II SA/SZ 962/23

II SA/Sz 962/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 5, art. 300, art. 301 par. 1,
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 130 ust. 1 pkt 4,  art. 226 pkt 9, art. 458 ust. 1 pkt 3 i ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 110, art. 112, art. 114
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, ędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dowódca Jednostki Wojskowej z dnia 18 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy i innych należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia 31 lipca 2023 r. nr [...], II. zasądza od Dowódca Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego K. K. kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Decyzją z 31 lipca 2023 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej : "k.p.a."), art. 442 ust. 2 pkt 2, art. 446 ust. 1, ust. 3 i 4, art. 454 ust. 10, art. 458 ust. 1 pkt 2, ust. 5, art. 459 pkt 2, 3, 4, art. 460 ust. 12 i ust. 13, art. 470 ust. 1 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o."), § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 9 grudnia 2022 r. w sprawie dodatkowego uposażenia rocznego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2615), § 2, § 4 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 30 maja 2023 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1025), Komendant [...] (zwany dalej: "Organem I instancji") przyznał [...]. K. K. (dalej przywoływany jako: "Strona" lub "Skarżący"):
1) odprawę w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości
100 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego
w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. 31 lipca 2023 r., z uwzględnieniem pełnej kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w kwocie 7325,50 zł;
2) ekwiwalent pieniężny za 34 dni urlopu wypoczynkowego, niewykorzystanego
w 2023 r. w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz
z dodatkami o charakterze stałym, tj. w kwocie 1.1321,32 zł;
3) dodatkowe uposażenie roczne za 2023 r. w wysokości 1/12 pełnej kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego w 2023 r., tj. w kwocie 4189,29 zł;
4) gratyfikację urlopową niewykorzystaną przez żołnierza w 2023 r. dla 3 osób
w wysokości 35%, tj. łącznie w kwocie 5.208,00 zł.
2. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji z 31 lipca 2023 r. Skarżący zakwestionował wysokość przyznanej odprawy w związku z odejściem z zawodowej służby wojskowej, w wysokości 100 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, zamiast w wysokości 300 % podstawy (po pełnych 10 latach nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej). Argumentował, że ustawa - u.o.o. zawiera odwołanie do przepisu Kodeksu cywilnego tylko w dwóch enumeratywnie wymienionych przypadkach, tj. art. 124 ust. 2 i w art. 492 ust 1 ustawy. Zdaniem Strony, w braku odwołania w tej ustawie do Kodeksu cywilnego w zakresie art. 458 - okres nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej Strony wyniósł 10 lat w dniu 31 lipca 2023r., co uprawniało żołnierza do uzyskania 300% odprawy.
3. Decyzją z 18 września 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Komendant [...] (zwany dalej: "Organem II instancji") utrzymał w mocy ww. decyzję Organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Organ II instancji wskazał, że rozkazem personalnym z 28 czerwca 2023 r., z dniem 31 lipca 2023 r. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza. W związku z powyższym, Organ I instancji wydał decyzję z 31 lipca 2023 r. przyznającą Stronie należności w związku z odejściem z zawodowej służby wojskowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. odprawę w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 100% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej, tj. 31 lipca 2023r., w kwocie 7325,50 zł oraz inne należności.
Organ II instancji wyjaśnił, że Skarżący pełnił nieprzerwaną czynną służbę wojskową od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2023 r. Zauważył, że u.o.o. nie definiuje sposobu obliczania terminów wskazanych w art. 458 ustawy. Również przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 27 czerwca 2022 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej, nie określają sposobu obliczania terminu trwania służby wojskowej.
Według Organu II instancji, wbrew twierdzeniom Strony zawartym w odwołaniu, zastosowanie w sprawie będzie miała norma wynikająca z art. 112 Kodeksu cywilnego (dalej: "k.c.",) w związku z art. 110 k.c., który stanowi: "Jeżeli ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawa oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy poniższe", tj. m.in. innymi art. 112 k.c. w brzmieniu: "Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednakże przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia". Mimo, że u.o.o., odwołuje się k.c. w dwóch przepisach, to samo brzmienie art. 110 k.c. wskazuje na konieczność zastosowania art. 112 k.c., w przypadku obliczenia terminu odprawy, o której mowa w art. 458 u.o.o.
Z tych względów Organ II instancji, podzielił stanowisko Organu I instancji,
że w sytuacji gdy dniem rozpoczęcia nieprzerwanej służby wojskowej jest w przypadku Strony dzień 1 sierpnia 2013 r., to stosownie do normy wynikającej z art. 112 k.c., w dniu 31 lipca 2023 r. okres jej nieprzerwanej służby wojskowej wynosił 9 lat 11 miesięcy i 30 dni. Tym samym nie zaistniała przesłanka aby uznać, że należna jest żołnierzowi odprawa po 10 latach służby, albowiem termin 10. letni upłynął dopiero 1 sierpnia 2023 r.
4. Skarżący, zastępowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na ww. decyzję Organu II instancji
z 18 września 2023 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwrot od Organu
kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Wydanej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie w celu wyliczenia okresu służby na potrzeby ustalenia wysokości odprawy przysługującej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, art. 458 ust. 1 pkt 3 oraz art. 458 ust. 5 u.o.o. w zw. z art. 110 i art. 112 k.c., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do obliczenia terminu 10 lat zastosowanie znajdują przepisy dotyczące terminów zawartych w Tytule V k.c., tj. art. 110 i art. 112 k.c. Ewentualnie, w przypadku uznania prawidłowości zastosowania przepisów dotyczących terminów zawartych w k.c. Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 458 ust. 1 pkt 3 u.o.o. w zw. z art. 110 i art. 112 k.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w oparciu rozstrzygnięcia na art. 110 i art. 112 k.c., zamiast na art. 110 i art. 114 k.c.
Jak podnosił Skarżący w uzasadnieniu skargi, zarówno Organ I, jak i Organ II instancji, dla potrzeb ustalenia sposobu liczenia terminów oparły swoje rozstrzygnięcie na przepisach k.c. Dodatkowo zrobiły to w sposób wybiórczy z zastosowaniem odpowiednio art. 110 i art. 111 § 2 oraz art. 110 i art. 112, nie uwzględniając dyspozycji zawartych w art. 114, ustalającym liczbę dni w miesiącu i roku.
W ocenie Skarżącego, Organ I i II instancji błędnie przyjął, że okres 10 lat, o którym mowa w art. 458 ust. 1 pkt 3 u.o.o. wyliczany jest z zastosowaniem art. 110 i art. 112 k.c. Już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy, w orzecznictwie wskazywano, że stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej nie ma charakteru cywilnoprawnego. Stosując art. 110 i art. 112 k.c., Organ pominął, że ich stosowanie winno mieścić się w zakresie regulacji wyznaczonej w art. 1 k.c. Skoro w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia ze stosunkiem cywilnoprawnym, to całkowicie nieuprawnionym było sięgnięcie przez Organ do przepisów art. 110 i art. 112 k.c. Przeciwko takiej możliwości przemawia nie tylko to, że:
- podstawy do stosowania tych przepisów nie ma w samej u.o.o. (względem liczenia terminów, o których mowa w art. 458 ww. ustawy, nie ma bowiem odesłania
do stosowania przepisów k.c., co Skarżący podkreślał już w odwołaniu),
- podstawa ta nie wynika z art. 1 k.c.,
- ale przemawia także to, że w orzecznictwie podkreślane było, że ogół spraw związanych z liczeniem okresów służby wojskowej jest w pełni regulowany właściwą ustawą (poprzednio ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; aktualnie ustawą u.o.o.). Skoro więc przepisy właściwej ustawy nie odsyłają do stosowania przepisów k.c. w kwestii liczenia terminu określonego w latach, to Organ nie miał podstaw, by sięgać do art. 110 k.c. i art. 112 k.c.
Dalej Skarżący argumentował, że zastosowana przez Organ wykładnia
nie znajduje podstaw zarówno w literalnym brzmieniu przepisu, jak również jest sprzeczna z zasadami wykładni celowościowej. Prawidłowe zastosowanie wykładni celowościowej winno w tym przypadku uwzględniać, że odprawa z art. 458 ust. 1 u.o.o., jest w istocie świadczeniem należnym w zamian za przepracowanie określonej liczby lat pracy. Organ poszukując więc zasad liczenia terminów winien więc zamiast niekorzystnych regulacji z art. 110 i art. 112 k.c., sięgnąć w pierwszej kolejności do zasad wypracowanych na gruncie uprawnień pracowniczych.
Z ostrożności Skarżący podniósł, na wypadek przyjęcia przez Sąd, że liczenie terminu z art. 458 ust. 1 pkt 3 u.o.o. następuje w oparciu o przepisy Tytułu V k.c. (art. 110 i nast.), to i tak wydana decyzja jest błędna i winna zostać uchylona. Organ winien bowiem zastosować art. 114 k.c., a nie art. 112 k.c. Zgodnie z regułą zawartą w art. 114 k.c., ww. termin nieciągły w przypadku Skarżącego rozpoczęty 1 sierpnia 2013 r., wynoszący 10 lat służby, zakończył się z dniem 31 lipca 2023 r., co uprawnia do odprawy w wysokości 300% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Wysokość ta uwzględnia fakt, że przy takim sposobie liczenia terminu, nie ma zastosowania, przyjęte w decyzjach Organu I i II instancji, ograniczenie wysokości odprawy do 50 %, o którym mowa w art. 458 ust. 5 u.o.o.
5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
6. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie doszło
do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżoną i poprzedzającą jej wydanie decyzję.
7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 301 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm., dalej przywoływana jako: "k.p."), szczególne uprawnienia związane ze stosunkiem pracy osób powołanych do czynnej służby wojskowej i zwolnionych z tej służby normują przepisy ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305, dalej powoływanej jako: "u.o.o."). Natomiast z art. 5 k.p. wynika, że jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Jak wynika z art. 130 ust. 1 pkt 4 u.o.o., czynna służba wojskowa polega na pełnieniu zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 226 pkt 9 u.o.o., żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W myśl art. 458 ust. 1 pkt 3 u.o.o., żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby przysługuje odprawa po 10 latach służby w wysokości 300% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Stosownie do art. 458 ust. 5 u.o.o., żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat - przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2.
8. W sprawie niesporne są ustalenia Organu, z których wynika, że Skarżący na podstawie rozkazu personalnego z 28 czerwca 2023 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, w trybie art. 226 pkt 9 u.o.o. Skarżący pełnił nieprzerwaną czynną służbę wojskową od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2023 r.
Oś sporu w sprawie dotyczy sposobu obliczenia przez Organ okresu pełnienia przez Skarżącego zawodowej służby wojskowej z zastosowaniem przepisów dotyczących terminów, zawartych w tytule V k.c.
Według Organów obu instancji, w dniu 31 lipca 2023 r. okres nieprzerwanej służby wojskowej Skarżącego wynosił 9 lat 11 miesięcy i 30 dni. Nie zaistniała, zdaniem Organu przesłanka aby uznać, że należna jest żołnierzowi odprawa po 10 latach służby, w wysokości 300% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, bowiem termin 10 letni upłynął dopiero 1 sierpnia 2023 r. Kierując się art. 112 w zw. z art. 110 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., zwanej dalej: "k.c."), podnoszono, że stosownie do art. 112 k.c., termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Skarżący uważa, że w ustawie u.o.o. w zakresie art. 458 tej ustawy brak jest odesłania do k.c. Z ostrożności Skarżący podniósł, że w przypadku przyjęcia, że do wyliczenia spornego okresu stosuje się przepisy k.c., to zastosowanie winien znaleźć art. 114 k.c., a nie art. 112 k.c. Organ twierdzi, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, mimo tego, że ustawa u.o.o. odwołuje się do k.c. w dwóch, wypadkach, to samo brzmienie art. 110 k.c., wskazuje konieczność zastosowania art. 112 k.c., przy obliczeniu terminu odprawy. Organ zauważył przy tym, że u.o.o. powinna wprowadzać reguły obliczania terminów, ale reguł tych nie zawiera.
W zaistniałym sporze Sąd przyznaje trafność stanowisku skargi w zakresie jakim podnoszono, że sposób obliczenia terminów określonych w art. 12 w zw. z art. 10 k.c. nie ma zastosowania do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych.
9. Sąd zauważa, że zakładając spójność i zupełność systemu prawa, jednocześnie uznając, że sprawy pracownicze żołnierzy są co do zasady regulowane w ustawie o obronie Ojczyzny, a w przypadku braku stosownej regulacji, zastosowanie znajdą rozwiązania zawarte w Kodeksie pracy, stanowisko wyrażone w skardze o istnieniu luki prawnej w przepisach ustawy o obronie Ojczyzny, jest chybione. W ocenie Sądu, nie znajduje także uzasadnienia promowane przez Organ stosowanie w tej sprawie przepisów Kodeksu cywilnego. Do tego rodzaju spraw, jak kontrolowana, znajduje bowiem zastosowanie odesłanie przewidziane w Kodeksie pracy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 301 § 1 k.p., szczególne uprawnienia związane ze stosunkiem pracy osób powołanych do czynnej służby wojskowej i zwolnionych z tej służby normują przepisy ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Natomiast z art. 5 k.p. wynika, że jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Nie budzi wątpliwości wobec powyższego, że po pierwsze przepisy ustawy o obronie Ojczyzny zawierając szczególne uprawnienia związane ze stosunkiem pracy osób powołanych do czynnej służby wojskowej i zwolnionych z tej służby, zawierają w istocie tzw. przepisy pracownicze. Po wtóre, z odesłania zawartego w art. 5 k.p. także w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przepisy kodeksu będą miały zastosowanie do nieuregulowanych przepisami u.o.o. spraw pracowniczych.
10. W tym miejscu należy przytoczyć poglądy judykatury, powoływane także w treści wniesionej skargi, z którymi to poglądami Sąd w składzie orzekający w pełni się zgadza i uznaje za własne na gruncie sprawy, a mianowicie sposób liczenia terminów określonych w przepisach Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do okresów, od których należy nabycie uprawnień pracowniczych.
W orzecznictwie, wypracowanym na gruncie art. 301 Kodeksu pracy wskazuje się, że "okres służby wojskowej traktuje się jako okres równorzędny z rzeczywistym wykonaniem zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 301 k.p.)" - tak przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II USK 210/21. Słusznie podnosił Skarżący, iż na gruncie uprawnień pracowniczych odrzucono stosowanie reguły z art. 112 k.c. do stosunków pracy. Aktualną w tym zakresie jest teza zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1996 r., w którym Sąd stwierdził, że "sposób liczenia terminów określonych w art. 112 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych - np. określonych w art. 153 czy 156 § 1 k.p.." (sygn. akt I PKN 47/96). Także w postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II PK 223/09, Sąd podkreślił, że "w judykaturze utrwalony jest pogląd, że sposób liczenia terminów określonych w przepisach Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1991 r., I PZP 16/91, OSNCP 1992 z. 1, poz. 10, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 19 grudnia 1996 r., I PKN 47/96, OSNP 1997 nr 17, poz. 310). W uzasadnieniach tych orzeczeń podniesiono, między innymi, że w prawie pracy ustanowione są odrębne od cywilnych reguły liczenia terminów (okresów), zwłaszcza w związku z wprowadzeniem ustawowych okresów i terminów wypowiedzenia umów, w celu doprowadzenia do takiego stanu, by dzień, w którym zwyczajowo zatrudnia się pracowników, nie nakładał się (nie pokrywał się) na dzień, w którym rozwiązuje się stosunek pracy, a jedynie dzień ten bezpośrednio poprzedzał. (...) Zwrócono uwagę również na to, że szczególne właściwości i potrzeby odrębnego regulowania stosunków pracy skłaniają ustawodawcę do swoistego, innego niż w prawie cywilnym, regulowania zasad obliczania stażu pracy warunkującego nabycie uprawnień do świadczeń pracowniczych. Oznacza to, iż zwrotowi odnoszącemu do okresu zatrudnienia należy nadawać sens nawiązujący do bezpośredniego, potocznego czy naturalnego pojmowania wyrażenia "roku pracy", czy też jego wielokrotności. Inaczej rzecz ujmując, staż pracy oblicza się w latach, miesiącach i dniach, przy przyjęciu, że termin upływa w przeddzień dnia odpowiadającego nazwie dnia początkowego".
Sąd Najwyższy wielokrotnie podnosił, że skoro kwestia ta jest uregulowana w prawie pracy – jakkolwiek nie wprost – to nie ma podstaw by sięgać do Kodeksu cywilnego, gdyż w myśl art. 300 k.p. stosujemy go do stosunków pracy tylko w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 listopada 2017 r., sygn. akt III UK 261/16, opubl. w Lex nr 2435638; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 marca 2022 r., sygn. akt II USK 451/21, opubl. w Lex nr 3416865).
11. Sąd orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że ww. zasady mają zastosowanie na gruncie art. 458 ust. 1 pkt 3 u.o.o. Brak jest podstaw, by sytuację żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej różnicować i pozbawiać prawa do otrzymania odprawy w wysokości należnej - w tym przypadku w wysokości 300%, przyjmując niekorzystne zasady liczenia terminów, od których uzależnione jest nabycie odprawy. Nie tylko nie ma ku temu podstaw w u.o.o., ale w dodatku prowadzi to do naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Cechą relewantną jest tutaj długość okresu dająca uprawnienie do odprawy w wysokości określonej przepisami prawa. Brak jest podstaw, i w tym zakresie rację ma Skarżący, by okres ten w przypadku żołnierza liczyć według odmiennych zasad, niż w przypadku innych pracowników.
12. Podsumowując - Sąd stoi na stanowisku, że zastosowana przez Organ wykładnia art. 458 ust. 1 u.o.o. w powiązaniu ze sposobem liczenia terminów z kodeksu cywilnego nie znajduje podstaw zarówno w literalnym brzmieniu przepisu, jak również jest sprzeczna z zasadami wykładni celowościowej. Prawidłowe zastosowanie wykładni celowościowej winno w tym przypadku uwzględniać, że odprawa z art. 458 ust. 1 u.o.o., jest w istocie świadczeniem należnym w zamian za przepracowanie określonej liczby lat pracy. Organ poszukując więc zasad liczenia terminów powinien zamiast niekorzystnych regulacji z art. 110 i art. 112 k.c., sięgnąć w pierwszej kolejności do zasad wypracowanych na gruncie uprawnień pracowniczych, a te są – co Sąd wykazał - w polskim systemie prawa ugruntowane.
Skoro zatem w u.o.o. nie wprowadzono reguł obliczania terminów, to zdaniem Sądu, do wyliczenia okresu służby wojskowej Skarżącego powinny znaleźć zastosowanie przepisy k.p. To z kolei powoduje konieczność uwzględnienia przepisu z art. 300 k.p., z którego wynika że w sprawach nieunormowanych w przepisach prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, ale wyłącznie wówczas, gdy nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
13. W tym miejscu Sąd podkreśla, że o liczeniu terminów w prawie pracy przesądza art. 300 k.p. stanowiący o odpowiednim stosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z Kodeksem pracy. Stosunek pracy kończy się ostatniego dnia miesiąca, a nie, jak tego oczekiwałby Organ, pierwszego dnia kolejnego miesiąca. Stąd, naturalną konsekwencją będzie, że art. 112 k.c. nie ma zastosowania przy obliczaniu okresów, od których zależą uprawnienia pracownicze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2004 r., sygn. akt II PK 64/04, opubl. w Lex nr 150087).
Skoro zatem przy obliczaniu okresów, od których zależą uprawnienia pracownicze Skarżącego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego nie mógł znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie art. 114 k.c., który dotyczy wprost jedynie terminów oznaczonych w miesiącach lub latach, których ciągłość nie jest wymagana.
14. Biorąc powyższe pod uwagę skarga okazała się zasadna w części obejmującej naruszenie art. 458 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 u.o.o. w zw. z zastosowaniem art. 112 w zw. z art. 110 k.c. do obliczenia terminu należnej Skarżącemu odprawy. Waga dostrzeżonego naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię przez Organ I i II instancji, powoduje że niezbędne dla końcowego rozpoznania sprawy administracyjnej, będzie uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.
15. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Organu będzie uwzględnienie wykładni przepisów prawa przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
16. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.