II SA/SZ 947/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2020-03-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennesamowola budowlanadobry sąsiadanaliza urbanistycznakontynuacja funkcjiprawo budowlaneWSAdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej, uznając, że brak jest legalnej zabudowy sąsiedniej spełniającej wymóg "dobrego sąsiedztwa".

Skarżący M. P. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla samowoli budowlanej na swojej działce. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak legalnej zabudowy sąsiedniej, która mogłaby stanowić podstawę do określenia wymagań dla nowej inwestycji zgodnie z zasadą "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 u.p.z.p.). Skarżący argumentował, że analiza obszaru była błędna i że istniejąca zabudowa (choć samowolna) powinna być uwzględniona. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów, że samowole budowlane nie mogą stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy, a różnice między budynkami rekreacji indywidualnej a mieszkalnymi jednorodzinnymi uniemożliwiają kontynuację funkcji.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej (budynku rekreacji indywidualnej). Podstawowym zarzutem organów było niespełnienie warunku tzw. "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ w analizowanym obszarze brak było legalnie wybudowanej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia dla nowej inwestycji pod względem funkcji, parametrów i cech architektonicznych. Skarżący kwestionował prawidłowość przeprowadzonej analizy urbanistycznej, zarzucając m.in. błędne wyznaczenie granic obszaru analizowanego oraz nieuwzględnienie zabudowy sąsiednich działek, które jego zdaniem pełniły funkcję rekreacyjną, mimo że były samowolami budowlanymi. Podnosił również zarzuty naruszenia zasady równego traktowania obywateli, wskazując na wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla innych właścicieli działek w podobnej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślono, że dla wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest łącznego spełnienie wszystkich warunków z art. 61 ust. 1, w tym zasady "dobrego sąsiedztwa". Sąd potwierdził, że samowole budowlane nie mogą być podstawą do ustalenia warunków zabudowy, gdyż muszą one być zgodne z porządkiem prawnym. Sąd wyjaśnił również, że budynek rekreacji indywidualnej różni się od budynku mieszkalnego jednorodzinnego pod względem wymagań technicznych i przeznaczenia, co uniemożliwia uznanie zabudowy jednorodzinnej za kontynuację funkcji dla budynku rekreacji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady równego traktowania, wskazując na indywidualny charakter każdej sprawy. Ostatecznie, z uwagi na brak spełnienia kluczowego warunku "dobrego sąsiedztwa" oraz brak możliwości kontynuacji funkcji zabudowy, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, samowola budowlana nie może stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy, ponieważ musi ona być zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Uzasadnienie

Zasada "dobrego sąsiedztwa" wymaga, aby istniejąca zabudowa, na podstawie której określa się warunki dla nowej inwestycji, była legalna i zgodna z prawem. Samowole budowlane, jako obiekty wzniesione lub użytkowane niezgodnie z prawem, nie spełniają tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków dotyczących dobrego sąsiedztwa, dostępu do drogi publicznej, uzbrojenia terenu, przeznaczenia gruntów oraz zgodności z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady równego traktowania obywateli.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady równego traktowania obywateli.

Prawo budowlane art. 3 § 2a

Ustawa Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 26 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 26 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 26 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 27

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 49

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legalnej zabudowy sąsiedniej uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy. Samowola budowlana nie może stanowić podstawy do zastosowania zasady "dobrego sąsiedztwa". Budynek rekreacji indywidualnej i budynek mieszkalny jednorodzinny mają odmienne cechy funkcjonalne i techniczne, co wyklucza ich tożsamość na potrzeby analizy. Obszar analizowany został prawidłowo wyznaczony zgodnie z przepisami, a jego poszerzenie nie było uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Błędne wyznaczenie granic obszaru analizowanego. Niewłaściwa analiza urbanistyczna. Naruszenie zasady równego traktowania obywateli poprzez wydanie decyzji dla innych działek. Samowola budowlana powinna być uwzględniona w analizie. Budynek rekreacji indywidualnej jest tożsamy funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Godne uwagi sformułowania

"dobry sąsiad" musi być zgodny z porządkiem prawnym, tj. nie można za niego uznać samowoli budowlanej zabudowa istniejąca, która tworzy tzw. dobre sąsiedztwo musi być zgodna z porządkiem prawnym nie można odnosić się do zabudowy letniskowej na działkach [...] uzasadniając konieczność poszerzenia granic obszaru analizowanego, ponieważ znajdują się one w znacznej odległości i nie mają związku urbanistycznego z lokalizacją działki skarżących.

Skład orzekający

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że samowola budowlana nie może stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy na zasadzie \"dobrego sąsiedztwa\" oraz rozróżnienie między budynkiem rekreacji indywidualnej a mieszkalnym jednorodzinnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy sąsiedniej i próby legalizacji samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa planowania przestrzennego, w tym zasadę "dobrego sąsiedztwa" i wymogi dotyczące legalności zabudowy. Jest to istotne dla prawników i deweloperów.

Samowola budowlana nie daje prawa do "dobrego sąsiedztwa" – sąd wyjaśnia kluczowe zasady planowania przestrzennego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 947/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1333/20 - Wyrok NSA z 2023-05-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 1065
par 3 pkt 2
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 8, art. 77 par 1 , art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.",
w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 – j.t. ze zm.), zwanej dalej: "u.p.z.p.", odmówił ustalenia na rzecz M. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej dla istniejącej zabudowy: budynku rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą – położonej na działce nr [...] w obrębie P., gmina B..
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wójt wskazał, że inwestycja nie spełnia wymagań wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., bowiem żadna działka sąsiednia znajdująca się w obszarze analizy i dostępna jednocześnie z tej samej drogi publicznej nie jest zabudowana legalnie wybudowanym budynkiem. W tej sytuacji brak jakiejkolwiek legalnej zabudowy uniemożliwia określenie wymagań dla inwestycji w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Organ podkreślił, że wszystkie ujawnione i widniejące w obszarze analizowanym budynki są samowolami budowlanymi. Przy dokonywaniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu należało przyjąć, że są to działki niezabudowane.
Kwestionując powyższą decyzję M. P. złożył od niej odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W jego ocenie organ I instancji przeprowadził niewłaściwie analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego, czyli z naruszeniem przepisów art. 61 ust. 1 u.p.z.p., gdyż warunki określone w tym przepisie zostały spełnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 59-64 ust. 1 u.p.z.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w wyznaczonym obszarze analizowanym, brak jest działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, która byłaby zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Przede wszystkim organ uznał, że w analizowanym obszarze, brak jest terenów z legalną zabudową rekreacyjną, które posiadałyby dostęp do tej samej drogi publicznej co działka inwestora. Działka nr [...], zabudowana budynkiem rekreacji indywidualnej, położona w kompleksie łąk, w zalewowej części doliny rzeki [...] i jej dopływu z [...], zajmuje fragment polderu melioracyjnego. Na wielu leżących na tym obszarze działkach znajduje się wprawdzie zabudowa o charakterze letniskowym, rekreacji indywidualnej, bądź gospodarczej. Jednak wszystkie te obiekty zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka, jest obszarem niezabudowanym, nie ma tu żadnej legalnej zabudowy. Nie ma urządzeń infrastruktury technicznej (dróg, przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych).
Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wszystkich 5 warunków enumeratywnie wymienionych w pkt 1-5. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek odnoszący się do tzw. dobrego sąsiedztwa, brak jest bowiem w sąsiedztwie zabudowy zrealizowanej w sposób legalny, która stanowiłaby odniesienie dla ustalenia wymagań dotyczących zabudowy działki nr [...]. Przy braku łącznego spełnienia 5 warunków art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. M. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie:
1. art. 60 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanki określone w tych przepisach nie zostały przez skarżącego spełnione, co spowodowało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
2. art. 60 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. poz. 1588), zwanego dalej: "rozporządzeniem", poprzez sprzeczne z tymi przepisami określenie granic obszaru analizowanego dla działki nr [...], co spowodowało, że w obszarze tym nie znalazła się zabudowa o kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu występującego na działce nr [...];
3. art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na naruszeniu zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne, polegające w niniejszej sprawie na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla właścicieli działek o nr: [...], [...] i [...], a utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla skarżącego jako właściciela działki nr [...], pomimo że wszystkie działki znajdują się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią i w obszarze chronionego krajobrazu "[...]";
4. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak zbadania stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprawidłowe określenie granic obszaru analizowanego dla działki nr [...], a także pominięcie załączonych do akt sprawy dokumentów, co w rezultacie spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy decyzja Wójta Gminy B. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji była błędna i powinna zostać uchylona.
Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przyjęcie 50 – metrowego obszaru wokół działki nr [...] jest nieprawidłowe, zaś w realiach niniejszej sprawy jest niewystarczające dla przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy dla działki objętej wnioskiem. Ponadto sporządzona analiza urbanistyczna jest nieprawidłowa z uwagi na jej sporządzenie na mapie w skali 1:2000, w sytuacji, gdy powinna być sporządzona na mapie w skali 1:500 lub 1:1000.
Zdaniem skarżącego przyjęcie granic obszaru analizowanego w odległości 72 m, czyli w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy spowodowało, że poza obszarem analizowanym znalazły się:
1. zabudowa mieszkalna jednorodzinna wolnostojąca na działce nr [...],
2. zabudowa o charakterze letniskowym, rekreacji indywidualnej na działkach
o nr: [...]
3. zabudowa o charakterze pensjonatowym, hotelowym na działce nr [...].
Powyższe działki, wbrew stanowisku organów, mogą stanowić odniesienie dla zabudowy rekreacji indywidualnej, bowiem w ocenie skarżącego powołującego się
w tym zakresie na wyrok NSA w sprawie II OSK 779/17, kontynuacja funkcji, o jakiej mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.o. nie oznacza tożsamości, lecz umożliwia uzupełnienie funkcji istniejącej o zagospodarowanie niewchodzące z nią w kolizję.
Z ustaleń skarżącego wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny, znajdujący się na działce nr [...], pełni funkcję rekreacyjną. Ponadto, na działkach o nr: [...] i [...] zostały wybudowane budynki na podstawie uzyskanego przez właściciela pozwolenia na budowę, które pełnią funkcję pensjonatu, czyli spełniają funkcję rekreacyjną. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem skarżącego, został zachowany warunek kontynuacji funkcji.
W dalszej części uzasadnienia skarżący podkreślił, że teren, na którym położona jest jego działka, stanowi cały kompleks działek, który powinien być przedmiotem analizy. Za podziałem ewidencyjnym kryje się bowiem rzeczywisty rozwój uporządkowanego kompleksu zabudowy letniskowej, co stanowi argument za funkcjonalnym rozszerzeniem obszaru analizowanego. Zdaniem skarżącego, powstająca nowa zabudowa odpowiada charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy znajdującej się w bliskim sąsiedztwie działki nr [...], tj.: na działce nr [...], [...],[...], [...], [...], na której znajduje się zespół urbanistyczny z domami rekreacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Poddana w niniejszej sprawie kontroli legalności zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 31 maja 2019 r., odmawiającą ustalenia warunków zabudowy wydana została na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Trafnie podkreśliło Kolegium, że dla pozytywnego wydania decyzji o warunkach zabudowy muszą być spełnione łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki. Określona w punkcie 1 art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przesłanka kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych
i urbanistycznych wyraża wprowadzoną przez ustawodawcę zasadę tzw. "dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Jak powszechnie przyjmuje się
w doktrynie i orzecznictwie, celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
Sposób ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy, opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zwana analizą architektoniczno- urbanistyczną. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy (w skali 1:500 lub 1:1.000), w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Niewątpliwie sporządzenie tego dokumentu ma więc fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest podstawowym dowodem, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie analiza, (mimo uchybienia polegającego na sporządzeniu jej części graficznej na mapie w skali 1:2000) została sporządzona prawidłowo. Część tekstowa jest zgodna z częścią graficzną, a z obu dokumentów jednoznacznie wynika, że w obszarze analizowanym nie znajduje się żadna legalna zabudowa, brak jest więc możliwości określenia wymagań dla nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przede wszystkim w analizowanym obszarze brak jest terenów z legalną zabudową rekreacyjną, które posiadałyby dostęp do tej samej drogi publicznej co działka inwestora.
W tym miejscu należy podkreślić, że zabudowa istniejąca, która tworzy tzw. dobre sąsiedztwo musi być zgodna z porządkiem prawnym, tj. nie można za nią uznać samowoli budowlanej. Sformułowanie "zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy" dotyczy jedynie takiej zabudowy, która powstała i jest użytkowana w zgodzie z obowiązującymi przepisami (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2931/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 659/19). Tak więc, przy sporządzaniu analizy i ocenie spełnienia warunków art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., organy administracji nie powinny uwzględniać obiektów wzniesionych lub użytkowanych niezgodnie z prawem, pomimo tego, że zakaz taki nie wynika bezpośrednio z treści przepisu. Taki sposób rozumowania wyznacza wykładnia systemowa i celowościowa. Tym samym orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że do analizy porównawczej nie może być przyjęta zabudowa nielegalna, znajdująca się w obszarze analizowanym, a nieruchomości objęte analizą nielegalnie zabudowane, należy traktować jako teren niezabudowany.
Odpowiadając na zarzuty skargi wyjaśnić należy, że zasadą jest, iż obszar analizowany należy wyznaczyć dookoła działki, czyli we wszystkich kierunkach (koncentrycznie) w równej odległości, a zatem granice tego obszaru powinny przyjąć kształt okręgu o promieniu nie mniejszym niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszym niż 50 m. Wszelkie odstępstwa od powyższej zasady wymagają natomiast bardzo starannego i wnikliwego uzasadnienia. Przy wyznaczaniu granic obszaru analizowanego ponad minimalne rozmiary organ orzekający winien wykazać,
że wielkość tego obszaru służy ustawowemu wymogowi zachowania ładu przestrzennego w ramach dającej się wyodrębnić zwartej jednostki terenowej urbanistyczno-architektonicznej na danym obszarze, nie zaś jedynie poszukiwaniu takich funkcji, cech i parametrów zabudowy, aby uzasadnić formalną dopuszczalność lokalizacji zabudowy o cechach i parametrach wnioskowanych przez inwestora (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 721/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1639/11).
W realiach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że ustalenie, iż przesłanka dobrego sąsiedztwa nie została spełniona, było następstwem błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego poprzez ograniczenie go do trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem i tym samym doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia.
W niniejszym postępowaniu front działki nr [...] mierzący ok. 24 m znajduje się po stronie północno zachodniej działki i przylega bezpośrednio do działki drogowej nr [...]. Granice obszaru analizowanego wyznaczone zostały w odległości ok. 72 m, tj. w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki nr [...], objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
W rezultacie tego na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji wyznaczono prawidłowo granice obszaru analizowanego, jako trzykrotność ww. wartości, a więc więcej niż 50 metrów, tj. ok. 72 metrów. Jednocześnie, nawet poszerzając obszar analizowany do sześciokrotności frontu działki skarżącego, nie można odnaleźć jakiejkolwiek legalnej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia do ustalenia tzw. dobrego sąsiedztwa, co jest w istocie bezsporne.
Podstawą wyznaczenia obszaru analizowanego w większym rozmiarze niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem, ale nie mniej niż 50 metrów, nie może być poszukiwanie działki tylko w celu uwzględnienia woli inwestora wyrażonej we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w szczególności, gdy istniejący układ architektoniczno-urbanistyczny na obszarze przyjętym do analizy nie pozwala na realizację zasady dobrego sąsiedztwa wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Zdaniem Sądu, trafnie autor analizy urbanistycznej zwrócił uwagę, że działka
nr [...] znajduje się w wydzielonym obszarze urbanistycznym, stanowiącym pewną odrębną całość, tj. część kompleksu działek o powierzchniach w zakresie od 0,02 ha do około 0,09 ha, co nie uzasadniało takiego poszerzenia obszaru analizowanego, który wkraczałby w obszar urbanistyczny niemającego związku z terenem, w którym
ww. działka jest położona.
Działki zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi (nr [...], [...], [...]) znajdują się poza obszarem analizowanym, a ponadto znajdująca się na nich zabudowa jest zabudową o innym przeznaczeniu niż budynek, którego wniosek dotyczy. Zabudowa domkiem (budynkiem) rekreacji indywidualnej nie stanowi kontynuacji funkcji zabudowy budynkiem jednorodzinnym.
W ocenie Sądu wymienione formy zabudowy nie są tożsame. Odnośnie powyższego przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019, poz. 1186), ilekroć w ustawie jest mowa
o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Stosownie do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Natomiast w myśl § 3 pkt 7 tego rozporządzenia, ilekroć jest w nim mowa o budynku rekreacji indywidualnej - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku.
Rozporządzenie to przewiduje szereg różnic w zakresie wymogów względem budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budynków rekreacji indywidualnej. Dla przykładu, działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Za równorzędne z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej i ciepłowniczej uznaje się zapewnienie możliwości korzystania z indywidualnych źródeł energii elektrycznej i ciepła, odpowiadających przepisom odrębnym dotyczącym gospodarki energetycznej i ochrony środowiska (§ 26 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Spełnienie tych warunków nie jest wymagane w przypadku działek przeznaczonych pod budowę budynków rekreacji indywidualnej oraz budynków inwentarskich i gospodarczych na wsi, jeżeli właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określił takich wymagań (§ 26 ust. 5 cyt. rozporządzenia). Poza tym, § 27 cyt. rozporządzenia, dopuszcza wykorzystanie pod zabudowę zagrodową lub rekreacji indywidualnej działki budowlanej, która nie może być zaopatrzona w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi z sieci lub własnego ujęcia, pod warunkiem zapewnienia możliwości czerpania lub dostawy wody z ujęć położonych poza granicami działki. Ponadto, budynek mieszkalny i pozostałe wymienione w zdaniu pierwszym § 46 rozporządzenia powinny mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody. Warunek doprowadzenia ciepłej wody do umywalek nie dotyczy budynków w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej. Dodatkowo budynek i pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz inne budynki, jeżeli wynika to z ich przeznaczenia, powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia. Wymaganie to nie dotyczy budynków rekreacyjnych, użytkowanych wyłącznie w sezonie letnim (§ 49 rozporządzenia).
Z powyższych względów odwołanie się do istniejącej zabudowy jednorodzinnej przy ustalaniu warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, letniskowej nie jest właściwe i nie uzasadnia poszerzenia granic obszaru analizowanego tak, aby jego zakresem objąć wskazaną zabudowę, z założeniem, że pozwoli ona na określenie wymagań dla "nowej" zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Zasadnie też zostało wskazane w analizie urbanistycznej, że nie można odnosić się do zabudowy letniskowej na działkach nr [...], na które wskazuje skarżący, uzasadniając konieczność poszerzenia granic obszaru analizowanego, ponieważ znajdują się one w znacznej odległości i nie mają związku urbanistycznego z lokalizacją działki skarżących.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły, że zabudowa terenu skarżącego nie spełnia warunku kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania, co stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP - warunki zabudowy bowiem są ustalane indywidualnie dla każdej nieruchomości objętej wnioskiem, po spełnieniu wymagań określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wydanie zakwestionowanej decyzji, wbrew temu, co podniesiono w skardze, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7, 8, i 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W szczególności w uzasadnieniu decyzji zostało przedstawione stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI