II SA/Sz 95/07

II SA/Sz 95/07 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1094/07 - Wyrok NSA z 2008-09-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. i J. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(t. jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. i J. Ł., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w [...] z dnia [...] r., znak: [...], nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego na działce [...] na terenie "[...]" w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zobowiązany decyzją ostateczną organu drugiej instancji z dnia [...] r., znak: [...], rozpatrzył ponownie sprawę wybudowania przez B. i J. Ł. obiektu budowlanego na działce nr [...], położonej na terenie Pracowniczego Ogrodu Działkowego ,,{...]", działka nr ew. [...].
Postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego zobowiązano B. i J. Ł. do przedłożenia w terminie do dnia [...] r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym do przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.
Zobowiązani, w wyznaczonym terminie wykonali nakazane czynności,
z wyjątkiem przedłożenia zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zobowiązani przedłożyli postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]r. znak: [...], o odmowie wydania im zaświadczenia stwierdzającego, że wybudowanie altany na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości [...], jest zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia
[...] r., znak: [...]. W związku z tym organ pierwszej instancji, wydał zaskarżoną decyzję·
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odwołali się B. i J. Ł. i wnieśli o legalizację wybudowanej przez nich altany wskazując, że zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy [...] do sądu administracyjnego.
Skarżący podnieśli ponadto, iż w dniu [...] r. wystąpili do Burmistrza Gminy [...] o wydanie zaświadczenia, że przedmiotowy obiekt budowlany był zgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego według stanu prawnego na dzień [...] r., w tym czasie doprowadzono bowiem budowę przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu surowego. Żądane zaświadczenie otrzymali i przedłożyli je organowi pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnili także, iż w momencie budowy posiadali zgodę Zarządu [...] na wybudowanie obiektu budowlanego w obecnym miejscu, które nawiązuje do istniejącej wówczas linii zabudowy.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, iż skarżący zostali zobowiązani ostatecznym postanowieniem tego organu do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wybudowanego przez nich obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia [...] r. W wyznaczonym terminie skarżący nie wykonali czynności, do których zostali zobowiązani, ponieważ nie przedłożyli zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności wybudowanego obiektu
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 48 ust 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia
w wyznaczonym terminie określonych obowiązków, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został samowolnie, a zatem organ prowadzący postępowanie zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, ustala czy objęty postępowaniem obiekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie, w którym toczy się postępowanie legalizacyjne. Oznacza to, iż zaświadczenie stwierdzające, że wybudowanie obiektu budowlanego było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie jego budowy, nie może zostać uwzględnione.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w [...] złożyli B. i J.Ł. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 i 10 oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 48 ust. 2, 3 i 4 Prawa budowlanego, a w uzasadnieniu skargi przedstawili dotychczasowy bieg sprawy, poza tym podnieśli, że ustalenia dokonane przez organ odwoławczy pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym, a wywiedzione przez organ wnioski naruszają prawo i słuszny interes strony postępowania. Zdaniem skarżących z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przysługuje im prawo do zalegalizowania wybudowanego obiektu. Jedyną przeszkodą był brak zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] stwierdzającego, że altanę na terenie działki nr [...] wybudowano zgodnie
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności
z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący doręczyli organowi I instancji zaświadczenie o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego w czasie wznoszenia obiektu, lecz tej okoliczności nie uwzględniono w toku sprawy.
Skarżący wskazali, że budynek wznosili zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w czasie jego budowy. Dopiero uchwalony po wybudowaniu budynku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zmienił ten stan ustalając "nieprzekraczalną linię zabudowy", wbrew istniejącemu stanowi faktycznemu tj. wbrew istniejącej już na działkach zabudowie obiektami budowlanymi posadowionymi przez wielu działkowców. Skarżący wznieśli budynek na podstawie zezwolenia Zarządu Ogródków Działkowych [...] z dnia [...] r., nawiązując do linii zabudowy na sąsiednich działkach z zachowaniem 3 metrowej odległości od granicy tych działek i niezbędnej odległości od sieci sezonowego wodociągu przebiegającego przez ich działkę.
Burmistrz Gminny [...] wydał postanowienie z dnia [...]r. odmawiające skarżącym wydania zaświadczenia stwierdzającego, że wybudowanie altany na działce nr [...] jest zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłącznie dlatego, że posadowienie budynku przekracza dopuszczalną linię zabudowy od strony działki [...] stanowiącej ulicę, ustaloną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu dokonaną w [...] r.
Skarżący poza tym podnieśli, że Burmistrz Gminy [...] mimo przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia nie rozważył przed jego wydaniem niezaprzeczalnego faktu, że wprowadzona uchwałą Rady Miejskiej w [...] [...] z [...] r. w sprawie zmian w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], nieprzekraczalna linia zabudowy linii rozgraniczających ulice [...] i [...] w miejscowości [...] przebiega po znajdujących się na działce [...] altanach, w tym po wzniesionym przez skarżących
w latach [...] budynku, a więc przed zmianami w planie zagospodarowania przestrzennego zapisanych jako ustalenia dla miejscowości [...], [...], [...] pkt.4.5 ustalenia [...] Zdaniem skarżących zapis ten nie tylko narusza ich prawo, ale jest też niezgodny z ustawą o drogach publicznych z 25.03.1985r. określającą w art. 43 ust. 1 zasady sytuowania obiektów budowlanych przy drogach w stosunku do zewnętrznej krawędzi jezdni, co nie jest tożsame z pojęciem linii rozgraniczającej ulicę a zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym
z 7.07.1994 r. na podstawie której dokonano zmiany planu, w ustaleniach m.p.z.p należy stosować przepisy szczególne. Ponadto Burmistrz Gminy [...] nie rozważył także, że zgodnie art. 38 ustawy o drogach publicznych, istniejące w pasie drogowym budynki nie związane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnienia ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostawać w dotychczasowym stanie. Takie prawo przysługuje więc skarżącym.
Wskazane okoliczności świadczą o tym, że przywoływanie przez organy nadzoru budowlanego wadliwego i dotkniętego faktycznie nieważnością, choć obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza nie tylko uprawnienie skarżących, lecz także interes społeczny, gdyż nie tylko skarżący, lecz i inne osoby, które wzniosły na tym terenie obiekty budowlane znalazły się w podobnej sytuacji. Oprócz tego z faktu, że zapis obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się działka [...], sytuuje tam zabudowę rekreacyjną, skarżący są uprawnieni do zalegalizowania wzniesionego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Tego prawa nie może pozbawić skarżących błąd w sztuce projektanta zmiany planu sytuującego nieprzekraczalną linię zabudowy na działce [...], na istniejących już na działkach budynkach oraz przedwczesna i rażąco naruszająca prawo decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę i rażąco naruszająca prawo t.j. art. 10 kpa decyzja organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionują faktu wybudowania na terenie ogrodów działkowych [...] obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego zobowiązał B. i J. Ł. do przedłożenia do dnia [...] r. m.in. zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skarżący, w wyznaczonym terminie wykonali nakazane czynności, nie przedstawili jednak zaświadczenia właściwego organu o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zobowiązani przedstawili natomiast postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że wybudowanie obiektu na terenie działki nr [...], w miejscowości [...], było zgodne z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to zostało poddane kontroli instancyjnej, a organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem
z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 maja 2005r. w sprawie SA/Sz 107/04 uchylił postanowienie organu odwoławczego.
Wcześniej tj. w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał B.
i J. Ł. rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego na terenie [...] wskazując, że obiekt ten nie jest wymieniony w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a zatem jego wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ zainteresowani nie przedstawili zaświadczenia o którym mowa art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie można było przeprowadzić procedury legalizacji samowoli budowlanej, przewidzianej w znowelizowanych przepisach budowlanych
i dlatego zdaniem organu należało orzec rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] decyzji z dnia [...]r. podzielił stanowisko organu I instancji utrzymując
w mocy nakaz rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należało stwierdzić, że nie są one uzasadnione. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli budowlanej, gdy budowa jest zgodna z przepisami
o planowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tym celu, zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nałożono na B. i J. Ł. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wymogu tego zainteresowani nie spełnili, ponieważ Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z dnia
[...]r. odmówił wydania stosownego zaświadczenia. W dalszym toku postępowania, w dniu [...]r. organ ten wydał natomiast zaświadczenie, że lokalizacja przedmiotowego obiektu według stanu prawnego na dzień [...]r. była zgodna z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ odwoławczy odniósł się do treści tego zaświadczenia. Stwierdził jednak, że ustalenie czy objęty postępowaniem obiekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy odnieść do czasu, w którym toczy się postępowanie legalizacyjne. W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem przesłanek do legalizacji zaistniałej samowoli.
Stanowisko organu II instancji należy uznać za trafne. W myśl art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sformułowanie "obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego" oznacza plan obowiązujący w dacie wydania decyzji, a nie plan obowiązujący w dacie wybudowania obiektu budowlanego. Taka wykładnia art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wynika z przyjęcia przez, z założenia racjonalnego, ustawodawcę zwrotu "obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego", a nie zwrotu, np. "plan obowiązujący w chwili dokonania samowoli", czy też zwrotu "ówcześnie obowiązujący plan". Obowiązujący plan to taki, który jest aktualny, a nie taki, który kiedyś obowiązywał, ale już nie obowiązuje. Poza tym organ II instancji winien wziąć pod uwagę stan prawny z chwili orzekania, o ile nie ma odrębnej reguły, nakazującej uwzględnić inny stan prawny.
Nie ma też znaczenia zarzut podniesiony przez skarżących dotyczący zgody uzyskanej od zarządu ogrodów działkowych na postawienie altany, ponieważ gabaryty wybudowanego przez nich obiektu uzasadniały uzyskanie pozwolenia na budowę.
W toku postępowania nie naruszono również przepisów procedury administracyjnej w szczególności art. 10 kpa. Zainteresowani uczestniczyli aktywnie w postępowaniu dokonując, w granicach zakreślonych prawem, czynności procesowych i ich uprawnienia nie były w niczym ograniczone.
W związku z powyższym należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem i dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.