polski około 850 zakładów i żaden z zakładów nie był zobowiązany w drodze decyzji do sporządzenia przeglądu ekologicznego. Zgodnie z ww. przepisem organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tym samym organ w oderwaniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw nie zastosował ww. przepisu i bezpodstawnie wydał decyzję zobowiązującą do wykonania przeglądu ekologicznego;
- art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b i art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprzeczności ze słusznym interesem obywateli i w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej.
Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w zaskarżonej części oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. wydruku ze strony internetowej – oferty cenowej przeglądu ekologicznego.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w sprawie.
Na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022, poz. 2492 t.j.). Zakres kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej "P.p.s.a", zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola sprawy sprawowana według ww. kryterium legalności wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii czy wobec wynikającego z akt sprawy stanu faktycznego, organ odwoławczy mógł, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), dalej "p.o.ś", zlecić skarżącej Spółce wykonanie przeglądu ekologicznego określającego oddziaływanie na środowisko działalności innej niż eksploatacja instalacji oraz przedłożenia go Staroście w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji.
Skarżąca zarzuca bowiem organom orzekającym w sprawie, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że sprzedaż oraz serwis urządzeń chociażby potencjalnie negatywnie oddziałuje na środowisko.
Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z przepisami materialnymi (wskazanymi w treści uzasadnienia decyzji) m.in. z art. 237 i art. 241 ust. 1 p.o.ś.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 241 ust. 1 p.o.ś. jeżeli możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko wynika z działalności podmiotu korzystającego ze środowiska innej niż eksploatacja instalacji, to w myśl przepisu art. 237 p.o.ś. (stosownego odpowiednio w takiej sytuacji) organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać taki podmiot do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Przy czym za podmiot korzystający ze środowiska – w myśl art. 3 ust. 20 p.o.ś. rozumie się m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz.24, 974 i 1570), m.in. osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Powyższe przepisy umożliwiają nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego na podmiot, którego oddziaływanie na środowisko nie wiąże się z eksploatacją instalacji, ale wynika z działalności innej niż eksploatacja instalacji.
Wyjaśnić trzeba, że instytucja prawna przeglądu ekologicznego realizuje cele ustawowe zasad: prewencji i przezorności uregulowanych w art. 6 p.o.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (art. 6 ust. 1 p.o.ś.). Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (art. 6 ust. 2 p.o.ś.).
W znaczeniu słowa "prewencja" mieści się zatem działanie polegające na niedopuszczeniu do powstania zjawiska uważanego w sensie normatywnym za niepożądane. Prewencja jest związana z działaniem polegającym na zapobieganiu szkodzącemu działaniu. W prewencji chodzi zatem zarówno o wszelkie przedsięwzięcia zmierzające do przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom, jak i o niedopuszczenie do ich powstania. W zasadzie prewencji kładzie się główny nacisk na zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na środowisko.
U podstaw tak rozumianej zasady prewencji leży założenie, że chodzi tu o zapobieżenie czemuś, co zagraża powstaniem negatywnych skutków w środowisku jako całości. Odkładanie sporządzenia przeglądu ekologicznego do momentu, kiedy negatywne oddziaływanie ujawni się, może spowodować sytuację, w której opanowanie tego negatywnego oddziaływania będzie wymagało podjęcia bardziej kosztownych działań od tych, które można było podjąć wcześniej, sporządzając przegląd ekologiczny zgodnie z zasadę prewencji. Sporządzając przegląd ekologiczny zgodnie z art. 237 p.o.ś. można zminimalizować szkodliwość i niebezpieczeństwo negatywnego oddziaływania na środowisko.
Podkreślić przy tym należy, że art. 239 p.o.ś. daje organowi właściwemu w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego możliwość kształtowania we wskazany sposób zakresu przeglądu oraz metod badań i studiów. Dopuszczenie do ustalenia ograniczenia zakresu przeglądu określa art. 239 pkt 1 p.o.ś. Takie ograniczenie zakresu przedmiotowego może polegać na całkowitym wyłączeniu któregoś z elementów, jaki i wyłączeniu tylko niektórych elementów z danego punktu. Z kolei, możliwość uregulowana w art. 239 pkt 2 p.o.ś. pozwala organowi na doprecyzowanie wymagań, które dotyczą metody przeprowadzenia przeglądu.
Oznacza to, że organ w zakresie swoistego luzu decyzyjnego może nałożyć na korzystającego ze środowiska obowiązek sporządzenia i przedłożenia sprecyzowanego dokumentu, także wówczas, gdy występuje jedynie możliwość negatywnego jej oddziaływania na środowisko. Nie jest konieczne do zobowiązania podmiotu korzystającego ze środowiska aby wystąpiły już jakiekolwiek negatywne skutki w środowisku.
W rozpatrywanej sprawie sporna działalność polega na sprzedaży detalicznej urządzeń, a także naprawy i konserwacji maszyn użytku domowego i ogrodniczego, w tym między innymi: pilarek, kos, kosiarek, nożyc do żywopłotu, wertykulatorów, przecinarek, traktorów ogrodowych. Z akt sprawy wynika, że na terenie sklepu uruchamiane są urządzenia elektryczne, natomiast urządzenia spalinowe emitujące hałas o dużym natężeniu uruchamiane są na zewnątrz budynku. Nieruchomość, na której prowadzona jest działalność położna jest w centrum miasta przy ulicy [...] obok terenów chronionych akustycznie, tj. zabudowy wielorodzinnej i zabudowy szeregowej, w której znajdują się lokale handlowo- usługowe wraz z częścią mieszkalną.
W ocenie Sądu zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że powyższe okoliczności wskazują na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko działalności prowadzonej przez Spółkę innej niż eksploatacja instalacji.
Podsumowując, zobowiązanie Spółki do sporządzenia wyżej opisanego przeglądu nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem negatywnego oddziaływania na środowisko, jak również nie wywiera skutków dla samej działalności.
Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 237 w związku z art. 240 oraz art. 241 ust. 1 p.o.ś.
Przechodząc do zarzutów natury procesowej Sąd za nietrafne uznał zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z przepisami materialnymi, tj. m.in. z przepisem art. 237 i art. 240 ust. 1 p.o.ś. Zaznaczyć również trzeba, że decyzja organu I instancji także oparta była na ww. przepisach. Organ odwoławczy wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i jednocześnie ponownie zobowiązał Spółkę do sporządzenia przeglądu ekologicznego, określając jego zakres i wyznaczył odpowiedni termin umożliwiający Spółce wykonanie nałożonego obowiązku. Jak bowiem wyżej wskazano art. 239 pkt 2 p.o.ś. pozwala organowi na doprecyzowanie wymagań, które dotyczą metody przeprowadzenia przeglądu, możliwości kształtowania we wskazany sposób zakresu przeglądu oraz metod badań i studiów. Organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę zatem na podstawie tego samego przepisu, zastosowanego odpowiednio, a nie wprost. Tym samym nie ma również podstaw do stwierdzenia, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 139 i art. 8 ust. 2 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. podzielić należy dominujący i utrwalony w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych pogląd, że zarzut naruszenia ww. przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony stawiającej wskazany zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, z dnia 1 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 1098/10, CBOSA). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji (postanowienia) o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Skarżąca zarzuciła, że pozbawiona została możliwości udziału w postępowaniu i uprzedniego wypowiedzenia się w sprawie. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w postępowaniu odwoławczym organ nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego. Jednocześnie Spółka reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. Podzielić zatem należy stanowisko organu, że wiedziała o przysługujących jej uprawnieniach, a jedynie z takiej możliwości nie skorzystała.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził też pozostałych, wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się bowiem do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.