II SA/Sz 950/06

II SA/Sz 950/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1988 nr 41 poz 324
Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji orzekającej o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], [...], na podstawie art. 145 § 1, 145 a i art. 151 § 1 pkt. 1 oraz art. 234 pkt 1 Kpa - odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z dnia [...] roku Nr [...] w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] wpisu dokonanego pod numerem ewidencyjnym [...].
Organ I instancji – jak wynika to z uzasadnienia decyzji - ustalił następujący stan faktyczny:
C. D. złożył w dniu [...] wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, wskazując miejsce zamieszkania w [...] i miejsce, wykonywania działalności na terenie kraju.
Obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) wskazywały tylko ogólnie, że organem ewidencyjnym jest terenowy organ administracji państwowej. W związku z odesłaniem do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu ewidencyjnym stosowano art. 21 § 1 Kpa, zgodnie z którym właściwość miejscową organu administracji w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy ustala się według miejsca, w którym zakład pracy jest, był, lub ma być prowadzony.
C. D. we wniosku nie wskazał siedziby prowadzonej działalności, zatem właściwość organu ewidencyjnego określono według miejsca zamieszkania strony. Dlatego Prezydent Miasta wpisał C. D. do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem wpisu [...], z datą rozpoczęcia działalności od [...].
Zgodnie z ustawą z dnia 23 grudnia 1988r.o działalności gospodarczej, przedsiębiorca był zobowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu, w ciągu 14 dni zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do niego i prowadzonej działalności gospodarczej.
C. D. w dniu [...] zgłosił zmianę do ewidencji podając trzy stałe punkty prowadzenia działalności, z których dwa znajdowały się w [...] i jeden - określony jako siedziba biura - w [...]. Kolejna zmiana została zgłoszona w dniu [...] i dotyczyła zmiany miejsca i adresu zamieszkania z [...] ul. [...] na [...]. Siedziba i adres przedsiębiorcy znajdowały się w [...], a w [...] dwa miejsca wykonywania działalności.
We [...] zmianie uległ adres siedziby, jak i miejsca zamieszkania strony z dotychczasowego [...] na [...] ul. [...].
Organ I instancji wskazał, że z pisma strony z dnia [...] wnika, iż dokonując zmian w dokumentach osobistych w Urzędzie Gminy został poinformowany o konieczności przeniesienia rejestracji działalności z [...] do [...]. Dlatego w dniu [...] C. D. złożył w Urzędzie Miasta podanie o skreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr [...] z uwagi na zmianę siedziby.
Prezydent Miasta uwzględnił wniosek strony i decyzją z dnia
[...], na podstawie art. 19 ust.1 pkt 1ustawy o działalności gospodarczej – wykreślił wpis o numerze [...]. Decyzja ta stała się ostateczna
w dniu [...].
W dniu [...] C. D. złożył do Prezydenta Miasta wniosek o:
1/ przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr ewid. [...], o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z
dniem [...] wpisu dokonanego w dniu [...] z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej [...] pod numerem [...],
2/ wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta ,
3/ stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa,
4/ wydanie nowej decyzji w sprawie wykreślenia z ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta z przeniesieniem akt prowadzonej działalności
gospodarczej do Urzędu Gminy w celu kontynuowania rejestracji przedsiębiorcy ze względu na zmianę nazewnictwa w adresie siedziby firmy.
Po wpłynięciu wniosku, organ I instancji poinformował C. D., że w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] oraz w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji właściwy jest organ wyższego stopnia – Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Organ wskazał też, że SKO decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podał, że na wniosek C. D. z dnia [...] wznowione zostało postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu o nr [...].
Organ orzekający wskazał, jaki jest cel i zasady postępowania wznowieniowego podkreślając, iż w takim postępowaniu organ bada czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją było dotknięte wadą wymienioną w art. 145 § 1 i 145a kpa.
Odnosząc się do wniosku C. D., w którym jako podstawę wznowienia wskazał – przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa – ujawnienie istotnych dla sprawy nowym okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, organ orzekający powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1997r., III SA 77/97 wskazał, że "Przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa będzie mieć zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję".
Organ I instancji ustalił, że decyzja z dnia [...] została wydana na wniosek strony. W dacie wydania tej decyzji organ ewidencyjny nie dysponował formularzami, które wypełniali przedsiębiorcy zgłaszający zaprzestanie działalności gospodarczej. W ówczesnym stanie prawnym brak było podstaw do dokonania zmiany wpisu i przekazania zaświadczenia o wpisie innemu organowi. Postępowanie organu ewidencyjnego było zgodne z obowiązującymi wtedy przepisami prawa i wykładnią wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
2 października 1997 r. w sprawie sygn. akt II SA 1816/96, zgodnie z którym "Przeniesienie siedziby firmy do innej gminy uzasadnia wykreślenie dotychczasowego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej), a nie jego zmianę na podstawie art. 18 tejże ustawy."
Odnosząc się do wskazanych przez C. D. w Jego piśmie procesowym z dnia [...] nowych dowodów takich jak: brak zgłoszenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, brak zgłoszenia PIT 5 i opłacenia podatków, a także brak wpisów w książce przychodów i rozchodów o remanencie końcowym, organ I instancji uznał ,że nie są one istotne w postępowaniu o wykreślenie z wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Organ ewidencyjny nie posiada bowiem kompetencji do badania czy przedsiębiorca dokonał ciążących na nim obowiązków podatkowych, podobnie rzecz ma się z obowiązkami sferze ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego. W postępowaniu ewidencyjnym organ dokonuje wyłącznie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jak i jego wykreślenia na podstawie zgłoszenia strony.
Odnosząc się do twierdzeń C. D., że w dniu [...] złożył inne dokumenty poza znajdującymi się w aktach wnioskiem o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej w związku ze zmianą adresu siedziby, organ orzekający uznał, że nie ma podstaw by te twierdzenia uznać za udowodnione. Organ wskazał, że powyższy wniosek nie zawiera żadnej adnotacji na temat załączników, na wniosku widnieje pieczęć i parafa urzędnika potwierdzająca datę wpływu dokumentu do wydziału. Nie jest więc trafny zarzut strony, że adnotacji takiej brak i że została ona dokonana na oświadczeniu o wyborze organu ewidencyjnego, oraz że urzędnik zniszczył te dokumenty. Oświadczenie oznaczone datą [...]
(o treści "Oświadczam, że dalszą ewidencję mojej działalności gospodarczej chcę aby prowadził Urząd Gminy ), C. D. dołączył do akt sprawy dopiero jako załącznik do swojego pisma z dnia [...]. Ponadto z materiału dowodowego sprawy wyraźnie wynika, że wniosek o wykreślenie wpisu został przyjęty przez innego pracownika niż wskazuje to strona (parafa urzędnika oraz sygnatura decyzji oznaczona jest symbolem [...]).
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji podniósł, że przepisy ustawy o działalności gospodarczej nie zawierały regulacji, na podstawie których organ ewidencyjny dokonywał zmiany wpisu i następnie przekazywał zaświadczenie o wpisie innemu organowi, który stał się właściwy. Zmiany w tym zakresie wprowadziła dopiero ustawa z dnia 14 listopada 2003r. – o zmianie ustawy – Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 217, poz. 2125), mocą której określono właściwość organów ewidencyjnych z uwagi na miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. Ustawa ta wprowadziła również obowiązek przesyłania zaświadczenia o wpisie organowi ewidencyjnemu, który stał się właściwy z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania przedsiębiorcy (art. 7d tej ustawy). Organ ten dokonuje z urzędu wpisu przedsiębiorcy do prowadzonej przez siebie ewidencji działalności gospodarczej, natomiast organ ewidencyjny – dotychczas właściwy – dokonuje wykreślenia wpisu.
W decyzji z dnia [...] o wykreśleniu wpisu nr [...] wskazany został krąg adresatów, którym ją doręczono tj. Urząd Skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i nie jest w nim wskazany Wójt Gminy.
Odnosząc się do dalszych twierdzeń C. D., że gdyby chciał wykreślić wpis z ewidencji, to wypełniłby "wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej", organ I instancji uznał, że i ten argument nie jest zasadny, bowiem druk taki został wprowadzony w postępowaniu ewidencyjnym w [...]. Natomiast decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana [...]. Po wykreśleniu z ewidencji wpisu o nr [...] C. D. uzyskał niezwłocznie, na swój wniosek z dnia [...], wpis nr [...] w Gminie W ocenie organu I instancji nie ulega jednak wątpliwości, że C D. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej na terenie [...].
Reasumując powyższe ustalenia, organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody przemawiające za wzruszeniem decyzji.
Organ orzekający - jak wynika to z dalszej części uzasadnienia decyzji – poddał analizie pozostałe przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 Kpa. Przytoczył treść art. 145 § 1 pkt. 1 i 145 § 2 kpa i wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano, aby istniały jakiekolwiek fałszywe dowody. Nie podlega także podważeniu autentyczność wniosku strony z dnia [...]
o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Nie zostało również stwierdzone popełnienie przestępstwa, które miałoby wpływ na wydanie decyzji
o wykreśleniu wpisu (w materiale dowodowym nie znajduje się orzeczenie sądu powszechnego w tym zakresie).
Organ I instancji ustalił też, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa tj., że przedmiotową decyzję wydał pracownik lub organ podlegający wyłączeniu. Nie zostało również udowodnione, że C. D. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). W ocenie organu, świadczy o tym przede wszystkim dowód w postaci wniosku strony z dnia [...]
o skreślenie z ewidencji wpisu nr [...] zatem strona brała czynny udział w tym postępowaniu. Ponadto przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, a potwierdzając odbiór decyzji, strona potwierdziła, że zapoznała się z jej treścią.
Organ I instancji ustalił ponadto, że nie wystąpiły też przesłanki wznowienia określone w art.145 § 1 pkt 7 i 8 Kpa, gdyż wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu nie wymagało zawieszenia postępowania i rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego,
a także decyzja o wykreśleniu wpisu nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nie zostało również wydane przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenie o niezgodności ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej z Konstytucją lub umową międzynarodową (art. 145a Kpa).
Organ I instancji odniósł się także do zarzutów strony podniesionych w pismach
z [...] oraz [...] adresowanych do Przewodniczącego Rady Miejskiej w pismach z [...] skierowanych do Wojewody oraz w piśmie z dnia [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W szczególności Prezydent wyjaśnił, że nie potwierdził się zarzut strony sześcioletniego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta .
Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że kilkuletni okres postępowania dotyczy postępowania pomiędzy C. D., a Wójtem Gminy .
Postępowanie w sprawie wykreślenia z ewidencji na mocy decyzji z
[...] zostało zakończone w [...], decyzja ta stała się ostateczna
[...], gdyż strona nie wniosła odwołania. Natomiast wniosek
o wznowienie postępowania wpłynął do organu I instancji w dniu [...].
Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony, że wykreślenie wpisu nr [...] nastąpiło wbrew Jego woli i bezprawnie, organ orzekający wskazał, iż te argumenty nie są zasadne wobec złożenia wniosku o wykreślenie. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu o nr [...], z uwagi na nie wystąpienie wad określonych w art. 156§ 1 Kpa. Ponadto podnoszony przez C. D. zarzut o błędnej informacji urzędnika o sposobach wykreślenia działalności gospodarczej z ewidencji, nie znalazł potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Organ I instancji uznał, że istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma także stanowisko SKO wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia
[...] ([...]), w sprawie pomiędzy C. D., a Wójtem Gminy . "Kolegium po analizie całości akt sprawy zwróciło uwagę na uchybienia prawne, które jednak nie miały wpływu na rozstrzygnięcie i nie byłoby celowe wszczynanie postępowania administracyjnego zmierzającego do ich wyeliminowania. A mianowicie, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] jest faktycznie podjęta w związku z zaprzestaniem działalności gospodarczej, a nie jak uznano w uzasadnieniu - zmianą siedziby. Zauważyć bowiem należy, że Pan C. D. zrezygnował z prowadzenia działalności na terenie (a więc jej zaprzestał). Zmiany w nazewnictwie ulic w tej sprawie były bez znaczenia".
Za niezasadny organ orzekający uznał też zarzut strony o odmowie dostępu do akt sprawy. Strona uczestniczyła czynnie w postępowaniu poprzez składanie wniosków i dokumentów, zarówno z własnej inicjatywy i organu. W dniu [...] C. D. otrzymał pismo informujące o możliwości zapoznania się
z aktami i złożenia oświadczenia co do zebranych dowodów. W dniu [...] C. D. stawił się w urzędzie, lecz odstąpił od zapoznania się z aktami sprawy i zapoznał się z całym materiałem dowodowym w dniu [...] Natomiast pismo z MSWiA wpłynęło do organu [...], już po zakończeniu zapoznawania się przez stronę z aktami sprawy.
C. D. w odwołaniu od tej decyzji wniósł o uchylenie decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.
W bardzo obszernym uzasadnieniu odwołania C. D. podniósł między innymi, że instytucja wznowienia postępowania służy usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły i miały wpływ na treść decyzji administracyjnej wydanej [...] i jej skutki prawne. Organ zatem powinien wszechstronnie, bezstronnie i obiektywnie zbadać czy występuje przesłanka określona w art. 145 Kpa.
Odwołujący się zarzucił, że "wystąpił fakt popełnienia fałszu dokumentów przez urzędniczkę organu wydającego decyzję J. M.". Wskazał, że przedłożył urzędniczce następujące dokumenty: oświadczenie o wyborze ewidencji w Urzędzie Gminy i urzędowe potwierdzenie zmiany wyłącznie nazewnictwa adresu zamieszkania i adresu firmy z jej siedzibą oraz podyktowany przez urzędniczkę wniosek o skreślenie z [...] ewidencji. Dwa pierwsze dokumenty nie zostały ujawnione i brak jest ich w aktach sprawy. Pozostał jedynie wniosek o wykreślenie
z ewidencji. Nigdy nie było jednak wolą odwołującego się wyrejestrowanie działalności gospodarczej z uwagi na jej zakończenie. Urzędniczka dokonała zatem fałszu dowodu w postaci nie włączenia ich do akt lub dokumenty te wyrzuciła. Dlatego ta nowa okoliczność fałszu dowodów, która miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, a nie była znana organowi, stanowi przesłanką wznowienia postępowania. Ponadto za wznowieniem postępowania przemawia ważny interes strony, a także interes społeczny – ograniczanie prowadzonej działalności, likwidacja zatrudnienia.
Za uchyleniem decyzji organu I instancji przemawia również nie wyjaśnienie skargi na postępowanie dyrektora R. Z., który poświadczył nieprawdę w dokumencie służącym jako dowód w sprawie oraz nie udzielenie odpowiedzi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji na Jego pismo, które wpłynęło do organu [...].
Ponadto odwołujący się zarzucił, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał szereg nieprawdziwych faktów i okoliczności. Wbrew ustaleniom organu nigdy nie składał wniosku o wydanie decyzji o wykreśleniu rejestracji firmy, a tym samym o prawną jej likwidację. We wniosku nie podał, że zaprzestał działalności gospodarczej, a tylko takie stwierdzenie uprawniało organ do wydania decyzji.
Zdaniem odwołującego się, organ I instancji błędnie przyjął, że w ówczesnym stanie prawnym nie było podstaw do dokonania zmiany wpisu i przekazania zaświadczenia o wpisie innemu organowi. Zgodnie z art. 18 ustawy o działalności gospodarczej – wszelkie zmiany należało podawać organowi ewidencyjnemu. Do spornej chwili istniał wpis siedziby [...], zatem organ był zobowiązany dokonać zmiany wpisu w miejsce [...] wpisać [...] ul. [...].
Odwołujący się zaprzeczył, że wnioskował o przekazanie zaświadczenia
o wpisie innemu organowi, bowiem faktycznie chciał aby dalszą ewidencję działalności gospodarczej prowadził Urząd Gminy , wnioskował więc o przekazanie dokumentacji, a nie zaświadczenia o wpisie.
O tym, że wolą odwołującego nie było zaprzestanie działalności gospodarczej, wskazują również dowody pośrednie tj. nie zgłoszenie w urzędzie skarbowym, nie przeprowadzenie remanentu końcowego zgodnie z Ordynacją podatkową i nie zgłoszenie do ZUS-u. W końcowej części uzasadnienia odwołania, C. D. skonkretyzował [...] zarzuty, które stanowią podstawę żądania uchylenia decyzji:
- ukrycie dowodów (2 dokumentów) stanowiących wyczerpanie cech przestępstwa. Przepisy Kpa pozwalają wznowić postępowanie, jeżeli popełnienie przestępstwa przez urzędniczkę nie jest jeszcze stwierdzone prawomocnym wyrokiem, ale jest oczywiste a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla istnienia interesu społecznego – istnienia firmy, zatrudnienia pracowników itp.;
- nie włączenie tych dokumentów do akt, które istniały przed wydaniem decyzji, ale nie zostały uwzględnione przy wydaniu decyzji;
- brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym w dniu [...] po przekazaniu dwóch dokumentów p.M. i sporządzeniu pod jej dyktando trzeciego uzupełniającego i to bez winy strony. Nie uzgodnienie
z odwołującym się treści decyzji przed jej wydaniem. Organ nie może bowiem domniemywać zakończenia czy zaprzestania prowadzenia działalności. Stanowisko takie musi być wyraźnie określone, jego brak jest poważnym błędem proceduralnym;
- nie wyjaśnienie przez organ I instancji skarg na przestępcze poświadczenie nieprawdy przez dyrektora Z..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania C. D. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wymienioną w art. 145 Kpa.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że w tzw. fazie wstępnej tego postępowania, które ma miejsce przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa), organ bada czy strona powołuje się na przesłanki z art. 145 Kpa, czy podanie wniosła w terminie określonym w art.148 Kpa oraz czy decyzja, której dotyczy ewentualne wznowienie jest decyzją ostateczną.
Po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania następuje postępowanie rozpoznawcze, po przeprowadzeniu którego organ w myśl art. 151 Kpa wydaje stosowną decyzję: gdy stwierdzi istnienie podstaw wznowienia z art. 145 § 1 Kpa, wówczas uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W wypadku zaś braku wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania, odmawia uchylenia decyzji ostatecznej .
W dalszej części uzasadnia Kolegium podniosło, że w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone przez Prezydenta Miasta postępowanie wznowieniowe wykazało brak podstaw do uchylenia decyzji własnej z dnia [...] i w tej sytuacji organ I instancji orzekł o odmowie jej uchylenia.
Kolegium uznało powyższą decyzję organu I instancji za zasadną. Uzasadnienie organu I instancji zawiera szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ustosunkowanie się do zarzutów strony zgłaszanych w toku postępowania. Kolegium podkreśliło, że zarzuty o tej samej treści zawiera również odwołanie wniesione przez C. D..
Oceniając zebrane dowody w sprawie oraz po zbadaniu zaskarżonej decyzji po kątem zgodności z prawem, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Trudno bowiem polemizować z argumentacją strony, która ma własną ocenę zebranych w sprawie dowodów.
W ocenie Kolegium, organ I instancji wykazał należytą staranność
w gromadzeniu dowodów i są one wiarygodne.
Reasumując, Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu,
i brak jest podstaw by uwzględnić zarzuty strony.
C. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] w sprawie wykreślenia Jego działalności z ewidencji wpisu nr [...].
Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] dokonał wykreślenia wpisu w miejskiej ewidencji Jego działalności gospodarczej, tym samym formalnie zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą. Tymczasem zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami ustawy o działalności gospodarczej, organ mógł dokonać wykreślenia wpisu jedynie w dwóch przypadkach (art. 19 tej ustawy): gdy organ otrzyma zawiadomienie od przedsiębiorcy o zaprzestaniu działalności gospodarczej oraz gdy Sąd wyda prawomocne orzeczenie zakazujące prowadzenia działalności objętej wpisem. Wpis do ewidencji (wykreślenia jest także wpisem) podlega wykreśleniu także wtedy, gdy organ ewidencyjny dokonał tego wpisu z naruszenie prawa i to w tym przypadku mają zastosowanie przepisy dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji .
W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący wyjaśnił, że nie przedstawił żadnego wniosku, z którego wynikałoby, "że nastąpiło zaprzestanie prowadzonej działalności gospodarczej, a ze złożonych dwóch dokumentów oraz sporządzenia trzeciego pod dyktando urzędniczki również nie mogło mieć charakteru dorozumianego (takie rozumowanie przyjął NSA w wyroku z dnia 2 października 1992r. SA/Wr 824/92)".
Skarżący podkreślił, że nigdy nie dał podstaw do wykreślenia działalności gospodarczej, a przede wszystkim nie zawiadomił organu o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności. Dlatego zdaniem skarżącego, organ wbrew Jego woli, na zasadzie dorozumienia dokonał wykreślenia wydając decyzję. Stwierdzenie nieważności decyzji było więc możliwe przez odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania.
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekroczyło granicę swobodnej oceny dowodów. Kolegium nie wskazało na konkretne środki i źródła dowodowe, które zawierały informację przemawiające za takim stanowiskiem i podlegające ocenie organu. Organ ten obowiązany był wskazać, jakimi kryteriami kierował się, dokonując tylko ogólnej oceny dowodów tak, by można by stwierdzić, że ocena ta mieściła się w granicach oceny swobodnej, czy granice te przekroczyła.
Skarżący wskazał, że nie rozumie, czym Kolegium kierowało się uznając za wiarygodne dowody przedstawione przez urzędników, które wbrew wskazanym innym dowodom są nieprawdziwe i sprzeczne z innymi dowodami. Dlatego skarżący skierował zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
Poza naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów skarżący zarzucił też, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz nie podjął niezbędnych działań
w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zbadał i nie rozpatrzył
w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Organy obu instancji nie wyjaśniły postępowania urzędniczki J. M., która nie dopełniła swoich obowiązków, nie włączyła do akt dokumentów przedłożonych przez skarżącego (oświadczenia o wyborze organu rejestrowego, urzędowe poświadczenie o zmianach nazewnictwa adresu), wykorzystała nieświadomość strony, nakazała sporządzenie wniosku o wykreślenie wpisu z miejskiej ewidencji jako czynności technicznej skreślenia określonego zapisu by przenieść do ewidencji gminnej (aby nie było wpisów podwójnych w dwóch rejestrach – miejskim i gminnym).
Urzędniczka ta ukryła dokumenty, a jej przełożony oraz Prezydent Miasta poświadczył nieprawdę w dokumentach mających znaczenie w sprawie.
W ocenie skarżącego powyższe wady postępowania administracyjnego są podstawą do uchylenia decyzji przez Sąd. Nie ma też przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, od jej wydana nie upłynęło [...] lat, a także nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych.
Skarżący zarzucił ponadto, że Kolegium ograniczyło się przy rozpoznaniu sprawy w trybie art. 154 Kpa wyłącznie do skontrolowania legalności zaskarżonej decyzji i to wyłączne na podstawie dowodów przedłożonych przez organ administracji, a pominęło rozpoznanie sprawy w świetle przesłanek do uchylenia decyzji określonych w Kpa, a to przecież stanowi naruszenie prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Rozpoznając skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W myśl wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji ostatecznych – "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Z zasady tej wynika, że określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (lub w ustawach szczególnych) reguły uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, stwierdzenia jej nieważności jak też wznowienia postępowania muszą być po pierwsze, interpretowane ściśle, a po drugie, nie mogą być stosowane zamiennie.
Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego o wznowienie postępowania
W rezultacie wszczętego postępowania sądowej kontroli poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] – wydaną po wznowieniu postępowania - o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu po numerem ewidencyjnym [...].
Wznowienie postępowania jest szczególną instytucją procesową, jednym z trybów nadzwyczajnych, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 Kpa).
Sądowa kontrola decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania, polega na zbadaniu czy organy orzekające należycie rozważyły okoliczności mogące mieć znaczenie dla wystąpienia bądź nie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 i 2 Kpa i art. 145a Kpa.
W związku z powyższym, przytoczone w skardze stanowisko skarżącego co do okoliczności związanych ze złożeniem w dniu [...] wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji oraz poglądy skarżącego w kwestii, czy organ rozpatrujący ten wniosek mógł dokonać takiego wykreślenia, są okolicznościami które na etapie kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej
w wyniku wznowienia postępowania rozważane być mogą tylko i wyłącznie
w kontekście przewidzianych w ustawie przesłanek wznowienia. Podkreślenia jednak wymaga, że z kontrolnej funkcji sądu wynika, iż sąd nie dokonuje w zastępstwie właściwych organów ustaleń i ocen w przedmiocie wystąpienia przesłanek wznowienia, a jedynie bada czy stanowisko zajęte w tym przedmiocie przez te organy odpowiada prawu. Co do zasady przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu drugiej instancji i z uzasadnienia tej decyzji powinno wynikać stanowisko organu odwoławczego, co do oceny materiału sprawy, ustalonego stanu faktycznego
i poczynionych ocen prawnych.
Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na tym, że organ
II instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpatrzoną przez organ
I instancji. Odzwierciedleniem takiego postępowania organu II instancji powinno być uzasadnienie decyzji tego organu, które odpowiadać winno art. 107 §3 Kpa.
Oceniając uzasadnienie zaskarżonej decyzji z tego tylko punktu widzenia nie można nie dostrzec, że uzasadnienie to jest lakoniczne i takim wymogom jakie zostały wyżej przedstawione nie odpowiada, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Jednakże stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi, gdy naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem w niniejszej sprawie stwierdzone przez Sąd naruszenie art. 107 § 3 Kpa, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z treści tego uzasadnienia wynika bowiem, że organ odwoławczy ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie tak samo jak organ I instancji, a w konsekwencji odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
W świetle treści wniosku skarżącego z dnia [...] o wznowienie postępowania i pism z dnia [...] oraz [...], stwierdzić trzeba, że organ I instancji rozważył wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a ponadto zbadał z urzędu pozostałe wymienione w art. 145 § 1 Kpa i art. 145a Kpa przesłanki wznowienia, dając temu wyraz w szczegółowym uzasadnieniu swojej decyzji.
W tym stanie rzeczy, odwołanie się przez organ II instancji do argumentacji organu I instancji uznane za naruszenie art. 107 § 3 Kpa –w ocenie Sądu,
w rozpatrywanej sprawie nie może być kwalifikowane jako uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem Kolegium podzieliło argumentację organu
I instancji, co do oceny dowodów, to znaczy, że przyjęło takie samo jak organ
I instancji kryteria tej oceny – co czyni niezasadny stawiany skargą zarzut przekroczenia granic zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Kpa. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącego, wszczęte na wniosek strony postępowanie
w przedmiocie wznowienia postępowania nie ma celu poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, że zaistniały przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 Kpa. To strona ma naprowadzić dowody świadczące o tym, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną dotknięte było jedną z wad określonych w powyższym przepisie.
W związku z argumentacją skargi powołującą się na oczywisty – zdaniem skarżącego – fakt popełnienia przestępstwa oraz sfałszowania dowodów zauważyć trzeba, że z zebranego w sprawie materiału nie wynika, iż w sposób przewidziany prawem – wyrokiem Sądu – został stwierdzony fakt ukrycia, zniszczenia, usunięcia dokumentów lub ich sfałszowania, co z mocy leżącej u podłoża art. 145 § 2 Kpa zasady, jest warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt1 i 2 Kpa.
Sformułowany w art. 145 § 2 Kpa wyjątek od tej zasady – wymaga wykazania, że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Tylko w przypadku łącznego wystąpienia powyższych przesłanek dopuszczalne jest wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem Sądu lub innego organu.
Subiektywne przekonanie strony o zaistnieniu oczywistości sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa, w sytuacji gdy nie jest ono poparte żadnymi innymi dowodami przy jednoczesnym wystąpieniu dowodów przeciwnych (brak wykazania tych dokumentów jako załączniki do wniosku z dnia [...] o wykreślenie z ewidencji wpisu, brak prezentaty świadczącej o ich złożeniu w organie, oświadczenia inspektor J. M. z dnia [...]) nie jest wystarczające do zastosowania przewidzianego w art. 145 § 2 Kpa wyjątku.
W świetle takiej interpretacji art.145 § 2 Kpa oraz szczegółowego ustosunkowania się przez organ I instancji do okoliczności sprawy wynikających z zebranego materiału dowodowego, brak jest podstaw do przyjęcia, że organ ten nie ocenił należycie twierdzeń strony. W tym kontekście dokonana przez organ I instancji ocena dowodów, która w całości została zaakceptowana przez organ odwoławczy nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów a nie w żaden inny sposób prawa nie narusza.
W postępowaniu wznowieniowym organ nie jest uprawniony do badania sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia podstaw do wdrożenia innych trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznej. Dlatego wywody skargi odnoszące się do podstaw nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kpa na gruncie niniejszej sprawy są bezprzedmiotowe.
Analiza zarzutów skargi dokonana w kontekście pism i wniosków składanych przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym, prowadzi do wniosku, że stanowią one powielenie argumentacji podnoszonej w toku postępowania, do której wszechstronnie i właściwie ustosunkował się organ I instancji, co zaakceptował organ odwoławczy, a w ocenie sądu mieści się w granicach przyznanej tym organom swobody w rozumieniu art. 80 Kpa.
Jednakże zauważalna jest ewolucja twierdzeń skarżącego, który odpowiednio do toku postępowania polemizując ze stanowiskiem organów powołuje się na okoliczności, które wprawdzie w Jego przekonaniu są bardzo istotne dla ustalenia prawdy obiektywnej, ale skarżący nie dostrzega, iż okoliczności te nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 Kpa.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Dlatego Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).