I SA/Rz 30/14

I SA/Rz 30/14 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2014-05-30
Data wpływu
2014-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Ł. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2013 r., o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r., w związku z wnioskami skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Skarżący Ł. K. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema małoletnimi córkami. Źródłem utrzymania całej rodziny jest wynagrodzenia za pracę, w wymiarze ½ etatu w "A" sp. z o.o. w J., żony skarżącego, wynoszące 796 zł miesięcznie brutto oraz przychody skarżącego z tytułu wykonywania prac dorywczych, których wysokość określił na kwotę 330 zł miesięcznie.
W złożonym oświadczeniu podano także, że do utrzymania skarżącego i jego rodzinny wydatnie przyczynia się jego matka, zapewniając mieszkanie i wyżywienie. Matka skarżącego utrzymuje się zaś z działalności rolniczej, a jej dochody z tego tytułu wynoszą od 15 000 zł do 20 000 zł miesięcznie.
Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek, to w oświadczeniu wymieniono jedynie oszczędności żony skarżącego w wysokości 4 000 zł.
Uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów skarżący podkreślił, że już raz uiścił pełny wpis od skargi kasacyjnej, a mimo wygrania sprawy, nie otrzymał zwrotu poniesionych kosztów. Pieniądze na ten cel pochodziły z pożyczki od osoby trzeciej, tak więc aktualnie nie ma on środków nie tylko na opłacenie wpisu, ale również na zwrot przedmiotowej pożyczki.
Do oświadczenia, złożonego na urzędowym formularzu, skarżący dołączył między innymi oświadczenie podpisane przez jego matkę, zgodnie z którym skarżący wraz z rodziną zamieszkują w jej domu, nie ponosząc z tego tytułu żadnych kosztów. Ona też pomaga im w zakupie żywności.
W związku z pominięciem w pierwotnie złożonym oświadczeniu informacji dotyczących wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie, zarządzeniem z dnia 19 maja 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku. Zwrócono się do niego także o przedłożenie wyciągu z rachunków bankowych oraz rachunków kart kredytowych jego oraz jego domowników, a także wyjaśnienie czy pobiera zasiłek rodzinny na dzieci.
Ustosunkowując się do przedmiotowego wezwania skarżący podał, że koszty utrzymania wynoszą w jego przypadku około 1 000 zł, on zaś nigdzie nie pracuje, chociaż nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie pobiera także zasiłków rodzinnych na dzieci.
Do dodatkowego oświadczenia załączono kserokopie rachunków: za prąd na kwotę 419,18 zł, za wodę i kanalizację na kwotę 329,63 zł, za gaz na kwotę 140,07 zł i telefon na 65,01 zł. Przedłożono ponadto wyciąg z rachunku bankowego matki skarżącego, z którego wynika, że saldo tego rachunku wyniosło na dzień 1 marca 2014 r. 19 443,56 zł.
Z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] wynika, że prezesem zarządu "A" sp. z o.o., w której zatrudniona jest żona skarżącego, jest jego matka – D. K., sam zaś skarżący jest samoistnym prokurentem spółki.
Wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 13 470 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który winien tego dokonać poprzez złożenie pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, również dodatkowego oświadczenia, celu wyjaśnienia wszelkich rozbieżności i wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyż złożone przez niego oświadczenia są wybiórcze i niepełne, nie można też im przyznać atrybutu wiarygodności, jako że opierają się one na sprzecznych informacjach, które są mało prawdopodobne, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń skarżącego, a także wybiórczy charakter podawanych przez niego informacji były już podstawą do oddalenia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie (postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16 maja 2013 r.), mimo to skarżący, składając kolejny wniosek, nie wyeliminował tych uchybień, co więcej złożył oświadczenie, które jeszcze bardziej pogłębia wątpliwości w tym zakresie. Dla przykładu należy wskazać, że w uprzednio złożonym oświadczeniu nie wskazał jako domownika swojej żony, obecnie zaś została ona już wymieniona w deklaracji. Taka postawa skarżącego potwierdza więc to, że występując o przyznanie prawa pomocy uchyla się on od przedstawienia rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Pogląd taki podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. I FZ 288/13, oddalił zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 16 maja 2013 r.
W niniejszej sprawie skarżący utrzymuje, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z żoną i dziećmi, tymczasem z pozostałych jego twierdzeń wynika, że wspólnie z nimi gospodaruje również jego matka, na której utrzymaniu rodzina skarżącego faktycznie pozostaje. W tej więc sytuacji, w celu właściwej oceny jego wniosku, niezbędne jest przeanalizowanie również jej dochodów. W tej kwestii skarżący twierdzi, że pokrywa ona wszystkie swoje wydatki (w tym również wydatki na utrzymanie skarżącego jego najbliższych) z działalności rolniczej, z której uzyskuje od 15 do 20 tys. złotych rocznie. Pomija on całkowicie pozostały aspekt jej działalności, związany z pełnieniem funkcji prezesa zarządu spółki, co wynika z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tak więc ocena czy matka skarżącego jest w stanie utrzymać wszystkie osoby wskazane w oświadczeniu wymaga również uwzględnienia efektów jej działalności menedżerskiej. Skarżący, przemilczając ten fakt, uniemożliwił odniesienie się do tych okoliczności.
Liczne wątpliwości, co do wiarygodności budzi też aspekt związany z rzeczywistą wysokością wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego. W dodatkowym oświadczeniu stwierdził on, że wydatki te opiewają na kwotę 1 000 zł miesięcznie, tymczasem skarżący przedłożył jedynie kserokopię części faktur i rachunków, o które był wzywany, w dodatku – jak w przypadku rachunku za gaz, rachunek ten dotyczył miesiąca, w którym zużycie gazu jest mniejsze.
Mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę średnie koszty utrzymania domu o pow. 180 m2, koszty utrzymania samochodu, trudno jest przyjąć, że wszelkie te wydatki oraz koszty zakupu leków, żywności i odzieży dla pięciu osób zamykają się w kwocie 1 000 zł miesięcznie.
Skarżący występując o prawa pomocy twierdzi, że pracuje jedynie dorywczo, gdyż faktycznie pozostaje bez pracy, tymczasem w rzeczywistości jest prokurentem spółki, której prezesem jest jego matka. Spółka ta, gdzie zatrudniona jest również jego żona, prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, prowadząc między innymi centrum hotelowo-konferencyjne [...] (ośrodek działa pod firmą tożsamą z nazwiskiem skarżącego). Wszystko to przemawia za tym, że uczestnicząc w rodzinnym przedsięwzięciu o charakterze biznesowym, pełniąc w nim funkcje menedżerskie, skarżący oraz jego dorośli domownicy dysponują dodatkowymi możliwościami zarobkowymi, jeżeli zaś z własnej woli wykonują te funkcje nieodpłatnie, to nie mogą na tej podstawie domagać się przyznania im wsparcia ze środków publicznych.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oprócz oceny zdolności płatniczych i sytuacji majątkowej, niezbędna jest też analiza możliwości pozyskania potrzebnych środków na pokrycie kosztów postępowania. W niniejszym przypadku skarżący, deklarując bardzo niskie dochody i brak majątku uzyskał, jak sam twierdzi, dwie pożyczki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie, o wartości 23 967 zł i 13 470 zł, w związku z tym uzasadniona jest konstatacja, że posiada on możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów, zwolnienia od których się domaga.
Przeciwko wiarygodności twierdzeń o rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego przemawia ponadto fakt, że deklarując bardzo niskie dochody, skarżący, bez wskazania przyczyn tego stanu rzeczy, nie wystąpił o przyznanie zasiłku rodzinnego lub wsparcia z pomocy społecznej. Oprócz tego cały czas korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, w osobie doradcy podatkowego, z czym muszą wiązać się określone koszty, źródeł finansowania których jednak nie wskazał.
Na marginesie niniejszych rozważań należy dodać także, że domownicy skarżącego dysponują środkami, z którym możliwe jest pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jego żona dysponuje bowiem oszczędnościami w wysokości 4000 zł, a matka skarżącego ma na rachunku bankowym kwotę ponad 19 000 zł, co wynika z przedłożonego wyciągu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odmówiono przyznania prawa pomocy.