II SA/Sz 943/24

II SA/Sz 943/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 2119
art. 92 par. 1
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolantka Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 9 października 2024 r. nr RD-5380-5539/24 w przedmiocie odmowy skorygowania wpisu w ewidencji kierowców oddala skargę.
Uzasadnienie
G. K. (dalej: "skarżący"), wnioskiem z dnia 10 września 2024 r., wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych i usunięcie punktów karnych nałożonych mandatem karnym seria [...] nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu 15 grudnia 2023 r. w miejscowości S. został ukarany mandatem karnym seria [...] nr [...] przez Straż Miejską w S. , za naruszenie przepisów ruchu drogowego - C04 tj. niezastosowanie się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego w wysokości 500 zł. Mandat karny został zapłacony. Za ww. przekroczenie drogowe skarżący otrzymał tylko mandat karny w postaci grzywny w wysokości 500 zł, bez punktów karnych.
We wnioskach Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie kierowanych do Urzędu Miejskiego Wydziału Komunikacji w K. z dnia 3 stycznia 2024 r. o poinformowaniu o badaniu psychologicznym oraz o kontroli sprawdzenia kwalifikacji kierowcy błędnie podano, że skarżący łącznie otrzymał 32 punkty za naruszenie przepisów drogowych.
Skarżący w okresie od 19 czerwca 2023 r. do 15 grudnia 2023 r. został ukarany 3 mandatami karnymi, w tym za dwa przekroczenia otrzymał następująco: 9 i 8 punktów karnych. Natomiast za trzecie przekroczenie dotyczące ww. mandatu karnego, podano, że otrzymał 15 punktów karnych. Zaś z treści wystawionego mandatu karnego wynika, że nie zostały mu przyznane żadne punkty karne. Nie była to pomyłka funkcjonariusza spowodowana np. ominięciem rubryki, gdyż w rubryce liczba punktów funkcjonariusz wpisał myślnik ("-"), co wskazuje jednoznacznie na brak przyznanych punktów. Wpisanie punktów wobec treści mandatu było więc działaniem bezprawnym. W związku z powyższym rzeczywista, łączna suma punktów karnych zebranych przez skarżącego wynosi 17, a nie 32.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie jako właściwy organ prowadzący ewidencję jest zobowiązany, aby wpisy w ewidencji kierujących pojazdami naruszającymi przepisy ruchu drogowego były dokonywane zgodne z prawem. To, że przedmiotowy mandat karny został wystawiony przez funkcjonariusza Straży Miejskiej w S. , a punkty karne przepisane do popełnionego wykroczenia zostały przez Straż Miejską w S. na odpowiednim druku przesłane do Komendy Miejskiej Policji w S. i przez nią wprowadzone do systemu nie zwalnia Komendanta Wojewódzkiego w Szczecinie, który jest organem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i usunięcia błędnego wpisu. Nie ma także podstaw prawnych i faktycznych, aby myślnik ("-") uznać za oczywistą omyłkę pisarską. Poza tym domniemana omyłka nie została w trybie wymaganym przez prawo sprostowana. Skarżący wskazał również, że zgodził się przyjąć mandat karny, gdyż nie zostały naliczone mu punkty karne.
Pismem z dnia 9 października 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie poinformował, że brak jest podstaw prawnych oraz faktycznych do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm., dalej: "ustawa zmieniająca") Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego oraz że określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.
Organ wskazał, że z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wynika, że w dniu 15 grudnia 2023 r. skarżący został ukarany mandatem karnym przez Straż Miejską w S. za wykroczenie polegające na niezastosowaniu się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego tj. czyn z art. 92 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 977, dalej: "k.p.w.") mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Stosownie zaś do § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2023 r. poz. 1897, dalej: "rozporządzenie w sprawie ewidencji kierujących pojazdami"), wpisu ostatecznego w ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym m. in. mandatem karnym. Na podstawie Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, wykroczeniu polegającemu na niezastosowaniu się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego przypisuje się liczbę 15 punktów.
Odnosząc się do kwestii braku wpisu liczby punktów na mandacie karnym [...] organ podał, że z pisma Zastępcy Komendanta Straży Miejskiej w S. z dnia 2 października 2024 r. wynika, że podczas nakładania mandatu karnego na skarżącego doszło do oczywistej omyłki pisarskiej na formularzu przedmiotowego mandatu, co nie miało wpływu na podstawę prawną jego nałożenia. Przedmiotowy mandat jest prawomocny i pozostaje w obiegu prawnym.
Końcowo organ przytoczył pogląd wyrażony w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 53/16, w którym WSA w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że prawomocny mandat karny w świetle art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest kategorią normatywną o tyle, o ile stwierdza popełnione naruszenie, określając jego rodzaj i kwalifikację prawną, zaś nie posiada takiego waloru, jeśli chodzi o liczbę uwidocznionych w nim punktów. Wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny, będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego, a o ich naliczeniu nie decyduje wystawiający mandat policjant lub sąd, lecz są one przypisywane z mocy prawa do poszczególnych naruszeń.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając czynności tej naruszenie:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r poz. 572, dalej: "k.p.a.") poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu, pomimo, że w mandacie karnym w rubryce liczba punktów funkcjonariusz wpisał myślnik ("-") co wskazuje jednoznacznie na brak przyznanych punktów,
2. naruszenie § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na dokonaniu wpisu do ewidencji kierowców 15 punktów karnych wynikających ze zdarzenia z dnia 15 grudnia 2023 r. w miejscowości S. wbrew treści mandatu karnego seria [...] nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r. wystawionego przez Straż Miejską w S. , z którego to mandatu wynika, że kierowca nie otrzymał punktów karnych.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o:
1. dokonanie zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych i usunięcie 15 punktów karnych z ewidencji punktów karnych za zdarzenie z dnia 15 grudnia 2023 r., za które został nałożony mandat karny seria Dh nr [...],
2. przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi, tj. z:
a) mandatu karnego seria Dh nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r. - na fakt nieotrzymania punktów karnych,
b) pisma do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 10 września 2024 r. z dołączonym dowodem nadania - na fakt wezwania do usunięcia naruszenia prawa,
c) odpowiedzi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 9 października 2024 r. - na fakt odmowy wykreślenia z ewidencji kierowców punktów karnych,
d) pisma ze Straży Miejskiej w S. z dnia 28 czerwca 2024 r., nr SM.5520.459.2024 - na fakt stanowiska Straży Miejskiej w S. w przedmiocie treści mandatu karnego.
3. wyznaczenie rozprawy,
4. zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył swoje stanowisko zawarte we wniosku. Podkreślił, że z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami wynika, że ostatecznego wpisu do ewidencji kierowców dokonuje się na podstawie m.in. mandatu karnego. Z kolei z treści mandatu karnego wynika, że skarżący nie otrzymał ani jednego punktu karnego. Nie była to pomyłka funkcjonariusza spowodowana np. ominięciem rubryki, gdyż w rubryce liczba punktów funkcjonariusz wpisał myślnik ("-") co jednoznacznie wskazuje na brak przyznanych punktów. Wpisanie punktów wobec treści mandatu było więc działaniem bezprawnym. Według skarżącego, wbrew twierdzeniom Zastępcy Komendanta Straży Miejskiej w S. zawartym w piśmie z dnia 2 października 2024 r., nie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej na formularzu przedmiotowego mandatu karnego. Wpisanie myślnika ("-") wprost wskazuje, że skarżący nie otrzymał punktów. Skoro zaś organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo ruchu drogowego uważają, że doszło do omyłki to dlaczego do tej pory nie doprowadziły do sprostowania mandatu. Skarżący podkreślił, że gdyby dostał mandat z punktami, to by go nie przyjął. Według skarżącego organ powinien w toku postępowania wyjaśnić sprawę i wobec widocznych zapisów w mandacie karnym, który to dokument był przesłanką wydania stosownych niekorzystnych dla skarżącego decyzji, tym bardziej, że decyzja została wydana w oparciu o dokument źródłowy, którego treść odbiegała od wpisu do ewidencji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów opisanych w skardze w punkcie 2b i c oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu.
Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przeprowadzić dowód z kopii mandatu karnego seria [...] nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz pisma Straży Miejskiej w S. z dnia 28 czerwca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Sąd nie jest przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazana kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje administracyjne oraz wskazane postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
W rozpatrywanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie odmówił skarżącemu usunięcia z ewidencji kierujących pojazdami punktów karnych przypisanych na podstawie mandatu karnego z dnia 15 grudnia 2023 r.
Bezsporne jest, że skarżący w dniu 15 grudnia 2023 r. został ukarany mandatem karnym przez Straż Miejską w S. w wysokości 500 zł za wykroczenie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. z 2023 r. poz. 2119 ze zm., dalej: "k.w."), polegające na niestosowaniu się do poleceń osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego oraz że mandat ten jest prawomocny. Zdaniem skarżącego skoro z treści mandatu karnego nie wynika fakt nałożenia na niego punktów karnych, nieuprawnione było wpisanie w ewidencji 15 punktów karnych.
Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.
Warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego, a także sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem określa rozporządzenie w sprawie ewidencji kierujących pojazdami.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym mandatem karnym.
Sposób punktowania określono w § 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami, zaś liczba punktów odpowiadających naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem została określona w załączniku nr 1 do tegoż rozporządzenia.
Za naruszenie polegające na niezastosowaniu się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego, według kwalifikacji prawnej art. 92 § 1 k.w. do ewidencji kierujących pojazdami wpisuje się 15 punktów karnych (załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami, kod C04).
Wskazać również należy, iż stosownie do art. 97 § 3 k.p.w. funkcjonariusz nakładający grzywnę w drodze mandatu karnego jest obowiązany wskazać jej wysokość, określić zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną, a także poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.
W ocenie Sądu z przytoczonych powyżej przepisów jasno wynika, iż czy to błędne wpisanie ilości punktów karnych czy też nie wpisanie ich w ogóle na blankiecie mandatu karnego przez funkcjonariusza nakładającego grzywnę w drodze mandatu pozostaje bez wpływu na ilość punktów karnych przypisanych określonemu naruszeniu, wynikającą z przepisów prawa (załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami) i podlegającą wpisowi do ewidencji. Prawomocny mandat karny przesądza jedynie o rodzaju popełnionego przez danego sprawcę konkretnego wykroczenia przeciwko przepisom ruchu drogowego.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stwierdzone mandatem karnym naruszenie przepisów ruchu drogowego jest równoznaczne z wpisem do ewidencji liczby punktów wynikających z załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami. Wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego. Punkty karne przypisywane kierowcom w związku z popełnionym przez nich wykroczeniem lub przestępstwem drogowym mają charakter akcesoryjny w stosunku do tego wykroczenia lub przestępstwa. O ich naliczeniu nie decyduje policjant lub sąd, lecz są one przypisywane ex lege do poszczególnych naruszeń (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1682/16; z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1327/16; z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1241/15; z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 181/15; z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I OSK 283/14; z dnia 5 sierpnia 2015 r., I OSK 743/14). Wyroki te mimo, iż zostały podjęte pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, wobec identycznego brzmienia poprzednio i obecnie obowiązujących przepisów, zachowują aktualność.
W tym stanie sprawy Sąd, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Cytowane powyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl