II SA/Sz 954/05

II SA/Sz 954/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski
Marzena Iwankiewicz
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 2 ust.2, art. 4, art. 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299) orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego P. K. do działki nr [...] o pow. [...] m2 obręb [...] Gmina [...], w prawo własności.
Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] r. zawiadomiło organ i P. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że P. K. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki nabył w dniu [...] r. od F. w [...]. Jego poprzednikiem prawnym była więc osoba prawna. Stosownie do przepisu art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 4 września 1997 r., przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będącymi ich następcami prawnymi i złożą wniosek do dnia 31 grudnia 2002 r. Zacytowany przepis wyraźnie wskazuje na zakres podmiotowy ustawy określając, że zasady przekształcenia mają zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych i ich następców prawnych będących również osobami fizycznymi. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie poprzednikiem prawnym P. K. w zakresie użytkowania wieczystego była osoba prawna to należało stwierdzić, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...]r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz P. K. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy P. K. podniósł, że brak jest podstaw do uznania że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rozpatrywana decyzja została podjęta w wyniku zgodnych oświadczeń woli stron, czynność jest odpłatna, nabycie prawa własności zostało ujawnione w księdze wieczystej. Po jej wydaniu skarżący nabył dwie sąsiadujące działki gruntu, których zagospodarowanie jest bezwzględnie związane z przedmiotową nieruchomością. Powyższe okoliczności wskazują na nieodwracalność skutków prawnych decyzji z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] r. Za bezpodstawny uznano zarzut spowodowania na skutek wydania rozpatrywanej decyzji nieodwracalnych skutków prawnych, wobec wpisania nabytych praw w księdze wieczystej. Organ z powołaniem się na wyrok NSA z dnia 30.09.2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2651/00 stwierdził, że wpis do księgi wieczystej prawa własności powstałego na podstawie decyzji wydanej na mocy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art.156 § 2 kpa. Nie przemawia nadto za uwzględnieniem stanowiska strony, powoływany fakt przyłączenia do działki Nr [...], działek o nr [...]. Powiększenia działek dla lepszego ich zagospodarowania winno uwzględniać jednorodność praw przysługujących podmiotom uprawnionym do tych działek. Wadliwość tych ustaleń w postępowaniu o połączenie działek winna być przedmiotem odrębnego postępowania o ich weryfikację, nie ma zaś wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K. podtrzymał zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dodatkowo zarzucając naruszenie praw skarżącego jako strony postępowania oraz brak postępowania dowodowego przed SKO. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego przyznał, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej ale wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący przed wydaniem decyzji, w trybie art. 10 kpa, został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przed wszczęciem postępowania skarżący pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, dlatego zarzut "naruszenia praw skarżącego jako strony" jest niezasadny.
Za niezasadny należy uznać także zarzut "braku postępowania dowodowego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Strona Skarżąca nie uzasadniła tego zarzutu, natomiast organ wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Za zasadne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.Z niekwestionowanych przez stronę skarżącą ustaleń organu wynika, że P. K. nabył prawo użytkowania wieczystego działki Nr [...] od F. w [...] w dniu [...] r. Skoro poprzednikiem prawnym skarżącego była osoba prawna, niedopuszczalnym było przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności bowiem zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, (Dz. U. z 2001 r. Nr 120 poz. 1299 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się wyłącznie do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi.
Przepis art. 156 § 2 kpa stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji jeżeli wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracyjny nie może cofnąć lub odwrócić skutków prawnych, jakie wywołała decyzja. Dotyczy to takich sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia, czy odwrócenia skutków prawnych decyzji.
Przy ustaleniu, czy decyzja administracyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne należy mieć na uwadze jakie skutki prawne wywiera kwestionowana decyzja w sferze prawa cywilnego. Skład rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. OPK 4-7/98 (ONSA 1999, z.1 poz.13), że odróżnia się akty administracyjne powodujące bezpośrednie skutki cywilnoprawne od tych, które wywołują skutki pośrednie. Pierwsze z nich wkraczają w materię cywilnoprawną bez potrzeby dokonywania innych czynności, natomiast akty drugiego rodzaju wymagają podjęcia działań w sferze cywilnoprawnej. Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spowodowała bezpośredni skutek cywilnoprawny, dlatego za niezasadny należy uznać zarzut skargi, że kwestionowana decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny. Tylko decyzje powodujące pośrednie skutki cywilnoprawne dotknięte wadą nieważności posiadają cechę skutku nieodwracalnego, co wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji i daje podstawy do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa (art.151 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art.158 § 2 kpa).
Z dołączonego do akt administracyjnych aktu notarialnego Rep.A nr [...] z dnia [...] r. umowy sprzedaży wynika, że P. K. nabył od Gminy [...] działki Nr [...] niezbędne dla polepszenia warunków zagospodarowania nieruchomości oznaczonej Nr działki [...] i działki te zgodnie planem zagospodarowania przestrzennego nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości.
Fakt nabycia działek Nr [...] po wydaniu decyzji z dnia [...] r. nie stanowi podstawy do uznania, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. W ocenie, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie powinny być brane późniejsze zdarzenia, nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji. Należy bowiem odróżnić skutki prawne, które wywołała kwestionowana decyzja w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, od skutków prawnych wywołanych późniejszymi decyzjami. Powyższe rozważania dotyczą również decyzji podziałowej działki Nr [...].
Wpis do księgi wieczystej prawa własności powstałego na podstawie decyzji wydanej na mocy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności również nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2002 r. sygn.II SA/Ka 2651/00 ONSA z 2004 r. z.1 poz.18). Wpis prawa własności do księgi wieczystej jest orzeczeniem mającym źródło we właściwej czynności lub dokumencie i ściśle z nimi powiązanym, wynikającym z obowiązku ujawnienia prawa - art.35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz.147 ze zm.). Ma on charakter deklaratoryjny, stwierdzający przysługiwanie prawa konkretnym osobom do konkretnej nieruchomości. Rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność decyzji będącej podstawą wpisu będzie miało ten skutek, że w wyniku odpadnięcia podstawy wpisu zostanie on wykreślony.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dlatego podniesione przez pełnomocnika skarżącego względy społeczne i gospodarcze nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.