II SA/Sz 948/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-05-25
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamisamorząd gminnyuchwałazbycie bezprzetargowewspółwłasnośćinteres prawnykontrola sądowaprawo administracyjne

WSA w Szczecinie stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Gminy Wałcz zezwalającej na bezprzetargowe zbycie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli sąsiedniej działki, naruszając tym samym interes prawny pozostałych współwłaścicieli.

Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Gminy Wałcz zezwalającą na bezprzetargowe zbycie działki gminnej na rzecz jednego ze współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości. Zarzucili naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że zbycie powinno nastąpić na rzecz wszystkich współwłaścicieli sąsiedniej działki, aby poprawić warunki jej zagospodarowania. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając niezgodność uchwały z prawem, ponieważ zbycie na rzecz tylko jednego ze współwłaścicieli nie poprawia warunków zagospodarowania całej nieruchomości przyległej, a jedynie rozszerza władztwo części współwłaścicieli.

Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Gminy Wałcz z dnia 26 kwietnia 2019 r., która wyraziła zgodę na bezprzetargowe zbycie działki gminnej na rzecz jednego ze współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości. Skarżący, będący współwłaścicielami sąsiedniej działki, zarzucili naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Argumentowali, że przepis ten zezwala na zbycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym tylko wtedy, gdy nieruchomość ta może poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, a zbycie powinno nastąpić na rzecz wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, a nie tylko jednego z nich. Wskazali, że sami są współwłaścicielami sąsiedniej działki i byli zainteresowani nabyciem działki gminnej, jednak uchwała uniemożliwiła im skorzystanie z tej możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko skarżących, że zbycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy poprawia warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej i następuje na rzecz wszystkich jej współwłaścicieli. W sytuacji, gdy nieruchomość przyległa jest współwłasnością kilku osób, zbycie nieruchomości gminnej na rzecz tylko jednego z nich nie spełnia przesłanki poprawy warunków zagospodarowania całej nieruchomości przyległej. Sąd stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem, podkreślając, że organ gminy powinien był uwzględnić wszystkich współwłaścicieli sąsiedniej działki. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że nawet jeśli stwierdzenie nabycia spadku przez niektórych skarżących nastąpiło po podjęciu uchwały, to jedna ze współwłaścicielek (uczestniczka postępowania J. Ł.) była nią od początku, co powinno być znane organowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka uchwała jest niezgodna z prawem, jeśli zbycie następuje na rzecz tylko jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przyległej, a nie na rzecz wszystkich.

Uzasadnienie

Przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza zbycie nieruchomości w drodze bezprzetargowej, gdy może ona poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej. Kluczowe jest, aby poprawa dotyczyła całej nieruchomości przyległej, a zbycie nastąpiło na rzecz wszystkich jej współwłaścicieli, jeśli jest ona przedmiotem współwłasności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 37 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 94 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 28 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

ustawa COVID-19 art. 15zzs § 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbycie nieruchomości w drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nieruchomość ta może poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej i następuje na rzecz wszystkich jej współwłaścicieli. Uchwała zezwalająca na zbycie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli sąsiedniej działki narusza interes prawny pozostałych współwłaścicieli.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że uchwała nie wskazywała konkretnego nabywcy, a jedynie 'współwłaściciela', co miało usprawiedliwiać zbycie na rzecz jednego z nich. Argumentacja organu, że prawo własności skarżących zostało wykazane dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a przed tym terminem Gmina nie miała podstaw do sprzedaży nieruchomości skarżącym.

Godne uwagi sformułowania

zbycie następuje na rzecz współwłaściciela nieruchomości przyległej w celu poprawy warunków jej zagospodarowania nie dojdzie do poprawy warunków zagospodarowania tej nieruchomości, lecz jedynie do rozszerzenia zakresu władztwa przysługującego tym osobom na kolejną nieruchomość, która zachowa swą odrębność

Skład orzekający

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zbycia nieruchomości na rzecz współwłaścicieli nieruchomości przyległych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość przyległa jest przedmiotem współwłasności i zbycie ma na celu poprawę warunków zagospodarowania całej tej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących zbywania nieruchomości przez samorządy i jak współwłasność wpływa na możliwość nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i samorządowym.

Gmina nie może sprzedać działki jednemu ze współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości – kluczowa interpretacja sądu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 948/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Gospodarka gruntami
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 147  par. 1, art. 200, art. 205  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 91 ust. 1, ust. 4, art. 94 ust. 1,  art. 90 ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 37 ust. 2 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 37 ust. 1,
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs indeks 4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. P., J. Ł., W. Ł., T. Ł. na uchwałę Rady Gminy Wałcz z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr VII/42/2019 w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości w drodze bezprzetargowej I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Rady Gminy Wałcz na rzecz skarżących A. P., J. Ł., W. Ł., T. Ł. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. Rada Gminy W. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) oraz art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65) wyraziła zgodę na zbycie w drodze bezprzetargowej działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie [...] [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. na rzecz współwłaściciela nieruchomości nr [...] (§ 1 uchwały). W § 2 tej uchwały zobowiązano Wójta Gminy W. do dokonania wszelkich niezbędnych czynności w celu zbycia nieruchomości opisanej w § 1. W § 3 uchwały przyjęto, że wchodzi ona w życie z dniem podpisania.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że nieruchomość nr [...] o powierzchni [...] ha położona w obrębie geodezyjnym [...] [...] znajduje się "pomiędzy działką nr [...] będącą własnością Gminy W. są to wody stojące (staw pokopalniany), jeziorem [...] a działką nr [...] zabudowaną budynkiem rekreacyjnym osób fizycznych na rzecz jednej z nich następuje sprzedaż". Zaznaczono, że nieruchomość nie może być zagospodarowana jako odrębna własność z powodu braku dostępu do drogi. Zbycie tej nieruchomości w trybie bezprzetargowym znajduje oparcie w przepisie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem występują przesłanki w nim zawarte, tj. zbycie następuje na rzecz współwłaściciela nieruchomości przyległej w celu poprawy warunków jej zagospodarowania.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli A. P., J. Ł., W. Ł. oraz T. Ł., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości jednej z zainteresowanych osób (współwłaścicielce nieruchomości sąsiadującej), w sytuacji gdy ewentualne zbycie powinno być dokonane na rzecz wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, tak by nieruchomość podlegająca zbyciu mogła poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, a nie tylko jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu skargi strony podniosły, że są współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...] – działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Poza skarżącymi współwłaścicielem tej nieruchomości jest także J. Ł.. Nieruchomość ta graniczy z działką o numerze [...], która pierwotnie należała do Gminy W.. Z działką nr [...] graniczy również działka nr [...] oraz działka nr [...].
W czerwcu 2022 r. skarżący udali się na swoją działkę i zastali tam płot odgradzający ją od działki nr [...] i uniemożliwiający swobodne korzystanie z ich nieruchomości. Po wystosowaniu do Wójta Gminy W. pisma z prośbą o wyjaśnienie tej sprawy uzyskali oni informację, że działka nr [...] została sprzedana w trybie bezprzetargowym w czerwcu 2019 r. Nabywcą działki był ostatni ze współwłaścicieli działki nr [...] – J. Ł..
W ocenie skarżących, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej uchwały art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami, został przez Radę Gminy błędnie zinterpretowany i zastosowany w przedmiotowej sprawie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strony wskazały, że możliwość bezprzetargowej sprzedaży nieruchomości nie dotyczy jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, musi ona poprawiać warunki zagospodarowania przyległej nieruchomości, a nie poprawiać warunki jednego ze współwłaścicieli tej nieruchomości.
Dodatkowo, wskazany przepis nie znajduje zastosowania, gdy podlegająca sprzedaży nieruchomość mogłaby służyć polepszeniu warunków kilku innych nieruchomości, a nie tylko jednej z nich.
Skarżący dodali, że wystąpili o skierowanie w tej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak spotkali się z odmową. Wojewoda podzielił bowiem chybione argumenty Rady Gminy stwierdzające, że w momencie podejmowania zaskarżonej uchwały nie byli oni współwłaścicielami nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością podlegającą zbyciu.
Zdaniem stron, argumenty te są nietrafne bowiem zgodnie z przepisami prawa cywilnego, właścicielem z tytułu spadkobrania (a takim byli po swoim ojcu i mężu), staje się po śmierci spadkodawcy, a nie w momencie potwierdzenia tego przez sąd lub notariusza. Ponadto, współwłaścicielką nieruchomości w momencie jej zbywania i podejmowania zaskarżonej uchwały była J. Ł. – skarżąca, zatem osoba, która nabyła bezprzetargowo nieruchomość nie była jedyną zainteresowaną osobą. W świetle orzecznictwa dotyczącego zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało zatem przyjąć, że powinna ona być stroną ewentualnej transakcji. Wcześniejszy współwłaściciel R. Ł. zmarł [...] r. W wyniku spadkobrania wszyscy skarżący nabyli spadek w Ľ części. Ż. R. Ł. - J. Ł. była również współwłaścicielką tej nieruchomości od samego początku kiedy została ona zakupiona, czyli od 1994 r., nieruchomość wchodziła do ich majątku wspólnego. W wyniku stwierdzenia nabycia spadku zwiększył się tylko jej udział w spornej nieruchomości.
Strony podkreśliły, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny polegający na możliwości nabycia przez nich jako współwłaścicieli działki nr [...], nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą bowiem na skutek zbycia nieruchomości gminy nie są w stanie korzystać swobodnie z nieruchomości, której są współwłaścicielami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, wbrew stanowisku skarżących, uchwała nie określa konkretnie podmiotu, który jest uprawniony do jej nabycia, a mówi o współwłaścicielu. Tym samym zarzut, że była skierowana do J. Ł. i tylko ona mogła skorzystać i nabyć nieruchomość w trybie bezprzetargowym jest nieprawdziwy. Realizując zapisy uchwały Wójt Gminy W. zbył nieruchomość na rzecz współwłaściciela, który był zainteresowany jej kupnem.
Organ powołał się na art. 1027 k.c., wskazał, że względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Dopiero stwierdzenie nabycia spadku umożliwia ujawnienie praw własności nieruchomości w księdze wieczystej. Zdaniem organu, prawo własności skarżących wykazane zostało dopiero w dniu 11 grudnia 2019 r. gdy uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 grudnia 2019 r. o stwierdzeniu nabycia spadku. W momencie zbywania nieruchomości w czerwcu 2019 r., Gmina W. nie miała żadnych podstaw do sprzedaży przedmiotowej nieruchomości skarżącym. Ponadto, zbycie działki na rzecz jednego ze współwłaścicieli wynikało z braku zainteresowania jej kupnem przez pozostałych współwłaścicieli.
W nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 18 listopada 2022 r. skarżący nie zgodzili się z argumentacją organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Raz jeszcze podkreślili, że J. Ł. była współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości od samego początku czyli od 1994 roku. Dodali, że chcieli sprawę załatwić polubownie, proponując J. Ł. by odsprzedała im połowę spornej działki jednak ta nie wyraziła chęci zbycia wspomnianej działki.
W piśmie z dnia 12 stycznia 2023 r., uczestniczka postępowania J. Ł. nie zgodziła się ze stanowiskiem skarżących. W jej ocenie, nie jest prawdą, że płot uniemożliwia swobodne korzystanie z nieruchomości i że zostało naruszone prawo własności. Ponadto, sama skarżąca J. Ł. 25 lat temu naruszyła przepis, na który teraz się powołuje, zagradzając sobie swobodny dostęp do swojej nieruchomości. Zostawiła sobie jedyne wejście do swojego budynku poprzez nie swój teren, jednak w każdej chwili może dostęp ten sobie umożliwić.
W ocenie uczestniczki, nie jest też prawdą, że skarżący nie mieli wiedzy o możliwości zakupu spornej działki. O zamiarach sprzedaży przez Gminę działek na tym terenie wiedza była powszechnie znana wśród wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), jak również akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono uchwałę Rady Gminy W. z 26 kwietnia 2019 r. w której wyrażono zgodę na zbycie w drodze bezprzetargowej działki nr [...] o powierzchni [...] położonej w obrębie [...] [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. na rzecz współwłaściciela nieruchomości nr [...].
W myśl art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40), uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Nie każda bowiem wadliwość uchwały organu gminy jest podstawą do eliminacji tej uchwały z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 91 ust. 4 wspomnianej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Jednocześnie z treści art. 94 ust. 1 tej ustawy, wynika, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Z kolei w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe uregulowania, stwierdzić należy, że dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontrolowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Zakwestionowaną w niniejszej sprawie uchwałą, Rada Gminy W. wyraziła zgodę na zbycie w trybie bezprzetargowym działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...] wskazując jako podstawę prawną art. 18 ust 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Z kolei w myśl art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344), nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości;
Wskazana wyżej podstawa prawna uchwały w powiązaniu z jej uzasadnieniem jednoznacznie wskazują, że intencją uchwałodawcy było wyrażenie zgody na zbycie w drodze bezprzetargowej działki nr [...] jednemu ze współwłaścicieli działki nr [...].
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący: A. P., J. Ł., W. Ł. oraz T. Ł. jak również uczestniczka postępowania J. Ł. są współwłaścicielami działki nr [...] położonej w [...] jak również i to, że wspomniana działka sąsiaduje bezpośrednio z objętą sporną uchwałą - działką nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym [...] [...]. W sprawie nie jest też kwestionowane, że skarżący nabyli spadek po zmarłym R. Ł. w częściach po Ľ, przy czym skarżąca J. Ł. była współwłaścicielką tej nieruchomości już wcześniej, tj. od 1994 r. bowiem nieruchomość wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków R. i J. Ł..
Podnoszona przez skarżących argumentacja wskazuje, że są oni zainteresowani nabyciem spornej działki jednak zostali pozbawieni możliwości zakupu, z uwagi na treść uchwały z 26 kwietnia 2019 r. działka ta została sprzedana w drodze bezprzetargowej innemu współwłaścicielowi tej działki to jest J. Ł..
W ocenie Sądu, opisane wyżej okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie tylko posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały ale też o tym, że zakwestionowana przez skarżących uchwała wspomniany interes prawny narusza.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Rz 91/22), zgodnie z którym w przypadku o którym mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, osoba która zamierza nieruchomość lub jej część nabyć, posiada interes prawny znajdujący materialnoprawne oparcie we własności nieruchomości sąsiedniej (art. 140 k.c.) i wspomnianym art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie z normy zawartej w tym artykule nie sposób wywieść roszczenia o zbycie nieruchomości, niemniej jednak osoba, która zamierza ją (lub też jej część) nabyć ma interes prawny na podstawie przepisu art. 32 Konstytucji RP, który może chronić wnosząc skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Odmienne zapatrywanie nie pozwalałoby osobom w sposób aktualny i rzeczywisty zainteresowanym nabyciem działki od gminy w oparciu o art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami na eliminowanie naruszeń prawa dostrzeżonych przy zbywaniu lub wydzierżawianiu przez podmiot publiczny działki objętej ich zainteresowaniem. Przyjęte zatem stanowisko wzmacnia i chroni praworządność działania administracji – art. 7 Konstytucji RP (m.in. wyroki NSA z 1 lipca 2015 r. I OSK 861/15, z 23 stycznia 2020 r. I OSK 1503/18).
Naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza jednak automatycznie uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa, tj. obowiązującej w dacie uchwalania aktu, normy prawa materialnego.
W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała, z przyczyn o których będzie mowa poniżej narusza przepisy prawa, w tym w szczególności art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami
Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż nieruchomości gminnych co do zasady następuje w drodze przetargu. Jeden z wyjątków od tej zasady uregulowany został w cytowanym już wcześniej art. 37 ust. 2 pkt 6 tej ustawy.
W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że tylko wówczas, gdy przedmiotem z zbycia jest nieruchomość lub jej część, mogące poprawić warniki zagospodarowania jednej tylko nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej część nabyć, a nie mogą one być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości, dopuszczalne jest jej zbycie w drodze bezprzetargowej. Podzielając stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 6 marca 2009 r, sygn. akt II CSK 589/08, (przywołane m.in. w wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 432/19), wskazać należy, że określony w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami tryb nie ma zastosowania w sprawie, w której nabycie działki zmierza do poprawienia warunków nie jednej nieruchomości przyległej ale przynajmniej dwóch.
Wspomniany przepis wśród przesłanek odstąpienia od obowiązkowego trybu przetargowego, przewiduje m.in. to, by zbywana nieruchomość mogła poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej. Chodzi zatem o sytuację, gdy w wyniku zbycia może dojść do połączenia zbywanej nieruchomości z nieruchomością przyległą w taki sposób, by powstała jedna całość, nadająca się do łącznego użytkowania, i to na warunkach korzystniejszych niż te, na jakie pozwalały parametry nieruchomości przyległej. Innymi słowy, to te parametry muszą ulec poprawie, np. poprzez powiększenie nieruchomości przyległej, nadanie jej regularnego kształtu, zapewnienie lepszego dostępu do drogi publicznej itp., przyczyniając się do tego, że będzie ona stanowiła bardziej atrakcyjny przedmiot prawa własności lub użytkowania wieczystego. Bezsprzecznie rezultat ten można osiągnąć wyłącznie wtedy, gdy zachodzi pełna tożsamość po stronie podmiotów, którym te prawa przysługują w odniesieniu do obu łączonych ze sobą nieruchomości. Jeżeli bowiem w wyniku zbycia nieruchomości zbywana i przyległa mają przekształcić się w przedmiot, w stosunku do którego mają być wykonywane jednolite uprawnienia, to nabywcami nieruchomości zbywanej muszą być te same podmioty, które już mogą te uprawnienia wykonywać wobec nieruchomości przyległej. Wielość takich podmiotów, czyli przypadek współwłasności lub współużytkowania wieczystego nieruchomości przyległej, nie wyklucza więc zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy, o ile zbycie to nastąpi na rzecz wszystkich tych podmiotów. W przeciwnym razie, np. gdy nabywcą, jak w niniejszej sprawie, będzie tylko część spośród współwłaścicieli nieruchomości przyległej, nie dojdzie do poprawy warunków zagospodarowania tej nieruchomości, lecz jedynie do rozszerzenia zakresu władztwa przysługującego tym osobom na kolejną nieruchomość, która zachowa swą odrębność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 619/17).
Mając na uwadze powyższe rozważania, należy przyznać rację skarżącym, że wyrażenie w zaskarżonej uchwale zgody na zbycie w drodze bezprzetargowej działki nr [...] na rzecz jednego ze współwłaścicieli działki nr [...] jest wadliwe. Po pierwsze, jak wskazują strony i co wynika z dołączonej do skargi mapy, ze zbywaną działką sąsiaduje nie tylko działka nr [...] ale także inne działki, w tym m.in. działka nr [...]. Ani z uzasadnienia uchwały ani też z odpowiedzi na skargę nie wynika przy tym, na czym właściwie polega poprawa warunków zagospodarowania działki nr [...], jak również czy taka poprawa zagospodarowania dotyczyć może innych działek przyległych do działki zbywanej, w tym np. działki nr [...]. Co więcej działka nr [...] stanowi współwłasność skarżących oraz uczestniczki J. Ł., a zgoda na zbycie działki nr [...] dotyczy tylko jednego ze współwłaścicieli.
Niezrozumiała jest przy tym argumentacja organu, że podejmując uchwałę nie znał innych współwłaścicieli działki (bowiem stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym R. Ł. nastąpiło już po jej podjęciu). Nawet gdyby organ powziął wątpliwości co do tego kto jest spadkobiercą R. Ł. to i tak oczywistym jest, że od samego początku współwłaścicielką działki była (i jest nadal) małżonka zmarłego – skarżąca - J. Ł.. Z pewnością organ wiedzę o tym posiadał, skoro w dniu zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wymieniona figurowała wśród współwłaścicieli działki nr [...].
Z przyczyn omówionych powyżej, bez znaczenia dla sprawy pozostaje wskazywana przez uczestniczkę wątpliwość, kiedy dokładnie skarżący dowiedzieli się o możliwości nabycia spornej działki. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że nie mogą stanowić potwierdzenia okoliczności powzięcia przez skarżących wiedzy o możliwości jej zakupu jeszcze przed podjęciem uchwały z dnia 26 kwietnia 2019 r. nadesłane przez uczestniczkę wydruki wiadomości przesyłanych J. Ł. skoro pochodzą one z czerwca i sierpnia 2019 r.
Z tych względów Sąd, mając na uwadze także okoliczność, że od podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął ponad rok, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI